Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(103)-5591/2023 25.10.2023 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və qeyrilərinə qarşı (Açar sözlər: pul) Hakimlər Azad Nizam oğlu İmanov (sədrlik edən və məruzəçi), Məmməd Allahverdi oğlu Məmmədov və Kamran Hüseyn oğlu Əkbərovdan ibarət tərkibdə, Kürdoğlu Vidadi oğlu İsmayılzadənin katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə2, Cavabdehlər Cavabdeh7, Cavabdeh13, Cavabdeh2, Cavabdeh10, Cavabdeh17 nümayəndəsi Ağayev Ağa Bilal oğlunun iştirakı ilə, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-800/2023 nömrəli iş üzrə 30 mart 2023-cü il tarixli qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları
1. İş materiallarında olan "xxxx" MTK-nın üzvlərinin (müvəkkilərinin) xx.xx.2008ci il tarixli ümumi yığıncağının protokolunun surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında inşa olunmuş yüksəkmərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə mənzil-kommunal xidmətlərin göstərilməsi üçün müvafiq xidmətlər göstərən təşkilatla müqavilə bağlanmasının təmin edilməsi, bina sakinlərinə göstərilən mənzilkommunal xidmətlərinə görə mənzilin hər kv.m. üçün 0,30-0,50 manatın yığılması nəzərdə tutulması qərara alınmışdır.
2. İş materiallarında olan “Sifarişçi” qismində “Hüquq MTK ilə digər tərəfdən “İcraçı” qismində İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2008-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” "xxxx" MTK sifariş verir, “İcraçı” İddiaçı MMC isə əlavə muzd almadan “Sifarişçi”yə məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yüksəkmərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə kommunal xidmətlərin göstərilməsi hüququnu “İcraçı”ya vermiş, “İcraçı” isə öz növbəsində həmin sakinlərə kommunal xidmətlər göstərməyi və haqqını həmin sakinlərdən almağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən müqavilə imzalandığı andan qüvvəyə minir və 5 il müddətində qüvvədədir.
3. İş materiallarında olan “Sifarişçi” qismində “Hüquq MTK ilə digər tərəfdən “İcraçı” qismində İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2012-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” "xxxx" MTK sifariş verir, “İcraçı” İddiaçı MMC isə əlavə muzd almadan “Sifarişçi”yə məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yüksəkmərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə kommunal xidmətlərin göstərilməsi hüququnu “İcraçı”ya vermiş, “İcraçı” isə öz növbəsində həmin sakinlərə kommunal xidmətlər göstərməyi və haqqını həmin sakinlərdən almağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin 3.1-ci bəndinə əsasən «İcraçı» İddiaçı MMC bina sakinlərinə göstərilən mənzil-kommunal xidmətlərinə görə mənzilin hər kv.m. üçün 0,30- 0,50 manatın yığılmasını öz üzərinə götürmüşdür. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən müqavilə imzalandığı andan qüvvəyə minir və 5 il müddətində qüvvədədir.
4. İş materiallarında olan “Sifarişçi” qismində “Hüquq MTK ilə digər tərəfdən “İcraçı” qismində İddiaçı MMC arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” "xxxx" MTK sifariş verir, “İcraçı” İddiaçı MMC isə əlavə muzd almadan “Sifarişçi”yə məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yüksəkmərtəbəli yaşayış binaasının sakinlərinə kommunal xidmətlərin göstərilməsi hüququnu və “Sifarişçi”nin adından onu məhkəmələrdə və dövlət orqanlarında təmsil etmək, onun adından məktublar yazmaq və müraciətlər etmək, qəbul etmək və göndərmək hüququnu “İcraçı”ya vermiş, “İcraçı” isə öz növbəsində həmin sakinlərə kommunal xidmətlər göstərməyi və haqqını həmin sakinlərdən almağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin 3.1-ci bəndinə əsasən «İcraçı» İddiaçı MMC bina sakinlərinə göstərilən mənzil-kommunal xidmətlərinə görə mənzilin hər kv.m. üçün 0,30- 0,50 manatın yığılmasını öz üzərinə götürmüşdür. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən müqavilə imzalandığı andan qüvvəyə minir və 5 il müddətində qüvvədədir.
5. İş materiallarında olan «Sifarişçi» "xxxx" MTK ilə «İcraçı» İddiaçı MMC arasında bağlanılmış xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə xx.xx.2020-ci il tarixli 1 №-li Əlavə Razılaşmadan görünür ki, tərəflər xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə aşağıdakı mətndə dəyişiklik barədə razılığa gəlmişlər: «Sifarişçi» sifariş verir, «İcraçı» isə əlavə muzd almadan «Sifarişçi»yə məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yüksəkmərtəbəli yaşayış binasında "xxxx" MTK-nə məxsus qeyri-yaşayış sahələrini icarəyə vermək, yaşayış binasının sakinlərinə kommunal xidmətlərin göstərilməsi hüququnu və «Sifarişçi»nin adından onu məhkəmələrdə və dövlət orqanlarında təmsil etmək, onun adından məktublar yazmaq və müraciətlər etmək, qəbul etmək və göndərmək hüququnu «İcraçı»ya vermiş, «İcraçı» isə öz növbəsində həmin sakinlərə kommunal xidmətlər göstərməyi və haqqını həmin sakinlərdən almağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilə xx.xx.2032-ci il tarixədək qüvvədədir.
6. İş materiallarında olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında inşa edilən yüksəkmərtəbəli çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin xx.xx.2019-cu il tarixli ümumi yığıncağın (qiyabi səsvermə) qərarlarının xx.xx.2019-cu il tarixli protokolun surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinə əsasən çoxmənzilli binanın idarəetsə üsulu olaraq idarəedici təşkilatın seçilməsi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında» xx.xx.2019-cu il tarixli Fərmanının təmini məqsədilə mənzil sahiblərinin çıxarış (kurça) alması üçün lazım olan tədbirlərin görülməsi idarəedici təşkilata həvalə edilməsi, idarəedici təşkilat olaraq İddiaçı MMC ilə idarəetmə müqaviləsinin bağlanması, kommunal xidmət haqqının hər kvadrat metr üçün 0,30 manatın müəyyən olunması qərara alınmışdır.
7. İş materiallarında olan İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh3 (xx.xx.2021-ci il), Cavabdeh4 (xx.xx.2021-ci il tarixli), Cavabdeh7 (xx.xx.2021-ci il), Cavabdeh10 (xx.xx.2021-ci il), Cavabdeh13 (xx.xx.2021-ci il), Cavabdeh16 (xx.xx.2021-ci il) ünvanlanmış müraciət məktubların surətlərindən görünür ki, "xxxx" MTK Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasının idarəçiliyini həyata keçirir. İddiaçı MMC "xxxx" MTK ilə bağlanmış müqavilə əsasında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı mənzil sakinlərinə yaşayı binasının ümumi əmlakının saxlanması, təmiri və kommunal xidmətləri (giriş-çıxışa və əraziyə nəzarəti, ümumi istifadədə olan sahələrin, həyətin təmizlənməsi; liftlərə xidmət göstərilməsi, saz vəziyyətdə saxlanılması, təmiri və elektrik enerjisi ilə təmin olunması; məişət tullantılarının müəyyən olunmuş yerdən daşınması; cari təmir işləri;suyun anbardan nasoslar vasitəsilə mənzillərə verilməsi, blokların, pilləkənlərin, həyətlərin işıqlandırılması işlərini) həyata keçirir. Onlar faktiki olaraq yuxarıda sadalanan kommunl xidmətlərdən istifadə edirlər (cari təmir işləri görülür; su anbardan nasoslar vasitəsilə mənzillərə verilir; bloklar, pilləkənlər, həyətlər işıqlandırılır, liftlərə xidmət göstərilir, liftlərin saz vəziyyətdə saxlanılması, təmiri və elektrik enerjisi ilə təmin olunması həyata keçirilir, məişət tullantıları daşınır). Bir neçə dəfə onlara kommunal xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı xidmət müqaviləsi bağlamaqdan imtina etmişlər. Göstərilən kommunal xidmətlərdən faktiki olaraq istifadə etdiyi üçün xidmət müqaviləsinin bağlanmasından imtina etməsinə heç bir əsas yoxdur. Bütün bunlara nəzərə alaraq müraciət məktubuna əlavə olunan kommunal xidmətlərlə bağlı müqaviləni imzalayıb İddiaçı MMC-yə çatacaq nüsxəsinin geri qaytarılması və yaxud hər-hansı bir bənd ilə razı olmadığı halda öz fikriləri İddiaçı MMC-nə yaxınlaşıb bildirməsini xahiş olunur. 19. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh14 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh14 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzilkommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayancağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
8. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh15 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh15 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
9. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh16 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh16 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
10. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh17 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh17 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 282 manat, ümumilikdə 729,73 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
11. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh1 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1174,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
12. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh2 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh2 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
13. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh3 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh3 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 480,60 manat, avtomobil dayancağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
14. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh4 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh4 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
15. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğluna ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh12 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
16. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğluna ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh12 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
17. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğluna ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh12 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
18. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğluna ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh12 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat borcu var. Bundan başqa Cavabdeh12 Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 787-ci məhəllə ünvanında 18 mərtəbəli yaşayış binasının yanında inşa edilən avtomobil qarajında 90AA166, 99AA166, 99BT110, 10AA166, 10LD455, 90VO013, 99CR588, 99AN750, 99NC440 dövlət qeydiyyat nömrəli avtomobilləri saxlamışdır. xx.xx.2022-ci ilədək ümumilikdə qaraja müxtəlif kommunal xidmətlər (mühafizə, işıqlandırma, təmizlik xidmətləri göstərilmişdir. Göstərilən kommunal xidmətlərin dəyəri hər aya görə 15 manat təşkil edir. Bu da 213 x 15 manat = 3195 manat borc deməkdir. Göstərilən cəmi 3536,80 manat Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
19. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh5 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh5 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
20. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh6 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh6 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
21. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh6 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh6 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
22. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh7 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh7 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
23. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh8 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh8 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
24. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh9 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh9 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 614,60 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
25. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh10 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh10 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
26. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh11 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh11 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
27. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh12 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh12 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat borcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
28. İş üzrə İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh13 ünvanlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli pretenziya məktubun kserosurətindən görünür ki, Cavabdeh13 xx.xx.2022-ci il tarixə mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manatborcu var. Borcu vaxtında ödəmədiyinə görə cəmiyyətin idarə olunmasında problemlər yaranmışdır. Ona görə də 5 gün müddətində borcunu tam ödənilməsini xahiş edirlər, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət edilməsini göstərilmişdir.
29. İş materiallarında olan Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi Şəxsin Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestri tərəfindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli Çıxarışın surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 787-ci məhəllədə yerləşən 38 nömrəli evin, ümumi sahəsi 80,50 kv.m. olan 43 nömrəli mənzili (Yeni qaydalarla: AZ1008, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 160, M11, m3) Cavabdeh2 adına qeydiyyata alınmışdır.
30. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli Çıxarışın surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 787-ci məhəllədə yerləşən 38 nömrəli evin, ümumi sahəsi 132,30 kv.m. olan 262 nömrəli mənzili (Yeni qaydalarla: AZ1008, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 168, M14, m2) Cavabdeh13 adına qeydiyyata alınmışdır.
31. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli Çıxarışın surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 787-ci məhəllədə yerləşən 38 nömrəli evin, ümumi sahəsi 81,50 kv.m. olan 88 nömrəli mənzili (Yeni qaydalarla: AZ1008, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162, M5, m2) Cavabdeh4 adına qeydiyyata alınmışdır.
32. İş materiallarında olan İddiaçı MMC tərəfindən Səbail rayon Məhkəməsinə ünvanlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli məktubundan görünür ki, Cavabdeh1 İddiaçı MMC-nə ödəməli olduğu kommunal-xidmət haqqı borcunu könüllü şəkildə tam ödəmişdir.
33. İş materiallarında olan İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh13 ünvanlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli məktubun surətindən görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixə kommunal xidmətlərlə bağlı Cavabdeh13 548 manat borcu vardır.
34. İddiaçı MMC tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli məktubundan görünür ki, Cavabdeh9 İddiaçı MMC-nə ödəməli olduğu kommun-xidmət haqqı borcunu könüllü şəkildə tam ödəmişdir.
a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat
35. İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və qeyrilərinə qarşı «pul» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir.
36. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, «Hüquq Mənzil Tikinti Kooperativi Azərbaycan Respublikasının qanunverciliyi əsasında yaradılmış və fəaliyyət göstərən hüquqi şəxsdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000069 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 15 №-li mənzil xx.xx.2014-cü il tarixdən Cavabdeh1 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000092 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 43 №-li mənzil xx.xx.2012-ci il tarixdən Cavabdeh2 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh3 xx.xx.2004-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən binasındakı 66 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdə Cavabdeh4 verilmiş **********05-05301-093081 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarış əsasında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162, mərtəbə 5, 2 №li mənzil (Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 787-ci məhəllə, ev 38, mənzil 88) xx.xx.2020-ci il tarixdən Cavabdeh4 adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2005-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 89 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx"MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 137 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx"MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 138 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000162 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 114 №-li mənzil xx.xx.2009-cu il tarixdən Cavabdeh5 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh6 xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 162 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh6 xx.xx.2003cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqısatqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 166 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh7 xx.xx.2004-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 173 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh8 xx.xx.2008-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 184 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000276 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 241 №-li mənzil xx.xx.2017-ci il tarixdən Cavabdeh9 adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000262 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5- 008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 245 №-li mənzil xx.xx.2013-cü il tarixdən Cavabdeh10 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000268 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 251 №-li mənzil xx.xx.2011-ci il tarixdən Cavabdeh11 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh12 xx.xx.2005-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 254 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000279 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 262 №-li mənzil xx.xx.2013-cü il tarixdən Cavabdeh13 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh15 ilə "xxxx" MTK-nın arasında bağlanılmış xx.xx.2018-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Kooperativə məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 269 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh14 xx.xx.2006-cı ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 268 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh16 xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqısatqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 271 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000320 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5- 008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 307 №-li mənzil xx.xx.2011-ci il tarixdən Cavabdeh17 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. "xxxx" MTK ilə İddiaçı MMC arasında bağlanan müqaviləyə əsasən kommunal xidmətlər o cümlədən: giriş-çıxışa və əraziyə nəzarəti həyata keçirilməsi; ümumi istifadədə olan sahələrin, həyətin təmizlənməsi; liftlərə xidmət göstərilməsi, saz vəziyyətdə saxlanılması, təmiri və elektrik enerjisi ilə təmin olunması; məişət tullantılarının müəyyən olunmuş yerdən daşıması; cari təmir işlərinin həyata keçirilməsi; suyun anbardan nasoslar vasitəsi ilə mənzilə verilməsi; blokların, pilləkənlərin, həyətlərin işıqlandırılması işləri İddiaçı MMC tərəfindən həyata keçirilir. Kommunal xidmətin haqqı mənzilin ümumi sahəsinin hər kv.m. üçün 30 qəpik məbləğində müəyyən olunmuşdur. Belə ki, İddiaçı MMC tərəfindən yuxarıda göstərilən mənzil-kommunal xidmətlərinə və avtomobil dayanacaqlarına görə cavabdehlərin xx.xx.2022-ci il tarixinə aşağıdakı borcları yaranmışdır:
37. - Cavabdeh1 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1174,60 manat; - Cavabdeh2 - Cavabdeh1 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat; - Cavabdeh3 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 480,60 manat, avtomobil dayanacağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat; - Cavabdeh4 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat; - Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162 (Xətai prospekti, 38) mərtəbə 5, mənzil 3 (Blok D2, mənzil 89) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 1 (Blok A, mənzil 137) - mənzilkommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 2 (Blok A, mənzil 138) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat; avtomobil dayancağına görə 3195 manat, ümumilikdə 3536,80 manat; - Cavabdeh5 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat; - Cavabdeh6: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 11, mənzil 2 (Blok A, mənzil 162) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 12, mənzil 2 (Blok A, mənzil 166) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat; - Cavabdeh7 – mənzilkommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat; - Cavabdeh8 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 manat; - Cavabdeh9 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 614,60 manat; - Cavabdeh10 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat; - Cavabdeh11 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat; - Cavabdeh12 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat; - Cavabdeh13 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manat; - Cavabdeh14 oğlu – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayanacağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat; - Cavabdeh15 – mənzilkommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat; - Cavabdeh16 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat; - Cavabdeh17 Məmmədli qızı – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 283 manat, ümumilikdə 729,73 manat.
38. Cavabdehlərlə dəfələrlə şifahi formada müraciətlər olunsa da, onlar mənzil kommunal xidmətlərinə və avtomobil dayanacaqlarına görə yaranmış borclarının ödənilməsindən imtina etmişlər. Sonradan qanunvericiliyə uyğun qaydada onlara pretenziyalar göndərilmiş, lakin müəyyən olunmuş müddətlər ərzində həmin borclar onlar tərəfindən yenə də ödənilməmişdir. Bundan əlavə İddiaçı MMC təmsil edəcək səlahiyyətli nümayəndə ilə bağlanmış müqavilə əsasında hüquqi xidmət haqqı kimi 2500 manat ödənilmişdir. Hesab edirlər ki, həmin vəsait də cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən İddiaçı MMC tərəfindən mənzilkommunal xidmətlərinə və avtomobil dayanacaqlarına görə cavabdehlərdən xx.xx.2022-ci il tarixədək yaranmış aşağıdakı borcların: - Cavabdeh1 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1174,60 manat; - Cavabdeh2 - Cavabdeh1 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat; - Cavabdeh3 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 480,60 manat, avtomobil dayanacağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat; - Cavabdeh4 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat; - Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162 (Xətai prospekti, 38) mərtəbə 5, mənzil 3 (Blok D2, mənzil 89) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 1 (Blok A, mənzil 137) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 2 (Blok A, mənzil 138) - mənzilkommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat; avtomobil dayancağına görə 3195 manat, ümumilikdə 3536,80 manat; - Cavabdeh5 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat; - Cavabdeh6: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 11, mənzil 2 (Blok A, mənzil 162) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 12, mənzil 2 (Blok A, mənzil 166) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat; - Cavabdeh7 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat; - Cavabdeh8 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 manat; - Cavabdeh9 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 614,60 manat; - Cavabdeh10 - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat; - Cavabdeh11 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat; - Cavabdeh12 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat; - Cavabdeh13 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manat; - Cavabdeh14 oğlu – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayanacağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat; - Cavabdeh15 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat; - Cavabdeh16 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat; - Cavabdeh17 Məmmədli qızı – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 283 manat, ümumilikdə 729,73 manat pul vəsaitlərinin, 2500 manat hüquqi xidmət haqqı xərcinin və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 175 manat pulun İddiaçı MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir.
39. Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-800/2023 nömrəli iş üzrə 30 mart 2023-cü il tarixli qətnaməsi ilə (hakim Ramin Xəlilov) iddianın təmin edilməməsi, məhkəmə xərclərinin iddiaçıya aid edilməsi qət etmişdir.
40. Məhkəmə gəldiyi nəticəni Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə, «R.Məhərrəmovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 13 yanvar 2020-ci il tarixli Qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2020-ci il tarixli Qərarına, V.Ələsgərovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 27 aprel 2015-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli qərarına, Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsinin 109.2, 109.4, 109.5, 124, 125.2, 125.2.4, 127.1, 127.2 və 128.0.3-cü maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır.
Apellyasiya şikayətinin və ona qarşı etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
41. Qətnamədən İddiaçı apellyasiya şikayəti verərək qətnamənin ləğv edilməsini və iddia tələbinin təmin olunması haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
42. Apellyasiya şikayəti iddia tələbinə uyğun əsaslandırılmış və əlavə olaraq qeyd edilmişdir ki, Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi tərəfindən qəbul olunmuş bu qətnamə həm işin faktiki halları, həm də maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməməsi baxımından qanunsuz və əsassızdır. "xxxx" Mənzil Tikinti Kooperativi (bundan sonra ismin müvafiq halında "xxxx" MTK) Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi əsasında yaradılmış və fəaliyyət göstərən hüquqi şəxsdir. "xxxx" Mənzil Tikinti Kooperativi tərəfindən Bakı şəhəri Xətai prospekti 38 ünvanında çoxmərtəbəli yaşayış binası inşa edilmiş, binada olan mənzillər müqavilələr əsasında müxtəlif şəxslərə satılmış və 2006-cı ildən mənzil sahiblərinə təhvil verilmişdir. Mənzillər 2006-cı ildən mənzil mülkiyyətçilərinə təhvil verilməsinə və onların öz mənzillərini təmir etdirib orada 2006-cı ildən yaşamalarına baxmayaraq bina "xxxx" Mənzil Tikinti Kooperativindənasılı olmayan səbəblərdən istismara yalnız 19 fevral 2019-cu ildə prezidentin məlum fərmanından sonra qəbul edilmişdir. Bina istismara qəbul edilmədiyindən mənzil mülkiyyətçiləri tərəfindən mülkiyyət hüququna dair çıxarışların alınması və Mənzil Mülkiyyətçiləri Müştərək Cəmiyyətinin yaradılması mümkün olmamışdır. 2022-ci ilin sonuna tarixə qədər binada olan mənzil mülkiyyətçiləri heç bir təşəbbüs göstərməyərək nə mənzil mülkiyyətçilərinin ümumi yığıncağını çağırmamış, nə də Mənzil Mülkiyyətçiləri Müştərək Cəmiyyəti yaratmamışlar. Halbuki Mənzil Məcəlləsinin 141.2 maddəsinə əsasən mənzil mülkiyyətçiləri binanın idarə edilməsi üsulunu seçməyə borclu idilər. Yalnız Kommunal MMC və Hüquq MTK–nin təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti 38 ünvanındainşa olunmuş yüksəkmərtəbəli çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin xx.xx.2019-cu il tarixdə ümumi yığıncağı (qiyabi səsvermə yolu ilə) keçirilmiş və Azərbaycan Respublikasi Mənzil Məcəlləsinə əsasən çoxmənzilli binanın idarəetmə üsulu olaraq idarəedici təşkilatın seçilməsi, idarəedici təşkilat olaraq İddiaçı MMC ilə idarəetmə müqaviləsinin bağlanması, kommunal xidmət haqqının hər kvadrat metr üçün 0,30 manat müəyyən olunması qərara alınmışdır. 2019-cu ilə qədər Mənzil mülkiyyətçiləri binanın idarə edilməsi ilə bağlı heç bir hərəkət etmirdilər, lakin binada artıq xeyli sakin yaşayırdı, onlara müxtəlif kommunal xidmətlərin göstərilməsi, binanın saxlanması və idarə edilməsi həyata keçirilməli idi. Mənzil Mülkiyyətçiləri Müştərək Cəmiyyəti yaradılana qədər binanı inşa edən "xxxx" MTK binanın idarəedilməsini həyata keçirirdi. Binanın mənzil tikinti kooperativi tərəfindən idarə edilməsi qanuna zidd deyildir və Mənzil Məcəlləsinin 142.2.2 maddəsinə əsasən idarə etmənin üsullarından biridir. Binada olan mənzillərin mülkiyyətçiləri "xxxx" MTK-nın üzvləridirlər. Mənzil Məcəlləsinin 137.4-cü maddəsinə əsasən Mənzil-tikinti kooperativinin üzvləri çoxmənzilli binanın ümumi əmlakının saxlanmasına, cari və əsaslı təmirinə xərclərin çəkilməsi, habelə kommunal xidmətlərin ödənilməsi ilə bağlı mütləq ödənişləri və (və ya) haqları mənzil-tikinti kooperativinin idarəetmə orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada ödəyirlər. Mənzil Məcəlləsinin 138.5-ci maddəsinə əsasən çoxmənzilli binanın ümumi əmlakının saxlanmasına və təmirinə görə çəkilən xərclərlə bağlı mənzil-tikinti kooperativinin üzvlərinin (iştirakçılarının) mütləq (məcburi) ödənişləri və (və ya) haqlarının miqdarı bu Məcəlləyə və mənzil-tikinti kooperativinin nizamnaməsinə müvafiq olaraq mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanları tərəfindən müəyyənləşdirilir. "xxxx" MTK-nın ali idarəetmə orqanı onun üzvlərinin ümumi yığıncağıdır. "xxxx" MTK üzvlərinin 28 aprel 2008-ci il tarixdə ümumi yığıncağı keçirilmiş və Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti 38 ünvanında inşa olunmuş yüksək mərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə mənzil-kommunal xidmətlərin göstərilməsi üçün müvafiq xidmətlər göstərən təşkilatla müqavilə bağlanması barədə qərar qəbul edilmişdir. Kommunal xidmətin haqqı mənzilin ümumi sahəsinin hər m² üçün 0,30 manat məbləğində müəyyən olunmuşdur. 13 mart 2019-cu il tarixli ümumi yığıncağının qərarına əsasən binanın saxlanması və kommunal xidmətlərin göstərilməsi İddiaçı MMC-yə həvalə edilmişdir. Bundan sonra İddiaçı MMC ilə "xxxx" MTK arasında müqavilə bağlanmışdır. Hüquq” MTK ilə İddiaçı MMC arasında bağlanan müqaviləyə əsasən kommunal xidmətlər, o, cümlədən giriş-çıxışa və əraziyə nəzarət, ümumi istifadədə olan sahələrin və həyətin təmizlənməsi, liftlərə xidmət göstərilməsi, təmiri və elektrik enerjisi ilə təmin olunması, məişət tullantılarının müəyyən olunmuş yerdən daşıması, cari təmir işlərinin həyata keçirilməsi, suyun anbardan nasoslar vasitəsilə mənzillərə verilməsi, blokların, pilləkənlərin, həyətlərin işıqlandırılması və s. Xidmətlərin göstərilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı MMC ilə "xxxx" MTK arasında müqavilədən əlavə olaraq İddiaçı MMC ilə mənzil mülkiyyətçilərinin hər biri ilə də müqavilə bağlanması təmin edilmiş, əksər mənzil mülkiyyətçiləri bu müqavilələri imzalamışlar. Lakin bəzi mənzil mülkiyyətçiləri İddiaçı MMC ilə müqavilə bağlamaqdan imtina etmişlər. Onlara bir neçə dəfə şifahi olaraq bu təklif edilmiş, onlara bu müqaviləni bağlamalı olduqları izah edilmiş və sonunda onlara müqavilə bağlamaq barədə yazılı təkliflər xəbərnaməli məktubla onların qeydiyyatda olduqları ünvana göndərilmişdir. Hətta həmin cavabdehlərin içərisində İddiaçı MMC ilə müqaviləsi olanlar da vardır. Lakin onların bəziləri qəsdən, bilərəkdən, binanın saxlanması xərclərini ödəməkdən yayınmaq məqsədilə bu müqaviləni bağlamaqdan imtina edirlər. Bizim qanunla müəyyənləşdirilmiş öhdəlikləri və vəzifələrinə vicdansızcasına yanaşan bu şəxsləri müqavilə bağlamağa məcbur etmək hüququmuz və təsir mexanizmimiz yoxdur. Halbuki bu şəxslər bizimlə müqavilə bağlamaqdan qəsdən imtina etmələrinə baxmayaraq bizim bina sakinlərinə göstərdiyimiz bütün xidmətlərdən hər gün bütövlüklə istifadə edirlər. belə ki: “Gündəlik olaraq cavabdehlər liftlərdən istifadə edirlər və ümümi istifadədə olan liftdən istifadə edildiyi hər dəfə lift elektirik enerjisi işlədir və bunun pulunu da İddiaçı MMC ödəyir. Bundanbaşqa mənzil sakinlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün lisenziyası olan müvafiq şirkətlə müqavilə bağlamışıq ki, onlar liftlərin təhlükəsizlik işini təmin etsinlər. Bu şirkətlərə tərəfimizdən hər ay ödənişlər edilir. Belə şirkətlərlə müqavilə bağlanmasa FHN liftlərin istifadəsini qadağan edər. Biz bu şəxslərin liftdən istifadə etməsinin qarşısını ala bilmirik. Hətta bir ara liftlərə xüsusi elektron qurğu quraraq yalnız pul ödəyən şəxslərin istifadə edə bilməsini təmin etməyə çalışırdıq. Lakin həmin şəxslər bu qurğuları sındıraraq yararsız vəziyyətə saldılar. Mənzil mülkiyyətçilərinin rahat, təhlükəsiz və qayğısız yaşamasını təmin edən işçilərə hər ay əmək haqqı ödənilir. Binanın ümumi istifadədə olan bütün əraziləri təmizlənir, təmir işləri aparılır, ərazi mühafizə olunur. Bu xidmətlərdən cavabdehlərin hər biri yararlanır, lkin pulu ödəmirlər. Cavabdehlər onların ayaqlarının altını süpürüb təmizləyən qadın xadimələrin əmək haqlarını belə verməkdən imtina edirlər. Kommunal MMC müvafiq xidməti göstərən təşkilatlamüqavilə bağlayaraq bina sakinləri tərəfindən atılan məişət tullantılarının daşınmasını təmin edir və bunun haqqını ödəyir. Cavabdehlər eyni zamanda məişət tullantılarının yığılması, daşınması xidmətindən faktiki olaraq istifadə edirlər. Heç kəs kartofsoğanın qabığını nə yemir, nə də eyvanda yandırmır. Hamı tullantıları zibil qutusuna atır. Cavabdehlər də həmçinin. Lakin onlar bu xidmətin haqqını ödəmirlər. Cavabdehlər hər dəfə evlərindəki su kranlarınıaçan kimi su nasosları işə düşür və elektrik enerjisini işlədir. Kommunal MMCbu enerjinin haqqını Azərişıq ASC-nə ödəyir, lakin cavabdehlər işlətdikləribu enerjinin pulunu ödəmirlər. Binanın blokları və həyəti işıqlandırılır və bunun üçün elektrik enerjisinin pulunu Kommunal MMC Azərişıq ASC-nə ödəyir,lakin cavabdehlər işlətdikləri bu enerjinin pulunu ödəmirlər. Hal-hazırda Azərişıq ASC-nə 92972,08 manat borc vardır. İşə baxan birinci instansiya məhkəməsi iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən bu faktiki halların tam və hərtərəfli şəkildə araşdırmamış, işə qərəzli baxaraq yalnız cavabdehlərin formal mülahizələrini əsas götürərək qanunsuz və əsassız qətnamə çıxarmışdır.
b) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
43. Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
c) Proses iştirakçılarının izahatı
44. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi Nümayəndə2 apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmişdir.
45. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdehlər Cavabdeh7, Cavabdeh13, Cavabdeh2 və Cavabdeh10 apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etdilər.
46. Məhkəmə iclasında iştirak edən Cavabdeh17 nümayəndəsi Ağayev Ağa Bilal oğlu apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etdi.
47. Məhkəmənin iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş digər cavabdehlər məhkəmə kollegiyasının iclasına gəlməmiş və bunun səbəbləri barədə heç bir məlumat verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 376.2-ci maddəsinə əsasən işə iş üzrə digər cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin
48. Maddə 135.1 fiziki və hüquqi şəxslər, həmçinin belə xidmətlərdən istifadə edən dövlət orqanları, bələdiyyələr və digər təşkilatlar yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqqı vaxtında və tam məbləğdə ödəməyə borcludurlar.
49. Maddə 135.2.3 yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqqın ödənilməsi vəzifəsi mənzil-tikinti kooperativi üzvləri üçün – mənzil-tikinti kooperativi tərəfindən yaşayış sahəsinin verildiyi andan yaranmış hesab edilir.
50. Maddə 136.2 çoxmənzilli binanın yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə ödədiyi haqq aşağıdakılardan ibarətdir: çoxmənzilli binanın idarə edilməsi, ümumi əmlakının saxlanması, cari və əsaslı təmiri üzrə xidmət və işlərə görə ödənilən haqqın daxil olduğu yaşayış sahəsinin saxlanması və təmirinə görə haqq; kommunal xidmətlərə görə haqq.
51. Maddə 137.1 çoxmənzilli binanın idarəetmə müqaviləsində başqa müddət nəzərdə tutulmayıbsa, yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqq hər ay üçün həmin aydan sonra gələn ayın beşinədək təqdim edilmiş ödəniş sənədləri əsasında həmin aydan sonra gələn ayın on beşinədək ödənilir.
52. Maddə 137.4 mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin, mənzil-tikinti kooperativinin və ya vətəndaşların yaşayış sahəsinə olan ehtiyaclarını ödəmək üçün müvafiq qanuna uyğun olaraq yaradılmış digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin (bundan sonra - ixtisaslaşmış istehlak kooperativi) üzvləri çoxmənzilli binanın ümumi əmlakının saxlanmasına, cari və əsäslı təmirinə xərclərin çəkilməsi, habelə kommunal xidmətlərin ödənilməsi ilə bağlı mütləq ödənişləri və (və ya) haqları mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanı və ya mənzil-tikinti kooperativinin idarəetmə orqanı və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin idarəetmə orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada ödəyirlər.
53. Maddə 137.6 mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin və ya mənzil-tikinti kooperativinin və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin yaradılmadığı halda, idarəedici təşkilat tərəfindən idarə olunan çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçiləri yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqları həmin idarəedici təşkilata ödəyirlər.
54. Maddə 137.7 bilavasitə mülkiyyətçilər tərəfindən idarə olunan çoxmənzilli binanın yaşayış sahəslərinin mülkiyyətçiləri yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqları müvafiq fəaliyyət növlərini həyata keçirən şəxslərlə bağlanılan müqavilələrə uyğun olaraq ödəyirlər.
55. Maddə 138.4 mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin və ya mənzil-tikinti kooperativinin və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin yaradılmadığı çoxmənzilli binanın yaşayış sahəsinin saxlanması və təmirinə görə haqqın miqdarı həmin binanın sahə mülkiyyətçilərinin Mənzil Məcəlləsinin 44-47-ci maddələrində müəyyənləşdirilən qaydada keçirilən ümumi yığıncağında bir ildən az olmayan müddətə müəyyən edilir.
56. Maddə 138.5 çoxmənzilli binanın ümumi əmlakının saxlanmasına və təmirinə görə çəkilən xərclərlə bağlı mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin və ya mənziltikinti kooperativinin və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin üzvlərinin (iştirakçılarının) mütləq (məcburi) ödənişləri və (və ya) haqlarının miqdarı Mənzil Məcəlləsinə və mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin nizamnaməsinə və ya mənziltikinti kooperativinin nizamnaməsinə və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin nizamnaməsinə müvafiq olaraq mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanları və ya mənzil- tikinti kooperativinin idarəetmə orqanları və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin idarəetmə orqanları tərəfindən müəyyənləşdirilir.
57. Maddə 141.2 çoxmənzilli binanın idarə edilməsi üsulu üç formada nəzərdə tutulur; binanın sahə mülkiyyətçiləri tərəfindən bilavasitə idarə edilmə; mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi tərəfindən idarə edilmə və idarəedici təşkilat tərəfindən idarə edilmə.
58. Maddə 142.1 çoxmənzilli binanın idarə edilməsi müqaviləsi yazılı formada tərəflərin imzaladığı bir sənədin tərtib edilməsi yolu ilə bağlanılır. Çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin ümumi yığıncağı tərəfindən idarəedici təşkilat seçilərkən, həmin binanın hər bir sahə mülkiyyətçisi ilə ümumi yığıncağın qərarında göstərilən şərtlərlə və bu Məcəllənin 141-1.2-ci maddəsi nəzərə alınmaqla idarəetmə müqaviləsi bağlanılır.
59. Maddə 142.2 çoxmənzilli binanın idarə edilməsi müqaviləsinə əsasən bir tərəf (idarəedici təşkilat) digər tərəfin (binanın sahə mülkiyyətçilərinin, mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanlarının və ya mənzil-tikinti kooperativinin idarəetmə orqanlarının və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin idarəetmə orqanlarının) tapşırığı ilə razılaşdırılmış müddət ərzində haqqı ödənilməklə, həmin binanın ümumi əmlakının lazımi saxlanması və təmiri üzrə xidmətlər göstərməyi və işlər yerinə yetirməyi, həmin binanın sahə mülkiyyətçilərinə və binanın sahələrindən istifadə edən şəxslərə kommunal xidmətlər göstərməyi, çoxmənzilli binanın idarə edilməsi məqsədlərinə nail olmağa yönəlmiş digər fəaliyyəti həyata keçirməyi öhdəsinə götürür.
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin
60. Maddə 21.1 hüququ pozulmuş şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər.
61. Maddə 385.1 öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
62. Maddə 425.1 öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.
63. Maddə 427.3 əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir.
64. Maddə 430.1-ci maddəsinə görə əgər həmin Məcəllədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, öhdəliyin icrasından birtərəfli imtinaya və onun şərtlərini birtərəfli dəyişdirməyə yol verilmir.
65. Maddə 443.1 öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur.
66. Maddə 448.1 uyğun olaraq borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir və həmin Məcəllənin 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır.
Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi
67. Maddə 14.2 məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
68. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
69. Maddə 372.6. apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
70. Maddə 384.0.2 qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər.
71. Maddə 385 maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi, birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi məhkəmə qətnaməsinin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsasdır.
Apellyasiya baxışının hədləri
72. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
73. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır.
74. Hazırki halda, iddiaçı apellyasiya şikayətində qətnamənin tam ləğv edilməsini və iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş etdiyindən qətnamə bütövlükdə yoxlanılır.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
75. Məhkəmə kollegiyası izahatları dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)- 800/2023 saylı iş üzrə 30 mart 2023-cü il tarixli qətnaməsi qismən ləğv edilməli, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh2 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat, Cavabdeh8 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 manat, Cavabdeh3 480,60 manat, avtomobil dayanacağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat, Cavabdeh11 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat, Cavabdeh4 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat, cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlundan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162 (Xətai prospekti, 38) mərtəbə 5, mənzil 3 (Blok D2, mənzil 89) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 1 (Blok A, mənzil 137) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 2 (Blok A, mənzil 138) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat; avtomobil dayancağına görə 3195 manat, ümumilikdə 3536,80 manat, Cavabdeh5 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat, Cavabdeh6 Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 11, mənzil 2 (Blok A, mənzil 162) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 12, mənzil 2 (Blok A, mənzil 166) mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat, Cavabdeh7 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat, Cavabdeh10 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat, Cavabdeh12 mənzilkommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat, Cavabdeh13 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manat, Cavabdeh14 oğlundan mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayanacağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat, Cavabdeh15 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat, Cavabdeh16 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat, Cavabdeh17 Məmmədli qızından mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 283 manat, ümumilikdə 729,73 manat pul vəsaiti tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməli, qətnamə iddia tələbinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh9 aid rədd edilməsi hissəsində dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
76. Kollegiya qeyd edir ki, hər hansı iddia tələbi üzrə hüquqi dəyərləndirmə prosesi ilk addım kimi iddiaçının tələbinə uyğun gələn qanuni əsasın tapılmasından və məhkəməyə bildirdiyi faktiki halların həmin əsasın dispozisiya şərtlərinə uyğun olmasının yoxlanılmasından ibarətdir. Əgər irəli sürülmüş iddia tələb(lər)inin qanuni əsası tapılırsa və faktiki hallar müvafiq maddi hüquq normasının dispozisiya şərtləri ilə uzlaşırsa (habelə cavabdehin etiraz və müdafiə vasitələrinə görə aradan qalxmırsa) iddia təmin olunur, uzlaşmırsa rədd edilir. İkinci halda hüquqi dəyərləndirmə məhkəmə üçün artıq başa çatmış olur. Bu halda əlavə olaraq irəli sürülən dəlillərin araşdırılmasına ehtiyac qalmır, çünki işin həlli üçün bunun əhəmiyyəti yoxdur.
77. Məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakı zəruri şərtlər olduqda əsaslıdır. a) Qanunda elə bir müddəa olmalıdır ki, onun hüquqi nəticəsi ilə iddia tələbi üstüstə düşsün (yaxud istənilən hüquqi nəticə bilavasitə iradə ifadəsi azadlığına əsaslanan müqavilədən irəli gəlsin) b) İddiaçının işin halları barədə məruzəsi həmin qanun müddəasının dispozisiya şərtlərinə (yaxud müqavilənin mətninə) uyğun olsun.
78. İddia tələbinin qanuni əsas dedikdə, qanunun elə bir müddəası başa düşülür ki, o, qanunda göstərilən müəyyən dispozisiya şərtləri olduqda bir tərəfə qarşı tərəfdən icranı, yəni nəyisə etməyi və ya nəyisə etməməyi tələb etməyə imkan verir.
79. Birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbini rədd edərkən qeyd etmişdir ki, İddiaçı MMC Bakı şəhəri, Xətai prospektində yerləşən 38 saylı binaya kommunal xidmətlərinin göstərilməsi ilə bağlı müqaviləni "xxxx" MTK ilə bağlasa da, binanın mülkiyyətçiləri olan cavabdehlərlə kommunal xidmətin göstərilməsi ilə bağlı İddiaçı MMC arasında hər hansı müqavilə bağlanılmamışdır.
80. Məhkəmə həmçinin qeyd etmişdir ki, iddiaçı ilə cavabdehlər arasında kommunal xidmətlərin göstərilməsi ilə bağlı hər hansı müqavilə olmadığı üçün, cavabdehlərin iddiaçı qarşısında hər hansı öhdəliyi yaranmamışdır. Bu səbəbdən iddiaçı cavabdehlərdən göstərilən xidmətlərlə bağlı borc tələb etməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Digər tərəfdən məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının yaranmış borcla bağlı istinad etdiyi və məhkəməyə təqdim etdiyi sübutlar da qanunvericiliyin tələblərinə ziddir.
81. Məhkəmə kollegiyası birinci insansiya məhkəməsinin hazırki iş üzrə gəlmiş olduğu nəticə ilə qismən razılaşmamaqla qətnaməni qanuni və əsaslı hesab etmir.
82. Belə ki, “Azərbaycan Respublikasında dövlət və ictimai mənzil fondu evlərində yaşayış sahəsindən istifadə haqqı (mənzil haqqı) və mənzil-kommunal xidmətlərinə görə tariflərin təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 10 mart 2000-ci il tarixli 40 nömrəli Qərarının hüquqi qüvvəsi adından da göründüyü kimi yalnız dövlət və ictimai mənzil fondu evlərinə şamil olunur. Özəl mülkiyyətdə olan çoxmənzilli binanın mülkiyyətçisinin yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə ödədiyi haqqın miqdarı isə Nazirlər Kabinetinin yaxud Tarif Şurası tərəfindən müəyyənləşdirilmiş tariflərlə tənzimlənmir.
83. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 29 dekabr 2015-ci tarixli qərarına əsasən özəl fonda aid çoxmənzilli binalarda mənzillərin mülkiyyətçiləri kommunal xidmət şərtlərinin keyfiyyətcə yaxşılaşdırılmasında və xidmət xərclərinin müəyyən edilməsində azaddırlar. Digər tərəfdən “Tənzimlənən qiymətlər haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun 3.4-cü maddəsinə görə bu qanunun müddəaları qiymətləri dövlət tərəfindən tənzimlənməyən məhsullara (mallara, işlərə, xidmətlərə) şamil edilmir.
84. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 28 sentyabr 2005-ci il tarixli 178 saylı qərarı ilə "Qiymətləri dövlət tərəfindən təsdiq olunan malların, işlərin, xidmətlərin Siyahısı" təsdiq olunmuşdur.
85. Həmin siyahıda isə yalnız dövlət mənzil fondunun yaşayış sahələrindən sosial kirayə və ya kirayə müqavilələri üzrə istifadəyə (kirayəyə), həmin sahələrin saxlanması və təmirinə görə haqların qiymətləri (tarifləri) dövlət tərəfindən tənzimlənən mallara aid olduğu göstərilir. Həmin siyahıda özəl mülkiyyətdə olan çoxmənzilli binanın mülkiyyətçilərinin yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə ödədiyi haqların miqdarı müəyyənləşdirilməmişdir.
86. Yuxarıda istinad edilən qanunvercilik normasından göründüyü kimi, mənziltikinti kooperativinin yaradılmadığı halda çoxmənzilli binanın yaşayış sahəsinin saxlanması və təmirinə görə haqqın miqdarı həmin binanın sahə mülkiyyətçilərinin ümumi yığıncağında müəyyənləşdirilir.
87. İş materiallarında olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında inşa edilən yüksəkmərtəbəli çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin xx.xx.2019-cu il tarixli ümumi yığıncağın (qiyabi səsvermə) qərarlarının xx.xx.2019-cu il tarixli protokolun surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinə əsasən çoxmənzilli binanın idarəetsə üsulu olaraq idarəedici təşkilatın seçilməsi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin «Bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında» xx.xx.2019-cu il tarixli Fərmanının təmini məqsədilə mənzil sahiblərinin çıxarış (kurça) alması üçün lazım olan tədbirlərin görülməsi idarəedici təşkilata həvalə edilməsi, idarəedici təşkilat olaraq İddiaçı MMC ilə idarəetmə müqaviləsinin bağlanması, kommunal xidmət haqqının hər kvadrat metr üçün 0,30 manatın müəyyən olunması qərara alınmışdır.
88. Mənzil Məcəlləsinin 137-ci maddəsinin 4-cü bəndinə əsasən mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin, mənzil-tikinti kooperativinin və ya vətəndaşların yaşayış sahəsinə olan ehtiyaclarını ödəmək üçün müvafiq qanuna uyğun olaraq yaradılmış digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin (bundan sonra - ixtisaslaşmış istehlak kooperativi) üzvləri çoxmənzilli binanın ümumi əmlakının saxlanmasına, cari və əsäslı təmirinə xərclərin çəkilməsi, habelə kommunal xidmətlərin ödənilməsi ilə bağlı mütləq ödənişləri və (və ya) haqları mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanı və ya mənzil-tikinti kooperativinin idarəetmə orqanı və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin idarəetmə orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada ödəyirlər.
89. Kollegiya qeyd edir ki, kooperativ yaradıldığı halda çoxmənzilli binanın yaşayış sahəsinin saxlanması və təmirinə görə haqların miqdarını kooperativin idarəetmə orqanı müəyyən edir. Buradan da belə nəticəyə gəlinir ki, özəl mülkiyyətdə olan çoxmənzilli binanın mülkiyyətçisinin yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə ödədiyi haqq Tarif Şurasının qərarı ilə tənzimlənmir. Tənzimlənən qiymətlər yalnız dövlət və ictimai mənzil fondu evlərinə şamil olunur. Mənzil Tikinti Kooperativi yaradıldığı çoxmənzilli binalarda Mənzil Məcəllləsinin 138.5-ci maddəsindən göründüyü kimi Birbaşa kooperativ tərəfindən müəyyənləşdirilir.
90. İş materiallarında olan sənədlərdən göründüyü kimi, qanunvericiliyə uyğun olaraq "xxxx" Mənzil Tikinti Kooperativi üzvlərinin 28 aprel 2008-ci il tarixli ümumi yığıncağı keçirilmiş və Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti 38 ünvanında inşa olunmuş yüksəkmərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə mənzil-kommunal xidmətlərin göstərilməsi üçün müvafiq xidmətlər göstərən təşkilatla müqavilə bağlanması barədə qərar qəbul edilmişdir. Bununla bağlı 01 may 2012-ci il tarixdə "xxxx" MTK ilə Kommunal MMC arasında müqavilə bağlanmışdır.
91. Bundan başqa, çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin əlverişli və təhlükəsiz yaşamalarının təmin edilməsi və binanın ümumi əmlakından birgə istifadə edilməsinin tənzimlənməsini təmin etmək məqsədilə, Mənzil Məcəlləsinin 141.2-ci maddəsində mülkiyyətçilərin binanın idarə edilməsi üsulunu seçmək vəzifəsi nəzərdə tutulmuşdur.
92. Kollegiya qeyd edir ki, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti 38 ünvanında inşa olunmuş yüksəkmərtəbəli yaşayış binalarının idarə edilməsi mənzil tikinti kooperativinin yaradılması yolu ilə həyata keçirilir. Sahə mülkiyyətçiləri kooperativin üzvləridir və yeni mənzil əldə edən fiziki şəxslər kooperativ üzv qəbul olunur. Belə ki, bütün mənzil mülkiyyətçiləri kooperativin üzvləridir və həmin çoxmənzilli binaların idarə olunması mənzil tikinti kooperativi tərəfindən həyata keçirilir.
93. Mənzil Məcəlləsinin 142.1-ci maddəsində əsasən çoxmənzilli binanın idarə edilməsi müqaviləsinin yazılı formada tərəflərin imzaladığı bir sənədin tərtib edilməsi yolu ilə bağlanılması göstərilmişdir.
94. Kollegiya qeyd edir ki, mənzil mülkiyyətçilərinin hər biri ilə idarəetmə müqaviləsinin bağlanması yalnız çoxmənzilli binanın bilavasitə sahə mülkiyyətçiləri tərəfindən idarə olunduğu və mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin yaradılmadığı hallara şamil olunur. Deməli, müvafiq olaraq mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi yaradıldığı halda isə mənzil mülkiyyətçilərinin hər biri ilə idarəetmə müqaviləsinin bağlanması qanunvericiliyə görə tələb olunmur.
95. İstinad edilən qanunvercilik normalarından göründüyü kimi, qanun çoxmənzilli binanın idarə edilməsi müqaviləsinin tərəflərini müəyyənləşdirərkən birmənalı şəkildə birbaşa göstərir ki, göstərilən müqavilənin bir tərəfi idarəedici təşkilat, digər tərəfi isə binanın sahə mülkiyyətçiləri, mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyətinin idarəetmə orqanları və ya mənzil-tikinti kooperativinin idarəetmə orqanları və ya digər ixtisaslaşmış istehlak kooperativinin idarəetmə orqanları ola bilər. Belə ki, mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi yaradıldığı halda çoxmənzilli binanın idarə edilməsi müqaviləsi idarəedici təşkilat və mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi ilə bağlanılır.
96. Mənzil Məcəlləsinin 137-ci maddəsinin 6 və 7-ci bəndlərində isə mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi yaradılmadığı, bilavasitə mülkiyyətçilər tərəfindən idarə olunan çoxmənzilli binanın sahə mülkiyyətçilərinin ümumi yığıncağı tərəfindən birbaşa idarəedici təşkilat seçildiyi hallarda yaşayış sahəsinə və kommunal xidmətlərə görə haqqın ödənilməsi qaydası müəyyən edilmişdir.
97. Beləliklə kollegiya hesab edir ki, mənzil qanunvericiliyinin müəyyən etdiyi qaydalara əsasən mənzil mülkiyyətçiləri müştərək cəmiyyəti, mənzil tikinti kooperativi və ya ixtisaslaşmış istehlak kooperativi yaradıldığı halda mənzil mülkiyyətçilərinin hər biri ilə idaretmə müqaviləsinin bağlanması tələb olunmur.
98. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, 01 may 2012-ci il tarixli, xx.xx.2017-ci il tarixli və xx.xx.2020-ci il tarixli 1 №-li Əlavə Razılaşmadan görünür ki, "xxxx" mənzil tikinti kooperativi ilə İddiaçı arasında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yüksəkmərtəbəli yaşayış binasının sakinlərinə kommunal xidmətlərin göstərilməsi və İddiaçı tərəfindən kommunal haqqların binanın sakinlərindən almağı öhdəsinə götürməsi barədə müqavilə bağlandığından, həmin tarixdən iddia verilən günə kimi iddiaçı cavabdehlərdən kommunal xidmətə görə ödənilməli olan xidmət haqqını tələb etməkdə haqlı olmuşdur.
99. İşdə olan müqavilələrdən görünür ki, «Hüquq Mənzil Tikinti Kooperativi Azərbaycan Respublikasının qanunverciliyi əsasında yaradılmış və fəaliyyət göstərən hüquqi şəxsdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000069 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 15 №-li mənzil xx.xx.2014-cü il tarixdən Cavabdeh1 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000092 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 43 №-li mənzil xx.xx.2012-ci il tarixdən Cavabdeh2 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh3 xx.xx.2004-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən binasındakı 66 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən xx.xx.2020-ci il tarixdə Cavabdeh4 verilmiş **********05-05301-093081 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarış əsasında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162, mərtəbə 5, 2 №li mənzil (Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 787-ci məhəllə, ev 38, mənzil 88) xx.xx.2020-ci il tarixdən Cavabdeh4 adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2005-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTKnın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 89 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx"MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 137 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlu xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx"MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 138 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000162 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 114 №-li mənzil xx.xx.2009-cu il tarixdən Cavabdeh5 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh6 xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 162 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh6 xx.xx.2003cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqısatqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 166 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh7 xx.xx.2004-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 173 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh8 xx.xx.2008-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 184 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000276 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 241 №-li mənzil xx.xx.2017-ci il tarixdən Cavabdeh9 adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000262 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5- 008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 245 №-li mənzil xx.xx.2013-cü il tarixdən Cavabdeh10 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000268 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 251 №-li mənzil xx.xx.2011-ci il tarixdən Cavabdeh11 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh12 xx.xx.2005-ci ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 254 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000279 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5-008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 262 №-li mənzil xx.xx.2013-cü il tarixdən Cavabdeh13 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh15 ilə "xxxx" MTK-nın arasında bağlanılmış xx.xx.2018-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Kooperativə məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 269 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh14 xx.xx.2006-cı ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 268 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. Cavabdeh16 xx.xx.2003-cü ildə mənzil almaq üçün "xxxx" MTK-nın üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Cavabdeh ilə Kooperativ arasında bağlanılmış alqısatqı müqaviləsinə əsasən "xxxx" MTK-na məxsus olan Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 (787-ci məhəllə) ünvanında yerləşən yaşayış binasındakı 271 №-li mənzil həmin tarixdən cavabdehin adına rəsmiləşdirilmişdir. "xxxx" MTK tərəfindən buraxılmış MS seriyalı 000320 nömrəli və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində xx.xx.2007-ci il tarixdə 08/5- 008 nömrəli dövlət qeydiyyatına alınmış mənzil sertifikatı əsasında Bakı şəhəri, Xətai prospekti, 38 ünvanında yerləşən 307 №-li mənzil xx.xx.2011-ci il tarixdən Cavabdeh17 adına rəsmiləşdirilmişdir və o, həmin tarixdən Kooperativin üzvlüyünə qəbul edilmişdir. Eyni zamanda kommunal xidmətin haqqı mənzilin ümumi sahəsinin hər kv.m. üçün 30 qəpik məbləğində müəyyən olunmuşdur.
100. Apellyasiya icraatı zamanı tədqiq edilmiş 15 sentyabr 2023-cü il tarixli arayışdan görünür ki, hazırkı iş üzrə cavabdehlərin iddia verilən tarixə, yəni xx.xx.2022-ci il tarixdədək kommunal xidmət haqqı və avtomobil dayanacağına görə borcu aşağıdakı kimi müəyyən edilmişdir: • Cavabdeh2 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat, • Cavabdeh8 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 manat, • Cavabdeh3 480,60 manat, avtomobil dayanacağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat, • Cavabdeh11 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat, • Cavabdeh4 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat, • Cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlundan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162 (Xətai prospekti, 38) mərtəbə 5, mənzil 3 (Blok D2, mənzil 89) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 1 (Blok A, mənzil 137) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 2 (Blok A, mənzil 138) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat; avtomobil dayancağına görə 3195 manat, ümumilikdə 3536,80 manat, • Cavabdeh5 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat; • Cavabdeh6 Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 11, mənzil 2 (Blok A, mənzil 162) - mənzilkommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 12, mənzil 2 (Blok A, mənzil 166) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat; • Cavabdeh7 – mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat; • Cavabdeh10 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat; • Cavabdeh12 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat; • Cavabdeh13 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manat; • Cavabdeh14 oğlundan mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayanacağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat; • Cavabdeh15 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat; • Cavabdeh16 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat; • Cavabdeh17 Məmmədli qızından mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 283 manat, ümumilikdə 729,73 manat.
101. Kollegiya hesab edir ki, cavabdehlərdən mənzillərə görə görə tutulmalı olan məbləğ məhz arayışda qeyd edilən həddə müəyyən edilməli və cavabdehlərdən İddiaçı xeyrinə tutulmalıdır.
102. Kollegiya hesab edir ki, yuxarida qeyd edilənlərə əsasən birinci instansiya məhkməsi iş üzrə düzgün nəticəyə gəlmədiyindən hazırki iş üzrə qətnamə ləğv edilməklə, iddia tələbi qismən təmin edilməli, qalan hissədə iddia təmin edilməməlidir.
103. Məhkəmə kollegiyası iş üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh9 Elsəvər oğluna aid hissədə iddia tələbinin təmin edilməməsi qənaətini düzgün hesab edir və həmin hissədə qətnamənin ləğvi üçün əsas görmür. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən müəyyən edilir ki, qeyd edilən cavabdehlər könüllü olaraq ödənişlər etmişdir. Bu səbəbdən onlara qarşı hər hansı bir mübahisə artıq mövcud olmadığından məhkəmə haqlı olaraq hesab etmişdir ki, iddia tələbi onlara münasibətdə əlavə araşdırılma aparılmadan təmin edilməməlidir.
104. İş materiallarında olan qəbzlərdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən hüquqi yardım üçün 2500 manat və iddia ərizəsinin və apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün isə 265 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir.
105. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir.
106. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir.
107. Kollegiya qeyd edir ki, hazırkı halda iddia qismən təmin edildiyindən iş üzrə ödənilmiş məhkəmə xərcləri iddia tələbinin təmin edilməsi hissəsinə uyğun olaraq hüquqi xidmət haqqını təşkil edən 2500 manatın 2252,5 manatı (90,1 faizi) və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 265 manatın 238,765 manatı cavabdehlərdən borclarına tənasüb tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməli, hüquqi xidmət haqqınının qalan 247,5 manatı və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 26,235 manatı isə İddiaçı MMC-nin özünə aid edilməlidir.
108. Məhkəmə kollegiyası həmçinin izah edir ki, iddia tələbi hər bir cavabdehə mübasibətə ayrı-ayrılıqda mübahisələdirilən hissədə 5000 manatdan az olduğundan Azərbaycan Respublikası MPM-in 402-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq qətnamədən kassasiya şikayəti verilə bilməz.
109. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 382, 384.0.2, 385, 392, 393 və 402-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası
Qət etdi:
İddiaçı MMC tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)- 800/2023 saylı iş üzrə 30 mart 2023-cü il tarixli qətnaməsi qismən ləğv edilsin. İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh2 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 235,60 manat; Cavabdeh8 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 843,50 manat; Cavabdeh3 480,60 manat, avtomobil dayanacağına görə 682 manat, ümumilikdə 1162,60 manat; Cavabdeh11 mənzilkommunal xidmətlərinə görə 759,90 manat; Cavabdeh4 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 389 manat; cavabdeh Allahverdiyev Səhrab Mustafa oğlundan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 162 (Xətai prospekti, 38) mərtəbə 5, mənzil 3 (Blok D2, mənzil 89) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 201,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 1 (Blok A, mənzil 137)-mənzilkommunal xidmətlərinə görə 345,60 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 5, mənzil 2 (Blok A, mənzil 138) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 341,80 manat; avtomobil dayancağına görə 3195 manat, ümumilikdə 3536,80 manat; Cavabdeh5 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 595,80 manat; Cavabdeh6 Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 11, mənzil 2 (Blok A, mənzil 162) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Xətai prospekti, 164 (Xətai prospekti,38) mərtəbə 12, mənzil 2 (Blok A, mənzil 166) - mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 281,50 manat, avtomobil dayanacağına görə 495 manat, ümumilikdə 776,50 manat; Cavabdeh7 – mənzilkommunal xidmətlərinə görə 368,40 manat, avtomobil dayanacağına görə 167 manat, ümumilikdə 535,40 manat; Cavabdeh10 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1436,50 manat; Cavabdeh12 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 888,50 manat; Cavabdeh13 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1352,60 manat; Cavabdeh14 oğlundan mənzilkommunal xidmətlərinə görə 312,90 manat, avtomobil dayanacağına görə 54 manat, ümumilikdə 366,90 manat; Cavabdeh15 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 491,70 manat; Cavabdeh16 mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 1209,30 manat, avtomobil dayanacağına görə 225 manat, ümumilikdə 1434,30 manat; Cavabdeh17 Məmmədli qızından mənzil-kommunal xidmətlərinə görə 446,73 manat, avtomobil dayanacağına görə 283 manat, ümumilikdə 729,73 manat pul vəsaiti tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Hüquqi xidmət haqqını təşkil edən 2500 manatın 2252,5 manatı (90,1 faizi) və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 265 manatın 238,765 manatı cavabdehlərdən borclarına tənasüb tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Hüquqi xidmət haqqınının qalan 247,5 manatı və dövlət rüsumu üçün ödənilmiş 26,235 manatı isə İddiaçı MMC-nin özünə aid edilsin. Qətnamə iddia tələbinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh9 aid rədd edilməsi hissəsində dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən kasasiya şikayəti verilə bilməz.