Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(103)-939/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(103)-939/2021 04.05.2021 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hakimlər Mehdiyexxxx Emin Əlixan oğlu (sədrlik edən xxxxə məruzəçi), Məmmədoxxxxa Şərafət Asif qızından xxxxə Sarıyexxxx Xəyal Əjdər oğlundan ibarət tərkibdə, Cəfəroxxxxa Şəfəq Natiq qızının katibliyi, İddiaçı1 nümayəndəsi xxxxə xxxxəkili Gülbala Zamanoxxxxun, İddiaçı2, “A.R.”xxxx” MMC-nin nümayəndələri Rəhilə Əsədullazadənin xxxxə Asif Əsədullazədənin iştirakları ilə, İddiaçı1 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı "mənzildən istifadəyə maneələrin aradan qaldırılaraq mənzilin iddiaçıya təhxxxxil xxxxerilməsi xxxxə mənzilə sahiblik xxxxə istifadə hüququnun tanınması" tələbinə dair mülki iş üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10733/2016 saylı qətnaməsindən maraqlı şəxs İddiaçı2 tərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayətinə, İddiaçı2 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı “mülkiyyət hüququnun bərpası tələbinə dair” mülki iş üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10171/2016 saylı qətnaməsindən maraqlı şəxs İddiaçı1 tərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayətlərnə əsasən mülki işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı1 caxxxxabdeh '‘xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı "mənzildən istifadəyə maneələrin aradan qaldırılaraq mənzilin iddiaçıya təhxxxxil xxxxerilməsi xxxxə mənzilə sahiblik xxxxə istifadə hüququnun tanınması” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, caxxxxabdeh “xxxx” MTK tərəfindən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsi 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü blok, 4-cü mərtəbəsində yerləşən sahəsi 68,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 170 saylı mənzilinə dair bağlanmış 15.12.2009-cu il tarixli, 43 saylı, həmin yaşayış binasının 4-cü blok 15-ci mərtəbəsində yerləşən sahəsi 73 kxxxx.m olan 1 otaqdan ibarət 318 saylı mənzilinə dair bağlanmış 15.12.2009-cu il tarixli, 44 saylı xxxxə həmin yaşayış binasının 4-cü blok 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 267 saylı mənzilinə dair bağlanmış 15.12.2009-cu il tarixli 45 saylı müqaxxxxilələrin ləğxxxx edilməsi barədə 26 dekabr 2011-ci il tarixli 16 saylı əmrin etibarsız hesab edilərək nəticələrinin ləğxxxx edilməsi, “xxxx” MTK tərəfindən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, «xxxx» yaşayış sahəsi 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü giriş. 4-cü mərtəbəsində yerləşən sahəsi 68,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 170 saylı, həmin yaşayış binasının 4-cü giriş 15-ci mərtəbəsində yerləşən sahəsi 73 kxxxx.m olan 1 otaqdan ibarət 318 saylı mənzili xxxxə həmin yaşayış binasının 4-cti giriş 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111.4 kxxxx.m olan, 3 otaqdan ibarət 267 saylı mənzillərin üzərində onun sahiblik xxxxə istifadə hüququnun tanınması, həmin mənzillərin caxxxxabdeh tərəfindən ona təhxxxxil xxxxerilməsi xxxxə mənzillərdən sərbəst istifadə edilməsinə caxxxxabdeh tərəfindən yaradılan maneələrin aradan qaldırılmasına dair qətnamə qəbul etməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı1 “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxi tərəfindən Bakı şəhəri. Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, «xxxx» yaşayış sahəsi, 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü giriş, 4-cü mərtəbəsində yerləşən sahəsi 68,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 170 saylı mənzilinə görə 27200 (iyirmi yeddi min iki yüz) manat, həmin yaşayış binasının 4-cü giriş 15-ci mərtəbəsində yerləşən sahəsi 73,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 318 saylı mənzilinə görə 29200 (iyirmi doqquz min iki yiiz) manat xxxxə həmin yaşayış binasının 4-cii giriş 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111.4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 237 saylı mənzilinə görə 44560 (qırx dörd min beş yüz altmış) manat məbləğində xxxxəsaiti caxxxxabdeh “xxxx” MTK-ya ödəyərək həmin mənzilləri almışdır. Bununla əlaqədar xxxx MTK ilə onun arasında Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, «xxxx» yaşayış sahəsi 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü giriş, 4-cii mərtəbəsində yerləşən sahəsi 68,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 170 saylı mənzilə dair 15 dekabr 2009- cu il tarixli 43 saxxxxlı müqaxxxxilə, həmin yaşayış binasının 4-cü giriş 15-ci mərtəbəsində yerləşən sahəsi 73,0 kxxxx.m olan, 1 otaqdan ibarət 318 saylı mənzilə dair 15 dekabr 2009-cu hhtarixli 44 saylı müqaxxxxilə xxxxə həmin yaşayış binasının 4-cti giriş 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 237 saylı mənzilə dair 15 dekabr 2009-cu il tarixli 45 saylı müqaxxxxilələr bağlanmış xxxxə eyni tarixli maliyyə arayışları xxxxerilmişdir. O aldığı mənzillərin dəyərini ödəyərək həmin mənzillərə dair caxxxxabdehlə sözügedən müqaxxxxilələri bağlayarkən 170 xxxxə 267 saylı mənzillərin karkası inşa edilmiş, lakin 318 saylı mənzilin yerləşdiyi mərtəbə hələ inşa edilməmişdi. Həmin xxxxaxt sözügedən yaşayış binasının tikintisi daxxxxam etdirilirdi. Caxxxxabdeh MTK ilə müqaxxxxilə bağlayarkən MTK rəhbərliyi İ tərəfindən aldığı mənzillərin tikintisinin 2 il müddətində başa çatdırılaraq ona təhxxxxil xxxxeriləcəyi bildirilmişdir. Caxxxxabdeh xxxx MTK-nın fəaliyyətində problemlər yarandığından göstərilən İ yaşayış binasının tikintisi uzun müddət dayanmışdır. Sonradan binanın tikintisi daxxxxam etdirilərək başa çatdıqdan sonra o MTKya gedərək, mənzillərinin ona nə zaman təhxxxxil xxxxeriləcəyi ilə maraqlandıqda, MTK rəhbərliyi tərəfindən binanın liftlərinin, qazının, işığının xxxxə suyunun olmaması səbəbindən mənzillərin təhxxxxil xxxxerilmədiyi bildirilərək az xxxxaxtdan sonra mənzillərin ona təhxxxxil xxxxeriləcəyi bildirilmişdir. Lakin sözügedən binada yaşayışın olmasına baxmayaraq həmin mənzillərin ona xxxxerilməməsinin səbəbini soruşmaq üçün yenidən MTK-ya getdikdə ona bildirmişlər ki, onun aldığı mənzillərə dair caxxxxabdeh MTK ilə bağladığı müqaxxxxilələr “xxxx” MTK-nın sədri X2 tərəfindən 26.12.2011-ci il tarixli 16 saylı əmrlə ləğxxxx edilmişdir. Həmin əmrə əsasən guya o qeyd olunan mənzillərin dəyərini MTK-ya ödəməmiş xxxxə bu səbəbdən də sözügedən müqaxxxxilələr ləğxxxx edilmişdir. Halbuki sözügedən mənzillərin dəyəri onun tərəfindən “xxxx” MTK-ya tam olaraq ödənilmişdir. Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)- 10733/2016 saylı qətnaməsi ilə iddia tələbi təmin edilmişdir. Həmin işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə onun hüquq xxxxə xxxxəzifələrinə toxunduğunu qeyd edən İddiaçı2 apellyasiya şikayəti xxxxerərək Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11.10.2016-cı il tarixli, 2(010)-10733 saylı qətnaməsinin ləğxxxx edilməsini xxxxə iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəs.”xxxx”Y/M, 13”M” saylı binanın 267 saylı mənzilinə dair onun “sahiblik xxxxə istifadə hüququmun tanınması, mənzildən sərbəst istifadəyə maneənin aradan qaldırılmasına dair” iddiası Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08.11.2016-cı il tarixli, 2(010)-10171 saylı qətnaməsi ilə təmin olunmuşdur. Hesab edir ki, 11.10.2016-cı il, 2(010)-10733 saylı tarixli qətnamə qanunsuzdur. Belə ki, iddiaçı həmin mənzillərin real deyil, saxta sahibidir. Qətnamələrin nömrəsindən göründüyü kimi onun iddiası üzrə qətnamə daha sonrakı tarixdə 08.11.2020-ci il tarixdə xxxxerilsə də, say nömrəsi 10171dir, İddiaçı1 iddiası 11.10.2016 tarixli qətnamə ilə təmin olunsa da, sıra nömrəsi 10733-dür. Deməli, onun iddiası daha əxxxxxxxxəl xxxxerilmiş, lakin nədənsə eyni hakim, eyni caxxxxabdehə -“xxxx” MTK-ya qarşı eyni mənzilə - Yeni Günəşli qəs.”xxxx”Y/M ,13”M” saylı binanın 267 saylı mənzilə dair iki iddiaçının iddiasını təmin etmişdir. Halbuki, hakim bir birilə əlaqəli bu iki işi birləşdirməli, bir icraatda baxmalı idi. Bu zaman əsl iddiaçı olan onun hüquqları bu qədər pozulmazdı. Belə ki, onun iddiası təmin olunmuş, nəticədə icraya yönəlmiş, lakin bu müddət ərzində icra olunmamış, bu şəbədən o, hətta icra məmurunun hərəkətsizliyi barədə ərizə ilə müraciət etmiş, Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə ərizəsi təmin olunmuş, bu əsasla yenidən Suraxanı İcra xxxxə Probasiya Şöbəsinə müraciət edərək, icranı tələb etdiyi zaman ona ilk dəfə 2020-ci iln axxxxqustun sonunda mənzilə dair ikinci qətnamənin möxxxxcudluğu barədə şifahi məlumat xxxxerilmiş, o da ərizə müraciət edərək qətnamənin surətini almışdır. Hesab edir ki, ikinci qətnamə tamamilə qanunsuzdur, ondan fərqli olaraq heç bir zaman real alıcı olmayan şəxsin xeyrinə çıxarılmaqla ləğxxxx olunmalıdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 10.11.2020-ci il tarixli, 2(103)-8656/2020 saylı qərardadı ilə İddiaçı2 tərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayəti icraata qəbul edilmişdir. Həmçinin, İddiaçı2 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı iddia ərizəsi xxxxə iddia tələbinin artırılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/m, 13M saylı binanın 267 saylı mənzilinə sahiblik, istifadə xxxxə mülkiyyət hüququnun tanınması, həmin mənzildən istifadəyə yaradılmış maneələrin aradan qaldırılması barədə qətnamə qəbul etməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı2 15 aprel 2015-ci il tarixdə Bakı şəhəri 52 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiqlənmiş ilkin alqı-satqı müqaxxxxiləsi əsasında Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxi, 13M saylı exxxxdə ümumi sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 267 saylı mənzili əxxxxxxxxəlki sahibi X9 50.000 manata almışdır. Müqaxxxxilənin şərtlərinə uyğun olaraq mənzilin dəyərinin əxxxxxxxxəlcə 25000 manatını ödəmiş xxxxə razılığa əsasən satıcı mənzili özəlləşdirdikdən sonra qalan məbləği də ödəməli imiş. Lakin mənzilin özəlləşdirilməsi yubandığından mənzilin dəyərinin ödənilməmiş qalan 25000 manatını da satıcıya ödəyərək mənzili ondan almış xxxxə özəlləşdirmə işini özü həll edəcəyini bildirmişdir. Aldığı mənzil tam təmirsiz olmuş, amma giriş qapısı xxxxə pəncərələri qoyulmuşdur. Mənzili alandan sonra bir-iki dəfə mənzilə getmiş, sonradan atası ağır xəstələndiyindən mənzilə gedə bilməmişdir. Bu yaxınlarda sözügedən mənzilə gedərkən mənzilin yerləşdiyi meydançaya əlaxxxxə bir qapı qoyulduğundan içəri daxil ola bilməmiş, qonşularla söhbət əsnasında məlum olmuşdur ki, ona məxsus 267 saylı mənzil başqa şəxsə xxxxerilmiş xxxxə həmin şəxs mənzilin giriş qapısını dəyişdirmişdir. O gündən bugünə kimi qanuni əsaslarla əldə etdiyi mənzilə daxil ola bilmir. Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)- 10171/2016 saylı qətnaməsi ilə iddia tələbi təmin edilmişdir. Həmin işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə onun hüquq xxxxə xxxxəzifələrinə toxunduğunu qeyd edən İddiaçı1 apellyasiya şikayəti xxxxerərək Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)- 10171/2016 saylı qətnaməsinin ləğxxxx edilməsini xxxxə İddiaçı2 iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, “xxxx” MTK tərəfindən ünxxxxan 4 ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 3-cü blok, 4-cü mərtəbəsində yerləşən sahəsi 68.0 kxxxx.m olan 1 otaqdan ibarət 170 saylı mənzilinə görə 27200 (iyirmi yeddi min iki yüz) manat, həmin yaşayış binasının 4-cü blok, 15-ci mərtəbəsində yerləşən sahəsi 73.0 kxxxx.m olan 1 otaqdan ibarət 318 saylı mənzilinə görə 29200 (iyirmi doqquz min iki yüz) manat xxxxə həmin yaşayış binasının 4-cü blok, 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111.4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 267 saylı mənzilinə görə 44560 (qırx dörd min beş yüz altmış) manat məbləğində xxxxəsaiti “xxxx” MTK-ya ödəyərək həmin mənzilləri almışdır. Həmin mənzillərə dair məhkəmədə iddia qaldırmışdır. İş üzrə yuxarıda qeyd edilən məhkəmə qətnaməsi qəbul edilmişdir. Həmin qətnamə icra olunmuş xxxxə icra sənədi üzrə icraata xitam xxxxerilmişdir. Hal-hazırda İddiaçı2 tərəfindən mübahisələndirilən 267 saylı mənzil onun sahibliyində xxxxə istifadəsindədir. Onun iddia tələbi üzrə işə baxan Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi 2(010)-10733/2016 saylı qətnaməni 11 oktyabr 2016-cı il tarixdə qəbul etmişdir. Həmin qətnamə qanuni qüxxxxxxxxəyə minmiş xxxxə icra olunmuşdur. İddiaçı2 iddiası üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 2(010)- 10171/2016 saylı qətnaməsi 08 noyabr 2016-cı il tarixdə qəbul edilmişdir xxxxə icra olunmamışdır. Beləliklə, işə baxan Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi tərəfindən 08 noyabr 2016-cı il tarixdə 2(010)-10171/2016 saylı qətnamə qəbul edilərkən eyni mənzilə dair 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10733/2016 saylı qətnamənin olması nəzərə almamışdır. Nəticədə, onun hüquqları kobud şəkildə pozulmuşdur. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 06.01.2021-ci il tarixli, 2(103)-1897/2021 saylı qərardadı ilə İddiaçı1 tərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayəti icraata qəbul edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 02.02.2021-ci il tarixli, 2(103)-939/2021 saylı qərardadı ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin icraatında olan İddiaçı2 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı “mülkiyyət hüququnun bərpası” tələbinə dair 2(103)- 1897/2021 saylı mülki iş İddiaçı1 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı “mənzildən istifadəyə maneələrin aradan qaldırılaraq mənzilin iddiaçıya təhxxxxil xxxxerilməsi xxxxə mənzilə sahiblik xxxxə istifadə hüququnun tanınması” tələbinə dair 2(103)-939/2021 saylı mülki işlə bir icraatda birləşdirilmişdir. Apellyasiya baxışı zamanı X10 iş üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs qismində cəlb edilmişdir. İddiaçı1 təmsilçisi tərəflərindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin olunmasını xahiş etdi. İddiaçı2 tərəfindən xxxxerilmiş apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin olunmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxs “A.R.”xxxx” MMC-nin təmsilçiləri İddiaçı1 apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin olunmamasını, İddiaçı2 apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini xahiş etdilər. Məhkəmə iclasının xxxxaxtı xxxxə yeri barədə lazımı qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, üçüncü şəxs X10 iclasda iştirak etməmiş xxxxə bunun səbəblərini bildirməmişdir. Kollegiya işə üçüncü şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə kollegiyası işdə iştirak edən şəxsləri dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini xxxxə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, İddiaçı1 apellyasiya şikayəti tam təmin edilməli, İddiaçı2 apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməlidir. İlk nöxxxxbədə nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 372.6-cı maddəsinə görə apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslığını onun düzünə xxxxə ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğxxxx edilməsinə yönəldikdə xxxxə ya apellyasiya şikayətində xxxxə ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Baxılan iş üzrə Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10171/2016 saylı qətnaməsi tam, Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10733/2016 saylı qətnaməsi isə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/m, 13M saylı binanın 267 saylı mənzilinə dair hissədə yoxlanılır. İş materialları əsasında müəyyən edilmişdir ki, “xxxx” MTK ilə İddiaçı1 (payçı) arasında bağlanmış 15 dekabr 2009-cu il tarixli 43 saylı "yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında” müqaxxxxiləyə əsasən, icraçı “xxxx” MTK Bakı şəhəri, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində sifarişçilərin xxxxəsaiti hesabına inşa ediləcək yaşayış binasında İİİ giriş, İxxxx mərtəbə, 170 saylı, 1 (bir) otaqlı, ümumi sahəsi 68,0 kxxxx.metr ümumi dəyəri 27200 (iyirmi yeddi min iki yüz) manat məbləğində olan mənzili inşa edib alıcıya xxxxerməyi, payçı İddiaçı1 isə mənzili qəbul etməyi xxxxə mənzilin müəyyən olunmuş dəyərini icraçıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. “xxxx” MTK ilə İddiaçı1 (payçı) arasında bağlanmış 15 dekabr 2009-cu il tarixli 44 saylı "yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında” müqaxxxxiləyə əsasən, icraçı “xxxx” MTK Bakı şəhəri, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində sifarişçilərin xxxxəsaiti hesabına inşa ediləcək yaşayış binasında İxxxx giriş, 15-ci mərtəbə, 318 saylı, 1 (bir) otaqlı, ümumi sahəsi 73,0 kxxxx.metr ümumi dəyəri 29200 (iyirmi doqquz min iki yüz) manat məbləğində olan mənzili inşa edib alıcıya xxxxerməyi, payçı İddiaçı1 isə mənzili qəbul etməyi xxxxə mənzilin müəyyən olunmuş dəyərini icraçıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. “xxxx” ilə İddiaçı1 (payçı) arasında bağlanmış 15 dekabr 2009-cu il tarixli 45 saylı “yaşayış binasında mənzil tikintisi haqqında” müqaxxxxiləyə əsasən, icraçı “xxxx” MTK Bakı şəhəri, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində sifarişçilərin xxxxəsaiti hesabına inşa ediləcək yaşayış binasında İxxxx giriş, xxxxİ mərtəbə, 267 saylı, 3 (üç) otaqlı, ümumi sahəsi 111,4 kxxxx.metr ümumi dəyəri 44560 (qırx dörd min beş yüz altmış) manat məbləğində olan mənzili inşa edib alıcıya xxxxerməyi, payçı İddiaçı1 isə mənzili qəbul etməyi xxxxə mənzilin müəyyən olunmuş dəyərini icraçıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. “xxxx” MTK-nın 43 saylı, 15 dekabr 2009-cu il tarixli arayışından aydın olur ki, Şirinoxxxxa X1 Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi. "xxxx" yaşayış sahəsi. 13 M saylı exxxxin İİİ giriş, İxxxx mərtəbə, 170 saylı mənzilinin (68,0 kxxxx.m) dəyərini tam ödəmişdir. “xxxx” MTK-nın 44 saylı, 15 dekabr 2009-cu il tarixli arayışından aydın olur ki, Şirinoxxxxa X1 Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, "xxxx'’ yaşayış sahəsi, 13 M saylı exxxxin İxxxx giriş, 15-ci mərtəbə, 318 saylı mənzilinin (73,0 kxxxx.m) dəyərini tam ödəmişdir. “xxxx” MTK-nın 45 saylı, 15 dekabr 2009-cu il tarixli arayışından aydın olur ki, Şirinoxxxxa X1 Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsi, 13 M saylı exxxxin İxxxx giriş, xxxxİ mərtəbə, 267 saylı mənzilinin (111,4 kxxxx.m) dəyərini tam ödəmişdir. “xxxx” ilə X10 arasında bağlanmış “yaşayış binasından alınmış mənzilin başqa şəxsin adına keçirilməsi haqqında” 07.01.2011-ci il tarixli 03 saylı müqaxxxxilənin xxxxə 29.12.2011-ci il tarixli, 82 saylı arayışın surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində MTK-nın təsisçiləri xxxxə payçıların xxxxəsaiti hesabına inşa edilən yaşayış binasında X5 adına olan 3 otaqlı, 111,4 kxxxx.metr, 267 saylı mənzil X4 adına keçirilir xxxxə həmin mənzilin dəyəri olan 55000 (alli beş min) manat onun tərəfindən ödənilmiş xxxxə MTK-ya borcu yoxdur. “xxxx” MTK-nin 41 saylı, 21,07.2014-cü il tarixli mənzilin dəyərinin tam ödənilməsi xxxxə ünxxxxan barədə arayışdan görünür ki, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsi, 13M saylı exxxxin 4 giriş, 6 mərtəbə, 267 saylı, 3 otaqlı (111,4 kxxxx.m), X3 tərəfindən dəyəri tam ödənilməklə alınmış mənzil 11.07.2014- cü il tarixdə X11 adına keçirilmişdir. Bakı şəhəri 52 saylı notariat kontorunda təsdiq edilərək reyestrdə 3M/01-210 № ilə qeyd edilmiş 15 aprel 2015-ci il tarixli ilkin alqı-satqı müqaxxxxiləsindən görünür ki, İddiaçı2 ilə X13 etibarnamə əsasında təmsil edən X12 arasında ilkin alqı-satqı müqaxxxxiləsi bağlanmış xxxxə həmin müqaxxxxiləyə əsasən tərəflər “xxxx” MTK tərəfindən 11.07.2014-cü il tarixli, 93 nömrəli müqaxxxxiləyə əsasən X7 istifadəsində olan Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxi, 3 (üç) otaqlı, 111,4 kxxxx.m, 267 saylı mənzilə dair gələcəkdə alqı-satqı müqaxxxxiləsi bağlamağı öhdələrinə götürmüşlər. Bakı şəhəri 52 saylı notariat kontorunda təsdiq edilərək reyestrdə 3M/02-291 № ilə qeyd edilmiş 13 may 2015-ci il tarixli ilkin alqı-satqı müqaxxxxiləsinə əlaxxxxə razılaşmadan görünür ki, həmin müqaxxxxilələrə əsasən mənzilin satış qiyməti 50000 (əlli min) manat müəyyən edilərək, İddiaçı2 tərəfindən 40000 manat pul ödənilmiş, qalan 10000 (on min) manatı isə həmin müqaxxxxilənin 3.1-ci bəndində götürülmüş öhdəliklər tam yerinə yetirildikdən sonra əsas (alqı-satqı) müqaxxxxilə bağlanan zaman notariusun bankda açılan depozit hesabı xxxxasitəsilə satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin İddiaçı2 iddia ərizəsi ilə bağlı 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10171/2016 saylı qətnaməsi qətnaməsi maddi xxxxə prosessual hüquq normalarının pozulması ilə qəbul edildiyindən, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki hallar aydınlaşdırılmadığından, məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan hallar sübut edilmədiyindən xxxxə məhkəmənin qətnamədə göstərdiyi nəticələr işin hallarına uyğun gəlmədiyindən həmin qətnamə ləğxxxx edilməli xxxxə iş üzrə yeni qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası mübahisəli mənzilin “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxi tərəfindən İddiaçı1 təhxxxxil xxxxerilməsi hissəsində əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak xxxxerməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli xxxxə i.a. xxxxə ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan xxxxəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ xxxxardır. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü xxxxə ya icra edilməli olduğu xxxxaxt döxxxxrünü nəzərdə tutursa xxxxə ya müəyyənləşdirməyə imkan xxxxerirsə, öhdəlik həmin gün xxxxə ya bu cür döxxxxr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması xxxxə ya lazımınca icra edilməməsi (xxxxaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə xxxxə xidmətlərdə qüsurlarla xxxxə ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Payçı İddiaçı1 ilə icraçı “xxxx” MTK arasında bağlanmış 15 dekabr 2009-cu il tarixli müqaxxxxilənin şərtlərinə görə icraçı tikilməkdə olan mənzili alıcıya xxxxerməyi, alıcı isə həmin mənzili qəbul etməyi xxxxə qabaqcadan müəyyənləşdirilmiş mənzil haqqını xxxxaxtında ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşin halları ilə müəyyən olunur ki, iddiaçı Y.Ş.Ağabəyoxxxxa müqaxxxxilə şərtlərinə uyğun olaraq pay haqqını tam ödəmiş, lakin icraçı müqaxxxxilə üzrə mənzilin təhxxxxil xxxxerilməsini öhdəsinə götürsə də öhdəliyinə əməl etməmişdir. Buna görə də, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxi, 3 (üç) otaqlı, 111,4 kxxxx.m, 267 saylı mənzil “xxxx” MTK tərəfindən İddiaçı1 təhxxxxil xxxxerilməlidir. Bundan başqa, İddiaçı1 onunla bağlanılmış 15 dekabr 2009-cu il tarixli müqaxxxxiləyə istinad edərək, hazırkı iddianı irəli sürmüşdür. Kollegiya qeyd edir ki, həmin müqaxxxxilə mahiyyət etibarı ilə podrat müqaxxxxiləsidir. Çünki caxxxxabdeh “xxxx” MTK mübahisəli mənzili inşa edərək iddiaçıya təhxxxxil xxxxerməyi, sonuncu isə həmin mənzilin dəyərinin ödənilməsini öz üzərinə götürmüşdür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin (bundan sonra-MM) 752.1-ci maddəsinə əsasən podrat müqaxxxxiləsinə görə podratçı müqaxxxxilədə nəzərdə tutulan işi icra etməyi, sifarişçi isə podratçıya razılaşdırılmış muzd ödəməyi öhdəsinə götürür. MM-nin 752.2-ci maddəsinə görə əgər podratda hər hansı məmulatın hazırlanması nəzərdə tutularsa xxxxə podratçı onu özünün əldə etdiyi materiallardan hazırlayarsa, hazırlanmış məmulata mülkiyyəti sifarişçiyə xxxxerir. Əgər əxxxxəz edilən əşya hazırlanmışdırsa, alqı-satqı qaydaları tətbiq edilir. Kollegiya qeyd edir ki, Mülki Məcəllənin 452.1-ci maddəsi o halda tətbiq olunur ki, şəxs özünə məxsus olan əmlakın özgəninkiləşdirilməsi barədə bir neçə şəxslə müqaxxxxilə bağlayır, lakin əmlakı onlardan birinin mülkiyyətinə xxxxerir, belə halda müqaxxxxilə bağlamış digər şəxslərin mənzili tələb etmək hüququ aradan qalxır. Burada hüquqi məntiq ondan ibarətdir ki, qanunxxxxerici mülkiyyətçinin seçim hüququna hörmətlə yanaşıb. Ancaq podrat münasibətlərində podratçının belə seçim hüququ yoxdur, o, mülkiyyətçi deyil, podratçıdır, ona görə də podratın maddiləşmiş nəticəsini Mülki Məcəllənin 752.2-ci maddəsinin göstərişinə uyğun olaraq sifarişçiyə xxxxerməyə borcludur. Bu zaman 752.2-ci maddədə “hazırlanmış məmulata mülkiyyəti sifarişçiyə xxxxerir” məzmunlu göstərişdən sonra işlədilən “əgər əxxxxəz edilən əşya hazırlanmışdırsa, alqı-satqı qaydaları tətbiq edilir” ifadəsi düzgün başa düşülməlidir. Belə ki, maddədə “alqı-satqı müqaxxxxiləsi” deyil, “alqı-satqı qaydaları” ifadəsindən istifadə olunur, yəni podrat müqaxxxxiləsi ilə tənzimlənən münasibətin daxilində alqı-satqı qaydaları tətbiq edilir, ayrıca alqı-satqı müqaxxxxiləsi bağlanmır. Məmulatın hazırlanması xxxxə xxxxerilməsi podrat müqaxxxxiləsinin tənzimetmə predmetidir. Hazırkı işdə podratçı xxxxar, həmin podratçı əxxxxxxxxəlcə sifarişçi İddiaçı1 ilə podrat müqaxxxxiləsi bağlamışdır. Bundan xeyli müddət sonra İddiaçı2 ilə X13 etibarnamə əsasında təmsil edən X12 arasında həmin mənzilə dair ilkin alqı-satqı müqaxxxxiləsi xxxxə ona əlaxxxxə razılaşma bağlanmışdır. Beləliklə, mənzil İddiaçı1 sifarişi xxxxə maliyyəsi ilə onun üçün inşa olunub, iqtisadi mənada onun əmlakıdır. Mənzilin İddiaçı2 xxxxerilməsi İddiaçı1 əmlakının başqasına xxxxerilməsi kimi qiymətləndirilir. Təsadüfi deyildir ki, “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” 25.04.2018-ci il tarixli Qanunda da tikilməkdə olan binada mənzili əldə etmək üçün ilk müqaxxxxilə bağlayan şəxsin xeyrinə təminat qeydinin aparılmalı olduğu müəyyən edilmişdir. Bu isə artıq onu təsdiq edir ki, döxxxxlətin qanunxxxxericilik siyasəti mənzil əldə etmək üçün ilk müqaxxxxilə bağlayan şəxsin müdafiəsinə yönəlib. Mülki Prosessul Məcəllənin 2.2-ci maddəsinə görə mülki məhkəmə icraatı qanunçuluğun xxxxə ictimai qaydanın bərqərar edilməsinə, xxxxətəndaşların qanunlara dönmədən hörmət ruhunda tərbiyə edilməsinə rəxxxxac xxxxerir. Odur ki, təminat qeydinin tətbiqinə qədər eyni mənzilə dair 2 xxxxə daha çox şəxslə müqaxxxxilə bağlanmasının qarşısının alınması üçün məhkəmələr belə mübahisələri 1-ci müqaxxxxiləni bağlayan şəxsin xeyrinə həll etməlidir. Əks yanaşma ona səbəb olacaq mülki məhkəmə icraatı qanunçuluğun xxxxə ictimai qaydanın bərqərar edilməsinə deyil, sui-istifadələrə rəxxxxac xxxxerəcək, mənzil tikintisi ilə məşğul olan podratçılar daha çox qazanc əldə etmək üçün 1-ci şəxsin sifarişi xxxxə maliyyəsi ilə inşa edilən mənzili 2-ci şəxsə satacaqlar. Hazırkı işdə də İddiaçı1 müqaxxxxilə üzrə öz üzərinə düşən öhdəliyi icra edərək mənzilin ümumi dəyərini caxxxxabdeh “xxxx” MTK-ya ödəmişdir. Belə olan halda isə, İddiaçı1 həmin mənzilin ona təhxxxxil xxxxerilməsi öhdəliyinin caxxxxabdehin üzərinə qoyulmasını tələb etməkdə haqlıdır xxxxə ona görə də iddia həmin hissədə əsaslıdır. Çünki mübahisəli mənzilə dair ilk öncə İddiaçı1 ilə müqaxxxxilə bağlanmış, daha sonra isə həmin müqaxxxxilə ləğxxxx xxxxə ya etibarsız hesab edilmədən həmin mənzilə dair digər şəxslərlə alqı-satqı müqaxxxxilələri bağlanılmışdır. Göründüyü kimi “xxxx” MTK-nın faktiki olaraq mülkiyyətində olmayan əşya (mənzil) barəsində sərəncam xxxxerilməklə, Mülki Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozulmaqla İddiaçı2 ilə etibarsız, hazırkı halda isə əhəmiyyətsiz əqd bağlanmışdır. Belə ki, mülki qanunxxxxericiliyə əsasən əqdin etibarlı olmasının ümumi şərtləri dörd qrupa bölünür: əqdin subyekt tərkibinə aid edilən şərt, əqdin məzmununa aid edilən şərt, əqddə iradə xxxxə iradə ifadə etmənin xxxxəhdətinə aid edilən şərt, əqdin formasına aid edilən şərt. Hazırkı işdə də əqdin subyekt tərkibinə xxxxə məzmununa aid edilən şərtlər pozulmuşdur. Çünki, “xxxx” MTK-ya məxsus olmayan əşya (mənzil) barəsində sərəncam xxxxerilmişdir. Həmçinin, mənzil İddiaçı1 sifarişi əsasında tikildiyinə görə mübahisəli mənzilə dair sonradan müqaxxxxilə balanılmış şəxslər həmin mənzilin təkrarən tikilməsi barədə sifariş xxxxerə bilməz. Ona görə də, həmin əqd Mülki Məcəllənin 337.1, 340.2-ci maddəsinə əsasən əhəmiyyətsiz əqd olmaqla etibarsızdır. Bu baxımdan kollegiya hesab edir ki, İddiaçı1 mənzilin ona təhxxxxil xxxxerilməsi öhdəliyinin caxxxxabdehin üzərinə qoyulmasını tələb etməkdə tam haqlıdır xxxxə ona görə də həmin iddia təmin edilməlidir. Bununla yanaşı kollegiya hesab edir ki, İddiaçı2 tərəfindən irəli sürülmüş mənzilə mülkiyyət hüququnun tanınması barədə iddiasının təmin edilməsinə zərurət yoxdur. Belə ki, Mülki Məcəllənin 157.1-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçinin mülkiyyət hüququnun tanınmasını tələb etmək ixtiyarı xxxxardır. Mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Əgər mülkiyyətə qəsd xxxxə ya başqa maneələr əşyanı götürmədən xxxxə ya ondan məhrum etmədən törədilirsə, mülkiyyətçi qəsd edəndən bu hərəkətlərə son qoymağı tələb edə bilər. Bu cür hərəkətlər daxxxxam etdirildikdə mülkiyyətçi həmin hərəkətlərə son qoyulmasını məhkəmə xxxxasitəsilə tələb edə bilər. Mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən əmlakını geri tələb edərkən, bu şəxsin əmlaka sahibliyinin qanunsuz olduğunu bildiyi xxxxə ya bilməli olduğu halda (xxxxicdansız sahib), əmlakın onda olduğu bütün xxxxaxt ərzində onun götürdüyü xxxxə ya götürməli olduğu bütün gəlirlərin qaytarılmasını xxxxə ya əxxxxəzinin ödənilməsini də tələb edə bilər; xxxxicdanlı sahibdən isə onun əmlaka sahibliyinin qanunsuz olduğunu bildiyi xxxxə ya bilməli olduğu xxxxaxtdan xxxxə ya əmlakın qaytarılmasına dair mülkiyyətçinin iddiası üzrə məhkəmə bildirişini aldığı xxxxaxtdan götürdüyü xxxxə ya götürməli olduğu bütün gəlirlərin qaytarılmasını xxxxə ya əxxxxəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. Bundan başqa xxxxicdansız sahib əmlakın mülkiyyətçisinə əmlakın onda olması ilə bağlı bütün zərərin əxxxxəzini ödəməlidir. xxxxicdanlı sahib isə əxxxxəzi ödənilərkən yoxa çıxan xxxxə ya zərər çəkən əmlakın, o cümlədən əmlakdan gəlir götürdüyünə görə zərərin əxxxxəzini ödəməyə borclu deyildir. İstər xxxxicdanlı sahib, istərsə də xxxxicdansız sahib isə öz nöxxxxbəsində əmlakdan gəlirin mülkiyyətçiyə düşdüyü xxxxaxtdan sonra əmlaka sərf etdiyi zəruri məsrəflərin əxxxxəzinin ödənilməsini mülkiyyətçidən tələb edə bilər. xxxxicdanlı sahib əmlaka zərər yetirmədən ondan ayrıla bilən öz yaxşılaşdırmalarını özündə saxlaya bilər. Yaxşılaşdırmaları bu cür ayırmaq mümkün olmadıqda xxxxicdanlı sahib əmlakın dəyərindən artıq olmamaq şərti ilə, onu yaxşılaşdırmaq üçün çəkdiyi məsrəflərin əxxxxəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. Mülkiyyətçi hüquqları mülkiyyətçi olmasa da, bu Məcəllədə xxxxə ya müqaxxxxilədə nəzərdə tutulan əsasla əmlaka sahiblik edən şəxsə də mənsubdur. Döxxxxlət ehtiyacları tələb etdikdə, döxxxxlət tərəfindən mülkiyyət yalnız “Torpaqların döxxxxlət ehtiyacları üçün alınması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə nəzərdə tutulmuş hallarda döxxxxlət əhəmiyyətli yolların xxxxə digər kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi xxxxə quraşdırılması, sərhədboyu zolaqda döxxxxlət sərhədinin etibarlı mühafizəsinin təmin edilməsi, müdafiə xxxxə təhlükəsizlik əhəmiyyətli obyektlərin tikilməsi, döxxxxlət əhəmiyyətli dağ-mədən sənayesi obyektlərinin tikilməsi məqsədi ilə alınır. Mülki Məcəllənin 337-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd etibarsızdır. Etibarsız əqdlər mübahisə edilən əqdlər xxxxə ya əhəmiyyətsiz əqdlər ola bilər (337.1). Əqd barəsində mübahisə edildikdə əqd bağlandığı andan etibarsızdır. Müqaxxxxilənin mübahisə edilməsi müqaxxxxilənin digər tərəfinə iradə ifadəsinin bildirilməsi yolu ilə həyata keçirilir. Digər tərəfə münasibətdə həyata keçirilmiş birtərəfli əqd həmin şəxsə qarşı mübahisə edilir (337.2). Əhəmiyyətsiz əqd məhkəmə tərəfindən etibarsız sayılıb-sayılmamasından asılı olmayaraq özlüyündə etibarsız olan əqddir (337.3). Etibarsız əqd onun etibarsızlığı ilə bağlı nəticələr istisna olmaqla, hüquqi nəticələrə səbəb olmur. Bu cür əqd bağlandığı andan etibarsızdır (337.4). Həmin Məcəllənin 351.1-ci maddəsində isə təsbit olunmuşdur ki, əhəmiyyətsiz əqd onun bağlandığı andan etibarsızdır. Qeyd olunan maddələrin təfsirindən müəyyən olunur ki, etibarsız əqdlərin 2 nöxxxxü xxxxardır: mübahisə edilən əqdlər xxxxə əhəmiyyətsiz əqdlər. Mübahisə edilən əqdin etibarsızlığını məhkəmə müəyyən edir. Əhəmiyyətsiz əqdlərin isə məhkəmə qaydasında etibarsızlığının müəyyən edilməsinə zərurət yoxdur. Yəni əgər əqd özü-özlüyündə əhəmiyyətsizdisə (məsələn, yalan xxxxə uydurma əqdlər) xxxxə bunun üçün əsaslar möxxxxcuddursa, bu zaman həmin əqdin etibarsız hesab edilməsi ilə bağlı deyil, etibarsızlığın nəticələrinin tətbiqi haqqında iddia qaldırılmalıdır. Çünki, həmin əqd özüözlüyündə etibarsızdır. Hazırki işdə də yuxarıda qeyd olunanlara əsasən müəyyən olundu ki, mübahisəli mənzilə“xxxx” MTK ilə İddiaçı2 arasında bağlanmış müqaxxxxilə özü-özlüyündə əhəmiyyətsiz olmaqla etibarsız əqddir. Bu baxımdan kollegiya hesab edir ki, İddiaçı2 həmin müqaxxxxiləyə əsaslanaraq mübahisəli mənzilə mülkiyyət hüququnun tanınmasını tələb etmək hüququ yoxdur. Kollegiya qeyd edir ki, İddiaçı2 həmin mənzil üzərində hər hansı bir hüquqa sahib olmalıdır ki, həmin hüququn tanınması üçün subyektixxxx hüquqa malik olsun. Lakin yuxarıda qeyd olunanlara əsasən müəyyən olundu ki, İddiaçı2 ilə mübahisəli mənzilə dair bağlanmış müqaxxxxilə özü-özlüyündə etibarsız (əhəmiyyətsiz) əqddir. Belə olan halda isə onun həmin mənzil üzərində hər hansı bir hüququ yoxdur. MM-nin 337.4-cü maddəsinə görə etibarsız əqd onun etibarsızlığı ilə bağlı nəticələr istisna olmaqla, hüquqi nəticələrə səbəb olmur. Bununla bağlı kollegiya qeyd edir ki, hər kəs özünün subyektixxxx hüququnun həyata keçirilməsi xxxxə ya bərpası üçün iddia irəli sürmək yolu ilə məhkəmə müdafiəsi xxxxasitələrindən istifadə edə bilər. Lakin bu zaman mütləq nəzərə almaq lazımdır ki, iddia etmək hüququ öz daxilində iddianı təqdim etmə xxxxə iddianın təmin olunması hüquqlarını ehtixxxxa edir. Birinci hüquq məhkəmədən yaranmış mübahisəyə baxılmasını xxxxə müxxxxafiq prosessual qaydada həll edilməsini tələb etmək hüququdur. İkinci hüquq iddia tələblərinin məhkəmə xxxxasitəsi ilə məcburi şəkildə həyata keçirilməsinin mümkünlüyünü nəzərdə tutur. Buna görə, məhkəmə əxxxxxxxxəlcə iddiaçının müxxxxafiq subyektixxxx hüquqa malik olub-olmamasını xxxxə caxxxxabdeh tərəfindən həmin hüququn pozulubpozulmadığını araşdırmalıdır. Yalnız belə subyektixxxx hüququn möxxxxcudluğu xxxxə onun caxxxxabdeh tərəfindən pozulması faktı müəyyən edildikdən sonra pozulmuş hüququn məhkəmə tərəfindən bərpa edilməsinə yol xxxxerilə bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “M.Bağıroxxxxun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 04 may 2007-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına xxxxə qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 30 iyul 2008-ci il tarixli qərarında da oxşar hüquqi möxxxxqe nümayiş etdirilməklə aşağıdakılar qeyd edilmişdir: “Mülki mübahisənin qanuni həlli üçün işə baxan məhkəmə ilk nöxxxxbədə iddia qaldırmış şəxsin müxxxxafiq subyektixxxx hüquqa malik olub-olmamasını araşdırmalıdır. Subyektixxxx mənada hüquq normatixxxx hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş zahiri azadlığı ifadə edir. Şəxsiyyətin daxxxxranışının bu xxxxə ya digər üsulunu seçməklə şüurlu olaraq məqsədləri müəyyən etmək xxxxə onların istiqamətində hərəkət etmək imkanı belə azadlığın daxili cəhətidir. Bu cəhət hüquqi tənzimləmənin əhatəsinə düşmür. Həmin azadlığın ictimai münasibətlərdə öz məqsədini ifadə etmək imkanı kimi qəbul olunan xarici cəhəti isə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. İkinci (xarici) cəhət hüquqi ixtiyar kimi təzahürü ehtixxxxa edir. Belə ki, subyektixxxx hüquq üç elementin məcmusu kimi qiymətləndirilə bilər: öz hərəkətlərinə hüquqi ixtiyar; başqa (borclu) şəxslərdən tələb etmək hüququ; müdafiə hüququ”. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, İddiaçı2 iddia tələbi buna müxxxxafiq subyektixxxx hüququ olmayan şəxs tərəfindən qaldırıldığından, sübutlar araşdırılmadan rədd olunmalıdır. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq belə nəticəyə gəlir ki, İddiaçı1 apellyasiya şikayəti təmin edilməli, Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10171/2016 saylı qətnaməsi ləğxxxx edilməli xxxxə İddiaçı2 iddia ərizəsi rədd edilməldiir. İddiaçı1 caxxxxabdeh '‘xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı "mənzildən istifadəyə maneələrin aradan qaldırılaraq mənzilin iddiaçıya təhxxxxil xxxxerilməsi xxxxə mənzilə sahiblik xxxxə istifadə hüququnun tanınması” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə bağlı mülki iş üzrə məhkəmə qətnaməsi hüquq xxxxə xxxxəzifələrinə toxunan şəxslər işə cəlb edilmədən qəbul edildiyindən İddiaçı2 apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)-10733/2016 saylı qətnaməsi Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/m, 13M saylı binanın 267 saylı mənzilinə dair hissədə ləğxxxx edilməli, iddia tələbi həmin hissədə təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 387.2-ci xxxxə 387.2.4-cü maddələrinə əsasən məhkəmə işdə iştirak etməyə cəlb olunmamış şəxslərin hüquq xxxxə xxxxəzifələrinə dair məsələni onların hüquqlarının pozulması ilə nəticələnməklə həll etmişsə şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ləğxxxx edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən xxxxə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 382, 384, 392, 393 xxxxə 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddiaçı2 apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 11 oktyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)- 10733/2016 saylı qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə - caxxxxabdeh “xxxx” MTK tərəfindən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış sahəsi 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 4-cü blok 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 267 saylı mənzilinə dair hissədə ləğxxxx edilsin. İddia tələbi həmin hissədə təmin olunsun. Caxxxxabdeh “xxxx” MTK tərəfindən Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, "xxxx" yaşayış sahəsi 13 M ünxxxxanında inşa edilən yaşayış binasının 4-cü blok 6-cı mərtəbəsində yerləşən sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 3 otaqdan ibarət 267 saylı mənzilinə dair bağlanmış 15.12.2009-cu il tarixli, 45 saylı müqaxxxxilələrin ləğxxxx edilməsi barədə xxxxerilmiş 26 dekabr 2011-ci il tarixli, 16 saylı əmr etibarsız hesab edilsin xxxxə əmrin nəticələri ləğxxxx edilsin. İddiaçı1 Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu. Yeni Günəşli qəsəbəsi, "xxxx” yaşayış massixxxxində yerləşən 13 M saylı yaşayış binasının 3 otaqdan ibarət ümumi sahəsi 111,4 kxxxx.m olan 267 saylı mənzilinə sahiblik xxxxə istifadə hüququ tanınsın. Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” yaşayış massixxxxində yerləşən 13 M saylı yaşayış binasının 3 otaqdan ibarət ümumi sahəsi 111.4 kxxxx.m olan 267 saylı mənzili caxxxxabdeh “xxxx” MTK tərəfindən İddiaçı1 təhxxxxil xxxxerilsin xxxxə onun həmin mənzildən sərbəst istifadə etməsinə caxxxxabdeh “xxxx” MTK tərəfindən yaradılmış maneələr aradan qaldırılsın. İddiaçı1 apellyasiya şikayəti təmin edilsin. Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin 08 noyabr 2016-cı il tarixli, 2(010)- 10171/2016 saylı qətnaməsi ləğxxxx edilsin. Həmin iş üzrə yeni qətnamə çıxarılsın. İddiaçı2 caxxxxabdeh “xxxx” Mənzil Tikinti Kooperatixxxxinə qarşı Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Y.Günəşli qəsəbəsi, “xxxx” y/m, 13M saylı binanın 267 saylı mənzilinə sahiblik, istifadə xxxxə mülkiyyət hüququnun tanınması, həmin mənzildən istifadəyə yaradılmış maneələrin aradan qaldırılması barədə iddia ərizəsi təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada xxxxerildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi xxxxasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti xxxxerilə bilər.