Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(104)-1751/2024 26.11.2024 GƏNCƏ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasınun hakimləri-X35 (sədrlik edən məruzəçi), Mehtiyev Fikrət Ədilşah oğlu və Muradov Rəhman Şaban oğlundan ibarət tərkibdə, Mustafayeva Qəribə İlham qızının katibliyi, İddiaçılar İddiaçı, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızına, X17, üçüncü şəxslər X36, X40, Bərdə Regional “ASAN” Xidmət mərkəzində notariat ofisinə qarşı mirasın qəbulu üçün müəyyən edilmiş müddətin ötürülməmiş hesab edilməsi, miras əmlakların qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsi, miras əmlaklar üzərində payların müəyyən edilməsi və cavabdehlərin miras əmlaka vərəsəlik hüququnun itirilmiş hesab edilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)- 222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. İşin halları
1. Seriya AZE № ******** nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən müəyyən olunur ki, İddiaçı xx.xx.1962-ci ildə Bərdə rayon Mollaisalar kəndində anadan olmuşdur. ünvan 1ində qeydiyyatdadır.
2. АЭ №273536 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1962-ci il tarixdə anadan olmuşdur.
3. АЗ №1404727 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X37 xx.xx.1962-cı il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X22, ana qrafasında ana adı X5 qeyd olunmuşdur.
4. Bərdə rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli Çıxarışdan görünür ki, X37 ilə İddiaçı xx.xx.1997-ci il tarixdə nikah bağlamışlar.
5. xx.xx.2023-cü il tarixli 712254 saylı Doğum haqqında arayışdan görünür ki, X40 xx.xx.2006-cı il tarixdə anadan olmuşdur. X8, anası İddiaçıdır.
6. AZ-İİİ №139551 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X36 xx.xx.2002-cı il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X37, ana qrafasında ana adı İddiaçı kimi qeyd olunmuşdur.
7. Bərdə rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli Arayışdan görünür ki, X29 xx.xx.1997-ci il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X37, ana qrafasında ana adı İddiaçı kimi qeyd olunmuşdur.
8. Xİİİ-ЖГ № 320704 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Cavabdeh2 xx.xx.1988-cı il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X37, ana qrafasında ana adı X4 qeyd olunmuşdur.
9. Xİİ-ЖГ № 329904 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.1987-cı il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X37, ana qrafasında ana adı X4 qeyd olunmuşdur.
10. XVİ-ЖГ № 261447 nömrəli Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X38 xx.xx.1991-ci il tarixdə anadan olmuşdur. Ata qrafasında ata adı X37, ana qrafasında ana adı X4 qeyd olunmuşdur.
11. AZ-İ № 540659 nömrəli Nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X49 ilə X38 xx.xx.2009-cu il tarixdə Bərdə rayon Qeydiyyat şöbəsində nikah bağlamışlar. Nikah bağlandıqdan sonra arvada Salahova soyadı verilmişdir.
12. AZ-İ № 891834 nömrəli Nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X30 ilə X31 xx.xx.2007-ci il tarixdə Bərdə rayon Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyində nikah bağlamışlar.
13. Torpağa mülkiyyət hüququna dair JN-0009 KOD61002028 saylı Dövlət Aktının surətindən görünür ki, Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 19 yanvar 1998-ci il tarixli, 01 nömrəli qərarı ilə 2,52 ha torpaq sahəsi ünvan 1 sakinləri X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X24 mülkiyyətinə verilmişdir.
14. Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-042A KOD61002028 saylı Şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22 iyun 1998-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarı ilə 0,18 ha torpaq sahəsi ünvan 1 sakinləri X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X24, X13, X20 mülkiyyətinə verilmişdir.
15. Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-042B KOD61002028 saylı Şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22 iyun 1998-ci il tarixli, 09 nömrəli qərarı ilə 0,24 ha torpaq sahəsi ünvan 1 sakinləri X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X24, X13, X20 mülkiyyətinə verilmişdir.
16. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********54 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 0,50 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3 ümumi birgə mülkiyyətindədir.
17. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********52 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 0,8220 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, ümumi birgə mülkiyyətindədir.
18. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********53 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 1,2017 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, ümumi birgə mülkiyyətindədir.
19. Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən tərəfindən təsdiq edilmiş Alqı-satqı Müqaviləsindən görünür ki, ünvan 1 sakini X25 məxsus (dövlət aktı JN0009, KOD ********) olan 2,52 ha pay torpağında qızı Cavabdeh1 məxsus 50 sotunu X64ə 1000 (bir min) manata satmışdır.
20. xx.xx.2019-cu il tarixli Daşınmaz Əmlakın Bağışlanması müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0,5 ha olan torpaq sahəsinin birgə mülkiyyət üzrə on(lar)a məxsus hissəsini bütünlüklə X25 hədiyyə olaraq bağışlamışdırlar. (Bağışlanan daşınmaz əmlak aşağıdakı hüquqmüəyyənedici sənədə əsasən Hədiyyə verənlərə məxsusdur: ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən xx/xx/2019 tarixdə İddiaçı QİZİ, Cavabdeh1 QİZİ və Cavabdeh3 QİZİ-na verilmiş **********54 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 0.5 ha)
21. xx.xx.2019-cu il tarixli Daşınmaz Əmlakın Bağışlanması müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0,822 ha olan torpaq sahəsinin birgə mülkiyyət üzrə on(lar)a məxsus hissəsini bütünlüklə X25 hədiyyə olaraq bağışlamışdırlar. (Bağışlanan daşınmaz əmlak aşağıdakı hüquqmüəyyənedici sənədə əsasən Hədiyyə verənlərə məxsusdur: ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən xx/xx/2019 tarixdə İddiaçı QİZİ, Cavabdeh3 QİZİ və Cavabdeh1 QİZİ-na verilmiş **********52 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 0.822 ha;)
22. xx.xx.2019-cu il tarixli Daşınmaz Əmlakın Bağışlanması müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1i ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 1,2017 ha olan torpaq sahəsinin birgə mülkiyyət üzrə on(lar)a məxsus hissəsini -bütünlüklə X25 hədiyyə olaraq bağışlamışdırlar. (Bağışlanan daşınmaz əmlak aşağıdakı hüquqmüəyyənedici sənədə əsasən Hədiyyə verənlərə məxsusdur: ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 7 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən xx/xx/2019 tarixdə İddiaçı QİZİ, Cavabdeh3 QİZİ VƏ Cavabdeh1 QİZİ-na verilmiş **********53 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 1.2017 ha;)
23. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********53 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 1,2017 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19 (4\5 hissə) və Cavabdeh2 (1\5 hissə) paylı mülkiyyətindədir.
24. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********52 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 0,8220 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19 (4\5 hissə) və Cavabdeh2 (1\5 hissə) paylı mülkiyyətindədir.
25. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, **********54 reyestr nömrəli Çıxarışdan görünür ki, ünvan 1ində yerləşən 0,50 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi X19 (4\5 hissə) və Cavabdeh2 (1\5 hissə) paylı mülkiyyətindədir.
26. Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 404 saylı arayışından görünür ki, ünvan 1 sakini X3 aşağıda göstərilən vərəsələri vardır: İddiaçı, 1962-ci il təvəllüdlü, Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndində yaşayır. Mərhumun həyat yoldaşıdır. X31, 1987-ci il təvəllüdlüdür. Bərdə şəhərində yaşayır. Mərhumun qızıdır. Cavabdeh2, 1988-ci il təvəllüdlüdür. Bərdə rayon Böyük Göyüşlü kəndində yaşayır. Mərhumun qızıdır. X41,1991ci il təvəllüdlüdür. Bərdə şəhərində yaşayır. Mərhumun qızıdır. X29, 1997-ci il təvəllüdlüdür. Bərdə şəhərində yaşayır. Mərhumun qızıdır. X36, 2002-ci il təvəllüdlüdür. ünvan 1ində yaşayır. Mərhumun oğludur. X42, 2006-cı il təvəllüdlüdür. ünvan 1ində yaşayır. Mərhumun oğludur.
27. Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 410 saylı arayışından görünür ki, mərhum X37 vəfat edənə kimi ünvan 1ində yaşayıb, vəfatından sonra təsərrüfatında(JN:042A, KOD ********) onunla birgə faktiki olaraq yaşayan və qeydiyyatda olan aşağıdakı ailə üzvləri qalmışdır: Həyat yoldaşı: İddiaçı Oğlu: X9: X40
28. Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 420 saylı arayışından görünür ki, ünvan 1ində yaşamış və 08 fevral 2023-cü ildə vəfat etmiş mərhum X14 miras olaraq Bala Göyüşlü kəndində aşağıda göstərilən daşınmaz əmlak-tikililər miras qalmışdır: Fərdi yaşayış evi-1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal, mətbəx və eyvandan ibarətdir.Ümumi sahəsi- 112 kv.m. Yaşayış evi 1992-ci ildə tikilmişdir. Həmin evin üzərində tikildiyi 0.18ha həyətyanı torpaq sahəsi Əsas: mülkiyyət sənədi, torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair (JN-042A, KOD ********) şəhadətnamə, həmin evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x10 metr beton tövlə 2002-ci ildə tikilmişdir. Həmin evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x6m ölçülü digər yardımçı tikili 2005-ci ildə tikilmişdir. Əsas: Böyük Göyüşü kənd İƏD-nin 04 saylı Təsərrüfatbaşına kitabının 73 saylı səhifəsindəki 353 saylı şəxsi hesabdakı qeydlər. Həmin tikililər və onların üzərində yerləşdiyi 0.18 ha torpaq sahəsi faktiki olaraq X3 həyat yoldaşı İddiaçı, oğulları X36, X40 tərəfindən miras olaraq qəbul edilmiş, onlar tərəfindən sahiblik və idarə olunurlar.
29. Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 410 saylı arayışından görünür ki, ünvan 1ində yaşamış X3 aşağıdakı ailə üzvləri vardır: Ata: X22, Ana: X23: Həyat yoldaşı İddiaçı: Qızı: X31: Qızı: Cavabdeh2 Qızı: X41 Qızı: X6: X9: X40.
30. Bərdə Regional “ASAN Xidmət” Mərkəzində Notariat Ofisinin xx.xx.2023-cü il tarixli məktubundan görünür ki, İddiaçı Bərdə regional "ASAN xidmət" mərkəzinin notariat ofisinə müraciət edərək 08 fevral 2023-cü ildə vəfat etmiş ünvan 2i ünvanında qeydiyyatda olan əri X14 qalmış miras əmlakın bölüşdürülməsi və vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamənin alınması ilə bağlı digər vərəsələrlə aranızda ixtilaflar olduğunu bildirmiş, miras şərikləri arasında mirasın bölüşdürülməsi ilə bağlı ixtilaflar olduqda məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir.
31. Bərdə rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş 3-16-5/8-13-595/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli məktubundan görünür ki, X37 xx.xx.1986-cı il tarixdə Məmmədova(Hüseynova) Sərfinaz Məmməd qızı ilə nikah bağlamış və X18 xx.xx.1993-cü il tarixdə vəfat etdikdən sonra X37 xx.xx.1997-ci il tarixdə İddiaçı ilə nikah bağlamışdır.
32. Bərdə rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli arayışdan görünür ki, X18 xx.xx.1993-cü il tarixdə ölmüşdür.
33. Bərdə rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli arayışdan görünür ki, X37 ilə X21 xx.xx.1986-cı il tarixdə nikah bağlamışlar.
İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktı Birinci instansiya məhkəməsində icraat
34. İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızına, X17, üçüncü şəxslər X26, X32 və Bərdə Regional “ASAN” Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisinə qarşı iddia qaldıraraq, xx.xx.2023-cü il tarixdə vəfat etmiş mərhum həyat yoldaşı X14 miras qalmış onun xüsusi mülkiyyəti olan ünvan 1i ərazisində yerləşən daşınmaz əmlaklar: 1.Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən: xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha torpaq sahəsindən onun payı olan 4/5 hissəsini, xx.xx.2019- cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsindən onun payı olan 4/5 hissəsini və xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsindən 4\5 hissəsini; 2.JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən onun mülkiyyətçisi olduğu 0,18 ha torpaq sahəsini, həmin torpaq sahəsi üzərində 1992-ci ildə tikdirdiyi 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal mətbəx və eyvandan ibarət olan ümumi sahəsi 112 m2 fərdi yaşayış evini, həmin torpaq sahəsi üzərində 2002-ci ildə birgə tikdirdikləri 15x10 metr ölçülü beton tövləni və həmin torpaq sahəsi üzərində 2005-ci ildə birgə tikdirkləri 15x6 metr ölçülü yardımçı tikilini, 3.JN-042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən onun mülkiyyəti olan 0,24 ha torpaq sahəsini məhrum X19 vərəsəsi kimi miras olaraq onun tərəfindən qəbul etmək üçün qanunla müəyyən edilmiş müddətin ötürülməmiş hesab edilməsinə, həmin miras əmlakların onun tərəfindən qəbul edilməsi faktının müəyyən olunmasına, həmin miras əmlaklar üzərində onun və oğulları X20 və X27 paylarının müəyyən edilməsinə, həmin miras əmlaklara cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının və X13 vərəsəlik hüquqlarını itirmiş hesab edilməsinə dair qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir.
35. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı ünvan 1 sakini, 1962-ci ildə anadan olmuş X37 ilə nikahlarını Bərdə rayon Böyük Göyüşlü kənd i.ə.d üzrə icra nümayəndəliyində 07 fevral 1997-ci il tarixdə qeyd edilməklə evlənmişdir. Həyat yoldaşı X37 08 fevral 2023- cü il tarixdə vəfat etmişdir. Vəfat edərkən onun sağ olmuş qanun üzrə vərəsələri aşağıdakı olmuşlar: 1.İddiaçı - həyat yoldaşı 2.Cavabdeh1 (qızı) 3.Cavabdeh2 (qızı) 4.Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızı (qızı) 5.X29 (qızı) 6.X36 (oğlu) 7.X40 (oğlu). Həyat yoldaşı Hüseynov Cənnət oğlu vəfat etdikdən sonra ondan aşağıda göstərilən daşınmaz əmlaklar miras olaraq qalmışdır: 1.Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfat təyinatlı 1.2017 ha torpaq sahəsindən 4/5 hissəs. (Əsas: Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət reyesterindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli **********53 reyestr nömrəli Çıxarış). 2.Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı 0.8220 ha torpaq sahəsindən 4/5 hissə (Əsas: Mülkiyyət sənədi – Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyesterindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli **********52 reyestr nömrəli Çıxarış) 3.Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı 0,05 ha torpaq sahəsində 4/5 hissə. (Əsas: Mülkiyyət sənədi – Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyesterindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli **********54 reyestr nömrəli Çıxarış). Həmin torpaq sahələri Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 19 yanvar 1998-ci il tarixli, 01 nömrəli qərarı ilə 2,52 ha ölçüdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün ailələrinə ayrılmış və bu barədə onlara "Torpağa mülkiyyət hüququna dair" JN-0009 Kod 61002028 nömrəli Dövlət Aktı verilmişdir. X68 əsasən sözügedən 2,52 ha torpaq sahəsi X19, İddiaçı, Cavabdeh1 Cənnət qızının, Cavabdeh2 və X24 ümumi (birgə) paylı mülkiyyəti olmuşdur. Birgə mülkiyyətçilərǝdən İddiaçı, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 xx.xx.2019-cu il tarixdə **********53 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli Dövlət reyesterindən Çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 1.2017 ha, **********52 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli Dövlət reyesterindən Çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 0.822 ha və **********4 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli Dövlət reyesterindən Çıxarışa əsasən birgə mülkiyyət üzrə 0,5 ha torpaq sahəsindən özlərinə məxsus olan hissəsini bütünlüklə xx.xx.2019-cu il tarixli “Daşınmaz Əmlakın bağışlanması müqaviləsinə" əsasən Hədiyyə alan X25 bağışlamışlar. Həmin bağışlama müqavilələri Bərdə Regional “ASAN Xidmət” Mərkəzində rəsmiləşdirilməmişdən əvvəl 2,52 ha torpaq sahəsindən özünə məxsus olan 0,50 ha hissəsini atası Cənnət Hüseynova bağışlamasına razılıq verməsi üçün Cavabdeh1 atası tərəfindən əvvəlcədən (2019-cu ilin noyabr ayının əvvəllərində) qeyri-rəsmi olaraq 1200 manat, bundan əvvəl isə 2017-ci ildə həmin 0,50 ha hissəsini atası Cənnət Hüseynova satması üçün Bərdə rayonu Böyük Göyüşlü kənd bələdiyyəsinin sədri A.Muradovun iştirakı ilə ona atası tərəfindən 1000 manat nəğd pul verilmiş, bu faktın təsdiqi üçün Cənnət Hüseynovun, Cavabdeh1 və bələdiyyə sədri Aqil Muradovun iştirakları ilə "Alqı satqı müqaviləsi” adlanan sənəd tərtib edilərkən bələdiyyənin möhürü və tərəflərin imzaları ilə təsdiq edilmişdir. Bundan başqa həmin bağışlama müqavilələri Bərdə Regional "ASAN Xidmət" Mərkəzində rəsmiləşdirilməsindən əvvəl 2,52 ha torpaq sahəsindən özünə məxsus olan 0,50 ha hissəsi atası Cənnət Hüseynova bağışlanmasına razılıq verilməsi üçün Cavabdeh3 (Hüseynovaya) atası tərəfindən əvvəlcədən-2019-cu ilin noyabr ayının əvvəllərində qeyri-rəsmi olaraq 1200 manat nəğd pul verilmişdir. Bundan başqa həmin bağışlama müqaviləsi Bərdə Regional "ASAN Xidmət” Mərkəzində rəsmiləşdirilməmişdən əvvəl hələ 2019-cu ilin iyun ayında Cavabdeh2 2,52 ha torpaq sahəsindən özünə məxsus olan 0,50 ha hissəsini atası Cənnət Hüseynova bağışlayacağını vəd edərək həyat yoldaşının avtomobil qəzasında aldığı xəsarətlərin müalicəsi üçün pul lazım olduğunu bildirib Cənnət Hüseynovdan 1200 manat nəğd pul almış, lakin sonradan bağışlama müqaviləsinin rəsmiləşdirmək üçün xx.xx.2019-cu ildə Notariat ofisinə gəlməmişdir. Əksinə, Cavabdeh2 2021-ci ildə Bərdə rayon məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək ümumi (birgə) mülkiyyətimizdə olan 2,52 ha torpaq sahəsindən onun payının naturada ayrılıb ona verilməsinə və cavabdeh X19 zəbt etdiyi ona məxsus 0,50 ha hissəsində çıxarılmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsinə məhkəmə baxışının gedişatında X61 Hüseynova ilə razılığa gələrək 2,52 ha torpaq sahəsindən Cavabdeh2 0,50 ha payının ayrılıb verilməsinə razılıq vermişdir. Odur ki, Cavabdeh2 məhkəməyə ərizə verərək mülki işin baxılmamış saxlanılmasını və sənədlərin əslinin özünə qaytarılmasını xahiş etmişdir. Bərdə rayon məhkəməsi 07 iyun 2021-ci il tarixli, 2(021)-208/2021 nömrəli qərardadı ilə qərara almışdır ki: “İddiaçı Cavabdeh2 cavabdeh X25 qarşı payının naturada ayrılıb verilməsi və torpaqdan çıxarılma tələbinə dair ərizəsi baxılmamış saxlanılsın və sənədlər iddiaçıya qaytarılsın." Yuxarıda şərh etdiyi səbəblərdən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyesterindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli, **********52 reyestr nömrəli və **********54 reyestr nömrəli Çıxarışlarda Cavabdeh2 payı 1/5 hissə, X19 payı isə 4/5 hissə olaraq göstərilmişdir. Bundan başqa mərhum həyat yoldaşı X14 aşağıda göstərilən daşınmaz əmlaklar da miras qalmışdır: 1.Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndində yerləşən, 1992-ci ildə tikilmiş 1 mərtəbəli, 2 otaq, 1 zal, 1 mətbəx və eyvandan ibarət, ümumi sahəsi 112 kv.m olan fərdi yaşayış evi. 2.Həmin evin üzərində tikildiyi 0,18 ha həyətyanı torpaq sahəsi. Sözügedən torpaq sahəsi Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-042A KOD 61002028 nömrəli Şədahətnaməyə əsasən və Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22 iyun 1998-ci il tarixli 09 saylı qərarı ilə ailələrinə verilmişdir. Həmin Şəhadətnaməyə əsasən torpağın mülkiyyətçisi X28r. 3.Həmin evin 0,18 ha həyətyanı torpaq sahəsində 2002-ci ildə tikilmiş 15 metr x 10 metr ölçülü beton tövlə. 4.Həmin evin 0,18 ha həyətyanı torpaq sahəsində 2005-ci ildə daşdan tikilmiş 15 metr x 6 metr ölçülü yardımçı tikili. 5.Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-042B KOD 61002028 nömrəli Şəhadətnaməyə əsasən və Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 22 iyun 1998-ci il tarixli 09 saylı qərarına əsasən ailənin mülkiyyətinə verilmiş Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kəndində yerləşən 0,24 ha həyətyanı torpaq sahəsi. Həmin Şəhadətnaməyə əsasən torpağın mülkiyyətçisi X28r. Həyat yoldaşı X19 vəfatından sonra ondan miras qalmış yuxarıda göstərilən daşınmaz əmlakları faktiki olaraq o və oğulları X36 və X40 qəbul etmişlər, onları idarə və sahiblik edirlər, miras evdə yaşayırlar, yuxarıda göstərilən Çıxarışlar və Şəhadətnamələr əsasında onun mirası olan torpaqları (Cənnət Hüseynova mirasdan çatası payı) o və oğulları əkib-becərir, münbitləşdirir və mühafizə edib qoruyurlar. Onun dəfni və yas mərasimləri onun tərəfimdən təşkil edilərək keçirilmiş, dəfn pulu onun tərəfindən alınmış, həmçinin qəbirüstü abidəsi onun xərci hesabına hazırlatdırılaraq qoyulmuş, mərhumun adında qalmış yuxarıda göstərilən daşınmaz əmlarlara görə vergiləri o ödəyir. ünvan 1 icra nümayəndəliyinin Bərdə rayon məhkəməsinə təqdim etmək üçün ona verdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, 420 nömrəli arayışda da göstərilir ki, “həmin tikililər və onların üzərində yerləşdiyi 0,18 ha torpaq sahəsi faktiki olaraq X3 həyat yoldaşı İddiaçı, oğulları X36 və X40 tərəfindən miras olaraq qəbul edilmiş, onlar tərəfindən sahiblik və idarə olunur.” Hazırda mərhum həyat yoldaşı X14 miras qalmış daşınmaz əmlakları: 4/5 hissə pay torpaq sahələrini, 0,18 ha həyətyanı torpaq sahəsini, həmin torpaq sahəsinin üzərində tikilmiş fərdi yaşayış evini, tövlə və yardımçı tikilini, həmçinin digər 0,24 ha həyətyanı torpaq sahəsini mərhumun Qanun üzrə vərəsəsi kimi adına rəsmiləşdirmək istəyir. Bu məqsədə Qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almaq üçün Bərdə Regional "ASAN Xidmət" Mərkəzinin Notariat ofisinə 15 avqust 2023-cü il tarixli ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Həmin ofisindən ona verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 2061/2023 saylı imtina cavabında bildirilir ki: “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1291-ci maddəsinə əsasən miras şərikləri arasında mirasın bölüşdürülməsi ilə bağlı ixtilaflar olduqda mübahisəyə məhkəmə baxır. Əmlakın bölüşdürülməsi zamanı məhkəmə bölüşdürülməli əmlakın xarakterini, miras şərilərindən hər birinin fəaliyyətini və digər konkret halları nəzərə almalıdır. Odur ki, miras əmlakın bölüşdürülməsi və vərəsəlik şəhadətnaməsinin verilməsi üçün müvafiq rayon məhkəməsinə müraciət etməyiniz xahiş olunur”
36. Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsi ilə (hakim Qamət Əbilov) iddianın tələbinin qismən təmin edilməsi, Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 1.2017 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissə vərəsələr-iddiaçılar İddiaçı, X20, X27, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının, X13 hər birinə münasibətdə 0,106817 ha torpaq sahəsi miras əmlakdan pay hüququ müəyyən edilməsi, xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0.8220 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissə vərəsələr-iddiaçılar İddiaçı, X20, X27, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının, X13 hər birinə münasibətdə 0,073066 ha torpaq sahəsi miras əmlakdan pay hüququ müəyyən edilməsi, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0.50 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissə vərəsələr-iddiaçılar İddiaçı, X20, X27, cavabdehlər Cavabdeh1 , Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının , X13 hər birinə münasibətdə 0,0444 ha torpaq sahəsi miras əmlakdan pay hüququ müəyyən edilsməsi, JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0,18 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 0,0257 ha hissə vərəsələr-iddiaçılar İddiaçı, X20, X27, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının, X13 hər birinə münasibətdə 0,002857 ha torpaq sahəsi miras əmlakdan pay hüququ müəyyən edilməsi, JN-042B KOD-61002028 "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0,24 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 0,03428 ha hissə vərəsələriddiaçılar İddiaçı, X20, X27, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızının, X13 hər birinə münasibətdə 0,0038 ha torpaq sahəsi miras əmlakdan pay hüququ müəyyən edilməsi, iddia tələbinin qalan hissədə təmin olunmaması, Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 1.2017 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissəsinə vərəsələr X10 0,106817 ha, X11 0,106817 ha miras əmlakdan pay hüququ olması, xx.xx.2019- cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0.8220 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissəsinə vərəsələr X10 0,073066 ha, X11 0,073066 ha miras əmlakdan pay hüququ olması, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0.50 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 4\5 hissəsinə vərəsələr X10 0,0444 ha, X11 0,0444 ha miras əmlakdan pay hüququ olması, JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0,18 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 0,0257 ha hissəsinə vərəsələr X10 0,002857 ha, X11 0,002857 ha miras əmlakdan pay hüququ olması, JN-042B KOD-61002028 "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən Bərdə rayonu Bala Göyüşlü kənd ərazisində yerləşən 0,24 ha torpaq sahəsinin mərhum X25 məxsus olan 0,03428 ha hissəsinə vərəsələr X10 0,0038 ha, X11 0,0038 ha miras əmlakdan pay hüququ olması nəzərə alınmaqla miras əmlak açıq saxlanılması, ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumunun iddiaçılara aid edilməsi qət edilmişdir.
37. Məhkəmənin mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha torpaq sahəsinə dair çıxarışa əsasən, 4\5 hissə X19 və 1\5 hissə qızı Cavabdeh2 mülkiyyət hüquq yaranmışdır. 1.2017 ha torpaq sahəsinin 4\5 hissə X19 mülkiyyətində olması nəzərə alınmaqla ona düşən payın sahəsi 0,96136 ha (1.2017 x 4 :5=0,96136 ha) təşkil edir ki, 9 nəfər vərəsə arasında pay bərabər bölünəndə hər bir vərəsəyə düşən pay 0,106817 ha təşkil edir. iddia tələbinə daxil olan xx.xx.2019- cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq dair çıxarışa əsasən, 4\5 hissə X19 və 1\5 hissə qızı Cavabdeh2 mülkiyyət hüquq yaranmışdır. 0.8220 ha torpaq sahəsinin 4\5 hissə X19 mülkiyyətində olması nəzərə alınmaqla ona düşən payın sahəsi 0,6576 ha (0.8220 x 4 :5=0,96136 ha) təşkil edir ki, 9 nəfər vərəsə arasında pay bərabər bölünəndə hər bir vərəsəyə düşən pay 0,073066 ha təşkil edir. İddia tələbinə daxil olan xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq torpaq dair çıxarışa əsasən, 4\5 hissə X19 və 1\5 hissə qızı Cavabdeh2 mülkiyyət hüquq yaranmışdır. 0.50 ha torpaq sahəsinin 4\5 hissə X19 mülkiyyətində olması nəzərə alınmaqla ona düşən payın sahəsi 0,40 ha (0.50 x 4 :5=0,40 ha) təşkil edir ki, 9 nəfər vərəsə arasında pay bərabər bölünəndə hər bir vərəsəyə düşən pay 0,0444 ha təşkil edir. İddia predmetinə daxil olan 0,18 ha torpaq sahəsi JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X24, X13, X20 birgə mülkiyyətinə verilmişdir. 0,18 ha torpaq sahəsi 7 nəfərə münasibətdə birgə mülkiyyətdə olması nəzərə alınmaqla X19 mülkiyyətinə düşən sahə 0,0257 ha təşkil edir ki, 9 nəfər vərəsə arasında pay bərabər bölünəndə hər bir vərəsəyə düşən pay 0,002857 ha təşkil edir. İddia predmetinə daxil olan 0,24 ha torpaq sahəsi JN- 042B KOD61002028 " Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə münasibətdə qeyd edir ki, həmin Şəhadətnaməyə əsasən X19, İddiaçı, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X24, X13, X20 birgə mülkiyyətinə verilmişdir. 0,24 ha torpaq sahəsi 7 nəfərə münasibətdə birgə mülkiyyətdə olması nəzərə alınmaqla X19 mülkiyyətinə düşən sahə 0,03428 ha təşkil edir ki, 9 nəfər vərəsə arasında pay bərabər bölünəndə hər bir vərəsəyə düşən pay 0,0038 ha təşkil edir. Bundan başqa məhkəmə JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,18 ha torpaq sahəsi üzərində 1992-ci ildə tikilmiş 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal mətbəx və eyvandan ibarət olan ümumi sahəsi 112 m2 fərdi yaşayış evini, həmin torpaq sahəsi üzərində 2002-ci ildə birgə tikilmiş 15x10 metr ölçülü beton tövləni və həmin torpaq sahəsi üzərində 2005-ci ildə birgə tikilmiş 15x6 metr ölçülü yardımçı tikilini vərəsəlik predmetinə daxil olmadığından payların müəyyən edilməsi hissəsində rədd olunmalıdır.
38. Məhkəmə öz hüquqi mövqeyini əsaslandırarkən Mülki Məcəllənin 1301,1133, 1134, 1159 və 1193-cü maddələrinə istinad etmişdir.
Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
39. Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsindən İddiaçı apellyasiya şikayəti verərək, iddia tələbinin təmin edilmədiyi hissələrdə ləğv edilərək, tam təmin edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
40. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, Bərdə rayon məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 2(021)-222/2024 nömrəli qətnaməsi iddia tələbinin təmin edilmədiyi hissələri ilə iddiaçının konstitusion hüquqlarını pozulmişdur. Çünki onun həyat yoldaşı X14 miras qalmış xüsusi mülkiyyəti olan daşınmaz əmlakları onun ölümündən sonra oğulları X36 və X40 ilə birlikdə faktiki olaraq qəbul edərək onlara sahiblik və idarə etməyi mübahisəsiz faktdır. Cavabdehlər isə mərhumun qızları olsalar da, faktiki olaraq öz ataları ilə heç bir əlaqəsi olmayan, uzun illər yataq xəstəsi olduğu müddətdə ona heç bir maddi və mənəvi dəstəkləri olmamış, onunla maraqlanmamış, yalnız ataları Cənnət Hüseynovun vəfat etdiyini eşidib bildikdən sonra ortaya çıxmış, Cənnət Hüseynovun və onun birgə əməyi və maddi dəstəyi hesabına hər birinin öz şəxsi evi və təsərrüfatları olan, vərəsəlik hüququnu həm faktiki, həm də, hüquqi cəhətdən itirmiş övladlardır. Təəssüf ki, Bərdə rayon məhkəməsi hazırkı iş üzrə mübahisəyə həmin maddi hüquq normalarını tətbiq etməklə, son nəticədə qanuni və ədalətli qətnamə çıxarılmalı olduğu halda, bu maddi hüquq normalarını tətbiq etməmiş və onları pozmuşdur. Bərdə rayon məhkəməsi öz qanunsuz qətnaməsini əsaslandırmaq üçün “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1246 və 1273.1-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusuiyasının 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsinə uyğunsuzluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 26 dekabr 2023-cü il tarixli qərarına istinad edərək göstərilmişdir ki, “Həmin qərara əsasən vərəsəlik hüququnun mülki qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada qəbul şəraitində və müddətində tabe tutulması, susmanın mirasdan imtina ilə eyni hüquqi nəticələrə gətirib çıxarması vərəsəlik hüququnun konstitusiya-hüquqi mahiyyəti ilə uyğunsuzluq təşkil etdiyindən, Mülki Məcəllənin 1273.1-ci maddəsi Konstitusiyanın 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsinə uyğun olmayan hesab edilməlidir. Bu baxımdan qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində mirasdan imtina etməyən vərəsə mirası qəbul etmiş vərəsə hesab edilməli və vərəsəlik arasında miras əmlakın bölüşdürülməsi Mülki Məcəlləsinin 1301-ci maddəsinə uyğun olaraq həyata keçirilməlidir. Sadalananlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlərin vərəsəlik hüququnun itirilmiş, hesab edilməsi hissəsində iddia təmin oluna bilməz.” Lakin Bərdə rayon məhkəməsi nəzərə almamışdır ki, Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun sözügedən qərarı hazırkı iş üzrə mübahisənin həllinə tətbiq edilə bilməzdi. Çünk 1.Hazırkı iddia tələbi ilə məhkəməyə 28 avqust 2023-cü il tarixdə müraciət etmişəm, odur ki, məhkəmə həmin tarixədək qüvvədə olan mülki qanunvericiliyə uyğun, yaxud Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 26 dekabr 2023-cü il tarixli qərarınadək qüvvədə olan mülki qanunvericilik normalarını tətbiq etməklə mübahisəni həll etməli idi. Hazırkı mülki mübahisə ilə əlaqəli münasibətdə Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2023-cü il tarixli qərarı onun hüquqi və maddi sosial vəziyyətini ağırlaşdırdığı üçün geriyə şamil edilə bilməz. Belə ki, o, həyat yoldaşı Cənnət Hüseynovun vəfat etdiyi andan etibarən onun mirasını oğulları Röşən və Xəyalla birlikdə (digər vərəsələrsiz) qəbul etdiyini nümayiş etdirərək onun dəfnini təşkil etmiş, yas mərasimlərini keçirmiş, 2500 manat xərc çəkərək qəbirüstü abidəsini düzəltdirmiş, ondan miras qalmış və hazırkı mülki iş üzrə mübahisənin predimetini təşkil edən torpaqları, evi və yardımçı tikililəri faktiki olaraq qəbul etmiş, onlara sahiblik və idarə etmiş, onlardan istifadə etmiş, onları qorumuş, vəziyyətlərini yaxılaşdırmış, artırmış və halhazıradək da, bunları edir. 3.Konstitusiyamızın 149-cu maddəsinin Vİİ hissəsimaddi vəziyyəti deyil, fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqi vəziyyətini yaxşılaşdıran, hüquqi məsuliyyətini aradan qaldıran və ya yüngülləşdirən normativ hüquqi aktların qüvvəsini geriyə şamil edilməsini nəzərdə tutur. Odur ki, hazırkı mülki iş üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 və qeyrilərinə münasibətdə Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarı onların miras payı əldə etməklə məhz maddi vəziyyətlərini yaxşılaşdıran normativ akt olduğundan tətbiq edilə bilməzdi. Bərdə rayon məhkəməsi 2(021)-222/2024 nömrəli mülki iş üzrə mübahisənin həllinə Mülki Məcəllənin 7-ci maddələrini (Mülki qanunvericiliyin zamana görə qüvvəsi) tətbiq etməli olduğu halda, onu tətbiq etməmiş və pozmuşdur. Həm də, məhkəmə bu maddi hüquq normasını məcburən ona görə tətbiq etməli idi ki, iddianı məhz o, qaldırmış, miras əmlakları oğulları ilə birlikdə o, qəbul etmiş, onlara sahiblik və idarə etmişdir. Bərdə rayon məhkəməsi hətta miras əmlakı bölüşdürərkən də, qanunsuzluğa yol verərək mərhun həyat yoldaşının mirası olan 1,2017 ha, 0,8220 ha, 0,50 ha, 0,18 ha və 0,24 ha torpaq sahələrinin X37 ilə birgə nikahı dövründə əldə edilmiş əmlaklarınız olmasını və həmin əmlaklar üzərində onun mərhuma çatası paydan ½ pay hüququnun mübahisəsiz olmasını nəzərə almamış, bununla da qanunsuz bölgü aparmışdır. Bərdə rayon məhkəməsinin qətnaməsində göstərilir ki, “həmin torpaq sahələri X25 əvəzsiz qaydada verilmişdir. Yəni ər-arvadın birgə mülkiyyəti kimi təşkil etmir. Odur ki, hazırkı mülki işdə iddia predmetinə daxil olan torpaq sahələrinə münasibətdə İddiaçı birgə nikah dövründə əldə edilmiş əmlakı kimi dəyərləndirilməsinə yol verilmir.” Göründüyü kimi məhkəmə bu səhv qənaəti ilə MM-nin 225.1 və 1162-ci maddələrini, həmçinin Ailə Məcəlləsinin 32.1-cimaddələrini birbaşa pozmuşdur. Bərdə rayon məhkəməsi hətta öz qanunsuz qətnaməsi ilə mərhum həyat yoldaşı Cənnət Hüseynovun miras torpaqların bölüşdürərkən (payları müəyyən edərkən) də, ədalətsizliyə yol verərək qətiyyən nəzərə almamışdır ki: 1)X48 uzun illər ağır xəstə olduğu zamanlarda ona qulluq edən və qayğısına qalan məhz iddiaçı olmuşdur. Onun qızları Şəhanə, Aysu, xüsusən də, Şahnaz ataları ölüm ayağında olarkən ondan əmlak və pul tələb edir, hətta Şahnaz onu məhkəməyə də, vermişdi. Miras qoyan X48 dəfnini və yas mərasimlərini adətlərimizə uyğun olaraq o, keçirmiş, onun qəbirüstü abidəsini 2500 manata o, hazırlatmış, bu işlərin bütün xərcini özü ödəmiş və cavabdehlərin, o cümlədən də, Cənnətin ata-anasının bu işlərdə heç bir xərci olmamışdır. Mərhum həyat yoldaşı Cənnət Hüseynovun atası Surxay Hüseynovun və anası X34 Hüseynov ağır xəstə olduğu illərdə ona heç bir köməklikləri, o cümlədən də, maddi köməklikləri olmayıb, onun miras əmlakları-torpaq sahələri, evi və yardımçı tikililəri ilə heç bir əlaqələri yoxdur, hətta bu torpaqların yerini də bilmirlər, onun dəfni, yas mərasimini və qəbirüstü abidəsinin hazırlanması üçün heç bir xərc çəkməyiblər, özlərinin isə fərdi evi, yardımçı tikililəri, həyətyanı torpaq sahəsi və pay torpaq sahələri vardır, Cənnət Hüseynovun miras əmlaklarına heç bir ehtiyacları yoxdur və onun mirasına vərəsə kimi hüquqları da, yoxdur. Məhkəmənin Cənnət Hüseynovun miras əmlaklarında onlara pay müəyyən etməsi və bu payı açıq saxlaması tamamilə qanunsuzdur. X48 miras əmlakları olan torpaq sahələrini, evi və yardımçı tikililəri onun öldüyü andan o, oğulları Rövşən və Xəyalla birlikdə qəbul edərək onlara sahiblik və idarə etmişlər, onları mühafizə edib qorumuş, münbitləşdirməklə və ya abadlaşdırmaqla vəziyyətlərini yaxşılaşdırmış, bununla da dəyərlərini artırmışlar. Odur ki, məhkəmə bölgü aparırdısa ədalətli bölgü aparmaqla onun və oğulları Rövşən və Xəyalın üstün pay hüququnu təmin etməli idi, lakin qanunsuz olaraq bərabər pay bölgüsü aparmışdır. Bərdə rayon məhkəməsi hazırkı mülki işə baxarkən sübutların qiymətləndirilməsində də, qanun pozuntularına yol vermişdir. Belə ki, iş materiallarında olan çoxsaylı sübutları, o cümlədən də, Bərdə RİH Başçısının Böyük Göyüşlü kənd i.ə.d üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 410 saylı və xx.xx.2023-cü il tarixli 420 saylı arayışlarla mübahisəsiz qaydada sübuta yetir ki, mərhum Cənnət Hüseynov vəfatedən günədən onunla birlikdə yaşamış və birgə təsərrüfat aparmış ailə üzvləri 1.həyat yoldaşı İddiaçı, 2.oğlu X36, 3.X40 olmuş, mərhum Cənnıt Hüseynovun vəfat etdikdən sonra onun miras torpaq sahələrini, evini və yardımçı tikililərini məhz həmin vərəsələr faktiki olaraq qəbul etmiş, onları idarə, sahiblik və istifadə edirlər. Lakin məhkəmə bu mötəbər (həqiqiliyi şübhə doğurmayan) sübutları qətnamənin mətnində sadalasa da, onları düzgün hüquqi dəyərləndirməmiş və nəzərə almamışdır. Bunun əksinə olaraq Bərdə rayon məhkəməsi Bərdə RİH Başçısının Böyük Göyüşlü kənd i.ə.d üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş guya X48 9 nəfər ibarət ailə üzvü olması barədə xx.xx.2024-cü il tarixli 410 nömrəli saxta arayışı əsas sübut kimi qəbul edərək miras əmlak bölgüsünü 9 nəfər arasında aparmışdır. Məhkəmə bu arayışın saxta olmasına, yəni onun da, nömrəsinin və tarixinin eyni, yəni xx.xx.2023-cü il və 410 nömrəli saxta arayışı əsas sübut kimi qəbul edərək miras əmlak bölgüsünü 9 nəfər arasında aparmışdır. Məhkəmə bu arayşın saxta olmasına, yəni onun da, nömrəsinin və tarixinin eyni, yəni xx.xx.2023-cü il və 410 nömrəli olmasına əhəmiyyət verməmişdir. O, iddia ərizəsində göstərmidir ki, vərəsəlik hüquq münasibətlərində istər qanun üzrə, istərsə də, vəsiyyətnamə üzrə mümkün vərəsə tərəfindən miras əmlak yalnız o halda əldə edilə, bölünə bilər ki, o, mirası qəbul etmiş olsun, yəni mirası qəbul etməsi barədə notariat orqanına ərizə ilə müraciət etməli, vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almalı və ya mirası faktiki olaraq qəbul etməli, ona sahiblik və idarə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi “G.Qəhrəmanovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18 oktyabr 2013-cü iltarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair 18 iyul 2014-cü il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, əgər vərəsə qanunda göstərilən müvafiq müddət ərzində mirası qəbul etmək hüququnu (subyektiv vərəsəlik hüququ) həyata keçirməmişdirsə həmin hüququ itirir. Konstitusiya Məhkəməsinin həmin qərarı qüvvədən düşmüş hesab edilməmişdir. Yəni Konstitusiya Məhkəməsinin 26 dekabr 2023-cü il tarixli qərarı qəbul edilənədək baş tutmuş və ya məhkəmələrin icraatında olan vərəsəlik – miras işləri üzrə məcburi hüquqi qüvvəyə malik normativ akt hesab edilir. Hesab edir ki, bu saxta arayış cavabdehlərlə Böyük Göyüşlü kənd i.ə.d üzrə icra nümayəndəliyinin sövdələşməsi əsasında verilmiş saxta və qanunsuz arayış olduğundan sübut kimi qəbul edilə bilməzdi. Lakin Bərdə rayon məhkəməsi öz qətnaməsində bu əhəmiyyətli fakta əhəmiyyət verməmiş, münasibət bildirməmiş və öz qanunsuz qətnaməsini məhz Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2024-cü il tarixli qərarı ilə əsaslandırmaqla son nəticədə də qanunsuz qətnamə qəbul etmişdir.
41. Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
42. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak iddiaçılar İddiaçı apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, oxşar məzmunlu izahat vermişdir. Əlavə olaraq göstərmişdir, məhkəmə bölgü aparırdısa ədalətli bölgü aparmaqla onun və oğulları Rövşən və Xəyalın üstün pay hüququnu təmin etməli idi, lakin qanunsuz olaraq bərabər pay bölgüsü aparmışdır. Mərhumdan miras qalmış xüsusi mülkiyyət olan daşınmaz əmlakları onun ölümündən sonra oğulları X36 və X40 ilə birlikdə o, faktiki olaraq qəbul edərək onlara sahiblik və idarə etmişdir. Cavabdehlər isə mərhumun qızları olsalar da, faktiki olaraq öz ataları ilə heç bir əlaqəsi olmayan, uzun illər yataq xəstəsi olduğu müddətdə ona heç bir maddi və mənəvi dəstəkləri olmamış, onunla maraqlanmamış, yalnız ataları Cənnət Hüseynovun vəfat etdiyini eşidib bildikdən sonra ortaya çıxmış, Cənnət Hüseynovun və onun birgə əməyi və maddi dəstəyi hesabına hər birinin öz şəxsi evi və təsərrüfatları olan vərəsəlik hüququnu həm faktiki, həm də hüquqi cəhətdən itirmiş övladlardır. Təəssüf ki, Bərdə rayon məhkəməsi hazırkı iş üzrə mübahisəyə həmin maddi hüquq normalarını tətbiq etməklə, son nəticədə qanuni və ədalətli qətnamə çıxarılmalı olduğu halda, bu maddi hüquq normalarını tətbiq etməmiş və onları pozmuşdur.
43. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak Cavabdeh1 apellyasiya şikayətinə etiraz edərək, göstərmişdir, miras əmlakdan onun da, payının müəyyən edilməsini xahiş etmişdir. Sədrlik edənin sualına cavab olaraq bildirmişdir ki, evdə hazırda iddiaçı və uşaqları yaşayır.
44. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak Cavabdeh2 apellyasiya şikayətinə etiraz edərək, miras əmlakdan onun da payının müəyyən edilməsini xahiş etmişdir.
45. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak cavabdeh Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızı apellyasiya şikayətinə etiraz edərək, miras əmlakdan onun da payının müəyyən edilməsini xahiş etmişdir.
46. İddiaçılar X26, X32, cavabdeh X17, üçüncü şəxs Bərdə Regional “ASAN” Xidmətinə və Mərkəzində Notariat Ofisinə, X15 və İbrahimova (Hüseynova) Tamella Cənnət qızına məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, onlar heç bir üzürlü səbəb göstərmədən məhkəmə iclasına gəlməmişlər. Məhkəmə Kollegiyası Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra-Azərbaycan Respublikasının MPM-in) 376.2-ci maddəsinə əsasən onların iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq xx.xx.2000-ci ilədək qüvvədə olmuş Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi:
47. Maddə 527. Vərəsəlik qanun üzrə və vəsiyyət üzrə həyata keçirilir. Vərəsəlik o vaxt qanun üzrə ola bilər ki, o, vəsiyyətlə dəyişdirilməsin.
48. Maddə 530. Qanun üzrə vərəsəlikdə miras qoyan şəxs ölən zaman sağ olan vətəndaşlar, habelə miras qoyan şəxsin ölümündən sonra doğulan uşaqlar vərəsə ola bilərlər.
49. Maddə 532. Qanun üzrə vərəsəlikdə payları bərabər olmaqla, uşaqlar (o cümlədən övladlığa götürülənlər), ər (arvad) və ölənin valideynləri (övladlığa götürənləri) birinci növbə vərəsələr hesab olunurlar. Şəxsin ölümündən sonra doğulan uşaq da birinci növbə üzrə vərəsələr sırasına daxildir. Miras qoyan şəxsin nəvə və nəticələri bu şərtlə qanun üzrə vərəsə ola bilərlər ki, vərəsəlik açılan zaman onların vərəsə ola bilən valideynləri ölmüş olsun; onlar özlərinin ölmüş atasına (anasına) qanun üzrə vərəsəlik əsasında düşəsi hissəyə bərabər olan payı alırlar.
50. Maddə 552. Mirası əldə etmək üçün vərəsə onu qəbul etməlidir. Mirasın şərtlə və ya müəyyən qeydlərlə qəbul edilməsinə yol verilmir. Vərəsə, miras əmlakını faktiki surətdə idarə etməyə başladıqda və ya mirasa yiyələndikdə, o, eləcə də vərəsəliyin açıldığı yerdə notariat orqanına mirası qəbul etmək barədə ərizə verdikdə, mirası qəbul etmiş hesab olunur. Bu maddədə göstərilən hərəkətlər, vərəsəlik açılan gündən altı ay müddətində edilməlidir. Yalnız başqa vərəsələr olmadığı və ya onlar mirası qəbul etmədiyi hallarda, vərəsəlik hüququ əmələ gəlmiş vətəndaşlar mirası qəbul etmək üçün qalan müddət ərzində, onu qəbul etmək barədə öz razılıqlarını bildirə bilərlər, bu müddət üç aydan az olduqda isə həmin müddət üç aya qədər uzadılır. Qəbul edilmiş miras vərəsəlik açıldığı vaxtdan vərəsəyə məxsus hesab olunur.
51. Maddə 553. Mirası qəbul etmiş bütün vərəsələrin hamısının razılığı olduqda, göstərilən müddət keçdikdən sonra məhkəməyə müraciət edilmədən də miras qəbul oluna bilər. Bundan başqa, qanunvericilik vərəsənin üzürlü səbəblərdən mirası vaxtında qəbul etməməsi halında müddətin uzadılmasına yol verir.
Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi:
52. Maddə 1133. Ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir. Qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır.
53. Maddə 1159.1. Qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar:
54. 1159.1.1. Birinci növbədə - ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər).
55. 1159.2. İkinci növbədə - ölənin bacıları və qardaşları. Miras qoyanın bacısı uşaqları və qardaşı uşaqları və onların uşaqları o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsəsi olacaq valideynləri sağ olmasın. Onlar qanun üzrə vərəsəlik zamanı onların ölmüş valideyninə çatası miras payını bərabər olaraq miras alırlar.
56. Maddə 1243.1. Mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir.
57. Maddə 1243.2. Vərəsə mirasın açıldığı yer üzrə notariat kontoruna mirası qəbul etdiyi barədə ərizə verdikdə və ya əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktik başladıqda və bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirdikdə miras vərəsə tərəfindən qəbul edilmiş sayılır.
58. Maddə 1243.3. Vərəsə mirasın bir hissəsinə sahiblik etməyə faktik başladıqda hesab edilir ki, mirasın nədə ifadə edilməsindən və harada olmasından asılı olmayaraq, o, mirası tamamilə qəbul etmişdir.
59. Maddə 1255. Qəbul edilmiş miras onun açıldığı gündən vərəsənin mülkiyyəti sayılır.
60. Maddə 135.4. Əşyalar daşınmaz və daşınar ola bilər. Torpaq sahələri, yer təki sahələri, ayrıca su obyektləri, meşələr, çoxillik əkmələr, binalar, qurğular və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) digər əşyalar, yəni təyinatına tənasübsüz zərər vurulmadan yerinin dəyişdirilməsi mümkün olmayan obyektlər daşınmaz əşyalardır. Torpaq sahəsi və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) əşya vahid daşınmaz əşyadır və vahid mülkiyyət obyektidir.
Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi:
61. Maddə 4.1. Bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər.
62. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
63. Maddə 81. Qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz.
64. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
65. 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən olunmuş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
66. Maddə 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi məhkəmə aktının apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsasdır. Apellyasiya baxışının hədləri
67. 372.1. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır.
68. MPM-in 372.6-cı maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
69. MPM-in 372.7-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır.
70. Hazırkı apellyasiya şikayətində qətnamə ancaq iddia tələbinin təmin edilməmiş hissəsində mübahisələndirildiyindən birinci instansiyası məhkəməsinin aktı həmin hissədə yoxlanıldı.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
71. Məhkəmə kollegiyası tərəflərin izahatını dinləyib, apellyasiya şikayətinin dəlillərini mülki iş materialları ilə birlikdə araşdırıb bu nəticəyə gəlir ki, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Goranboy Rayon Məhkəməsinin 2(045)-384/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli qətnaməsi ləğv edilməli və iş üzrə yeni qətnamə çıxarılmalıdır.
72. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, X37 xx.xx.2023-cü il tarixdə vəfat etmişdir. İddiaçı mərhum X37 ilə rəsmi nikaha girmiş, bu nikahdan iki oğlu, Xəyal Hüseyinli və Rövşən Hüseynov, cavabdehlərdən isə qızı Gülşən Hüseynova anadan olmuşdur. Digər cavabdehlər Şahnaz, Aysu və Şəhanə X3 əvvəlki nikahda (başqa qadından) olan övladlarıdır. X19 ölümündən sonra Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha torpaq sahəsindən onun payı olan 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsindən onun payı olan 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsindən 4\5 hissəsini (qeyd edilən torpaq sahələri Bərdə rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 19 yanvar 1998-ci il tarixli, 01 nömrəli qərarı ilə 2,52 ha ölçüdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün X25 və ailə üzvlərinə ayrılmış "Torpağa mülkiyyət hüququna dair" JN-0009 Kod 61002028 nömrəli Dövlət Aktı əsasında qeydə alınmışdır), JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən onun mülkiyyətçisi olduğu 0,18 ha torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsi üzərində 1992-ci ildə tikdirdiyi 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal mətbəx və eyvandan ibarət olan ümumi sahəsi 112 m2 fərdi yaşayış evi, həmin torpaq sahəsi üzərində 2002-ci ildə birgə tikdirdikləri 15x10 metr ölçülü beton tövlə və həmin torpaq sahəsi üzərində 2005ci ildə birgə tikdirkləri 15x6 metr ölçülü yardımçı tikili, JN-042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən onun mülkiyyəti olan 0,24 ha həyatyanı torpaq sahəsi miras qalmışdır. İddiaçılar mirasın qəbulu üçün müəyyən edilmiş müddətin ötürülməmiş hesab edilməsi, mirasın qəbulu faktının müəyyən edilməsi, miras əmlaklar üzərində payların müəyyən edilməsi və cavabdehlərin miras əmlaka vərəsəlik hüququnu itirmiş hesab edilmələri tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsi ilə iddia tələbi qismən təmin edilmişdir.
73. Birinci instansiya məhkəməsinin X3 atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36, oğlu X40 olmaqla qanun üzrə birinci növbə vərəsələrin dairəsini müəyyən etsə də, mirasın vərəsələr arasında hissələrlə deyil, hektarla bölünməsində düzgün nəticəyə gəlməmişdir.
74. Məhkəmə kollegiyası həmçinin hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1246-ci və 1273-1-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 26 dekabr 2023-cü il tarixli Qərarı qəbul edilərkən hazırkı işin icraatda olmasına istinad etməklə qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində mirasdan imtina etməyən vərəsənin mirası qəbul etmiş vərəsə hesab edilməli olması və vərəsələr arasında miras əmlakın bölüşdürülməsinin Mülki Məcəllənin 1301-ci maddəsinə uyğun olaraq həyata keçirilməli olması ilə bağlı düzgün nəticəyə gəlmişdir.
75. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, X3 atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36, oğlu X40 olmaqla qanun üzrə birinci növbə vərəsələrin hər hansı biri mirasdan imtina etmədiyindən miras əmlakın onlar arasında bölünməli və hər birinin payı müəyyən olunmalıdır.
76. X19 ölümündən sonra miras qalmış Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsinin 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsinin 4\5 hissəsində vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 4/45 olmaqla müəyyən edilməli, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsinin 4/5 hissəsi, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 4/45, X23 4/45, İddiaçı 4/45, X31 4/45, X41 4/45, X29 4/45, X36 4/45, X40 4/45, Cavabdeh2 payı isə 13/45 müəyyən edilməlidir.
77. X19 ölümündən sonra miras qalmış JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,18 ha torpaq sahəsinin və JN- 042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,24 ha həyatyanı torpaq sahəsinin 1/7 hissəsində vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 1/63 olmaqla müəyyən edilməli, JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,18 ha torpaq sahəsi və JN-042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,24 ha həyatyanı torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 1/63, X23 1/63, X40 1/63, İddiaçı 10/63, X31 10/63, X41 10/63, X29 10/63, X36 10/63 və Cavabdeh2 10/63 müəyyən edilməlidir.
78. Məhkəmə kollegiyası JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən onun mülkiyyətçisi olduğu 0,18 ha torpaq sahəsinin üzərində 1992-ci ildə tikilmiş 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal mətbəx və eyvandan ibarət olan ümumi sahəsi 112 m2 fərdi yaşayış evi, həmin torpaq sahəsi üzərində 2002-ci ildə birgə tikdirdikləri 15x10 metr ölçülü beton tövlə və həmin torpaq sahəsi üzərində 2005ci ildə birgə tikdirkləri 15x6 metr ölçülü yardımçı tikili ilə əlaqədar qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi həmin evin və tikililərin mülkiyyət sənədi olmadığından və vərəsəlik predmetinə daxil olmadığından payların müəyyən edilməsi hissəsində təmin olunmaması nəticəsinə gəlmişdir. Lakin Mülki Məcəllənin 135.4-cü maddənin tələblərinə əsasən, torpaq sahəsi və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) əşya vahid daşınmaz əşyadır və vahid mülkiyyət obyektidir. Həmçinin iş materiallarında olan Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Böyük Göyüşlü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 420 saylı arayışından görünür ki, Böyük Göyüşü kənd İƏD-nin 04 saylı Təsərrüfatbaşına kitabının 73 saylı səhifəsindəki 353 saylı şəxsi hesabdakı qeydlərə əsasən, ünvan 1ində yaşamış və 08 fevral 2023-cü ildə vəfat etmiş mərhum X14 miras olaraq Bala Göyüşlü kəndində aşağıda göstərilən daşınmaz əmlaktikililər miras qalmışdır: Fərdi yaşayış evi-1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal, mətbəx və eyvandan ibarətdir. Ümumi sahəsi-112 kv.m. Yaşayış evi 1992-ci ildə tikilmişdir. Həmin evin üzərində tikildiyi 0.18ha həyətyanı torpaq sahəsi Əsas: mülkiyyət sənədi, torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair (JN-042A, KOD ********) şəhadətnamə, həmin evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x10 metr beton tövlə 2002-ci ildə tikilmişdir. Həmin evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x6m ölçülü digər yardımçı tikili 2005-ci ildə tikilmişdir. Tərəflər özləri də, X37 tərəfindən 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal, mətbəx və eyvandan ibarət, ümumi sahəsi 112 kv.m. olan fərdi yaşayış evinin 1992-ci ildə, həmin evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x10 metr beton tövlənin 2002-ci ildə, 15x6m ölçülü digər yardımçı tikilinin 2005-ci ildə tikildiyini qəbul etmiş və bu işin mübahisəsiz halıdır. Bu baxımdan kollegiya hesab edir ki, qeyd edilən əşyalar X19 və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olan torpaq sahəsində və X37 tərəfindən inşa edildiyindən və həmin tikililər torpaq sahəsi və torpaqla möhkəm bağlı olan (ondan ayrıla bilməyən) əşya olduğundan və vahid mülkiyyət obyektidir. Bu baxımdan, həmin ev və tikililər də, mirasın kütləsinə daxildir və vərəsələr arasında bölünməlidir.
79. X2 tərəfindən inşa edilmiş 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal, mətbəx və eyvandan ibarət, ümumi sahəsi 112 kv.m. olan fərdi yaşayış evi ilə bağlı qeyd edir ki, həmin ev 1992-ci ildə ildə inşa edimişdir. X37 xx.xx.1986-cı il tarixdə Məmmədova(Hüseynova) Sərfinaz Məmməd qızı ilə nikah bağlamış və X18 xx.xx.1993-cü il tarixdə vəfat etmişdir. Miras 2000-ci ilədək açıldığı həmin münasibətlərə 2000-ci ilədək qüvvədə olmuş mülki məcəllənin normaları tətbiq ediləcəkdir. Fərdi yaşayış evi X18 ilə birgə nikah dövründə inşa edildiyindən X37 ilə X7 birgə əmlakı hesab edilir. X18 xx.xx.1993-cü il tarixdə vəfat etdiyindən həmin vaxt fərdi yaşayış evinin ½ hissəsinə miras açılmışdır. xx.xx.2000-ci ilədək qüvvədə olmuş Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsisinin 552-ci maddəsinə əsasən, vərəsə, miras əmlakını faktiki surətdə idarə etməyə başladıqda və ya mirasa yiyələndikdə, o, eləcə də vərəsəliyin açıldığı yerdə notariat orqanına mirası qəbul etmək barədə ərizə verdikdə, mirası qəbul etmiş hesab olunur. Həmin vaxt X7 vərəsələri olaraq X37, Cavabdeh1, Cavabdeh2 və X41 yaşamaqla mirası faktiki qəbul etmişlər və onların fərdi yaşayış evində payları X19 1/8 hissədə, Cavabdeh1 8/1 hissədə, Cavabdeh2 8/1 hissədə və X24 8/1 hissədə olmaqla ümumi fərdi yaşayış evində payları X19 5/8 hissədə, Cavabdeh1 8/1 hissədə, Cavabdeh2 8/1 hissədə və X24 8/1 hissədə təşkil etmişdir. X37 vəfat etdikdən sonra isə fərdi yaşayış evində miras 5/8 hissəyə açılmış və həmin hissədə X10 5/72, X11 5/72, İddiaçı 5/72, X16 5/72, X24 5/72, X13 5/72, X20 5/72, X27 5/72, Cavabdeh2 payı 5/72 hissə təşkil etməklə, ümumilikdə fərdi yaşayış evində payları isə X22 5/72, X23 5/72, İddiaçı 5/72, X29 5/72, X36 5/72, X40 5/72, Cavabdeh2 14/72, X31 14/72, X41 14/72 təşkil etmişdir.
80. Evin həyətyanı torpaq sahəsində tikilmiş 15x10 metr beton tövlə 2002-ci ildə, 15x6m ölçülü digər yardımçı tikili isə 2005-ci ildə tikildiyi üçün X37 vəfat etdikdən sonra isə miras açılmışdır. Qeyd edilən tikililər X19 İddiaçı ilə birgə dövründə inşa edildiyindən həmin tikililər birgə nikah dövründə əldə edilmiş əmlak hesab olunur və miras həmin əmlakın ½ hissəsinə, yəni X25 aid hissədə açılmışdır. Həmin tikililərdə vərəsələrin payları X10 1/18, X11 1/18, İddiaçı 1/18, X16 1/18, X24 1/18, X13 1/18, X20 1/18, X27 1/18, Cavabdeh2 payının 1/18 təşkil etmiş, ümumilikdə torpaq sahəsində 2002-ci ildə tikilmiş 15x10 metr beton tövlədə və 2005-ci ildə tikilmiş tikilidə 15x6m ölçüdə digər yardımçı tikilidə payları isə X22 1/18, X23 1/18, İddiaçı 10/18, X31 1/18, X41 1/18, X29 1/18, X36 1/18, X40 1/18, Cavabdeh2 payı 1/18 təşkil etmişdir.
81. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin X48 miras əmlakları olan torpaq sahələrini, evi və yardımçı tikililəri onun öldüyü andan iddiaçı, oğulları Rövşən və Xəyalla birlikdə qəbul edərək onlara sahiblik və idarə etmikləri, onları mühafizə edib qorumları, münbitləşdirməklə və ya abadlaşdırmaqla vəziyyətlərini yaxşılaşdırmaqları, bununla da dəyərlərini artırmaları ilə bağlı qeyd edir ki, iddiaçı həmin torpq sahələrinin torpaq sahələrinin yaxşılaşdırılmasının nədən ibarət olması və dəyərinin artırılması ilə bağlı sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Həmçinin məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin həmin əmlakların birgə nikah dövründə əldə edilməsi ilə bağlı qeyd edir ki, göründüyü kimi qeyd olunan əmlaklar əvəzsız qaydada əldə edildiyindən birgə nikah dövründə əldə olunmuş əmlak hesab edilə bilməz.
82. Kollegiya apellyasiya şikayətinin miras qoyan X48 dəfnini və yas mərasimlərini adətlərə uyğun olaraq iddiaçının keçirməsi, onun qəbirüstü abidəsini 2500 manata hazırlatmasına dair dəlilləri ilə bağlı qeyd edir ki, Mülki Məclənin 1157-ci maddəsinə əsasən, əgər bir neçə vərəsə vardırsa, miras vərəsələr arasında bölüşdürülənədək vahid əmlak şəklində bütün vərəsələrə mənsubdur. Bu əmlakdan sonuncu xəstəliyi zamanı miras qoyana qulluq və onun müalicəsi, dəfn, mirasın mühafizəsi və idarə edilməsi, əmək haqqı verilməsi və vəsiyyətin icrası üçün lazımi xərclər ödənilə bilər. Bu tələblər mirasın dəyərindən, həm də bütün başqa tələblərə, o cümlədən ipoteka və digər girovla təmin edilmiş tələblərə nisbətən üstün qaydada ödənilməlidir. Apellyasiya şikayətində miras qoyana qulluq və onun müalicəsi, dəfn, mirasın mühafizəsi və idarə edilməsi xərclərinin çəkilməsi qeyd edilsə də, həmin halları təsdiqləyəcək sübutlar məhkəməyə təqdim edilməmişdir.Bu baxımdan kollegiya apellyasiya şikayətinin həmin dəlillərini də, əsassız hesab edir.
83. Kollegiya həmçinin X48 miras əmlakları olan torpaq sahələrini, evi və yardımçı tikililəri onun öldüyü andan iddiaçı, oğulları Rövşən və Xəyalla birlikdə qəbul edərək onlara sahiblik və idarə etmələri, həmçinin digər vərəsələrin miras əmlakı qəbul etmədikləri ilə bağlı qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1246-cı və 1273-1-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 26 dekabr 2023-cü il tarixli Qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin vərəsəlik hüququ üçün xüsusi qəbul şərtini və müddətini müəyyən edən 1246-cı və 1273-1-ci maddələri mütənasiblik konstitusiya prinsipinə və Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsində təsbit olunmuş vərəsəlik hüququnun təminatına və bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunmuş hüquqi mövqelərə uyğun olmadığından qüvvədən düşmüş hesab edilmiş və mülki dövriyyənin sabitliyinin təmin olunması baxımından bu Qərar qüvvəyə mindikdən sonra yaranacaq vərəsəlik münasibətlərinə və hazırda məhkəmələrin icraatında olan mübahisələr üzrə işlərə şamil edilməsi qərara alınmışdır. Konstitusiya məhkəməsinin qərarı qəbul edilərkən hazırkı iddia ərizəsi icraatda olduğundan həmin münasibətlərə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1246-cı və 1273-1-ci maddələrinin tələbləri şamil edilə bilməz. Bu baxımdan apellyasiya şikayətinin qeyd edilən dəlilləri əsassız olduğundan təmin edilməməlidir.
84. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin iş üzrə üçüncü şəxslər X36 və X1 iddiaçı kimi qəbul etməsini düzgün hesab etmir. Belə ki, Mülki Prossesual Məcəllə əsl olmayan iddaçının əvəz edilməsini və üçüncü şəxslər müstəqil tələblə çıxış etdikdə isə onların müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində cəlb edilməsini nəzərdə tutmuşdur. Lakin prosessual qanunvericilikdə üçüncü şəxslərin iddiaçı kimi qəbul edilməsi nəzərdə tutulmamışdır və birinci instansiya məhkəməsi belə nəticəyə gəlməklə prosessual pozuntuya yol vermişdir. Bu baxımdan, qətnamə həmin hissədə də, ləğv edilməli və həmin şəxlər üçüncü şəxs kimi qəbul edilməlidir.
85. Ona görə də, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsi ləğv edilməli və yeni qətnamə qəbul edilərək iddia qismən təmin edilməlidir.
86. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-in 385.1, 384.0.2, 392, 393, 402, 403, 404, 405 və 406-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası
Qət etdi :
Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsindən İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bərdə Rayon Məhkəməsinin 2(021)-222/2024 saylı, 14 mart 2024-cü il tarixli qətnaməsi ləğv edilsin və iş üzrə yeni qətnamə çıxarılsın. İddia qismən təmin edilsin. X3 qanun üzrə birinci növbə vərəsələri, atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36, oğlu X40 mirasdan imtina etmədiyindən mirası qəbul etmiş vərəsə hesab edilsinlər, miras əmlak onlar arasında bölünsün və miras əmlakda hər birinin payı aşağıdakı kimi müəyyən olunsun:
1. X19 ölümündən sonra miras qalmış Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha topraq sahəsinin 4/5 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 4/45 olmaqla müəyyən edilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********53 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 1.2017 ha torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 4/45, X23 4/45, İddiaçı 4/45, X31 4/45, X41 4/45, X29 4/45, X36 4/45, X40 4/45, Cavabdeh2 payı isə 13/45 hissədə müəyyən edilsin.
2. X19 ölümündən sonra miras qalmış Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsinin 4/5 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 4/45 hissə olmaqla müəyyən edilsin, xx.xx.2019-cu il tarixli **********52 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.8220 ha torpaq sahəsində ümumilikdə payları X10 4/45, X11 4/45, İddiaçı 4/45, X16 4/45, X24 4/45, X13 4/45, X36 4/45, X40 4/45, Cavabdeh2 payı isə 13/45 müəyyən edilsin.
3. X19 ölümündən sonra miras qalmış Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsinin 4/5 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 4/45 olmaqla müəyyən edilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli Çıxarışa əsasən 0.50 ha torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 4/45, X23 4/45, İddiaçı 4/45, X31 4/45, X41 4/45, X29 4/45, X36 4/45, X40 4/45, Cavabdeh2 payı isə 13/45 hissədə müəyyən edilsin.
4. X19 ölümündən sonra miras qalmış JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,18 ha torpaq sahəsinin 1/7 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 1/63 hissə olmaqla müəyyən edilsin, JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,18 ha torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 1/63, X23 1/63, X40 1/63, İddiaçı 10/63, X31 10/63, X41 10/63, X29 10/63, X36 10/63 və Cavabdeh2ın 10/63 hissədə müəyyən edilsin.
5. X19 ölümündən sonra miras qalmış JN-042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,24 ha həyatyanı torpaq sahəsinin 1/7 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələr atası X22, anası X23, həyat yoldaşı İddiaçı, qızı X31, qızı Cavabdeh2, qızı X41, qızı X29, oğlu X36 və oğlu X27 hər birinin payı 1/63 hissə olmaqla müəyyən edilsin, JN-042B KOD 61002028 nömrəli "Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən 0,24 ha həyatyanı torpaq sahəsində ümumilikdə payları X22 1/63, X23 1/63, X40 1/63, İddiaçı 10/63, X31 10/63, X41 10/63, X29 10/63, X36 10/63 hissədə və Cavabdeh2 10/63 hissədə müəyyən edilsin.
6. X19 ölümündən sonra miras qalmış JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən verilmiş 0,18 ha torpaq sahəsinin üzərində 1992-ci ildə tikilmiş 1 mərtəbəli, 2 otaqlı, 1 zal mətbəx və eyvandan ibarət olan ümumi sahəsi 112 m2 fərdi yaşayış evinin 5/8 hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələrinin payları X22 5/72, X23 5/72, İddiaçı 5/72, X31 5/72, X41 5/72, X29 5/72, X36 5/72, X40 5/72, Cavabdeh2 payı 5/72 hissədə müəyyən edilsin, ümumilikdə fərdi yaşayış evində payları isə X22 5/72, X23 5/72, İddiaçı 5/72, X29 5/72, X36 5/72, X40 5/72, Cavabdeh2 14/72, X31 14/72, X24 14/72 hissədə payı müəyyən edilsin.
7. X19 ölümündən sonra miras qalmış JN-042A "KOD 61002028 nömrəli" Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” Şəhadətnaməyə əsasən verilmiş 0,18 ha torpaq sahəsinin üzərində 2002-ci ildə tikilmiş 15x10 metr ölçüdə beton tövlə və 2005-ci ildə tikilmiş 15x6m ölçülü digər yardımçı tikilinin ½ hissəsində qanun üzrə birinci növbə vərəsələrin payları X10 1/18, X11 1/18, İddiaçı 1/18, X16 1/18, X24 1/18, X13 1/18, X20 1/18, X27 1/18, Cavabdeh2 1/18 hissədə müəyyən edilsin və ümumilikdə torpaq sahəsində 2002-ci ildə tikilmiş 15x10 metr beton tövlədə və 2005-ci ildə tikilmiş 15x6m ölçüdə digər yardımçı tikilidə payları isə X10 1/18, X11 1/18, İddiaçı 10/18, X16 1/18, X24 1/18, X13 1/18, X20 1/18, X27 1/18, Cavabdeh2 isə 1/18 hissədə müəyyən edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. İddia qismən təmin edildiyindən ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumunun 80 manatı cavabdehlərə aid edilsin və 20 manat Cavabdeh1, 20 manat Cavabdeh2, 20 manat Salahova (Hüseynova) Aysu Cənnət qızından, 20 manat X12 alınaraq İddiaçı ödənilsin. Qətnamədən, onun tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən kassasiya şikayəti verilməzsə, o, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qüvvəyə minir.