Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2(105)-1153/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Sumqayıt şəhəri İş № 2(105)-1153/2022 26.04.2022 SUMQAYIT APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hakimləri Abasov Şəmsəddin Rizalı oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Qafari Səyyad Ağaəli oğlu və Məmmədov Telman Qədir oğlundan ibarət tərkibdə, Məhkəmə iclas katibi Məmmədova Ramilə Camaləddin qızının katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı qeyri yaşayış sahəsinin təhvil verilməsi tələbinə dair mülki iş üzrə Abşeron Rayon Məhkəməsinin 01 mart 2022-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qərardadından maraqlarına toxunan şəxs Maraqlı şəxs2 tərəfindən verilmiş şikayətə Sumqayıt Məhkəmə Kompleksinin inzibati binasında, yazılı icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ : İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı qeyri-yaşayış sahəsinin sahibinə təhvil verilməsi tələbinə dair iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh MMC-nin üzərinə 04 aprel 2016-cı il tarixli müqavilə üzrə öhdəliyi olan Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, M.Hüseynzadə 1 ünvanında inşa etdiyi yüksək mərtəbəli yaşayış binasının 4-cü blok, 2-ci mərtəbəsində sahəsi 334 kv.metr təşkil edən qeyri-yaşayış sahəsinin İddiaçı təhvil verilməsi vəzifəsinin qoyulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qətnaməsinə əsasən iddia tələbi təmin edilmiş, 04 aprel 2016-cı il tarixli müqaviləyə əsasən Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, M.Hüseynzadə 1 ünvanında inşa edilən yaşayış binasının 4-cü blok, 2-ci mərtəbəsində sahəsi 334 kv.metr təşkil edən qeyri-yaşayış sahəsinin Cavabdeh MMC tərəfindən İddiaçı təhvil verilməsi qət edilmişdir.(hakim C.Səfiyeva) Həmin qətnamədən maraqlarına toxunan şəxs kimi Maraqlı şəxs2 tərəfindən apellyasiya şikayəti verilmiş, Abşeron Rayon Məhkəməsinin 01 mart 2022-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qərardadı ilə Maraqlı şəxs2 Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qətnaməsi üzrə maraqlarına toxunan şəxs hesab olunmamış və onun verdiyi apellyasiya şikayəti geri qaytarılmışdır. Həmin qərardaddan Maraqlı şəxs2 tərəfindən verilmiş şikayət Abşeron Rayon Məhkəməsinin 2(012)-3220/2020 saylı, 14 mart 2022-ci il tarixli qərardadı ilə təmin edilməmiş və iş materialları ilə birlikdə baxılması üçün Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə kollegiyası AR MPM-nin 10.8-1 və 397.2-ci maddələrinə əsasən qərardaddan verilmiş şikayətə yazılı icraat qaydasında baxmışdır. Məhkəmə kollegiyası məruzəçi hakimin məruzəsini dinləyib, şikayətin dəlillərini və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, şikayət təmin edilməli, Abşeron Rayon Məhkəməsinin 01 mart 2022-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qərardadı ləğv edilməli, Maraqlı şəxs2 işə cəlb edilməyən, lakin çıxarılmış qətnamə hüquq və vəzifələrinə toxunan şəxs hesab edilməli və iş materialları sonrakı prosessual hərəkətlərin edilməsi üçün birinci instansiya məhkəməsinə göndərilməlidir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı qeyri-yaşayış sahəsinin sahibinə təhvil verilməsi tələbinə dair iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh MMC-nin üzərinə 04 aprel 2016-cı il tarixli müqavilə üzrə öhdəliyi olan Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, M.Hüseynzadə 1 ünvanında inşa etdiyi yüksək mərtəbəli yaşayış binasının 4-cü blok, 2-ci mərtəbəsində sahəsi 334 kv.metr təşkil edən qeyri-yaşayış sahəsinin İddiaçı təhvil verilməsi vəzifəsinin qoyulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmiş və onun iddiası Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qətnaməsinə əsasən təmin olunmuşdur. Bu zaman məhkəmə "xxxx" MMC (hazırda hüquqi varisi Cavabdeh MMC-dir) və İddiaçı arasında bağlanan 04 aprel 2016-cı il tarixli qeyri-yaşayış tikintisi haqqında müqaviləyə istinad etmişdir. Həmin müqaviləyə əsasən AFŞARAN-A” MMC Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, M.Hüseynzadə 1 ünvanında inşa etdiyi yüksək mərtəbəli yaşayış binasının 4-cü blok, 2-ci mərtəbəsində sahəsi 334 kv.metr təşkil edən qeyri-yaşayış sahəsini 200.400 manat (iki yüz min dörd yüz) qarşılığında İddiaçı verməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan və Maraqlı şəxs2 tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş "xxxx" MMC ilə X4 arasında bağlanmış 10 fevral 2016-cı il tarixli müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, M.Hüseynzadə 1 ünvanında inşa etdiyi yüksək mərtəbəli yaşayış binasının 4-5-ci bloku üzrə 2-ci mərtəbəsində sahəsi 956 kv.metr təşkil edən qeyriyaşayış sahəsini X3 verilməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bundan sonra tərəflər arasında 25.01.2017-ci ildə yeni müqvilə bağlanmış, həmin binanın A və B blok, 2-ci mərtəbə (üst) pay kimi Müzəffər Məmmədliyə verilib. İşdən görünür ki, M.Ə.Məmmədli 18 yanvar 2021-ci il tarixdə vəfat etmişdir və Maraqlı şəxs2 onun vərəsəsidir. O, iddia edir ki, qətnamə ilə İddiaçı təhvil verilən qeyri-yaşayış sahəsi bütünlüklə onun mərhum atasının müqavilə ilə əldə etdiyi qeyri-yaşayış sahəsinin tərkibində yerləşir. AR MPM-nin 357.1 və 357.2-ci maddələrinə əsasən Azərbaycan Respublikasının birinci instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul olunmuş qanuni qüvvəyə minməmiş qətnamə və qərardadlardan, həmin Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, tərəflər, üçüncü şəxslər, xüsusi icraat işlərində ərizəçilər və maraqlı şəxslər apellyasiya şikayəti verə bilər. Həmin hüquqa, işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə onların hüquq və vəzifələrinə toxunan hallarda digər şəxslər də malikdir. Həmin Məcəllənin 364.2-ci maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti işdə iştirak etməyən şəxslər tərəfindən verildikdə məhkəmə qəbul edilən qətnamənin onların hüquq və vəzifələrinə toxunmasını, daha sonra isə bu Məcəllənin 361-ci maddəsinin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır və bunun nəticəsinə dair qərardad qəbul edir. İş materiallarından görünür ki, mübahisə üzrə qəbul edilmiş qətnamə X2 varisi kimi Maraqlı şəxs2 hüquq və vəzifələrinə bilavasitə toxunur. Belə ki, bir daşınmaz əmlakla bağlı işdə iki müqavilə mövcuddur və bu müqavilələrin predmetləri, oradakı öhdəliklər məhkəmə iclasında mütləq araşdırılmalıdır. M.M.Məmmədi mübahisə araşdırılan zaman işdə iştirak etməyə cəlb olunmadığından məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, o, hazırkı halda, işdə iştirak etməyə cəlb edilməyən, lakin qəbul edilən qətnamə hüquq və vəzifələrinə toxunan şəxsdir və qeyd edilən qətnaməni mübahisələndirmək hüququna malikdir. İşə baxan məhkəmə isə sadalanan hallara düzgün qiymət verməmiş, onun qətnamədən verdiyi apellyasiya şikayətini maraqlarına toxunmayan şəxs hesab etməklə geri qaytarmışdır. Bununla da Maraqlı şəxs2 MPM-nin 357.2-ci maddəsinə göstərilən prosessual hüququ pozulmuşdur. Bununla belə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, M.M.Məmməlinin Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qətnaməsindən verdiyi apellyasiya şikayətinin MPM-nin 361-ci maddəsinə uyğun olub-olmamasını yoxlamaq səlahiyyəti birinci instansiya məhkəməsinə aiddir və belə olan halda, şikayətin mülki-prosessual normalara uyğun tərtib edilib-edilməməsinin yoxlanılması, yəni sonrakı prosessual hərəkətlərin edilməsi üçün iş həmin məhkəməyə qaytarılmalıdır. Belə ki, AR MPM-nin 364-cü maddəsinə əsasən birinci instansiya məhkəməsi apellyasiya şikayətinin bu Məcəllənin 361-ci maddəsinin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır. Bu Məcəllənin 361-ci maddəsinin tələblərinə cavab verən apellyasiya şikayəti ona əlavə olunmuş sənədlərlə və işlə birlikdə apellyasiya şikayətinin verilmə müddəti bitdikdən sonra 7 gün müddətində apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilir. Apellyasiya şikayəti işdə iştirak etməyən şəxslər tərəfindən verildikdə məhkəmə qəbul edilən qətnamənin onların hüquq və vəzifələrinə toxunmasını, daha sonra isə bu Məcəllənin 361-ci maddəsinin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır və bunun nəticəsinə dair qərardad qəbul edir. Bu qərardaddan şikayət verilə bilər. AR MPM-in 398.0.2-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətə baxıb qərardad qəbul etdikdə qərardadı tam və ya qismən ləğv edib, yaxud dəyişib işi birinci instansiya məhkəməsinə göndərə bilər. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, şikayət təmin edilməli, Abşeron Rayon Məhkəməsinin 01 mart 2022-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 saylı qərardadı ləğv edilməli, Maraqlı şəxs2 işə cəlb edilməyən, lakin çıxarılmış qətnamə hüquq və vəzifələrinə toxunan şəxs hesab olunmalı, iş materialları sonrakı prosessual hərəkətlərin edilməsi üçün birinci instansiya məhkəməsinə göndərilməlidir. Yuxarıda şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 263-264, 267, 395-396, 398, 400, 401-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası, QƏRARA ALDİ: Şikayət təmin edilsin. Abşeron Rayon Məhkəməsinin 01 mart 2022-ci il tarixli, 2(012)-3220/2020 nömrəli qərardadı ləğv edilsin. Maraqlı şəxs2 Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)- 3220/2020 saylı qətnaməsi üzrə işə cəlb edilməyən, lakin çıxarılmış qətnamə hüquq və vəzifələrinə toxunan şəxs hesab edilsin. Mülki iş Abşeron Rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(012)- 3220/2020 saylı qətnaməsi qətnaməsindən işə cəlb edilməyən, lakin çıxarılmış qətnamə hüquq və vəzifələrinə toxunan şəxs Maraqlı şəxs2 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin AR MPM-nin 361-ci maddəsinə uyğunluğunun yoxlanılması üçün Abşeron Rayon Məhkəməsinə qaytarılsın. Qərardad çıxarıldığı andan qanuni qüvvəyə minir. Qərardaddan şikayət verilə bilməz.