Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Şirvan şəhəri İş № 2(106)-1522/2025 01.04.2026 ŞIRVAN APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hakimləri Sadıqov Mirlətif Süleyman oğlu (sədrlik edən, məruzəçi), Əsədli Mahir Abdulla oğlu və Novruzova Aytən Nazim qızından ibarət məhkəmə tərkibində, X8 oğlunun katibliyi ilə, Iddiaçı İddiaçı cavabdeh X4 qarşı “mülkiyyətdə olan torpaq sahəsinin özgənin qanunsuz sahibliyindən geri” tələbinə dair mülki iş üzrə Astara Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsindən iddiaçı X5 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. Işin halları: Iddiaçı İddiaçı cavabdeh X4 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Astara rayonunun Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən vətəndaşın və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olan 0,65 hektar torpaq sahəsinin 0,30 hektar hissəsinin koordinatları daxilində cavabdeh X4 tərəfindən öz vəsaiti hesabına əvvəlki vəziyyətə gətirilməsi və sahibliyinə (ailə üzvlərinə) qaytarılması, cavabdeh və onun ailə üzvləri və ya digər şəxslər tərəfindən yol verilmiş özbaşınalıq hərəkətlərinə son qoyulması, habelə ödənilmiş 100 (yüz) manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Iddiaçı İddiaçı iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ## ###### 1998-ci il tarixli, ** saylı qərarına əsasən vətəndaşın və ailə üzvlərinin mülkiyyətinə Astara rayonunun Ojakəran kəndində 0.65 hektar kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün torpaq sahəsi verilmişdir. Həmin torpaq sahəsi JN-0084, KOD 80103028 torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktı ilə təsdiqlənmişdir. Torpaq sahəsi vətəndaşın və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olmasına baxmayaraq, cavabdeh X4 həmin torpaq sahəsinin 0,30 hektar hissəsini qanunsuz olaraq zəbt etmişdir. Belə olan halda vətəndaşın və ailə üzvlərinin həmin torpaq sahəsi üzərində olan mülkiyyət hüquqları pozulmuşdur. Vətəndaş ailə başçısı kimi cavabdehlə mübahisəni məhkəmədənkənar qaydada həll etməyə cəhd etsə də, bu mümkün olmamışdır. Hal-hazırda onun və ailə üzvlərinin mülkiyyət hüquqları pozulmuş vəziyyətdədir. Cavabdeh tərəfindən pozulmuş mülkiyyət hüququnun məhkəmə tərəfindən müdafiə olunması zəruridir. Odur ki, Astara rayonunun Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən vətəndaşın və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olan 0,65 hektar torpaq sahəsinin 0,30 hektar hissəsinin koordinatları daxilində cavabdeh X4 tərəfindən öz vəsaiti hesabına əvvəlki vəziyyətə gətirilməsi və sahibliyinə (ailə üzvlərinə) qaytarılması, cavabdeh və onun ailə üzvləri və ya digərşəxslər tərəfindən yol verilmiş özbaşınalıq hərəkətlərinə son qoyulması, habelə ödənilmiş 100 (yüz) manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq vətəndaşa ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmədə cavabdeh X4 iddianı qəbul etməyərək bildirdi ki, o heç kimin torpağını zəbt etməyibdir. Öz torpağı var. Iddia əsassız olduğunu üçün rədd edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Iş materialında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin **/**** saylı, ##.##.2025-ci il tarixli ekspert rəyindən görünür ki, Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi ** saylı Lənkəran Ərazi Idarəsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *-**-*-**/*-***/**** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən, Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı əsasında JN-0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" ilə iddiaçı İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin iki hissədən (0,23 ha və 0,42 ha) ibarət olması muəyyən edilmişdir. Sözügedən 0,65 ha torpaq sahəsinin 0,42 ha hissəsinin mübahisə predmeti olması və 0,42 ha torpaq sahəsinin döngə nöqtələrinin koordinatları muayyan edilmişdir. Araşdırma zamanı sözügedən kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə dair JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı sənədinin ləğv edilmiş Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən ərazidə apanlan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə və bölgü layihəsindəki cizgilərə uyğun işlənilməsi və həmin Dövlət Aktı sənədinin koordinatlarının naturaya uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur. Sözügedən 042 ha kənd təsərrüfatı ləyinatlı torpaq sahəsinə dair ləğv edilmiş Dövlət Torpaq va Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən tərtib olunmuş "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Akt: sənədindəki məkan göstəriciləri ilə İddiaçı ve ailə üzvləritərəfindən fakliki vəziyyətdə istifadə və iddia edilən torpaq sahəsinin məkan göstəriciləri olasında uyğunsuzluqların (sarhad va konfiqurasiya fərqlərin) mövcud olması muayyən olunmuşdur (rəyə əlavə edilmiş yerquruluşu planında göstərilmişdir. "Azərbaycan Respublikasında torpaq munasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli ainda təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr Xəritəsinin tərtib olunması Qaydalarına uyğun olaraq. Astara rayonu ərazisində mövcud dan mülkiyyətçilənin və icarəçilərin istifadələrində olan torpaq sahələri müasir ölçü alətləri (GPS) vasitəsilə ölçülərək, həmin sahaların faktiki sərhədlərinin koordinatlan müəyyənləşdirilmiş və Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə miqrasiya edilmişdir. Həmçinin JN-0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş sözügedən 0.42 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində hüquqmüəyyənədici sənəddə qeyd edilən sahəölçüsündən az olmaqla 0,3471 ha olçüdə öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur. Iddiaçı İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan (naturada göstərilən) torpaq sahəsinin koordinatları müəyyən edilmiş və ölçüsünün 0.1282 ha olması məlum olmuşdur. Araşdırma zamanı JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı asasında İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,1282 ha hissəsinin naturada faktiki vəziyyətdə İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki Istifadələrində olan torpaq sahəsinin koordinatlanı ilə üst-üstə düşməsi, qalan 0,2189 ha hissəsinin (iddia edilən) koordinatlarının isə cavabdeh X4 faktiki Istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatlan ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur Təkrar araşdırma zamanı Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin qeyd olunan 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində düzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərman ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"nda torpaqların faktiki istifadə vəziyyətinin əsas götürülməsinə rəğmən X4 faktiki Istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi ** saylı Lənkəran Ərazi Idarəsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *-**-*-**/*-***/**** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Döv Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin huqugmuəyyanedici sənəd JN-0079 nomreli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Ak asasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ revestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə cavabdeh X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakaran kəndi ərazisin yerleşen 0.0862 ha və Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlet reyestrindan ##.## 2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış hüquqmüəyyənedici sənəd JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət huququna dair Dövlet Akti asasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahasinin planı və ölçüsu ilə cavabdeh X4 oglunun mulkiyyəlində olan Astara rayonu Ojakaran kəndi ərazisində yerləşən 0.0767 ha kand təsərrüfatı təyinatlı torpa sahələrinə dair dasınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış və "Torpaq sahəsinin plan və ölçüsü sanədlərinin ləğv edilmis Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tarafindan bölgü layihəsindəki cizgilərə uyğun işlənilməsi və həmin torpaq sahələrinin Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədlərinin koordinallarının faktiki vəziyyətdə naturaya uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur Sözügedən 0,0862 ha və 0.0767 ha kand təsərrufan lavinatlı torpaq sahələrinə dair daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən tartib olunmuş "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədlərdəki makan göstericiləri ilə X2 tarafindan faktiki vəziyyətdə istifadə edilən torpaq sahələrinin makan göstəriciləri arasında uyğunsuzluqların (sərhəd və konfigurasiya farqların mövcud olmas müəyyən olunmuşdur. "Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində Əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il # ####ation *** nömrəli Fənnqqında Azərbaycan Reserbaycan Respublikasında torpaqların elektron tərtib kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"na uyğun olaraq Astara rayonu ərazisində mövcud olan mülkiyyətçilərin və icarəçilərin Istifadələrində olan torpaq sahələri müasir ölçü alallan (GPS) vasitəsilə ölçülərək, həmin sahələrin faktiki sərhədlərinin koordinatlan müəyyənləşdirlmiş və Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə miqrasiya edilmişdir Həmçinin X4 mülkiyyətində olan sözügedən 0,0862 ha va 0.0767 ha kend təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində ümumi sahə ölçüsü saxlanılmaqla öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur Araşdırma zamanı X4 Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi öz əksini tapan sözügedən 0.0862 ha və 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin koordinatlarının X4 faktikı vəziyyətdə istifadəsində olan torpaq sahələrının koordinatlarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur Belə ki X4 Torpaqların elektron kadastr uçotuinformasiya sistemində faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi öz əksini tapan sözügedən 0,0862 ha və 0.0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin koordinatlarının X7 faktiki vəziyyətdə istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,0862 ha torpaq sahəsinin koordinatlarının bütövlüklə, 0,0767 ha torpaq sahəsinin 0.0725 ha hissəsinin koordinatlannın cavabdeh X4 naturada faktiki istifadəsində olan 0,24 ha torpaq sahəsinin koordinatlarından kənara düşməsi müəyyən olunmuşdur 0.0767 ha torpaq sahəsinin 0,0042 ha hissəsının naturada faktiki vəziyyətdə X4 faktiki istifadəsrində olan torpaq sahəsinin koordinatlan ilə üstüstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik huquqi şəxşı ** saylı Lənkəran Ərazi Idarəsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *-**-*-**/*-***/**** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən, Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998 ci il tarixli ** saylı qərarı əsasında JN-0084 KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu Ojakaran kəndi ərazisində yerləşən 0.65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olan 0.42 ha hissəsinin sənəd üzrə koordinatlanının naturaya və eləcə də İddiaçı və ailə üzvləri tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə və iddia edilən torpaq sähəsinin koordinallarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur Həmçinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestruidar ##.##.2018-ci il tarixi ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-****A nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aklı əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0862 ha və Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxanş (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-****M nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.## 2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu. Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0.0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin sənəd üzrə koordinatlarının naturaya və eləcə də X4 tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə edilən torpaq sahəsinin koordinatlarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur. Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə əsasən araşdırma zamanı İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0.3471 ha torpaq sahəsinin 0.2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində düzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tarixli *** nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr Xeritesinin tertib olunması Qaydaları'nda torpaqlann faktiki istifadə vəziyyətinin əsas götürülməsinə rəğmən) X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatlan ilə üst-üstə düşməsi muəyyən olunmuşdur Həmçinin X4 Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində faktiki Istifadəsində olan torpaq sahəsi öz əksini tapan sözügedən 0,0862 ha va 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin X4 faktiki vəziyyətdə istifadəsində olan lorpaq sahəsinin koordinatlan ilə üstüstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur. Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı asasında JN-0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aklı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakaran kəndi ərazisində yerləşən 0.65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olan 0,42 ha hissəsinin Huquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin huquqmüəyyənedici sənəd JN-****A nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı əsasında) və ##.## 2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0.0862 ha və Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkinhüquqmüəyyənədici sənəd JN-****M nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin, planı və ölçüsu ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakaran kəndi ərazisində yerləşən 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur. Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın ##.##.2025-ci il tarixli *-**-*-**/*-***/**** saylı mütəxəssis rəyinə əsasən, Astara rayon Dövlet Kadasin və Reyestri publik hüquqi şəxsi ** saylı Lənkəran Ərazi Idarəsinin Agrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli ** saylı qaran esasında JN-0004 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinə məxsus olan kəndi ərazisində yerləşən 0.65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə Elşad Məmməd oğlu və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakaran predmeti olan 0.42 ha hissəsinin sənəd üzrə koordinatlarının naturaya və eləcə də İddiaçı və ailə üzvləri tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə və ida edilan torpaq sahəsinin koordinatlarına uyğun gəlməməsi muəyyən olunmuşdur X3 və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş sözügedən 0.42 ha kang təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində hüquqmüəyyənedici sənəddə qeyd edilən sahə ölçüsündən az olmaqla 0.3471 ha ölçüdə öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur. Torpaqların elektron kadastr uçtu informasiya sisteminə əsasən araşdırma zamanı İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,3471 ha torpa sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçolu informasiya sistemində duzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tanxli, *** nömrəli Fərman is təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"nda torpaqların faktiki istifadə vəziyyətinin əsas göturülməsinə rəğmən) X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatlan ila üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dar Dövlət Akt"ı əsasında İddiaçı və ailə uzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində üz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin faktiki vəziyyətdə cavabdeh X4 istifadəsində olması müəyyən olunmuşdur. Mütəxəssis rəyinə əsasən iddiaçının iddia etdiyi və həm də cavabdehin faktik Istifadəsində olan torpaq sahələrinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçols informasiya sistemindəki koordinatlara uyğun olmaması müəyyən olunmuşdur Qeyd olunan torpaq sahələrinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində fakt istifadə vəziyyətinə uyğun dürüstləşdirilməsi (tərəflər arasında razılaşma olacağı təqdirdə mümkün ola bilər. Iş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat: Astara Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsi ilə (Hakim: Ilqar Məmmədov) iddiaçı İddiaçı cavabdeh X4 qarşı “mülkiyyətdə olan torpaq sahəsinin özgənin qanunsuz sahibliyindən geri” tələbinə dair iddiası təmin edilməmişdir. Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları b) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri: Iddiaçı İddiaçı apellyasiya şikayəti verərək bildirmişdir ki, məhkəmə iş üzrə faktiki halları tam və hərtərəfli araşdırmadan qətnamə qəbul edib. Halbuki məhkəmə təqdim edilmiş sübutları araşdırmalı idi. Ekspert rəyində suallara konkret cavab verilməmişdir. Məhkəmə isə ekspert rəyini mötəbər sübut kimi qəbul etmişdir. Halbuki işin hallarının tam araşdırılması üçün yenidən ekspertiza keçirilməli idi. Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddia tələbinin təmin edilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. c) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri: Apellyasiya şikayətinə etiraz daxil olmamışdır. d) Məhkəmə iclasında iştirak edən şəxslərin izahatları: Cavabdeh teleqram ünvanlayaraq üzrlü səbəbdən iştirak edə bilməyəcəyini bildirərək, iştirakı olmadan məhkəmə iclasının keçirilməsini və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin qüvvədə saxlanılmasını xahiş etmişdir. Iddiaçı İddiaçı məhkəmənin yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq heç bir üzrlü səbəb bildirmədən iclas zalında iştirak etməmişdir. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 376.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərin iştirakı olmadan apellyasiya şikayətinə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Apellyasiya baxışının hədləri: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - MPM): 372.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiya məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinin tələbinə görə apellyasiya instansiya məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. 372.6-cı maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Odur ki, məhkəmə kollegiyası Astara Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsinin bütövlükdə yoxlanılmasını zəruri hesab edir. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının: 13-cü maddəsinə əsasən mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. 29-cu maddəsinə əsasən hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 152.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. 157.2-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Torpaq Məcəlləsinin: 111-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasında torpaqların özbaşına tutulması (zəbt edilməsi) qanunla qadağan olunur. 111-ci maddəsinin 2-ci bəndinə əsasən özbaşına tutulmuş (zəbt edilmiş) torpaq sahələri qanunsuz istifadə zamanı çəkilən xərclərin əvəzi ödənilmədən aidiyyəti üzrə geri qaytarılmalıdır. 111-ci maddəsinin 3-cü bəndinə əsasən torpaqların əvvəlki vəziyyətə gətirilməsi (orada olan binaların, tikililər və qurğuların sökülməsi də daxil olmaqla) torpaqları zəbt etmiş hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən və ya onların hesabına həyata keçirilir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi: Azərbaycan Respublikası MPM-in 372.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiya məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinin tələbinə görə apellyasiya instansiya məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşmayan cavabdeh X5 apellyasiya şikayətində iddianın rədd olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iş üçün əhəmiyyətli olan halları kifayət qədər araşdırmış, mübahisə predmeti ilə bağlı tərəflərin yaranmış qarşılıqlı münasibətləri üzrə hüquqi nəticəyə gələrkən tətbiq edilməli olan maddi hüquq normalarını tətbiq etmişdir. Odur ki, Astara Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalı, apellyasiya şikayəti təmin edilməməlidir. Buna baxmayaraq tərəflərin ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun qorunması baxımından cavabdeh tərəfin apellyasiya şikayətində göstərdiyi dəlillərin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən araşdırılması və onlara hüquqi qiymət verilməsi zəruridir. Belə ki, “Insan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsində qeyd edilir ki, “Hər kəs, onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir...” Birinci instansiya məhkəməsi gəldiyi nəticəni belə əsaslandırmışdır ki, Astara rayonunun, Ojakəran kəndində yerləşən, İddiaçı və onun ailə üzvlərinin istifadəsində olan 0,65 hektar torpaq sahəsinin, 0,30 hektar hissəsinin cavabdeh X4 tərəfindən zəbt edilməsi müəyyən edilməmişdir. Bu hal Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin məhkəmə tikinti-texniki ekspertizasının **/**** saylı, ##.##.2025-ci il tarixli rəyi ilə təsdiq edilmişdir. Ona görə də məhkəmə belə hesab etmişdir ki, iddia təmin olunmamalıdır. Apellyasiya icraatı zamanı alınmış Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi Şəxsi ** saylı Lənkəran Ərazi Idarəsinin # #### 2026-cı il tarixli rəyindən görünür:
1. Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı əsasında JN- 0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə iddiaçı İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin iki hissədən (0,23 ha və 0,42 ha) ibarət olması müəyyən edilmişdir. Sözügedən 0,65 ha torpaq sahəsinin 0,42 ha hissəsinin mübahisə predmeti olması və 0,42 ha torpaq sahəsinin döngə nöqtələrinin koordinatları müəyyən edilmişdir. Araşdırma zamanı sözügedən kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə dair JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" sənədinin ləğv edilmiş Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən ərazidə aparılan naturaya uyğun gəlməyən torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə və bölgü layihəsindəki cizgilərə uyğun işlənilməsi müəyyən olunmuşdur. Sözügedən 0,42 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinə dair ləğv edilmiş Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən tərtib olunmuş "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı sənədinin koordinatlarının faktiki vəziyyətdə natura ilə, eləcə də iddiaçı tərəfindən faktiki vəziyyətdə iddia edilən torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur (rəyə əlavə edilmiş yerquruluşu planında göstərilmişdir). "Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"na uyğun olaraq, Astara rayonu ərazisində mövcud olan mülkiyyətçilərin və icarəçilərin istifadələrində olan torpaq sahələri müasir ölçü alətləri (GPS) vasitəsilə ölçülərək, həmin sahələrin faktiki sərhədlərinin koordinatları müəyyənləşdirilmiş və Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə miqrasiya edilmişdir. Həmçinin JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərində olan sözügedən 0,42 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində hüquqmüəyyənedici sənəddə qeyd edilən sahə ölçüsündən az olmaqla 0,3471 ha ölçüdə öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur. Iddiaçı İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan (naturada göstərilən) torpaq sahəsinin koordinatları müəyyən edilmiş və ölçüsünün 0,1282 ha olması məlum olmuşdur. Araşdırma zamanı JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,1282 ha hissəsinin naturada faktiki vəziyyətdə İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməsi, qalan 0,2189 ha hissəsinin (iddia edilən) koordinatlarının isə cavabdeh X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. Təkrar araşdırma zamanı Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin qeyd olunan 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində düzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərman ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"nda torpaqların faktiki istifadə vəziyyətinin əsas götürülməsinə rəğmən) X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə işlənilməsi müəyyən olunmuşdur.
2. Araşdırma zamanı Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə cavabdeh X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0862 ha və Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə cavabdeh X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinə dair daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinden "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü sənədlərinin ləğv edilmiş Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi tərəfindən təhvil verilmiş ərazidə aparılan naturaya uyğun gəlməyən torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə və bölgü layihəsindəki cizgilərə uyğun Işlənilməsi müəyyən olunmuşdur. Sözügedən 0,0862 ha və 0,0767 ha torpaq sahələrinin sənəd üzrə koordinatlarının faktiki vəziyyətdə natura ilə, eləcə də cavabdeh tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə edilən torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur (rəyə əlavə edilmiş yerquruluşu planında göstərilmişdir). "Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"na uyğun olaraq, Astara rayonu ərazisində mövcud olan mülkiyyətçilərin və icarəçilərin istifadələrində olan torpaq sahələri müasir ölçü alətləri (GPS) vasitəsilə ölçülərək, həmin sahələrin faktiki sərhədlərinin koordinatları müəyyənləşdirilmiş və Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə miqrasiya edilmişdir. Həmçinin X4 mülkiyyətində olan sözügedən 0,0862 ha və 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində ümumi sahə ölçüsü saxlanılmaqla faktiki istifadə vəziyyətinə uyğun olmayaraq öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur. Başqa sözlə, X4 Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi öz əksini tapan sözügedən 0,0862 ha və 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin koordinatlarının X4 faktiki vəziyyətdə istifadəsində olan torpaq sahələrinin koordinatları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur. Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,0862 ha torpaq sahəsinin koordinatlarının bütövlüklə, 0,0767 ha torpaq sahəsinin 0,0042 ha hissəsinin isə naturada faktiki vəziyyətdə X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə, qalan 0,0725 ha hissəsinin koordinatlarının isə cavabdeh X4 naturada faktiki istifadəsində olan 0,24 ha torpaq sahəsinin koordinatlarından kənara düşməsi müəyyən olunmuşdur. (rəyə əlavə edilmiş yerquruluşu planında göstərilmişdir).
3. Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı əsasında JN- 0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olan 0,42 ha hissəsinin sənəd üzrə koordinatlarının naturaya və eləcə də İddiaçı və ailə üzvləri tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə və iddia edilen torpaq sahəsinin koordinatlarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur. Həmçinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-****A nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) ve ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü" ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0862 ha ve Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-****M nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrinin sənəd üzrə koordinatlarının naturaya və eləcə də X4 tərəfindən faktiki vəziyyətdə istifadə edilən torpaq sahəsinin koordinatlarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur. Torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən araşdırma zamanı Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı əsasında JN-0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olan 0,42 ha hissəsinin koordinatlarının Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-****A nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0862 ha ve Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018- ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN- ****M nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,0767 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrin koordinatları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur. Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. (rəyə əlavə edilmiş yerquruluşu planında göstərilmişdir).
4. Astara rayon Aqrar Islahat Komissiyasının ##.##.1998-ci il tarixli, ** saylı qərarı əsasında JN- 0084 (KOD ********) nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisində yerləşən 0,65 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olan 0,42 ha hissəsinin sənəd üzrə koordinatlarının naturaya və eləcə də İddiaçı və ailə üzvləri tərəfindən faktiki vəziyyətdə iddia edilən torpaq sahəsinin koordinatlarına uyğun gəlməməsi müəyyən olunmuşdur. İddiaçı və ailə üzvlərinin mülkiyyətlərinə verilmiş sözügedən 0,42 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində hüquqmüəyyənedici sənəddə qeyd edilən sahə ölçüsündən az olmaqla 0,3471 ha ölçüdə öz əksini tapması müəyyən olunmuşdur. Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə əsasən araşdırma zamanı İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində düzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərman ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"nda torpaqların faktiki istifadə vəziyyətinin əsas götürülməsinə rəğmən) X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə işlənilməsi müəyyən olunmuşdur. JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin faktiki vəziyyətdə cavabdeh X4 istifadəsində olması müəyyən olunmuşdur.
5. Mübahisəli ərazidə cavabdeh X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin ölçüsünün 0,24 ha, mülkiyyətində olan torpaq sahələrinin ümumi ölçüsünün isə 0,0862 ha və 0,0767 ha olmaqla ümumilikdə 0,1629 ha olması müəyyən olunmuşdur. X4 faktiki istifadəsində olan 0,24 ha torpaq sahəsinin Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminə əsasən 0,2189 ha hissəsinin JN- **** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üstüstə, 0,0042 ha hissəsinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2018-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənedici sənəd JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2018-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə cavabdeh X4 mülkiyyətində olan Astara rayonu, Ojakəran kəndi ərazisinde yerləşən 0,0767 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə, 0,02 ha hissəsinin isə Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli Çıxarış (ilkin hüquqmüəyyənədici sənəd JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında) və ##.##.2022-ci il tarixli ************ reyestr nömrəli "Torpaq sahəsinin planı və ölçüsü ilə X1 və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,22 ha torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. Iş materiallarından göründüyü kimi, cavabdeh tərəfindən iddiaçının mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsinin hər hansı hissəsinin zəbt olunması öz təsdiqini tapmır. Mütəxəssis rəyi ilə İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin koordinatlarının Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində düzgün olmayaraq (2016-cı il # #### tarixli, *** nömrəli Fərman ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"nda torpaqların faktiki istifadə vəziyyətinin əsas götürülməsinə rəğmən) X4 faktiki istifadəsində olan torpaq sahəsinin koordinatları ilə üst-üstə işlənilməsi, nəticədə JN-**** nömrəli "Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı" əsasında İddiaçı və ailə üzvlərinin faktiki istifadələrində olan torpaq sahəsi kimi Torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sistemində öz əksini tapan 0,3471 ha torpaq sahəsinin 0,2189 ha hissəsinin faktiki vəziyyətdə cavabdeh X4 istifadəsində olması müəyyən olunur. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, MPM-in 103.1-ci maddəsinə görə ekspertin rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir və bu Məcəllənin 88-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydalar üzrə məhkəmələr tərəfindən qiymətləndirilir. Hazırki iş üzrə verilmiş ekspert rəyləri sübut növlərindən biri olmaqla, digər sübutlarla müqayisədə qabaqcadan müəyyən edilmiş üstünlüyə malik olmasa da, məhkəmənin qərardadı əsasında keçirilmiş ekspertizanın rəyində əks olunan məlumatların həqiqiliyinə olan təminat kifayət qədər yüksəkdir və cavabdeh tərəfindən ekspert rəyini şübhə altına alan sübutlar məhkəməyə təqdim təqdim olunmamışdır. Yenidən ekspertiza keçirilməsinə zərurət yoxdur. Odur ki, sözügedən rəylər mötəbər sübut hesab edilir. Beləliklə, kollegiya birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşır və hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi iş üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halları aydınlaşdırmış, gəldiyi nəticə isə işin faktiki hallarına uyğun olmaqla qanuni və əsaslı olmuşdur. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamənin qanuniliyi dedikdə onun mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılması başa düşülür. Qətnamənin əsaslılığı dedikdə isə qətnamənin iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinə uyğun olması başa düşülür. Qətnamə o vaxt əsaslı hesab edilir ki, onda baxılan iş üçün əhəmiyyətli olan, qanunun tələblərinə uyğun olaraq işə aid edilən və mötəbər sübutlarla təsdiq olunan faktlar əks etdirilmiş olsun, məhkəmənin iş üzrə müəyyən edilən faktlardan irəli gələn nəticəsi onda şərh olunsun, habelə qətnamədə göstərilən hallar işin materiallarına uyğun olsun. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası yekun olaraq hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsindən verilmiş apellyasiya şikayəti faktlar nöqteyi-nəzərdə qanuni və əsaslı olan məhkəmə qətnaməsinin ləğvi üçün əsas ola bilməz. Azərbaycan Respublikası MPM-in 385.2-ci maddəsinə əsasən birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz. Məhkəmə kollegiyası iş üzrə toplanmış sübutları tədqiq edərək hesab edir ki, apellyasiya şikayətinin dəlilləri əsassızdır. Apellyasiya şikayətinin təmin edilməsi üçün Azərbaycan Respublikası MPM-in 385-ci maddəsində nəzərdə tutulan əsaslar yoxdur. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 382, 384.0.2, 385.2, 392, 393 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası
Qət etdi:
Iddiaçı İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Astara Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-**/**** saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.