Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(107)-41/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № 2(107)-41/2020 13.02.2020 ŞƏKİ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hakimlər Məlikov Vəzirxan İsgəndər oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Hüseynov Elçin Şirin oğlu və Mahmudov Ayaz Akif oğlundan ibarət tərkibdə, X1katibliyi, İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğlu və onun vəkili X2 iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh Məmməd oğluna qarşı torpaq sahəsinə mülkiyyət payının naturada ayrılması və özbaşına söküntü işləri aparılmasının dayandırılması tələbinə dair mülki iş üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)- 198/2019 saylı qətnaməsindən Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)-198/2019 saylı qətnaməsi ilə (hakim Ələkbər Hüseynov) iddia tələbi təmin edilmiş, İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğluna məxsus həyətyanı torpaq sahələri arasında sərhəddin naturada müəyyən edilməsi, sərhədlərin İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğlu arasında faktiki istifadəsində olan variantda müəyyən edilməsi, Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən aparılan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllərin qadağan edilməsi qət edilmişdir. İşin halları İddiaçı iddiа ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə mürаciət edərək, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsinin xx.xx.2016-cı il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa müvafiq olaraq naturada ayrılması və Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən aparılan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllərin qadağan edilməsi hаqqındа qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə iclаsındа iddiаçı İddiaçı iddiа tələbində qаldığını bildirərək izаhаtındа göstərmişdir ki, cavabdehlə eyni tipli evlərdə ailələləri ilə birlikdə yaşayırlar. Həmin evlər özəlləşdirilmədiyi üçün ailələrinin birgə istifadəsindədir. Sözügedən yaşayış evinin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahəsi 0,08 ha olmaqla cavabdehlə onun və ailə üzvlərinin faktiki istifadəsindədir. Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən, həmin torpaq sahəsi 4 nəfərin-cavabdehlə onun payının 3/8 hissə, qardaşı Mahir və bacısı Arzunun payları 1/8 hissə olmaqla ümuumi paylı mülkiyyətdədir. Cavabdehlə aralarında müəyyən ziddiyətlər vardır. Ona görə də o onların torpaq sahəsi və faktiki istifadəsində olan yaşayış mənzili ilə bağlı hüquqlarını mütəmadi olaraq pozur, mülkiyyətlərindən qanuni surətdə istifadı etməyinə maneçilik törədir. Yaxın günlərdə onun və ailə üzvlərinin yaşadığı mənzili özbaşına sökməyə çalışaraq mənzilə xeyli ziyan vurmuş əv onu yaşayış üçün yararsız hala salmağa cəhd etmişdir. Ona görə də ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsinin xx.xx.2016-cı il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa müvafiq olaraq naturada ayrılması və Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən aparılan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllərin qadağan edilməsi hаqqındа qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş edir. İddiaçının vəkili X6 da məhkəmə iclasında oxşar məzmunlu izahat verərək, iddia tələbinin təmin olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh Məmməd oğlu birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə iclasında iddia tələbi ilə razı olmadığını bildirərək, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsi və həmin torpaqda yerləşən ev Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən, həmin torpaq sahəsi 4 nəfərin-cavabdehlə onun payının 3/8 hissə, qardaşı Mahir və bacısı Arzunun payları 1/8 hissə olmaqla ümuumi paylı mülkiyyətdədir. Həmin torpardan hazırda o və iddiaçı istifadə edir. Cavabdeh ondan kiçik olmasına baxmayaraq torpağın və evin daha çox hissəsinə sahiblik edir. Halbuki hazırda Azadın istifadəsində olan otaqlardan biri onun istifadəsində olmuş və Azad ona otaqlardan birini müvəqqəti istifadə etməyini xahiş etmişdir. O da Azada inanaraq otaqdan istifadə etməyə icazə vermişdir. Lakin hazırda İddiaçı otağı ona qaytarmır. Onun hüquqları pozulmuşdur. Ona görə də iddianın rədd olunmasını xahiş edir. İşdə olan DƏDRX Yevlаx Rаyоn Ərаzi İdаrəsi tərəfindən verilmiş RX seriyalı, ******* sаylı çıxаrışın notariat qaydasında surətindən görünür ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsi mülkiyyət hüququ üzrə 3/8 hissədə İddiaçı, 3/8 hissədə Cavabdeh Məmməd oğlu, 1/8 hissədə X4 və 1/8 hissədə X3 adına xx.xx.2016-ci il tarixdə, ********** nömrə ilə qeydiyyata alınmışdır İşdə olan iddia ərizəsinə əlavə olunmuş Mingəçevir şəhər 3 saylı MİS-nin xx xxxxxx 2018-ci il tarixli, 297 saylı 2 №-li forma arayışından görünür ki, İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğlu ailə üzvləri ilə birlikdə ünvan 1 ünvanında yaşayırlar. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 27623 saylı rəydə göstərilmişdir ki, ünvan 2 ünvanında yerləşən torpaq sahəsinin naturada tərəflər arasında faktiki istifadəsində olan variantda iki hissəyə bölünməsi texniki cəhətdən mümkündür və bölgü müvafiq norma və metodlara uyğundur. Bölgü sərhəddi və faktiki istifadə variantı rəyə əlavə olunmuş plansxemdə ətraflı göstərilmişdir. İş üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə qətnaməsi çıxarılmışdır Qətnamədən narazı qalan Cavabdeh Məmməd oğlu аpelyаsiyа şikаyəti vermişdir. Apelyasiya şikayətinin dəlilləri Cavabdeh Məmməd oğlu apelyasiya şikayətində göstərmişdir ki, Mingəçevir şəhər məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)- 198/2019 saylı qətnaməsi ilə İddiaçı ilə Cavabdeh Məmməd oğluna məxsus həyətyanı torpaq sahələri arasında sərhəddin naturada müəyyən edilməsi, sərhədlər İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğlu arasında faktiki istifadəsində olan variantda müəyyən edilməsi, Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən aparılan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllərin qadağan edilməsi qət edilmişdir. Mən qətnamənin tam ləğv edilib iddianın rədd edilməsini xahiş edirəm. Belə ki, işə baxan Mingəçevir şəhər məhkəməsi Azərbaycan Respublikası MPM-nin 8, 9, 10, 13, 14, eləcə də, 385-387-ci maddələrinin, məhkəmə qətnaməsinə dair müdəalara riayət etməmiş, maddi hüquq normalarını düzgün tətbiq etməməklə son nəticədə, bizim konstitusion hüquqlarımızın pozulmasına gətirib çıxaran qanunsuz və əsassız qətnamə qəbul etmişdir. İddianı təmin edən məhkəmə qətnaməni əsaslandırmaq üçün Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 152.1, 152.5, 213.1, 213.2, 176.1, 176.2, 176.3-cü maddələri ilə əsaslandırmış və göstərmişdir ki, «Məhkəmə qeyd edir ki, paylı mülkiyyətdə olan əşya mülkiyyətçiləri arasındakı razılaşmaya əsasən onlar arasında höliinə bilər. Paylı mülkiyyətin mülkiyyətçisi öz payının ayrılmasını tələb edə bilər. İddiaçı ümumibirgə paylı mülkiyyətdə olan həyətyanı torpaq sahəsinin ayrılması tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmiş, keçirilmiş ekspertiza tədqiqatı ilə torpaq sahəsinin naturada ayrılmasının mümkünlüyü müəyyən edildiyindən məhkəmə iddia tələbinin təmin edilməsi qənaətinə gəlmidir. Belə ki, tərəflərin izahatı, iş materiallarında olan sənədlər və ekspert rəyi müqayisəli şəkildə təhlil edərək müəyyən olunmuşdur ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0.08 ha torpaq sahəsi iddiaçı və cavabdehin hər birinə bərabər paylarda yəni 3/8 hissə olmaqla bölünmüşdür. Qanunla tərəflərdən hər birinə 400 kv. metr torpaq sahəsindən istifadə etməli olduğu halda hər iki tərəf qanunla müəyyən edilmiş torpaq sahəsindən daha çox sahədən (X7 457 kv. metr və İddiaçı 405 kv. maetr) istifadə edirlər. Ekspertin rəyindən və ona əlavə olunmuş sxemdən də aydın görünür ki, sərhədlər İddiaçı və Cavabdeh Məmməd oğlunun faktiki istifadəsində olan variantda istifadə edilməsi daha məqsədə müvafiqdir. Məhkəmə iş materiallarını və təqdim olunmuş sənədləri təhlil edərkən belə nətiçəyə gəlir ki, iddia digər hissəsi olan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllərin qadağan edilməsi haqqında tələbi də əsaslıdır və təmin olunmalıdır. Belə ki, tərəflərdən heç biri digərinin istifadəsində olan torraq sahəsi və evə müdaxilə etmək və hər hansı ziyan vura bilməzdi. İddianın məzmunundan da görünür ki, torpaq sahəsində tkintilər mövcuddur. Belə ki, həmin torpaq sahəsi həyətyanı torpaq sahəsi olmaqla fərdi yaşayış evinin yerləşdiyi torpaqdır. Təqdim edilmiş Çıxarışın surətindən görünür ki. ünvan 1 ünvanında yerləşən 0.08 ha torpaq sahəsi mülkiyyət hüququ üzrə 3/8 hissədə İddiaçı, 3/8 hissədə Cavabdeh Məmməd oğlu, 1/8 hissədə X4 və 1/8 hissədə X3 adına xx xxxxxx 2016-cı ildə qeydiyyata alınmışdır. Göründüyü kimi torpaq sahəsinin iddiaçı və cavabdehdən başqa mülkiyyətçiləri də vardır. Torpaq sahəsi heç də iddiaçı və cavabdehin hər birinə bərabər payda deyil, digər mülkiyyətçilərində payı müəyyən olunmaqla bölünmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş məhkəmə tikinti -texniki ekspertizasının rəyindən görünür ki, ünvan 1 saylı ünvanda yerləşən torpaq sahəsinin paylara uyğun deyil, naturada tərəflər arasında faktiki istifadədə olan variantda 2 hissəyə, məhz 2 hissəyə bölünməsinin texniki cəhətdən mümkünlüyü qeyd olunmuşdur. Tərəflər arasındakı mübahisənin səbəbi yaşayış evinin tərəflər arasında bölünməsi ilə bağlı olmuşdur. Torpaq sahəsinin naturada bölünməsi tələbi də məhz tikinti sahəsi ilə bağlı olması səbəbindən iddiaçı özbaşına söküntü işləri aparılmasının dayandırılması barədə iddia tələbini irəli sürməsi ilə nəticələnmişdir. İşə baxan məhkəmə isə daha irəli gedərək Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən aparılan söküntü işləri və digər qanunsuz əməllər qadağan edilməsi kimi təmin olunmuşdur. Keçirilmiş məhkəmə tikinti texniki ekspertizasının rəyi heç bir obyektivliyi təmin etmir. Əvvəla ekspert qarşısına qoyulmuş suallar tərəflərin mülkiyyət payına uyğun deyildir. Belə ki, torpaq sahəsi tərəflərin 2/8hissə mülkiyyətində deyildir. Ekspertiza həyətyanı torpaq sahəsində yerləşən evin yerləşmə vəziyyəti nəzərə alınmadan keçirilmişdir. Torpaq sahəsinin 16 metrlik en hissəsi İddiaçı, 8 metrlik hissəsi mənim üçün bölünmüşdür. Torpaq sahəsinin 0.08 ha olması qeyd olunsada tərəflərin istifadəsində 457 və 405 kv. metr sahədən ibarət torpaq sahəsi qeyd olunsada artıq hissənin həyətyanı torpaq sahəsinin hansı hissəsində olması müəyyənləşdirilməmişdir. Tələbin ikinci hissəsinin araşdırılmasına isə lüzum görmədən hansı səbəbdən söküntü işlərinin özbaşına olması və həmin tikililərin hansı səbəbdən İddiaçı məxsus olması səbəbindən Cavabdeh qadağan edilməsini göstərə bilməmişdir. Qətnamə qəbul edərkən isə iddia tələbindən kənara çıxmış, aydın olmayan mülahizələrlə qətnamə qəbul etmişdir. Ona görə də, Mingəçevir şəhər məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qətnaməsini ləğv edib, iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. Tərəflərin İzahatları Məhkəmə kollegiyasının iclasında Cavabdeh Məmməd oğlu və onun vəkili X5 apelyasiya şikayətinin dəlillərinə uyğun izahat verərək, apelyasiya şikayətinin təmin edilməsini xahiş etdilər. Məhkəmə kollegiyasının iclasında İddiaçı izahat verərək apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)- 198/2019 nömrəli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. Hüquq məsələləri Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə görə, apelyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.6-ci maddəsinə əsasən, apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apelyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə əsasən, apelyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Məhkəmə kollegiyası apelyasiya şikayətlərinin dəlillərini işin materialları üzrə yoxlayıb, proses iştirakçılarının izahatını dinləyib, iş üzrə toplanmış sübutları tədqiq edib qiymətləndirərək hesab edir ki, Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti təmin olunmalı, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)-198/2019 nömrəli qətnaməsi ləğv edilməli, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməli və həmin qətnamə ilə iddia rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” 2005-ci il 24 noyabr tarixli, 04 nömrəli qərarının 17-ci bəndində göstərilir ki, kassasiya və apelyasiya instansiya məhkəmələri aşağı instansiya məhkəmələrinin qətnamələrindən şikayətlərə baxdıqda qəbul etdikləri aktlarda verilən şikayətlərin dəlillərinə müfəssəl hüquqi qiymət verməlidirlər. Ona görə də məhkəmə kollegiyası apelyasiya şikayətinin dəlillərinə və birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəyə aşağıda qeyd edilən hallar üzrə hüquqi dəyərləndirmə aparılmasını zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası Torpaq Məcəlləsinin 5-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında torpaq sahəsi üzərində dövlət, bələdiyyə və xüsusi mülkiyyət növləri mövcuddur. Bütün mülkiyyət növləri bərabərhüquqludur və dövlət tərəfindən qorunur. Mülkiyyət hüququnun subyektləri - dövlət mülkiyyətində olan torpaq sahələri üzərində - Azərbaycan dövləti, bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaq sahələri üzərində - bələdiyyələr, xüsusi mülkiyyətdə olan torpaq sahələri üzərində - Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları və hüquqi şəxsləridir. Torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə torpaq sahəsinə sahib olmaq, torpaq sahəsindən istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Həmin Məcəllənin 84 və 111-ci maddələrinə əsasən torpaq mülkiyyətçilərinin, istifadəçilərinin və icarəçilərinin hüquqları qanunla qorunur. Azərbaycan Respublikasında torpaqların özbaşına tutulması qanunla qadağan olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüquqdur. Həmin Məcəllənin 238.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak kimi torpaq da mülkiyət hüququnun obyektidir. Torpaq sahəsinin ərazi sərhədləri daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin ixtiyarlı şəxsinin mülkiyyətçiyə verdiyi sənədlər əsasında təyin edilir. “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Konvensiyanın 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsinə əsasən hər bir fiziki və ya hüquqi şəxs öz əmlakından maneə olmadan istifadə etmək hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Birinci instansiya məhkəməsi belə qənaətə gəlmişdir ki, iddia tələbi qanuni və əsaslı olduğu üçün təmin olunmalı, cavabdeh iddiaçının mülkiyyətində olan torpaq sahəsinə mülkiyyət payının naturada ayrılması və özbaşına söküntü işləri aparılmasının dayandırılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası iddianı təmin edərkən maddi və prosessual hüquq normalarını pozduğundan, birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticənin işin faktiki hallarına uyğun olmadığından və məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hesab edilən iş üçün əhəmiyyətli olan hallar sübut edilmədiyindən birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşmır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə kollegiyası cavabdehin apelyasiya şikayətində göstərdiklərini işin faktiki hallarına uyğun olduğu üçün inandırıcı qəbul edir. İddiaçının iddia tələbi işin faktiki halları ilə təsdiq edilmədiyindən inandırıcı deyildir. Məhkəmə kollegiyasının araşdırmaları zamanı müəyyən edilmişdir ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0.08 ha torpaq sahəsi iddiaçı və cavabdehin hər birinə bərabər paylarda yəni 3/8 hissə olmaqla bölünmüşdür. Qanunla tərəflərdən hər birinə 400kv. metr torpaq sahəsindən istifadə etməli olduğu halda hər iki tərəf qanunla müəyyən edilmiş torpaq sahəsindən daha çox sahədən (X7 457 kv. metr və İddiaçı 405 kv. metr) istifadə edirlər. İddianın məzmunundan görünür ki, torpaq sahəsində tikintilər mövcuddur. Belə ki, həmin torpaq sahəsi həyətyanı torpaq sahəsi olmaqla fərdi yaşayış evinin yerləşdiyi torpaqdır. Təqdim edilmiş çıxarışın surətindən görünür ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən 0.08 ha torpaq sahəsi mülkiyyət hüququ üzrə 3/8 hissədə İddiaçı, 3/8 hissədə Cavabdeh Məmməd oğlu, 1/8 hissədə X4 və 1/8 hissədə X3 adına xx xxxxxx 2016-cı ildə qeydiyyata alınmışdır. Göründüyü kimi torpaq sahəsinin iddiaçı və cavabdehdən başqa mülkiyyətçiləri də vardır. Torpaq sahəsi heç də iddiaçı və cavabdehin hər birinə bərabər payda deyil, digər mülkiyyətçilərində payı daxil olunmaqla bölünmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş məhkəmə tikinti-texniki ekspertizasının rəyindən görünür ki, ünvan 1 saylı ünvanda yerləşən torpaq sahəsinin paylara uyğun deyil, naturada tərəflər arasında faktiki istifadədə olan variantda 2 hissəyə, məhz 2 hissəyə bölünməsinin texniki cəhətdən mümkünlüyü qeyd olunmuşdur. Birinci instansiya məhkəməsi mərhələsində keçirilmiş məhkəmə tikinti texniki ekspertizasının rəyi heç bir obyektivliyi təmin etməmişdir. Əvvəla ekspert qarşısına qoyulmuş suallar tərəflərin mülkiyyət payına uyğun deyildir. Belə ki, torpaq sahəsi tərəflərin 1/2 hissə mülkiyyətində deyildir. Ekspertiza həyətyanı torpaq sahəsində yerləşən evin yerləşmə vəziyyəti nəzərə alınmadan keçirilmişdir. Torpaq sahəsinin 16 metrlik en hissəsi İddiaçı, 8 metrlik hissəsi Cavabdeh üçün bölünmüşdür. Birinci instansiya məhkəməsi hansı səbəbdən söküntü işlərinin özbaşına olması və həmin tikililərin hansı səbəbdən İddiaçı məxsus olması səbəbindən Cavabdeh qadağan edilməsini əsaslandıra bilməmişdir. Şərh olunanları nəzərə alan məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə, birinci instansiya məhkəməsi iddianı təmin etməklə maddi və prosessual hüquq normalarını pozaraq əsassız və reallığa uyğun olmayan nəticəyə gəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 20894 nömrəli rəyində göstərilmişdir ki, ünvan 2 ünvanında yerləşən 0,08 ha torpaq sahəsi üzərində tərəflərin yaşayış sahələri və DƏDRXnin ******* saylı çıxarışına əsasən həmin torpaq sahəsində hər birinin 1/8 hissədə payı olan digər mülkiyətcilər Mahir Məmmədov və Arzu Qarayevanın mənafei nəzərə alınmaqla, həmin torpaq sahəsinin 4 hissəyə bölünməsi Məhkəmə Tikinti-Texniki Ekspertizasının tələblərinə müvafiq olaraq texniki cəhətdən mümkün olmadığı müəyyən edilmişdir. Apelyasiya şikayətinin dəlilləri ilə razılaşan məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın 13-cü maddəsinin İ və İİ hissələrinə görə Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Mülkiyyət dövlət mülkiyyəti, xüsusi mülkiyyət və bələdiyyə mülkiyyəti növündə ola bilər. Konstitusiyanın 29-cu maddəsinin İ, İİ və İV hissələrinə görə hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyətin heç bir növünə üstünlük verilmir. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbаycаn Respublikаsının qаnunvericiliyinin tərkib hissəsi olаn «İnsаn hüquqlаrının və əsаs аzаdlıqlаrının müdаfiəsi hаqqındа» Konvensiyаnın 1 sаylı Protokolunun 1-ci mаddəsinə görə hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən mаneəsiz istifаdə etmək hüququnа mаlikdir. Heç kəs, cəmiyyətin mаrаqlаrı nаminə, qаnunlа və beynəlxаlq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisnа olmаqlа, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. “İnsan hüquqları Bəyannaməsi”nin 18-ci maddəsinin tələbinə görə hər bir kəs təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq hüququna malikdir. Heç kim öz əmlakından özbaşına məhrum edilməməlidir. Məhkəmə kollegiyasının apelyasiya baxışında apelyasiya şikayətində qoyulmuş əsaslarla apelyasiya şikayətinin təmin edilməsinə və qətnamənin ləğv olunmasına əsas olan hallar müəyyən edilmişdir. Həmin Məcəllənin 217-ci mаddəsinə əsаsən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə (hаkim) öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq olunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. Həmin Məcəllənin 218.1-ci mаddəsinə əsаsən qətnаmə çıxаrıldıqdа hаkim sübutlаrı qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olаn nə kimi hаllаrın müəyyən edildiyini, nə kimi hаllаrın müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hаnsı hüquqi münаsibətdə olmаlаrını, həmin iş üzrə hаnsı qаnunun tətbiq edilməli olduğunu və iddiаnın təmin olunub-olunmаdığını müəyyən edir. Məhkəmə kollegiyаsı iş üzrə toplаnmış sübutlаrı yuxаrıdа şərh olunаn mаddi və prosessuаl hüquq normаlаrı ilə əlаqəli şəkildə tədqiq edərək hesаb edir ki, birinci instаnsiyа məhkəməsi iddianı təmin etməklə düzgün nəticəyə gəlmədiyindən,məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hesab edilən iş üçün əhəmiyyətli olan hallar sübut edilmədiyindən, qətnamə qəbul edərkən qətnaməninləğv edilməsinə əsas ola biləcək maddi və prosessual hüquq normalarının pozulmasına yol verdiyindən Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətitəmin olunmalı, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)-198/2019 nömrəliqətnaməsiləğv edilməli, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməli, həmin qətnamə ilə İddiaçı Cavabdeh Məmməd oğluna qarşı torpaq sahəsinə mülkiyyət payının naturada ayrılması və özbaşına söküntü işlərinin aparılmasının dayandırılması tələbinə dair iddiası rədd edilməlidir. Azərbаycаn Respublikаsı Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 384.0.2-ci mаddəsinə əsаsən Apelyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1.1, 385.1.3 və 385.1.4-cü maddələrinə əsasən maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi, birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi məhkəmə qətnаməsinin аpelyаsiyа qаydаsındа ləğvedilməsi üçünəsаsdır. Həmin Məcəllənin 386-cı maddəsinə əsasən maddi hüquq normaları o halda pozulmuş və ya düzgün tətbiq olunmamış hesabedilir ki, birinci instansiya məhkəməsi hüququn tətbiq edilməsində səhv buraxsın, tətbiq edilməli olan qanunu və ya digər normativ hüquqi aktı tətbiq etməsin, yaxud qanunu səhv təfsir etsin. Həmin Məcəllənin 387.1-ci maddəsinə əsasən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi qətnamənin ləğv edilməsinə yalnız o halda əsas olur ki, bu, düzgün olmayan qətnamənin qəbul edilməsinə səbəb olsun. Həmin Məcəllənin 389-ci maddəsinə əsasən məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hesab edilən iş üçün əhəmiyyətli olan halların birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən sübut edilməməsi o hallarda olur ki, iş üzrə mövcud olan faktlar qətnamədə qanunla göstərilən sübutlarla təsdiq edilmir və ya qeyri-mötəbər, ziddiyyətli, aid olmayan sübutlarla təsdiq edilir. Həmin Məcəllənin 390-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnamədə göstərdiyi dəlillərin işin hallarına uyğun olmaması o halda hesab edilir ki, məhkəmə müəyyən edilmiş faktlardan tərəflərin qarşılıqlı münasibətləri üzrə səhv nəticəyə gəlmiş olur. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessuаl Məcəlləsinin 372, 384-387, 389-390, 392, 393, 402-403 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏT ETDİ: Cavabdeh Məmməd oğlu tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti təmin edilsin. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli, 2(051)-198/2019 nömrəli qətnaməsi ləğv edilsin. İş üzrə yeni qətnamə qəbul edilsin. İddiaçı Cavabdeh Məmməd oğluna qarşı torpaq sahəsinə mülkiyyət payının naturada ayrılması və özbaşına söküntü işlərinin aparılmasının dayandırılması tələbinə dair iddiası rədd edilsin. İş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan cəmi 100 (yüz) manat İddiaçı tutularaq dövlət büdcəsinə verilsin. (AZ34CTRE********************; Az.MEM, VÖEN**********, Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi, KOD 210005 VÖEN ********** Müxbir hesab AZ 41 NABZ013601**********3944 SWİFT BİK CTREAZ 22) hesabına keçirilsin. Qətnamədən, tərəflər, üçüncü şəxslər və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qаydаdа verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Azərbaycan Respublikası Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyаsı vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyаsına kassasiya şikayəti verə bilər. Apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Vəzirxan Məlikov Hаkimlər: Elçin Hüseynov Ayaz Mahmudov