Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(107)-5/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № 2(107)-5/2020 15.01.2020 ŞƏKİ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Hаkimlər Abbasov Gündüz Qasım oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəfiyev Rövşən Rafiq oğlu və Məlikov Vəzirxan İsgəndər oğlundan ibаrət tərkibdə, Hümmətov Hümmət Həmid oğlunun katibliyi ilə, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsindən cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyənetdi: Mingəçevir Şəhər Məhkəməsininn (hakim Ələkbər Hüseynov)xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsi ilə İddiaçı1 (bundan sonra iddiaçı və ya İddiaçı1) cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 (bundan sonra cavabdeh və ya Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5) qarşı mənzilə köçürülmə tələbinə dair iddiası təmin edilmiş, İddiaçı1 və azyaşlı övladı xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 Cavabdeh1 adına olan Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzilinə köçürülməsi, Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzilinin yaşayış üçün İddiaçı1 və azyaşlı övladı xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 istifadəsinə verilməsi və ümumi istifadə yerlərinin birgə istifadədə saxlanılması qət edilmişdir. İşin halları İddiaçı1 iddia ərizəsi ilə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinə mürаciət edərək, onun xx xxxxxxxx 2009-cu il təvəllüdlü övladı X3 ilə birlikdə Cavabdeh1 adına olan ünvan 1-ə köçürülmələri haqqında qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin iclasında izahat verən İddiaçı1 nümayəndəsi Vəkil iddia tələbində qalaraq verdiyi izahatında göstərmişdir ki, İddiaçı1 Cavabdeh7 ilə xx.xx.2008-ci il tarixdə Mingəçevir şəhər Nikah evində rəsmi nikahı qeyd etdirməklə ailə qurmuşdur. Birgə nikahdan xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 anadan olmuşdur. Hazırda iddiaçının azyaşlı övladı Aysu iddiaçı ilə birlikdə yaşayır. İddiaçı1 Cavabdeh7la birgə nikah dövründə, yəni 2008-ci ildən Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi ev 34 mənzil 28də yaşamağa başlamışlar. Həmin mübahisəli mənzil onun razılığı olmaqla 2014-cü ildə özəlləşmişdir. Cavabdehlə iddiaçı arasında nikah 2016-cı il tarixdə məhkəmə qaydasında pozulmuşdur. Cavabdehlər isə iddiaçını və onun azyaşlı övladını mənzilə buraxmırlar. İddiaçının başqa yaşayış yeri yoxdur. Mübahisənin könüllü həlli üçün dəfələrlə mənzildə yaşamaq üçün cavabdehlərə müraciət etsə də, ancaq cavabdehlər iddiaçı ilə razılaşmır və onu mənzilə buraxmırlar. Ona görə də iddiaçı onun və azyaşlı övladı xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 Cavabdeh1 adına olan Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzilinə köçürülmələri və yaşayış üçün qızı ilə onun istifadəsinə verilməsi, ümumi istifadə yerlərinin birgə istifadədə saxlanılması haqqında qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin iclasında izahat verən Cavabdeh1 nümayəndəsi X2 məhkəmə iclasında iddia tələbi ilə razı olmadığını bildirərək, iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etmişdir. İş üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsi çıxarılmışdır. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 аpellyаsiyа şikаyəti verərək qətnamənin ləğv edilməsini və iş üzrə yeni qətnamə çıxarılmasını xаhiş etmişlər. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2017-ci il tarixli 2(107)- 1110/2017 nömrəli qətnaməsi ilə Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 аpellyаsiyа şikаyəti qismən təmin edilmiş, iş üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin 03 fevrаl 2017-ci il tаrixli qətnаməsi qismən, yəni "Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzili yaşayış üçün İddiaçı1 və azyaşlı övladı xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 istifadəsinə verilsin və ümumi istifadə yerləri birgə istifadədə saxlanılsın." hissəsində ləğv edilmiş və həmin müddəа qətnаmədən xаric edilmiş, qətnаmənin İddiaçı1 və azyaşlı övladı 22 sentyаbr 2009-cu il təvəllüdlü X1 Cavabdeh1 adına olan Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi 34 №-li evin 28 №-li mənzilinə köçürülmələri bаrədə hissəsi dəyişdirilmədən sаxlаnılmışdır. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2017-ci il tarixli 2(107)- 1110/2017 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 tərəfindən kassasiya şikayəti verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli 2(102)-7161/17 nömrəli qərarı ilə kassasiya şikayəti təmin edilmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ləğv edilmiş, iş yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilmişdir. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(107)-2612/2017 nömrəli qərardadı ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin icraatında olan 2(107)-1315/2017 nömrəli iş üzrə yekun qərar qanuni qüvvəyə minənə kimi, 2(107)- 2612/2017 nömrəli iş üzrə icrааt dayandırılmış, məhkəmənin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli 2(107)-23/2019 nömrəli qərardadı ilə iş üzrə icraat təzələnmişdir. Apellyasiya şikayətinin dəlilləri Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 apellyasiya şikayətini belə əsaslandırmışlar ki, qətnamədə göstərilmişdir ki, İddiaçı1 ilə Cavabdeh7 arasında 2008-ci ildə bağlanmış nikahdan sonra iddiaçı mənzilin özəlləşdirilməsində iştirak etmişdir. Məhkəmə prosesi gedən zaman nümayəndə X2 tərəfindən məhkəməyə vəsatət verilərək işə baxan hakimin nəzərinə çatdırılmışdır ki, İddiaçı1 iddia verməmişdən əvvəl cavabdehlər tərəfindən iddiaçıya qarşı "Kompensasiya verilməklə mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi” ilə əlaqədar digər hakimin icraatında mülki işə baxılır. O da məhkəmənin nəzərinə çatdırılmışdır ki, cavabdeh mənzilin mülkiyyətçisi Cavabdeh1 tərəfindən ilkin olaraq İddiaçı1 qarşı iddia qaldırılmışdır. Qeyd olunan bu faktlar hakimə təqdim olunan vəsatətdə öz əksini tapmasına baxmayaraq məhkəmə qəbul etdiyi qətnamədə nümayəndə Tahir Qurbanov tərəfindən verilmiş vəsatətə heç bir hüquqi qiymət verməmişdir. Bundan əlavə məhkəmə qətnamənin “qət etdi” hissəsində göstərmişdir ki, İddiaçı1 və azyaşlı övladına mülkiyyətçiyə məxsus olan mənzil istifadəsinə verilsin və ümumi istifadə yerləri birgə istifadədə saxlanılsın. Bununla da məhkəmə verilmiş iddiadan kənara çıxaraq MPM-in maddələrini pozmuşdur. İşdə iştirak edən şəxslərin izahatları Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən İddiaçı1 nümayəndəsi və vəkili Vəkil apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsinin dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. Məhkəmə kollegiyasının iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq İddiaçı1, Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 məhkəmə iclasına gəlməmişlər və bunun üzrlü səbəbdən olması barədə məlumat verməmişlər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikasının MPM və ya MPM) 185.1-ci maddəsində göstərilir ki, işdə iştirak edən şəxslər, məhkəməyə gəlməyə və ya gəlməməyin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirməyə və bu səbəblərin üzrlü olması barədə sübutlar təqdim etməyə borcludurlar. AzərbaycanRespublikasınınMPM-in 376.2-ci maddəsinə görə, işə baxılmanın vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş işdə iştirak edən şəxslərin gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. Lakin işdə iştirak edən şəxslər üzrlü səbəblərdən gəlmədiyi hallarda məhkəmə işin baxılmasını təxirə sala bilər. Həmin Məcəllənin 368.3-cü maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə onun məhkəməyə daxil olduğu gündən 3 ay müddətində baxılmalı və müvafiq məhkəmə aktı qəbul edilməlidir. Qanunvericiliyin istinad olunan tələbini, habelə mülki işlər üzrə apellyasiya şikayətinə baxılması üçün qanunla 3 aylıq müddət müəyyən olunmasını nəzərə alaraq məhkəmə kollegiyası onların iştirakı olmadan apellyasiya şikayətinə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Hüquq məsələləri Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. Həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində açıq və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsində göstərilir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. İş materiallarında olan və məhkəmə kollegiyasının iclasında tədqiq edilən: Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X3 xx.xx.2009-cu il tarixdə doğulmuşdur. Şəhadətnamədə uşağın anası İddiaçı1, atası isə Cavabdeh7 göstərilmişdir. Mingəçevir şəhər 8 saylı MİS-in xx xxxxxx 2016-cı il tarixli 2479 saylı 2 №-li forma arayışından görünür ki, İddiaçı1 ünvan 1 ünvanında yaşayır və himayəsində bir övladını saxlayır. Nikahın pozulması haqqında şəhadətnamədən görünür ki, İddiaçı1 və Cavabdeh7 arasında olan nikahın pozulması xx xxxxxx 2016-cı il tarixdə 231 № ilə qeydiyyata alınmışdır. Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən RX seriyalı ******* saylı çıxarışın surətindən görünür ki, ünvan 1 ünvanında yerləşən mənzil Cavabdeh1 adına xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında xx.xx.2015-ci il tarixdə qeydiyyata alınmışdır. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş ərizənin surətindən görünr ki, İddiaçı1 ünvan 1 ünvanının Cavabdeh1 adına özəlləşdirilməsinə və mülkiyyət hüququnun verilməsinə razılıq vermişdir. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsindən görünür ki, iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı cаvаbdehlər Məmmədоv Fərrux Həsən оğlu, Məmmədоvа Gülmаyə Çоbаn qızı, Məmmədоv Tаhir Fərrux оğlu və Məmmədоvа Tаhirə Fərrux qızınа qаrşı “mənzilin özəlləşdirilməsinə verdiyi ərizənin və mənzilin özəlləşdirilməsinin etibаrsız sаyılmаsı, çıxаrışın ləğv edilməsi” tələbinə dairiddia ərizəsi ilə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək Mingəçevir şəhəri N.Nərimаnоv küçəsi 34 sаylı evin 28 sаylı mənzilinin özəlləşdirilməsinin etibаrsız sаyılmаsı, cаvаbdeh Məmmədоv Tаhir Fərrux оğlunun аdınа verilmiş ******* nömrəli çıxаrışın ləğv edilməsi bаrədə qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmiş, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddiа təmin edilməmişdir. Həmin qətnamədən iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı apellyasiya şikayəti vermiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsi ilə iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tаrixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsindən iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı kassasiya şikayəti vermiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin xx xxxx 2018-ci il tarixli 2(102)-4018/2018 nömrəli qərarı ilə iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)- 35/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)- 328/2017 nömrəli qətnaməsindən görünür ki, iddiaçı Cavabdeh1 cavabdehlər Cavabdeh7 və İddiaçı1 qarşı kompensasiya verilməklə mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi tələbinə dairiddia ərizəsi ilə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək cavabdehlərin hərəsinə 6000 manat kompensasiya verilməklə mülkiyyətində olan Mingəçevir şəhəri N.Nərimanov küçəsi 34 № li evin 28 № li mənzilindən istifadə hüquqlarına xitam verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmiş, daha sonra, iddiaçı məhkəməyə ərizə verərək cavabdeh İddiaçı1 veriləcək kompensasiyanın məbləğini artıraraq, 8000 manat kompensasiya verməklə onun mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmiş və məhkəmənin qətnaməsi ilə iddia təmin olunmuş, iddiaçı Cavabdeh1 tərəfindən cavabdeh İddiaçı1 8000 (səkkiz min) manat kompensasiya verilməklə onun Mingəçevir şəhəri N.Nərimanov küçəsi 34 № li evin 28 № li mənzilinə istifadə hüququna xitam verilməsi, iddiaçı Cavabdeh1 tərəfindən Cavabdeh7 6000 (altı min) manat kompensasiya verilməklə onun Mingəçevir şəhəri N.Nərimanov küçəsi 34 № li evin 28 № li mənzilinə istifadə hüququna xitam verilməsi qət edilmişdir. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh İddiaçı1 tərəfindən apelyasiya şikаyəti verilmiş və Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(107)-2613/2019 nömrəli qətnaməsi ilə iş üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsinin cavabdeh İddiaçı1 münasibətdə dəyişdirilmədən sаxlаnılması, cavabdeh İddiaçı1 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsi qət edilmiş və qətnamə qanuni qüvvəyə minmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli 2(102)-7161/17 nömrəli qərarı ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2017-ci il tarixli 2(107)-1110/2017 nömrəli qətnaməsini ləğv edib yeni apellyasiya baxışına qaytararkən, işə yenidən baxan məhkəmə üçün göstərişlər müəyyən etmişdir. Ali Məhkəmənin qərarında göstərilmişdir ki, “Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh7 kassasiya şikayətində apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsinin əsası kimi ona istinad etmişdir ki, İddiaçı1 tərəfindən onlara qarşı iddia verilən zaman eyni zamanda Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin digər hakiminin icraatında onların iddiaçıya qarşı kompensasiya verməklə xüsusi mülkiyyətdə olan mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi ilə bağlı mülki işə baxılırdı. Hər iki işin bir icraatda birləşdirilməsi ilə bağlı səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən vəsatət verilmişdir. Lakin, hakim verilmiş vəsatətə heç bir hüquqi qiymət verməmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi də bu faktı araşdırmamışdır. Bu qanun pozuntusunun nəticəsində də bir-biri ilə əlaqəli olan mülki işlərlə bağlı ayrı-ayrı qətnamələr çıxarılmışdır. Bunların da nəticəsində cavabdehlərin mülkiyyət hüquqları pozulmuşdur. Belə ki, İddiaçı1 məhkəmə qətnamələrindən istifadə edərək ailədə konflikt yaratmaq üçün mənzilə köçmək niyyətindədir. Baxmayaraq ki, İddiaçı1 kompensasiya verilməklə bağlı Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin qətnaməsi mövcuddur.” MPM-in 420-ci maddəsinə görə, kassasiya instansiyasında işə baxan məhkəmənin qərarında şərh edilən göstərişlər həmin işə yenidən baxan məhkəmə üçün məcburidir. Ali Məhkəmənin tövsiyəsini nəzərə alan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, ilk olaraq Ali Məhkəmənin qərarında qeyd edilən məsələlər araşdırılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərini Ali Məhkəmənin qərarında göstərilən göstərişlərlə qarşılıqlı surətdə araşdıraraq belə qənaətə gəlir ki, birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbini təmin etməkdə haqlı olmamışdır. Apellyasiya şikayətinin dəlilləri əsaslıdır. Birinci instansiya məhkəməsi gəldiyi nəticəni belə əsaslandırmışdır ki, “iddiаçı övladı ilə ünvan 2 mənzil 16 ünvanına istifadə hüququ tanınmalıdır. Çünki, Cahan Məmmədov аilə üzvü kimi evin sаhibləri ilə bir yerdə mübаhisəli mənzildə yаşаmışdır. Məhkəmə təqdim оlunmuş sübutlаrı tədqiq edib Аzərbаycаn Respublikаsı MPM-nin 88-ci mаddəsinin tələblərinə uyğun qiymət verərək, işin mаhiyyəti üzrə həlli üçün əhəmiyyətli оlаn hаllаr kimi müəyyən etmişdir ki, İddiaçı1 xx xxxxxx 2008-ci ildə Cavabdeh7 ilə evlənmiş və ərinin yаşаdığı Mingəçevir şəhəri, N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzilinə gəlin köçmüşdür. Birgə nikahlarından xx xxxxxxxx 2009-cu ildə Aysu аdlı uşаqlаrı dоğulmuşdur. Hazırda İddiaçı1 ərindən аyrılıb vаlideynlərinin yаnındа yаşаyır və uşаq dа оnun yаnındаdır. Mənzildən istifаdə üzrə iddiаçı ilə cаvаbdehlərin аrаsındа ixtilаf vаrdır. Bundan əlavə mübahisəli mənzil cavabdehin razılığı olmaqla 2014-cü ildə özəlləşmişdir.”. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin mübahisə üzrə hüquqi mövqeyi ilə razılaşmır. İşin həqiqi hallarından görünür ki, İddiaçı1 iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə mürаciət edərək, onun və azyaşlı övladı xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 Cavabdeh1 adına olan Mingəçevir şəhərindəki N.Nərimanov küçəsi ev 34 mənzil 38-ə köçürülmələri haqqında qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmiş, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsi ilə iddia təmin edilmişdir. Qeyd olunan qətnamə qəbul edildikdən sonra Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin icraatında iddiaçı Cavabdeh1 cavabdehlər Cavabdeh7 və İddiaçı1 qarşı kompensasiya verilməklə mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi tələbinə dair mülki iş olmuş, həmin işlə bağlı Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsi çıxarılmış, həmin qətnamə ilə iddia tələbi təmin edilmişdir. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsindən cavabdeh İddiaçı1 apellyasiya şikayəti vermişdir. Həmin apellyasiya şikayəti üzrə işə baxılarkən Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxx 2017-ci il tarixli 2(107)-1315/2017 nömrəli qərardadı ilə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsində İddiaçı1cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 qarşı mənzilin özəlləşdirilməsinə verdiyi ərizənin və mənzilin özəlləşdirilməsinin etibarsız sayılması, çıxarışın ləğv edilməsi tələbinə dair iddiası ilə bağlı iş üzrə yekun qərar qəbul edilənə və qəbul ediləcək qərar qanuni qüvvəsini alana kimi iş üzrə icraat dayandırılmışdır. Qeyd oluan işə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsində baxılmış və məhkəmənin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddiа təmin edilməmişdir. Həmin qətnamədən iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı apellyasiya şikayəti vermiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsi ilə iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tаrixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsindən iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı kassasiya şikayəti vermiş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin xx xxxx 2018-ci il tarixli 2(102)-4018/2018 nömrəli qərarı ilə iddiаçı Məmmədоvа Cаhаn Xаnbаbа qızı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli 2(107)-35/2018 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi qanuni qüvvəyə mindikdən sonra Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsinə mahiyyəti üzrə baxılmış və Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxxxxxxx 2019-cu il tarixli 2(107)- 2613/2019 nömrəli qətnaməsi ilə iş üzrə Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017ci il tarixli 2(051)-328/2017 nömrəli qətnaməsinin cavabdeh İddiaçı1 münasibətdə dəyişdirilmədən sаxlаnılması, cavabdeh İddiaçı1 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinin təmin edilməməsi qət edilmişdir. Göründüyü kimi, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı1 8000 (səkkiz min) manat kompensasiya verilməklə onun Mingəçevir şəhəri N.Nərimanov küçəsi 34 № li evin 28 № li mənzilinə istifadə hüququna xitam verilməsi qət edilmişdir. Qeyd olunan qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyindən artıq İddiaçı1 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü övladı X1 Cavabdeh1 adına olan Mingəçevir şəhəri N.Nərimanov küçəsi 34 saylı evin 28 saylı mənzilinə köçürülməsinə zərurət qalmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 233.3-cü maddəsinə əsasən, qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra tərəflər və işdə iştirak edən digər şəxslər, habelə onların hüquq varisləri məhkəmədə eyni iddia tələblərini, eyni əsas üzrə yenidən irəli sürə bilməzlər, habelə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş faktlara və hüquq münasibətlərinə qarşı başqa prosesdə mübahisə edə bilməzlər. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərini əsaslı hesab edir. MPM-in 14.2-ci maddəsinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. MPM-in 217-ci maddəsinə əsasən, məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxxx 2005-ci il tarixli 04 nömrəli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmə qətnaməsi mülki və iqtisadi mübahisələrdən irəli gələn işlər üzrə ədalət mühakiməsinin yekun aktı olduğu üçün onun qəbul edilməsi ilə mübahisəli hüquq münasibətlərində müəyyənlik yaranmalı, pozulmuş və mübahisə edilən hüquqların və qanunla qorunan mənafelərin real bərpası təmin olunmalıdır. Qərarın 2.4-cü bəndinə görə, qətnamə o vaxt əsaslı hesab edilir ki, onda baxılan iş üçün əhəmiyyətli olan, qanunun tələblərinə uyğun olaraq işə aid edilən və mötəbər sübutlarla təsdiq olunan faktlar əks etdirilmiş olsun, məhkəmənin iş üzrə müəyyən edilən faktlardan irəli gələn qəti nəticəsi onda şərh edilsin, habelə qətnamədə göstərilən hallar işin materiallarına uyğun olsun. Məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, hər hansı bir məhkəmə aktının qanuni və əsaslı hesab edilməsi üçün əsas şərtlərdən biri onun ədalətli olmasıdır. X4 Məhkəməsi özünün bir çox qərarlarında (“Delkart Belçikaya qarşı” iş üzrə xx xxxxxx 1970-ci il tarixli qərarı, “Piersack Belçikaya qarşı” iş üzrə xx xxxxxxx 1982-ci il tarixli qərarı və i.) vurğulamışdır ki, “Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bərabər, ədalətin bərqərar edildiyi də aydın görünməlidir.” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu “N.Məmmədovanın şikayəti üzrə məhkəmə aktlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” xx xxxxxx 2006-cı il tarixli qərarında qeyd etmişdir ki, məhkəmə qətnaməsi hüquqla bağlı mübahisəyə baxıldıqdan sonra məhkəmə iclasında müəyyən olunmuş işin faktiki halları və hüquq normaları əsasında çıxarılır. İddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənərsə, məhkəmə öz qətnaməsilə bu hüququ müdafiə etməlidir. Əgər iddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənməzsə, məhkəmə onun iddiasını rədd etməli və bununla da, cavabdehin iddiaçının əsassız hərəkətləri və ya fikirləri ilə pozula biləcək hüquqlarını müdafiə etməlidir. Hər bir halda məhkəmənin qətnaməsi, ilk növbədə, məhz mübahisə tərəflərinin fərdi hüquqlarını və qanuni mənafelərini müdafiə edən akt kimi çıxış etməlidir. MPM-in 385.1.1-ci mаddəsinə görə, maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi məhkəmə qətnaməsinin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsasdır. MPM-in 384.0.2-ci mаddəsinə əsаsən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər. Beləliklə, məhkəməkollegiyаsıiş üzrə toplаnmış sübutlаrıyuxаrıdаşərholunаn Ali Məhkəmənin xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli 2(102)-7161/17 nömrəli qərarı ilə müəyyən edilən göstərişlər vəmаddivəprosessuаlhüquqnormаlаrıiləəlаqəlişəkildətədqiqedərəkhesаb edirki, Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 tərəfindən verilmiş аpellyаsiyа şikаyəti təmin edilməli, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)- 375/2017 nömrəli qətnaməsi ləğv edilməli, iş üzrə yeni qətnamə çıxarılmalı, yeni qətnamə ilə İddiaçı1 Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 qarşı “onun xx xxxxxxxx 2009-cu il təvəllüdlü övladı X3 ilə birlikdə Cavabdeh1 adına olan ünvan 1-ə köçürülmələri” haqqında iddiası təmin edilməməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 384, 392, 393, 402-406-cı mаddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Qət etdi: Cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh3 və Cavabdeh5 tərəfindən verilmiş аpellyаsiyа şikayəti təmin edilsin. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin xx xxxxxx 2017-ci il tаrixli 2(051)-375/2017 nömrəli qətnaməsi ləğv edilsin və mülki iş üzrə yeni qətnamə çıxarılsın. İddiaçı1 cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh3, Cavabdeh7 və Cavabdeh5 qarşı “onun xx xxxxxxxx 2009-cu il təvəllüdlü övladı X3 ilə birlikdə Cavabdeh1 adına olan ünvan 1-ə köçürülmələri” haqqında iddia tələbi təmin edilməsin. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən, tərəflər, üçüncü şəxslər, xüsusi icraat işləri üzrə isə ərizəçi və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qаydаdа verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyаsı vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyаsına kassasiya şikayəti verə bilərlər.