Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-1175/2025 16.09.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Iddiaçı İddiaçıəhmdar Cəmiyyəti “xxxx” Bankının cavabdehlər cavabdeh2 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 qarşı tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və s. tələblərə dair kommersiya mübahisəsi üzrə (Açar sözlər: əldən çıxmış fayda, dəbbə pulu, məhkəmə xərci) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası hakimlər Mahmudova Təranə Nəriman qızının sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Abdullayev Elşən Uğur oğlu, Şirinov Ziya Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Məhərrəmova Günel Elman qızının katibliyi, iddiaçı İddiaçıəhmdar Cəmiyyəti “xxxx” Bankının nümayəndəsi nümayəndə4, maraqlı şəxs Maraqlı şəxs nümayəndəsi (vəkili) nümayəndə1 iştirakları ilə Iddiaçı İddiaçıəhmdar Cəmiyyəti “xxxx” Bankının cavabdehlər cavabdeh2 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti və cavabdeh1 qarşı tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və s. tələblərə dair kommersiya mübahisəsi üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli e-*-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi: Işin halları
1. ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinin 1.1-ci bəndinə əsasən bank borc alana 12 (on iki) ay müddətinə, illik 12% ödənilməsi şərtilə, 2060000 manat məbləğində kredit verməyi, borc alan isə kreditdən 1.2-ci bənddə göstərilən məqsəd üçün istifadə etməyi, müqavilə ilə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada krediti qaytarmağı və ona hesablanmış faziləri banka ödəməyi öhdəsinə götürür.
2. Həmin müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən kredit xətti açılmasının məqsədi: borc alanın təsisçisi olduğu “xxxx” MMC-nin və “xxxx” MMC-nin faiz borcları üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi;
3. Müqavilənin 1.3-cü bəndinə əsasən borc alanın müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqavilələri üzrə ipoteka predmeti olan əmlak obyekti çıxış edir;
4. Müqavilənin 2.1-ci bəndinə əsasən kredit müqavilənin 3.4.6-cı yarımbəndində göstərilən vəzifə borc alan tərəfindən icra edildikdən sonra 5 iş günü ərzində bank tərəfindən borc alana bankda açılmış AZ**HAJCRAZN************** nömrəli cari hesaba köçürülməklə verilir;
5. Müqavilənin 2.4-cü bəndinə əsasən kredti üzrə əsas borc müqavilənin 1.1-ci bəndində göstərilən müddətdə tam həcmdə qaytarılamlı, kredit üzrə faktiki istifadə edilmiş kredit məbləğinə hesablanmış faizlər isə, ssuda hesabı üzrə borcun yarandığı təqvim ayından başlamaqla, hər ayın 29-dan gec olmayaraq ödənilməlidir;
6. Müqavilənin 3.4-cü bəndinə əsasən borc alanın müqavilə üzrə ödənişləri vaxtlıvaxtında və bu müqavilə ilə müəyyən olunan qaydada və şərtlərlə həyata keçirmək vəzifəsi vardır;
7. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən müqavilənin 3.4.11-ci yarımbəndində nəzərdə tutulan öhdəlik, həmin yarımbəndlə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada borc alan tərəfindən icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə, bank öz mülahizəsinə uyğun olaraq seçdiyi sığorta təşkilatı ilə sığorta müqavilələri bağlamaqla 1.3-cü bənddə göstərilən xxxx, o cümlədən 1.4-cü bənddə müəyyənləşdirilən qaydada bağlanacaq müvafiq təminat müqavilələri üzrə ipoteka predmetlərini öz xeyrinə sığortalayır; 6.1-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə öz vəzifələrini icra etməyən və ya lazımınca icra etməyən tərəf digər tərəfə vurduğu zərərə görə Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan qanunvericiliyinə əsasən məsuliyyət daşıyır və qarşı tərəfə vurduğu zərərə görə tam həcmdə ödəməlidir. Müqavilə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
8. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini kredit müqaviləsi üzrə borc alanın üzərinə qoyulmuş öhdəliyin qismən yerinə yetirilməsi ilə bağlı tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinin tənzimlənməsi təşkil edir;
9. Müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən kredit müqaviləsinin 1.3.1-ci bəndinə dəyişiklik edilmiş və aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: 1.3.1. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqavilələri və ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/100000400104120/IM- 1, DKM/100000400104120/IM-2, DKM/***************/IM-* nömrəli ipoteka müqavilələri üzrə ipoteka predmeti olan əmlaklar çıxış edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
10. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə kreditləşmə müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinin tənzimlənməsi bu sazişin predmetini təşkil edir;
11. Müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən sazişin 1.1-ci bəndinə müvafiq olaraq kredit müqaviləsinin 1.1 və 2.4-cü bəndlərinə dəyişiklik edilmiş və aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: 1.1. Bu müqaviləyə əsasən bank borc alan 24 ay müddətinə 2060000 manat məbləğində, kreditdən istifadəyə görə illik 12% ödənilməsi şərtilə kredit verməyi, borc alan isə kreditdən 1.2-ci bənddə göstərilən məqsəd üçün istifadə etməyi, müqavilə ilə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada kredit qaytarmağı və ona hesablanmış faizləri banka ödəməyi öhdəsinə götürür;
12. Müqavilənin 2.4. Kredit üzrə əsas borc bu müqavilənin 1.1-ci bədninə göstərilən müddətdə tam həcmdə qaytarılmalı, kredit üzrə faktiki istifadə edilmiş kredit məbləğinə hesablanmış faizlər isə ssuda hesabı üzrə borcun yarandığı təqvim ayından başlamaqla, hər ayın 29-dan gec olmayaraq ödənilməlidir. Ödənişlərin konkret tarix və məbləğləri müqavilənin saylı əlavəsində göstərilir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
13. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə kreditləşmə müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması və digər məsələlər ilə bağlı tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinin tənzimlənməsi bu sazişin predmetini təşkil edir;
14. Müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən sazişin 1.1-ci bəndinə müvafiq olaraq kredit müqaviləsinin 1.1, 1.3, 1.4, 4.1-ci bəndləri və 3.1.4-cü və 3.4.11-ci yarımbəndləri aşağıdakı redaksiyada verilmişdir: 1.1. Bu müqaviləyə əsasən bank borc alana 36 ay müddətinə 2060000 manat məbləğində kreditdən istifadəyə görə illik 12% ödənilməsi şərtilə kredit verməyi, borc alan isə kreditdən 1.2-ci bənddə göstərilən məqsəd üçün istifəadə etməyi, müqavilə ilə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada kredit qaytarmağı və ona hesablanmış faizləri banka ödəməyi öhdəsinə götürür;
15. Müqavilənin 1.3-cü bəndinə əsasən borc alanın bu müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqavilələri və ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/100000400104120/IM-1, DKM/100000400104120/IM-2, DKM/***************/IM-* nömrəli ipoteka müqavilələri üzrə ipoteka predmeti olan əmlaklar çıxış edir;
16. Müqavilənin 1.4-cü bəndinə əsasən borc alan bu müqavilənin imzalanması tarixindən 15 iş günü müddətindən geç olmayaraq “xxxx” MMC-yə məxsus olan Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, 3148-ci məhəllə, Mirəli Seyidov küçəsində istifadədə olan 0.03084 ha torpaq sahəsində yerləşən **C nömrəli, 4 mərtəbəli, 1643,6 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasını müvafiq sonrakı ioteka müqaviləsi üzrə ipoteka ilə bankın xeyrinə yüklü edilməsin təmin etməyi borc alan öz öhdəsinə götürür;
17. Müqavilənin 3.1.4-cü bəndinə əsasən bu müqavilənin 1.3-cü bəndində göstərilən təminat müqavilələrində, o cümlədən 1.4-cü bəndində müəyyənləşdirilən qaydada bağlanacaq müvafiq təminat müqaviləsində ipoteka predmetlərinin müvafiq sığorta risklərindən sığortalanması üzrə nəzərdə tutulmuş öhdəliklər borc alan tərəfindən həmin müqavilələrə uyğun olaraq icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə, ipoteka predmetlərini bu müqavilənin 4-cü maddəsi ilə müəyyənləşdirilən şərtlərə və qaydada müstəqil surətdə sığortalamaq;
18. Müqavilənin 3.4.11-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 1.3-cü bəndində göstərilən təminat müqavilələri, o cümlədən 1.4-cü bəndində müəyyənləşdirilən qaydada bağlanacaq müvafiq təminaq müqaviləsi üzrə ipoteka predmetlərinin müvafiq sğorta risklərindən sığortalanması üzrə nəzərədə tutulmuş öhədliklrəin icrasını qeyd edilən müqavilələr ilə müəyyənləşdirilən şərtlərə və qaydada təmin etməklə həmin öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təsdiq edən sənədləri banka təqdim etmək;
19. Müqavilənin 4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 3.4.11-ci yarımbəndində nəzərdə tutulan öhdəlik, həmin yarəımbənddə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada borc alan tərəfindən icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə, bank öz mülahizəsinə uyğun olaraq seçdiyi sığorta təşkilatı ilə sığorta müqavilələri bağlamaqla 1.3-cü bənddə göstərilən təminat müqavilələri, o cümlədən 1.4-cü bənddə müəyyənləşdirilən qaydada bağlanacaq müvafiq təminat üzrə ipoteka predmetlərini öz xeyrinə sığortalayır. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
20. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə * nömrəli əlavə olan ##.##.2021-ci il tarixli ödəniş cədvəlinin məzmunundan müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs tərəfindən ##.##.2022-ci il tarixinədək ASC “xxxx” Bankı-yə kredit müqaviləsi üzrə 2060000 manat əsas borc, 267800 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2327800 manat ödəniş edilməlidir. Əlavə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
21. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə * nömrəli əlavə olan ödəniş cədvəlinin ##.##.2022-ci il tarixli yeni redaksiyasının məzmunundan müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs tərəfindən ##.##.2023- cü il tarixinədək ASC “xxxx” Bankı-yə kredit müqaviləsi üzrə 2060000 manat əsas borc, 267800 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 2327800 manat ödəniş edilməlidir. Əlavə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
22. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə * nömrəli, kredit üzrə faktiki illik faiz dərəcəsi barədə məlumat, FIFD-nin hesablanması zamanı nəzərə alınan və alınmayan ödənişlərin siyahısı və miqdarı adlı əlavənin məzmunundan müəyyən olunur ki, kredit üzrə FIFD – 13.34% təşkil edir. Əlavə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
23. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə * nömrəli, kredit üzrə faktiki illik faiz dərəcəsi barədə məlumat, FIFD-nin hesablanması zamanı nəzərə alınan və alınmayan ödənişlərin siyahısı və miqdarı adlı əlavənin ##.##.2021-ci il tarixli yeni redaksiyasının məzmunundan müəyyən olunur ki, kredit üzrə FIFD – 12.05% təşkil edir. Əlavə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
24. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə * nömrəli, kredit üzrə faktiki illik faiz dərəcəsi barədə məlumat, FIFD-nin hesablanması zamanı nəzərə alınan və alınmayan ödənişlərin siyahısı və miqdarı adlı əlavənin ##.##.2022-ci il tarixli yeni redaksiyasının məzmunundan müəyyən olunur ki, kredit üzrə FIFD – 12.05% təşkil edir. Əlavə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
25. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx Bank, ipoteka qoyan cavabdeh2 MMC və borcalan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən borc alanın ipoteka saxlayan qarşısında 1.2-ci bənddə göstərilən kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan müqavilənin 3.1-ci bəndində göstərilən əmlakın ipoteka saxlayanın ipoteka hüququ ilə yüklü edilməsi müqavilənin predmetini təşkil edir; 1.2-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə ipoteka ilə təmin edilən öhdəlik ipoteka saxlayanla ipoteka qoyan arasında Bakı şəhərində bağlanmış ## ###### 2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn bütün pul tələbləridir; 3.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmeti Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı Şəhər Ərazi Idarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ##.##.2021-ci il tarixli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0614 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, 488.9 kv.m ümumi, 135. kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evidir; 3.5-ci bəndinə əsasən “xxxx” konsaltinq şirkətinin ##.##.2021-ci il tarixli, XB ****** saylı ekspert rəyinə əsasən ipoteka predmetinin bazar qiyməti 250000 manat, likvid dəyəri isə 130000 manat məbləğində müəyyən edilir; 6.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmetinə tutma Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada yönəldilir; 6.2-ci bəndinə əsasən qanunvericilikdə, kredit müqaviləsi və ya müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda ipoteka saxlayan ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi prosedurunun başlanmasını ipoteka qoyana yazılı şəkildə bildirir. Bu bildirişi aldığı tarixdən 1 ay ərzində ipoteka qoyan kredit müqaviləsi üzrə ipoteka saxlayan qarşısında öz öhdəliklərini tam həcmdə yerinə yetirir və ya məhkəməyə müraciət edilmədən ipoteka predmeti hesabına ipoteka saxlayanın tələblərinin ödənilməsi haqqında ipoteka saxlayanla notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşma bağlaya bilər. Bildirişi aldığı tarixdən keçən 1 ay ərzində ipoteka qoyan yuxarıda göstərilən hərəkətlərdən hər hansı birini etmədikdə, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi məhkəmə qaydasında həyata keçirlir. Müqavilə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
26. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə (##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla) ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
27. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə (##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı və ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişlər nəzərə alınmaqla) ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
28. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan cavabdeh2 MMC və borcalan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən borc alanın ipoteka saxlayan qarşısında 1.2-ci bənddə göstərilən kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan müqavilənin 3.1-ci bəndində göstərilən əmlakın ipoteka saxlayanın ipoteka hüququ ilə yüklü edilməsi müqavilənin predmetini təşkil edir; 1.2-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə ipoteka ilə təmin edilən öhdəlik ipoteka saxlayanla ipoteka qoyan arasında Bakı şəhərində bağlanmış ## ###### 2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn bütün pul tələbləridir; 3.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmeti Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı Şəhər Ərazi Idarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ##.##.2021-ci il tarixli çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, 488.9 kv.m ümumi, 135.2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evidir; 3.5-ci bəndinə əsasən “xxxx” konsaltinq şirkətinin ##.##.2021-ci il tarixli, XB ****** saylı ekspert rəyinə əsasən ipoteka predmetinin bazar qiyməti 265000 manat, likvid dəyəri isə 145000 manat məbləğində müəyyən edilir; 6.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmetinə tutma Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada yönəldilir; 6.2-ci bəndinə əsasən qanunvericilikdə, kredit müqaviləsi və ya müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda ipoteka saxlayan ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi prosedurunun başlanmasını ipoteka qoyana yazılı şəkildə bildirir. Bu bildirişi aldığı tarixdən 1 ay ərzində ipoteka qoyan kredit müqaviləsi üzrə ipoteka saxlayan qarşısında öz öhdəliklərini tam həcmdə yerinə yetirir və ya məhkəməyə müraciət edilmədən ipoteka predmeti hesabına ipoteka saxlayanın tələblərinin ödənilməsi haqqında ipoteka saxlayanla notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşma bağlaya bilər. Bildirişi aldığı tarixdən keçən 1 ay ərzində ipoteka qoyan yuxarıda göstərilən hərəkətlərdən hər hansı birini etmədikdə, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi məhkəmə qaydasında həyata keçirlir. Müqavilə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
29. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə (##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla) ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
30. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə (##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı və ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişlər nəzərə alınmaqla) ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
31. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan X4 və borc alan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən borc alanın ipoteka saxlayan qarşısında 1.2-ci bənddə. göstərilən kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan müqavilənin 3.1-ci bəndində göstərilən əmlakın ipoteka saxlayanın ipoteka hüququ ilə yüklü edilməsi müqavilənin predmetini təşkil edir. Həmin müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə ipoteka ilə təmin edilən öhdəlik ipoteka saxlayanla ipoteka qoyan arasında Bakı şəhərində bağlanmış ## ###### 2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn bütün pul tələbləridir. Həmin müqavilənin 3.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmeti Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşnmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı Şəhər Ərazi Idarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ##.##.2015-ci il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, 2948-ci məhəllə, Xudu Məmmədov küçəsində istifadəsində olan 0.03604 ha torpaq sahəsində yerləşən *D nömrəli, 3 mərtəbəli, 1334.2 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasıdır. Həmin müqavilənin 3.2-ci bəndinə əsasən ipoteka qoyan təsdiq edir ki, müqavilənin bağlanması anına ipoteka predmeti onun mülkiyyətindədir və bu müqavilənin 3.2.1-ci yarımbəndində göstərilən öhdəliklərin təminatı qismində çıxış edir: ##.##.2015-ci il tarixli, *************** nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka saxlayanla “xxxx” MMC arasında bağlanmış ##.##.2015-ci il tarixli, *************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin. Həmin müqavilənin 3.5-ci bəndinə əsasən “xxxx” konsaltinq şirkətinin ##.##.2020-ci il tarixli, XB ****** saylı ekspert rəyinə əsasən ipoteka predmetinin bazar qiyməti 2000000 manat, likvid dəyəri isə 1700000 manat məbləğində müəyyən edilir. Həmin müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmetinə tutma Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada yönəldilir. Həmin müqavilənin 6.2-ci bəndinə əsasən qanunvericilikdə, kredit müqaviləsi və ya müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda ipoteka saxlayan ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi prosedurunun başlanmasını ipoteka qoyana yazılı şəkildə bildirir. Bu bildirişi aldığı tarixdən 1 ay ərzində ipoteka qoyan kredit müqaviləsi üzrə ipoteka saxlayan qarşısında öz öhdəliklərini tam həcmdə yerinə yetirir və ya məhkəməyə müraciət edilmədən ipoteka predmeti hesabına ipoteka saxlayanın tələblərinin ödənilməsi haqqında ipoteka saxlayanla notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşma bağlaya bilər. Bildirişi aldığı tarixdən keçən 1 ay ərzində ipoteka qoyan yuxarıda göstərilən hərəkətlərdən hər hansı birini etmədikdə, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi məhkəmə qaydasında həyata keçirlir. Müqavilə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
32. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
33. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
34. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan cavabdeh1 və borc alan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən borc alanın ipoteka saxlayan qarşısında 1.2-ci bənddə göstərilən kredit müqaviləsinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə ipoteka qoyana mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan müqavilənin 3.1-ci bəndində göstərilən əmlakın ipoteka saxlayanın ipoteka hüququ ilə yüklü edilməsi müqavilənin predmetini təşkil edir. Həmin müqavilənin 1.2-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə ipoteka ilə təmin edilən öhdəlik ipoteka saxlayanla ipoteka qoyan arasında Bakı şəhərində bağlanmış ## ###### 2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn bütün pul tələbləridir. Həmin müqavilənin 3.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmeti Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşnmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı Şəhər Ərazi Idarəsi tərəfindən verilmiş Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı barədə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən ##.##.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən ipoteka qoyana məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsidir. Həmin müqavilənin 3.2-ci bəndinə əsasən ipoteka qoyan təsdiq edir ki, müqavilənin bağlanması anına ipoteka predmeti onun mülkiyyətindədir və bu müqavilənin 3.2.1-ci və 3.2.2-ci yarımbəndlərində göstərilən öhdəliklərin təminatı qismində çıxış edir: Ipoteka saxlayanla “xxxx” MMC arasında bağlanmış ##.##.2012-ci il tarixli, ************ nömrəli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin; ipoteka saxlayanla “xxxx” MMC arasında bağlanmış ##.##.2015-ci il tarixli, *************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin. Həmin müqavilənin 3.5-ci bəndinə əsasən “xxxx” konsaltinq şirkətinin ##.##.2020-ci il tarixli, XB ****** saylı ekspert rəyinə əsasən ipoteka predmetinin bazar qiyməti 2300000 manat, likvid dəyəri isə 2000000 manat məbləğində müəyyən edilir. Həmin müqavilənin 6.1-ci bəndinə əsasən ipoteka predmetinə tutma Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada yönəldilir. Həmin müqavilənin 6.2-ci bəndinə əsasən qanunvericilikdə, kredit müqaviləsi və ya müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda ipoteka saxlayan ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi prosedurunun başlanmasını ipoteka qoyana yazılı şəkildə bildirir. Bu bildirişi aldığı tarixdən 1 ay ərzində ipoteka qoyan kredit müqaviləsi üzrə ipoteka saxlayan qarşısında öz öhdəliklərini tam həcmdə yerinə yetirir və ya məhkəməyə müraciət edilmədən ipoteka predmeti hesabına ipoteka saxlayanın tələblərinin ödənilməsi haqqında ipoteka saxlayanla notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşma bağlaya bilər. Bildirişi aldığı tarixdən keçən 1 ay ərzində ipoteka qoyan yuxarıda göstərilən hərəkətlərdə hər hansı birini etmədikdə, ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi məhkəmə qaydasında həyata keçirlir. Müqavilə tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
35. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
36. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişin 1.1-ci bəndinə əsasən sazişin predmetini ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş bağlanmaqla kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı edilmiş dəyişikliklərin sonrakı ipoteka müqaviləsində əks edilməsi təşkil edir. Saziş tərəflərin imzası və ASC “xxxx” Bankının möhürü ilə təsdiq edilmişdir.
37. X5 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, cavabdeh1 məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsi ünvanında yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin ipoteka qoyulmasına razılıq vermiş, borc öhdəliyi yerinə yetirilməzsə və bununla əlaqədar əmlaka tutma yönəldilərsə, hər hansı şərtsiz əmlakı, qeydiyyatdan çıxmaqla tərk edəcəyini və həmin əmlaka qarşı hüquqlarından imtina edəcəyini bildirmişdir.
38. X1 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, birgə nikah dövründə əldə edilmiş, əri X4 məxsus olan ünvan 3 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış binasının ASC “xxxx” Bankına ipoteka ilə yüklü edilməsinə etiraz etmədiyi bildirilmişdir.
39. X5 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, birgə nikah dövründə əldə edilmiş, əri cavabdeh1 məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən torpaq sahəsi ilə əlaqədar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə * nömrəli əlavə sazişin bağlanmasına etiraz etməmişdir.
40. X1 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, birgə nikah dövründə əldə edilmiş, əri X4 məxsus olan ünvan 3 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış binası ilə əlaqədar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə ** nömrəli əlavə sazişin bağlanmasına etiraz etməmişdir.
41. X5 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, birgə nikah dövründə əldə edilmiş, əri cavabdeh1 məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən torpsaq sahəsi ilə əlaqədar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə * nömrəli əlavə sazişin bağlanmasına etiraz etməmişdir.
42. X1 tərəfindən notarial qaydada yazılmış ərizənin məzmunundan müəyyən olunur ki, birgə nikah dövründə əldə edilmiş, əri X4 məxsus olan ünvan 3 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış binası ilə əlaqədar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsinə * nömrəli əlavə sazişin bağlanmasına etiraz etməmişdir.
43. ##.##.2024-cü il tarixli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişin qeydə alınması haqqında ərizələrin məzmunundan müəyyən olunur ki, ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bankı tərəfindən ipoteka qoyan cavabdeh2 MMC, Maraqlı şəxs, cavabdeh1 və X4 müvafiq bildirişlər göndərilmişdir. Ipoteka predmetlərinə (Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci Ipoteka predmeti); ##.##.2021-ci il tarixli, DKM-***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci Ipoteka predmeti) və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsi) tutmanın yönəldilməsi haqqında bildirişlərin qeydə alınması haqqında ərizə Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsin * saylı Bakı Ərazi Idarəsinə təqdim olunmuş və həmin idarədə qeydə alınmışdır. Iddiaçı ASC “xxxx” Bankı ipoteka bildirişlərinin Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsin * saylı Bakı Ərazi Idarəsində qeydiyyata alınması üçün ümumilikdə 60 (altmış) manat məbləğində dövlət rüsumu və 312 (üç yüz on iki) manat məbləğində xidmət haqqı ödəmişdir.
44. ASC “xxxx” Bankı tərəfindən tərtib edilmiş maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankı qarşısında ##.##.2024-cü il tarixinə olan vaxtı keçmiş borcu 1864000 manat, hesablanmış adi faiz borcu 39375 manat, cərimə faizləri üzrə borcu 159306,25 manat, kreditin müddətinin bitməsi tarixindən ##.##.2024-cü il tarixinədək illik 10.8% dərəcəsi ilə faizlər şəklində hesablanmış əldən çıxmış fayda 114700,5 manat olmaqla, cəmi borc 2177381,75 manat təşkil edir.
45. ASC “xxxx” Bankı tərəfindən tərtib edilmiş maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankı qarşısında ##.##.2024-cü il tarixinə olan vaxtı keçmiş borcu 1843000 manat, hesablanmış adi faiz borcu 39375 manat, cərimə faizləri üzrə borcu 197056,67 manat, kreditin müddətinin bitməsi tarixindən ##.##.2024-cü il tarixinədək illik 10.8% dərəcəsi ilə faizlər şəklində hesablanmış əldən çıxmış fayda 141880,8 manat olmaqla, cəmi borc 2221312,47 manat təşkil edir.
46. ASC “xxxx” Bankı tərəfindən tərtib edilmiş maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankı qarşısında ##.##.2025-ci il tarixinə olan vaxtı keçmiş borcu 823000 manat, hesablanmış adi faiz borcu 39375 manat, cərimə faizləri üzrə borcu 330682,5 manat, kreditin müddətinin bitməsi tarixindən ##.##.2025-ci il tarixinədək illik 10.8% dərəcəsi ilə faizlər şəklində hesablanmış əldən çıxmış fayda 238091,4 manat olmaqla, cəmi borc 1431148,9 manat təşkil edir.
47. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş RX seriyalı, ******* saylı çıxarışdan müəyyən edilir ki, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsi 2.55 ha torpaq sahəsi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında cavabdeh1 məxsusdur (qeydiyyat nömrəsi-1613003463, qeydiyyat tarixi-##.##.2013).
48. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş RX seriyalı, ******* saylı çıxarışdan müəyyən edilir ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən 1334.2 kv.m qeyri-yaşayış sahəsi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında X4 məxsusdur (qeydiyyat nömrəsi-1115030916, qeydiyyat tarixi-##.##.2015).
49. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş çıxarışdan müəyyən edilir ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında cavabdeh2 MMC-yə məxsusdur (qeydiyyat nömrəsi- 1121088317, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
50. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş çıxarışdan müəyyən edilir ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında cavabdeh2 MMC-yə məxsusdur (qeydiyyat nömrəsi- 1121089205, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
51. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1620027435, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
52. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli ** nömrəli əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi- **********, qeydiyyat tarixi-##.##.2022).
53. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1621043055, qeydiyyat tarixi- ##.##.2021).
54. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən 1334.2 kv.m sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1120116391, qeydiyyat tarixi04.01.2021).
55. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən 1334.2 kv.m sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi1121172697, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
56. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən 1334.2 kv.m sənaye, nəqliyyat, rabitə, müdafiə və digər təyinatlı torpaqlar ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş və ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-**********, qeydiyyat tarixi-##.##.2023).
57. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1121116866, qeydiyyat tarixi- ##.##.2021).
58. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1121116856, qeydiyyat tarixi- ##.##.2021).
59. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1121172684, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
60. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-1121172679, qeydiyyat tarixi-##.##.2021).
61. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş və ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-**********, qeydiyyat tarixi-##.##.2023).
62. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş Çıxarışın məzmunundan müəyyən edilir ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən 0.01639 ha sahədə yerləşən 488.9 kv.m fərdi yaşayış evi ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş və ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə saziş nəzərə alınmaqla ** saylı əlavə saziş üzrə ASC “xxxx” Bankının xeyrinə yüklüdür (qeydiyyat nömrəsi-**********, qeydiyyat tarixi-##.##.2023).
63. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2021-ci il tarixli, *-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsindən görünür ki, iddiaçı ASC "xxxx" Bankın cavabdehlər X2, Məmmədov Qüdrət Ismayıl oğluna, cavabdeh1, X8 və X4 (üçüncü şəxs "xxxx" MMC) qarşı borcun ödənilməsi və tutmanın ipoteka predmetlərinə yönəldilməsi tələbi təmin edilmiş, ##.##.2015-ci il tarixli, ***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə cavabdeh X8 məxsus ilkin satış qiyməti 155000 manat olan ünvan 9 ünvanında yerləşən, 87.4 m2 , ümumi 55.6 m2 yaşayış, 31.8 m2 yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzil, ##.##.2015-ci il tarixli, ***************/SIM- * nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə cavabdeh cavabdeh1 məxsus ilkin satış qiyməti 330000 manat olan ünvan 1 ünvanında, istifadəsində olan 0.056 ha torpaq sahəsində yerləşən, 1 001.4 m2 , ümumi 268.4 m2 yaşayış, 733.0 m2 yardımçı sahədən ibarət, 2 mərtəbəli, 9 otaqlı tərdi yaşayış evi, ##.##.2015-ci il tarixli, ***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə cavabdeh cavabdeh1 məxsus ilkin satış qiyməti 900000 manat olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən, kateqoriyasına görə ehtiyat fondu teyinatlı torpaqlara, məqsədli istifadə növünə görə sahibkarlığa aid olan 2.55 ha torpaq sahəsi, ##.##.2015-ci il tarixli, ***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə cavabdeh X2 məxsus ilkin satış qiyməti 190000 manat olan Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Əhmədli qəsəbəsi, Əhmədli-9 küçəsində, istifadəsində olan 0.02635 ha torpaq sahəsində yerləşən, 130,2 m2 yaşayış, 139,3 m2 yardımçı sahədən ibarət, 2 mərtəbəli, 6 otaqlı, **B saylı fərdi yaşayış evi, ##.##.2015-ci il tarixli, ***************/*M-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə cavabdeh Məmmədov Qüdrət Ismayıl oğluna məxsus ilkin satış qiyməti 410000 manat olan ünvan 8 ünvanında yerləşən, 317,2 m2 ümumi, 112,3 m2 yaşayış, 204,9 m2 yardımçı sahədən ibarət 4 otaqlı mənzilə, ##.##.2015-ci il tarixli, 100401652634215/1 M-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan və cavabdeh X4 məxsus ilkin satış qiyməti 2000000 manat olan ünvan 2 ünvanında, istifadəsində olan 0.03604 ha torpaq sahəsində yerləşən, 1334.2 m2 ümumi sahədən ibarət 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasının açıq hərracda satılması və satışdan əldə olunan vəsaitin hesabına borc alan “xxxx” MMC-nin ##.##.2015-ci il tarixli, *************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx Bankı qarşısındakı 2334025 manat məbləğində əsas borcu, kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 38906,27 manat məbləğində faiz borcu, ##.##.2020-ci il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər gününə görə 10068,73 manat məbləğində penya (cərimə) olmaqla, cəmi 2383000 manat məbləğində borc ödənilməsi, həmçinin ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 180 manat və sənədlərin notariat qaydasında təsdiq edilməsinə görə 120 manat məbləğində çəkilmiş xərclər, həmçinin dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 28,86 manat məbləğində pulun iddiaçıya ödənilməsi, ipoteka predmetləri olan əmlaklar satıldıqdan sonra X8, cavabdeh1, X3 və Məmmədov Qüdrət Ismayıl oğlu, həmçinin bütün digər şəxslərin ipoteka predmetleri olan müvafiq sahələrdən 1 ay ərzində çıxarılması qət edilmişdir.
64. ASC “xxxx” Bankı tərəfindən “xxxx” MMC, Maraqlı şəxs, cavabdeh1, X6 ünvanlanmış ##.##.2024-cü il tarixli bildirişin məzmunundan müəyyən olunur ki, borc məbləğinin ödənilməsi və tutmanın ipotekaya yönəldilməsi tələbi edilmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir.
65. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */*** saylı ekspert rəyindən müəyyən olunur ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2023-cü il tarixə (müqavilə müddətinin bitdiyi tarixə) olan borcu əsas borc üzrə 1874095,57 manat, faiz borcu üzrə 40013,43 manat, ##.##.2024-cü il tarixə (maliyyə arayışında göstərilən tarixə) əsas borc üzrə 1874095,57 manat, faiz borcu üzrə 40013,43 manat, əldən çıxmış fayda borcu üzrə 53099,37 manat və ##.##.2024-cü il tarixə (maliyyə arayışında göstərilən tarixə) banka olan borcu əsas borc üzrə 1874095,57 manat, faiz borcu üzrə 40013,43 manat, əldən çıxmış fayda borcu üzrə 65853,63 manat təşkil edir.
66. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli rəyinə əsasən ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2023-cü il tarixindən ##.##.2025-ci il tarixədək vaxtı keçmiş əsas borc 862.109, 00 manat, həmin əsas borc məbləğinə illik 10.8 % faiz dərəcəsi ilə əldən çıxmış fayda 269.621,99 manat, illik bank uçot dərəcəsi ilə əldən çıxmış fayda isə 184.101, 00 müəyyən edilmişdir.
67. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2026-cı il tarixli */*** nömrəli rəyinə əsasən ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ##.##.2023-cü il tarixindən ##.##.2025-ci il tarixədək vaxtı keçmiş əsas borc 862.109, 00 manat, həmin əsas borc məbləğinə illik 10.8 % faiz dərəcəsi ilə əldən çıxmış fayda 269.621,99 manat, illik bank uçot dərəcəsi ilə əldən çıxmış fayda isə 184.101, 00 müəyyən edilmişdir.
68. “xxxx” MMC tərəfindən verilən əmlakın qiymətləndirilməsi barədə ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı mütəxəssis rəyindən görünür ki, ünvan 4 ünvanında yerləşən cavabdeh2 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırkı bazar qiyməti 275000 manat, likvid dəyəri 145000 manat təşkil edir.
69. “xxxx” MMC tərəfindən verilən əmlakın qiymətləndirilməsi barədə ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı mütəxəssis rəyindən görünür ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən cavabdeh2 MMC-yə məxsus fərdi yaşayış evinin hazırkı bazar qiyməti 291000 manat, likvid dəyəri 155000 manat təşkil edir.
70. “xxxx” MMC tərəfindən verilən əmlakın qiymətləndirilməsi barədə ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı mütəxəssis rəyindən görünür ki, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsi ünvanında yerləşən cavabdeh1 məxsus fərdi yaşayış evinin hazırkı bazar qiyməti 1110000 manat, likvid dəyəri 900000 manat təşkil edir.
71. “xxxx” MMC tərəfindən verilən əmlakın qiymətləndirilməsi barədə ##.##.2025-ci il tarixli, LP-***/**** saylı mütəxəssis rəyindən görünür ki, ünvan 3 ünvanında yerləşən X4 məxsus qeyri-yaşayış sahəsinin hazırkı bazar qiyməti 2450000 manat, likvid dəyəri 2205000 manat təşkil edir.
72. “xxxx” MMC tərəfindən verilən əmlakın qiymətləndirilməsi barədə ##.##.2025-ci il tarixli, CVN/İ **-***/** saylı mütəxəssis rəyindən görünür ki, cavabdeh2 MMCyə məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri 206000 manat, likvid dəyəri 165000 manat, cavabdeh2 MMCyə məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri 206000 manat, likvid dəyəri 165000 manat, cavabdeh1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin ##.##.2025-ci il tarixinə bazar dəyəri 1156000 manat, likvid dəyəri 900000 manat təşkil edir.
Birinci instansiya məhkəməsində icraat və qəbul olunmuş məhkəmə aktı
73. Iddiaçı “xxxx” Bankı İddiaçıəhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər X4, cavabdeh1 və cavabdeh2 Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə (mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Maraqlı şəxs cəlb edilməklə) qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ##.##.2021-ci tarixli DKM/*************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci ipoteka predmeti), ##.##.2021-ci il tarixli DKM- ***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci ipoteka predmeti), ##.##.2020-ci il tarixli DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən və cavabdeh X4 mülkiyyətində olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xətai rayonu, 2948-ci məhəllə, Xudu Məmmədov küçəsində istifadəsində olan 0.03604 ha torpaq sahəsində yerləşən *D nömrəli, 3 mərtəbəli, 1334,2 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (3-cü “Ipoteka predmeti”), ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən və cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinə (4-cü “Ipoteka predmeti”) tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı 1864000 (bir milyon səkkiz yüz altmış dörd min) manat məbləğində əsas borcu, ##.##.2023-cü il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 10.8 % faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 114700,5 (yüz on dörd min yeddi yüz manat əlli qəpik) manat məbləğində zərərin (əldən çıxmış faydanın) əvəzi, ##.##.2024-cü il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 15% (on beş faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 159306,25 (yüz əlli doqquz min üç yüz altı manat iyirmi beş qəpik) manat məbləğində penya olmaqla, cəmi 2177381,75 (iki bir milyon yüz yetmiş yeddi min üç yüz səksən bir manat yetmiş beş qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 372 (üç yüz yetmiş iki) manat məbləğində çəkilmiş xərc və iddia ərizəsinin verilməsinə görə 1878,69 (min səkkiz yüz yetmiş səkkiz manat altmış doqquz qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi üzrə çəkilmiş xərcin iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
74. Iddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı (kreditor) ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs (borcalan) arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsinə (həmin müqaviləyə ##.##.2021-ci il tarixli, ** nömrəli, ##.##.2021-ci il tarixli, ** nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli, ** nömrəli əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər redaksiyasında; bundan sonra birlikdə “kredit müqaviləsi” adlandırılacaq) əsasən iddiaçı tərəfindən borcalana 36 (otuz altı) ay müddətinə, kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) ödənilməsi şərtilə 2060000 (iki milyon altmış min) manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsi üzrə borcalan Maraqlı şəxs öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə: 1. Iddiaçı ASC “xxxx” Bankı, borcalan Maraqlı şəxs və cavabdeh “xxxx” MMC arasında Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində sonuncunun istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən və ona mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin (bundan sonra “1-ci Ipoteka predmeti” adlandırılacaq) ipotekaya qoyulması barədə ##.##.2021-ci il tarixli DKM/***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi (həmin müqaviləyə ##.##.2021-ci il tarixli ** nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli ** nömrəli Əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər redaksiyasında; bundan sonra birlikdə “xxxx” adlandırılacaq), 2. Iddiaçı ASC “xxxx” Bankı, borcalan Maraqlı şəxs və cavabdeh “xxxx” MMC arasında Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində sonuncunun istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən və ona mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin (bundan sonra “2-ci ipoteka predmeti” adlandırılacaq) ipotekaya qoyulması barədə ##.##.2021-ci il tarixli DKM/***************/IM-* nömrəli Ipoteka müqaviləsi (həmin müqaviləyə ##.##.2021-ci il tarixli ** nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli ** nömrəli əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər redaksiyasında; bundan sonra birlikdə “xxxx” adlandırılacaq), 3. Iddiaçı ASC “xxxx” Bankı, borcalan Maraqlı şəxs və digər cavabdeh X4 arasında sonuncunun Bakı şəhəri, Xətai rayonu, 2948-ci məhəllə, Xudu Məmmədov küçəsində istifadəsində olan 0.03604 ha torpaq sahəsində yerləşən və ona mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan *D nömrəli, 3 mərtəbəli, 1334.2 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının (bundan sonra “3-cü Ipoteka predmeti” adlandırılacaq) sonrakı ipotekaya qoyulması barədə ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi (həmin müqaviləyə ##.##.2021-ci il tarixli, ** nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli, ** nömrəli əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər redaksiyasında; bundan sonra birlikdə “xxxx” adlandırılacaq), 4. Iddiaçı ASC “xxxx” Bankı, borcalan Maraqlı şəxs və digər cavabdeh cavabdeh1 arasında sonuncunun mülkiyyətində olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin (bundan sonra “4-cü ipoteka predmeti” adlandırılacaq) sonrakı ipotekaya qoyulması barədə ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi (həmin müqaviləyə ##.##.2021-ci il tarixli, ** nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli, ** nömrəli əlavə sazişlərlə edilmiş dəyişikliklər redaksiyasında; bundan sonra birlikdə “2-ci sonrakı ipoteka müqaviləsi” adlandırılacaq) bağlanmışdır. Qeyd edilən ipoteka predmetlərinə ipoteka hüququnun qeydiyyata alınmasına dair ASC “xxxx” Bankına 1-ci, 2ci, 3-cü və 4-cü ipoteka predmetləri üzrə Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi Şəxsi tərəfindən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən müvafiq olaraq ##.##.2023-cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, ##.##.2023-cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli, ##.##.2023-cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli və ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışlar verilmişdir. Borcalan Maraqlı şəxs kredit müqaviləsinin 2.4-cü bəndinə, həmçinin həmin müqavilənin * nömrəli Əlavəsi olan ödəniş cədvəlinə əsasən kreditin faktiki istifadə edilmiş məbləğinə hesablanmış faizlərin ödənilməsini hər ayın 29-dan gec olmayaraq, əsas borc məbləğinin qaytarılmasını isə 36 (otuz altı) ay müddəti bitənədək həyata keçirməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Lakin borcalan öz öhdəliklərinin icrasına laqeyd yanaşmaqla onları kobud şəkildə pozmuş, kredit müqaviləsi üzrə kreditin verilməsi müddətinin ##.##.2023-cü il tarixində bitməsinə baxmayaraq, əsas borc məbləğinin mühüm hissəsini banka qaytarmamış və əsas borca hesablanmış faizlərin müəyyən hissəsini ödəməmişdir. Həmin tarixə borcalan Maraqlı şəxs iddiaçı qarşısında 1914375 (bir milyon doqquz yüz on dörd min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində gecikdirilmiş borcu yaranmışdır ki, bunun da 1875000 (bir milyon səkkiz yüz yetmiş beş min) manatı vaxtı keçmiş əsas borc məbləğindən, 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manatı isə hesablanmış və ödənilməmiş adi faiz borc məbləğindən ibarət olmuşdur. Qeyd edilən tarixdən sonra borcalan tərəfindən 11000 (on bir min) manat məbləğində ödəniş edilmiş və həmin ödəniş vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinin bir hissəsinin qaytarılmasına yönəldilmişdir. Bundan əlavə borcalan kredit üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsinin gecikdirilməsi ilə əlaqədar olaraq banka kredit müqaviləsinin 6.2-ci bəndinə əsasən ödəniş vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 15 % (on beş faiz) dərəcəsi ilə penya ödəməlidir ki, ##.##.2024-cü il tarixinə qeyd edilən məbləğ 159306,25 (yüz əlli doqquz min üç yüz altı manat iyirmi beş qəpik) manat təşkil edir. Kredit müqaviləsi üzrə borcalan Maraqlı şəxs tərəfindən üzərinə götürdüyü öhdəliklər kobud şəkildə pozulduğuna görə iddiaçının öz tələblərini “Ipoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının ## ##### 2005-ci il tarixli Qanununun 34-cü maddəsinə əsasən ipoteka qoyulmuş əmlak obyektləri hesabına təmin etmək hüququ yaranmışdır. Iddiaçı tərəfindən həmin Qanunun 36-cı maddəsinə uyğun olaraq borcalan Maraqlı şəxs kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icrasını təmin etmək məqsədilə cavabdehlərə ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında müvafiq olaraq ##.##.2024-cü il tarixli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli (X4), BO-XO- ##.#.2024-01* nömrəli (cavabdeh1), BO-XO##.#.2024-008 və BO-XO-##.#.****-*** nömrəli (“xxxx” MMC) bildirişlər göndərilmiş və iddiaçı qarşısında yaranmış borc məbləğlərinin ipoteka predmetləri hesabına ödənilməsi üçün ipoteka predmetlərinin 30 (otuz) gün müddətindən gec olmayaraq satılması tələb edilmişdir. Iddiaçı tərəfindən ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında ##.##.2024-cü il tarixli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli, BO-XO##.#.2024-01* nömrəli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli və BO-XO-##.#.****-*** nömrəli bildirişlərin qeydiyyata alınması barədə müvafiq olaraq ##.##.2024-cü il tarixli, BOXO##.#.****-*** nömrəli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli, BO-XO-##.#.****-*** nömrəli və BO-XO-##.#.2024-004 nömrə ərizələr ilə müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi şəxsin * saylı Bakı Ərazi və * saylı Abşeron Ərazi Idarələrinə müraciətlər edilmiş və həmin Idarələr tərəfindən bildirişin qeydə alınması həyata keçirilmişdir. Iddiaçı tərəfindən cavabdehlərə ipoteka qoyulmuş əmlak obyektlərinin satılması və iddiaçının yuxarıda qeyd edilən tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər vaxt verilməsinə baxmayaraq, bu günə kimi cavabdehlər tərəfindən göstərilən istiqamətdə heç bir əməli addım atılmamışdır. Iddiaçı ilə borcalan Maraqlı şəxs arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 5.1-ci bəndinə əsasən həmin müqavilə tərəflərin öz üzərinə götürdüyü öhdəliklərin tam icra edilməsi anına qədər qüvvəsini saxlayır və bu şərt Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3-cü maddəsinin ikinci cümləsində ifadə olunmuş normaya tam uyğundur. Bu normanın hüquqi mahiyyəti bir daha “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ## ###### 2014-cü il tarixli qərarında öz təsdiqini tapmışdır. Həmin qərarda Konstitusiya məhkəməsi qeyd edir ki: “Həmin norma müqavilədən yaranan öhdəliklərin icra olunma anına qədər müqavilənin qüvvədə olması prezumpsiyasına əsaslanır. Bu prezumpsiya isə “öhdəliklər vicdanla yerinə yetirilməlidir” (pacta sunt servanda) hüquqi prinsipindən yaranır. Belə ki, müqavilənin qüvvədə olma müddətinin qurtarması və bununla əlaqədar müqavilə üzrə öhdəliklərin də xitamı şərtləri müqavilədə dəqiq göstərilməlidir”. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Konstitusiya məhkəməsinin həmin qərarın nəticə hissəsində ifadə etdiyi hüquqi mövqeyinə görə kreditor (borc verən) və borclu arasında bağlanmış kredit müqaviləsində öhdəliklərin xitamı ilə bağlı digər şərt nəzərdə tutulmadığı halda, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 399.3-cü maddəsinin ikinci cümləsinə əsasən öhdəliyin icrasının qurtarmasının müqavilədə müəyyənləşdirilmiş anına qədər müqavilə qüvvədə sayılır. Konstitusiya məhkəməsi yuxarıda qeyd edimiş əsaslardan çıxış edərək, daha sonra həmin qərarda növbəti hüquqi mövqeyini ifadə edərək göstərir ki, “kreditor kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddət bitənədək pul vəsaitindən istifadə haqqının (faizlərin), həmin müddətdən sonrakı dövr üçün isə öhdəliyin icra edilməməsinə görə mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş və hesablanmış faiz formasında zərərin (real zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb edə bilər”. Bu zaman Konstitusiya məhkəməsi həmin qərarda göstərir ki, kreditora ödənilməsi gecikdirilən əsas borc üzrə faizlər şəklində zərərin (əldən çıxmış fayda formasında) ödənilməsini tələb etmək üçün həmin zərərin mücərrəd qaydada hesablanmasını həyata keçirmək kifayətdir. Yəni kreditora həyata keçirdiyi kredit əməliyyatlarının tərkibi və müvafiq növ kredit əməliyyatları üzrə bazara uyğun orta hesabla əldə etdiyi faiz gəlirlərinin miqdarı (müəyyən etdiyi faiz dərəcəsi) barədə məlumatların məhkəməyə təqdim edilməsi kifayətdir. Konstitusiya məhkəməsi yuxarıda qeyd edilmiş qərarda göstərdiyi kimi, həmin mücərrəd qaydada hesablama metodu belə bir ehtimala əsaslanır ki, kreditor işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə, bu məbləğdən tez bir zamanda müvafiq faizlər şəklində gəlir əldə etməklə kreditləşmə əməliyyatlarının aparılması üçün yenidən istifadə edə bilərdi. Bu zaman, sözügedən qayda kreditorun konkret olaraq yeni bir kredit əməliyyatı aparmış olacağını sübuta yetirməsini tələb etmir. Bu əsasla hazırkı iddia ərizəsinə iddiaçı tərəfindən kreditləşmə müddətinin bitməsi tarixindən iddia ərizəsinin məhkəməyə təqdim edildiyi tarixə qədər olan dövr (##.##.2023-##.##.2024-cü illəri əhatə edən dövr üçün) ərzində borcalanlara iddiaçı tərəfindən verilmiş kreditlər (“ASC “xxxx” Bankında verilən biznes krediti bank məhsulunun Pasportu”) barədə statistik məlumatları əks etdirən arayış əlavə olunur. Təqdim edilmiş bu arayışdan göründüyü kimi, biznes məqsədləri üçün bank (iddiaçı) tərəfindən verilmiş kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsinin miqdarı illik 10.8% faiz təşkil edir. Qeyd olunana əsasən bank kreditləşmə müddətinin bitdiyi ##.##.2023-cü il tarixindən iddia ərizəsinin məhkəməyə təqdim edildiyi ##.##.2024-cü il tarixədək əldən çıxmış faydanın hesablanmasında yuxarıda göstərilmiş faiz dərəcəsini əldə rəhbər tutmağı əsaslı hesab edir. Müvafiq hesablanma aparıldıqdan sonra həmin dövr üçün müvafiq məbləğ 114700,50 (yüz on dörd min yeddi yüz manat əlli qəpik) manat təşkil edir.
75. Daha sonra iddiaçı Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə uyğun olaraq “ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında” iddiaya dəyişiklik edilməsi barədə ərizə verərək, ##.##.2021-ci tarixli DKM/*************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci ipoteka predmeti), ##.##.2021-ci il tarixli, DKM***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci ipoteka predmeti) və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinə (4-cü ipoteka predmeti) tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı 823000 (səkkiz yüz iyirmi üç min) manat məbləğində əsas borcu, ##.##.2023cü il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 10.8 % faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 265.744,20 (iki yüz altmış beş min yeddi yüz qırx dörd manat iyirmi qəpik) manat məbləğində zərərin (əldən çıxmış faydanın) əvəzi, ##.##.2025-ci il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 15% (on beş faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 369.089,17 (üç yüz altmış doqquz min səksən doqquz manat on yeddi qəpik) manat məbləğində penya olmaqla, cəmi 1.497.208,37 (bir milyon dörd yüz doxsan yeddi min iki yüz səkkiz manat otuz yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 372 (üç yüz yetmiş iki) manat məbləğində çəkilmiş xərcin iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
76. Cavabdehlərə və üçüncü şəxsə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdirlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehlərin və üçüncü şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
77. Birinci instansiya məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli e-*-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsi ilə iddia tələbi qismən təmin olunmuş, Tutma ##.##.2021-ci tarixli, DKM/*************/IM-l saylı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci Ipoteka predmeti); ##.##.2021-ci il tarixli, DKM-***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci Ipoteka predmeti) və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinə (4-cü Ipoteka predmeti) yönəldilsin, ipoteka predmetləri açıq hərracda satılsın və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı 823000 (səkkiz yüz iyirmi üç min) manat məbləğində əsas borcu, ##.##.2023-cü il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 5% faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 123279,65 manat məbləğində zərərin (əldən çıxmış faydanın) əvəzi, 41150 (qırx bir min yüz əlli) manat məbləğində penya olmaqla, cəmi 1026804,65 (bir milyon iyirmi altı min səkkiz yüz dörd manat altmış beş qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 372 (üç yüz yetmiş iki) manat məbləğində çəkilmiş xərc iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulsun. Iddia ərizəsinin verilməsinə görə 885,95 (səkkiz yüz səksən beş manat doxsan beş qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi üzrə çəkilmiş xərcin iddiaçının xeyrinə tutulması, ipoteka predmetlərinin satışından artıq məbləğ qalarsa, həmin məbləğlər müvafiq olaraq cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 qaytarılması, ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiymətinin 165000 manat müəyyən edilməsi, ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan, Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiymətinin 165000 manat müəyyən edilməsi, ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin ilkin satış qiymətinin 900000 manat olmasınin nəzərə alınması, iddia qalan hissədə təmin edilməməsi, iş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 100 manat pulun 47,90 manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 52,10 manat hissəsi isə ASC “xxxx” Bankından tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına (kod: 210005, VÖEN: **********, müxbir hesab: AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK: CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi VÖEN: **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) köçürülməsi, iş üzrə keçirilmiş əmlakın qiymətləndirilməsi üzrə ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 600 manat pulun 287,20 manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 312,80 manat hissəsi isə ASC “xxxx” Bankından tutularaq “xxxx” MMC-nin hesabına (kod: 805711, VÖEN: ********** müxbir hesab: AZ03NABZ01350100000000002944, SWIFT BIK: IBAZAZ2X, hesab: AZ471BAZ35090019444176788205) köçürülməsi qət edilmişdir.
78. Məhkəmə qətnaməsini aşağıdakı kimi əsaslandırmışdır:
- Işin müəyyən olunmuş hallarından göründüyü kimi ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs (borcalan) arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinin 1.1-ci bəndinə əsasən bank borcalana 12 (on iki) ay müddətinə, illik 12% ödənilməsi şərtilə, 2060000 manat məbləğində kredit verməyi, borc alan isə kreditdən 1.2-ci bənddə göstərilən məqsəd üçün istifadə etməyi, müqavilə ilə müəyyən olunan şərtlərlə və qaydada krediti qaytarmağı və ona hesablanmış faziləri banka ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Tərəflər arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsinə əlavə sazişlər bağlanmış və kredit müqaviləsinin məzmununda dəyişikliklər edilmişdir. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx Bank, ipoteka qoyan cavabdeh2 MMC və borcalan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0614 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, 488.9 kv.m ümumi,
135. kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evi ASC “xxxx” Bankının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddəti əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan cavabdeh2 MMC və borcalan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, cavabdeh2 MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, 488.9 kv.m ümumi, 135.2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evi ASC “xxxx” Bankının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. ##.##.2021-ci il tarixli, DKM/***************/IM-* saylı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2022-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan X4 və borc alan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, X4 məxsus Bakı şəhəri, Xətai rayonu, 2948-ci məhəllə, Xudu Məmmədov küçəsində istifadəsində olan 0.03604 ha torpaq sahəsində yerləşən *D nömrəli, 3 mərtəbəli, 1334.2 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası ASC “xxxx” Bankının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. Ipoteka saxlayan ASC “xxxx” Bank, ipoteka qoyan cavabdeh1 və borc alan Maraqlı şəxs arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, cavabdeh1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsi ASC “xxxx” Bankının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 24 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə ##.##.2021-ci il tarixli, ** saylı əlavə sazişə əsasən ipoteka saxlayan və borc alan arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılma müddətinin əlavə 12 ay artırılaraq 36 aya çatdırılması ilə bağlı razılıq əldə edilmişdir. Iddiaçı kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirsə də, borcalan tərəfindən öhdəliklər pozulmuş, bununla da iddiaçının cavabdehlərə qarşı hazırkı tələb hüququ yaranmışdır. Məhkəmə icraatının gedişində iddiaçı tərəfindən “ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi haqqında” iddiaya dəyişiklik edilməsi barədə ərizə verilmiş, həmçinin X4 cavabdehlər siyahısından çıxarılmışdır. - Yuxarıda qeyd edilən ipoteka müqavilələrinin 1.2-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə ipoteka ilə təmin edilən öhdəlik ipoteka saxlayanla ipoteka qoyan arasında Bakı şəhərində bağlanmış ## ###### 2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn bütün pul tələbləridir. - Iddia tələbini ##.##.2021-ci tarixli DKM/*************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m. yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci ipoteka predmeti), ##.##.2021-ci il tarixli, DKM-***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh “xxxx” MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488,9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci ipoteka predmeti) və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinə (4-cü ipoteka predmeti) tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı 823000 (səkkiz yüz iyirmi üç min) manat məbləğində əsas borcu, ##.##.2023-cü il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 10.8 % dərəcəsi ilə hesablanmış 238091,40 (iki yüz otuz səkkiz min doxsan bir manat qırx qəpik) manat məbləğində zərərin (əldən çıxmış faydanın) əvəzi, ##.##.2025-ci il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 15% (on beş faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 330682,50 (üç yüz otuz min altı yüz səksən iki manat əlli qəpik) manat məbləğində penya olmaqla, cəmi 1431148,90 (bir milyon dörd yüz otuz bir min yüz qırx səkkiz manat doxsan qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 372 (üç yüz yetmiş iki) manat məbləğində çəkilmiş xərcin iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulması təşkil edir. - Həmin tələblə bağlı məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasının təminatı olaraq ipoteka müqavilələrinə əsasən ipoteka predmeti olan daşınmaz əmlaklar iddiaçının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Müqavilələr qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Ipotekaya tutma yönəldilməsi ilə bağlı “Ipoteka” haqqında Qanunda nəzərdə tutulmuş prosedura əməl edilmiş, ipoteka qoyana ipotekaya tutma yönəldilməsi barədə bildirişlər göndərilmiş, həmin bildirişlərin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması ilə bağlı müraciət edilmiş və bildirişlər reyestrdə qeydiyyata alınmışdır. - Həmçinin məhkəmə tərəfindən ekspertiza təyin edilərək, yuxarıda qeyd olunan rəylər əldə olunmuşdur. - Məhkəmə qanunvericilik normalarını, müqavilə şərtlərini, işin hallarını, təqdim olunmuş sübutları, işdə olan rəyləri nəzərə alaraq belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməli, tutma ##.##.2021-ci tarixli, DKM/*************/IM-l saylı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (1-ci Ipoteka predmeti); ##.##.2021-ci il tarixli, DKM-***************/IM-* nömrəli ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, mülkiyyət hüququ ilə cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinə (2-ci Ipoteka predmeti) və ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/***************/SIM-* nömrəli sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinə (4-cü Ipoteka predmeti) yönəldilməli, ipoteka predmetləri açıq hərracda satılmalı və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı 823000 (səkkiz yüz iyirmi üç min) manat məbləğində əsas borcu, ##.##.2023-cü il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə illik 12% (on iki faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 39375 (otuz doqquz min üç yüz yetmiş beş) manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmış 123279,65 manat məbləğində zərərin (əldən çıxmış faydanın) əvəzi, 41150 (qırx bir min yüz əlli) manat məbləğində penya olmaqla, cəmi 1026804,65 (bir milyon iyirmi altı min səkkiz yüz dörd manat altmış beş qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 372 (üç yüz yetmiş iki) manat məbləğində çəkilmiş xərc iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulmalı, qalan hissədə isə təmin olunmamalıdır. - Iddia tələbi qismən aşağıdakılala münasibətdə təmin olunmuşdur: 1) ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 10.8 % faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 238091,40 manat məbləğində zərərə (əldən çıxmış fayda) münasibətdə. Həmin hissədə ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 5% faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 123279,65 manat məbləğində faiz məbləğinin tutulması nəticəsinə gəlinmişdir; 2) ##.##.2025-ci il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 15% (on beş faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 330682,50 manat məbləğində penyaya münasibətdə. Həmin hissədə dəbbə pulu əsas borca olan nisbət, tərəflərin əsaslı mənafeləri nəzərə alınmaqla azaılmışdır. - Eləcə də ipoteka predmetlərinin satışından artıq məbləğ qalarsa, həmin məbləğlər müvafiq olaraq cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 qaytarılmalıdır. - Məhkəmə tərəfindən ipoteka predmetlərinin likvid dəyərlərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı qiymətləndirici rəyi alınmışdır. Rəylərə əsasən ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri 206000 manat, likvid dəyəri 165000 manat, cavabdeh2 MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin bazar dəyəri 206000 manat, likvid dəyəri 165000 manat, cavabdeh1 məxsus Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin ##.##.2025-ci il tarixinə bazar dəyəri 1156000 manat, likvid dəyəri 900000 manat müəyyən edilmişdir. - Məhkəmə hesab edir ki, ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan və sonuncunun Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.0164 ha torpaq sahəsində yerləşən *B nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 165000 manat, cavabdeh cavabdeh2 MMC-yə məxsus olan, Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Buzovna qəsəbəsi, Dənizkənarı küçəsində istifadəsində olan 0.016390 ha torpaq sahəsində yerləşən *E nömrəli, 3 mərtəbəli, ümumi sahəsi 488.9 kv.m olmaqla, 135,2 kv.m yaşayış, 190 kv.m yardımçı sahədən ibarət 7 otaqlı fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 165000 manat müəyyən olunmalıdır. Ipoteka predmeti qismində çıxış edən, cavabdeh cavabdeh1 mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan, Abşeron rayonu, Hökməli qəsəbəsində yerləşən 2.55 ha torpaq sahəsinin ilkin satış qiymətinin 900000 manat olması nəzərə alınmalıdır. Belə ki, yuxarıda qeyd olunan Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2021-ci il tarixli, *-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsindən göründüyü kimi, həmin əmlakın ilkin satış qiyməti 900000 manat müəyyən edilmişdir. Həmçinin qeyd olunmalıdır ki, yuxarıda qeyd olunan rəylə də həmin əmlakın likvid dəyərinin 900000 manat olması müəyyən edilmişdir. - Eləcə də, iddiaçı məhkəmədə iddia ərizəsinin verilməsinə görə 1878,69 manat cavabdehlərdən tutulmasının xahiş etmişdir. - Məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş tələblərə mütənasib olaraq cavabdehlərdən 885,95 (səkkiz yüz səksən beş manat doxsan beş qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq ASC “xxxx” Bankına ödənilməlidir. - Həmçinin iş üzrə keçirilmiş ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 100 manat pulun 47,90 manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 52,10 manat hissəsi isə ASC “xxxx” Bankından tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına (kod: 210005, VÖEN: **********, müxbir hesab: AZ41NABZ01360100000000003944, SWIFT BIK: CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi VÖEN: **********, hesab: AZ34CTRE00000000000002088501) köçürülməlidir. - Həmçinin iş üzrə keçirilmiş əmlakın qiymətləndirilməsi üzrə ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 600 manat pulun 287,20 manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 312,80 manat hissəsi isə ASC “xxxx” Bankından tutularaq “xxxx” MMC-nin hesabına (kod: 805711, VÖEN: ********** müxbir hesab: AZ03NABZ01350100000000002944, SWIFT BIK: IBAZAZ2X, hesab: AZ471BAZ35090019444176788205) köçürülməlidir.
79. Birinci instansiya məhkəməsi hazırkı mübahisəyə AR MM-nin 269.1, 269.4, 269.5, 270.1, 317,.1, 317.2, 319.1, 385.1, 386.1, 442, 445.1, 445.2.1, 445.7, 448.1, 462.1, 465.2, 467-ci maddələrini, “Ipoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.1, 1.0.6, 3.1, 6.1, 10.4, 11.1, 11.2, 34, 41.1-ci maddələrini tətbiq etmişdir.
Apellyasiya instansiyasi məhkəməsindəki icraat
a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
80. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli e-*-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsindən iddiaçı mübahisələndirilən hissədə ləğv edərək, həmin hissədə iddianın tam təmin edilməsini xahiş etmişdir.
81. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, kredit müqaviləsinin 2.3-cü bəndində qeyd edilmişdir ki, kreditdən istifadəyə görə faizlər borcun tam ödənildiyi tarixədək hesablanır. Bu faizlər kreditor tərəfindən əldə edilibsə onun gəlirinə (mənfəətinə) əldə edilməyibsə əldən çıxmış faydaya çevrilir. Əldə edilməyən faizlərə, yəni əldən çıxmış faydaya gəldikdə isə Iddiaçı tərəfindən kreditləşmə müddətinin bitməsi tarixindən iddia ərizəsinin məhkəməyə təqdim edildiyi tarixə qədər olan dövr (##.##.2023-##.##.2024-cü illəri əhatə edən dövr üçün) ərzində borcalanlara iddiaçı tərəfindən verilmiş kreditlər («ASC “xxxx” Bankında verilən biznes krediti bank məhsulunun Pasportu» üzrə) barədə statistik məlumatları əks etdirən arayış təqdim edilmişdir. Iş materiallarında da mövcud olan həmin arayışdan görünür ki, biznes məqsədləri üçün Bank (iddiaçı) tərəfindən verilmiş kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsinin miqdarı illik 10.8 % faiz təşkil edir. Məhz bu əsasla Bank kreditləşmə müddətinin bitdiyi ##.##.2023-cü il tarixindən iddia ərizəsinin məhkəməyə təqdim edildiyi ##.##.2024-cü il tarixədək əldən çıxmış faydanın hesablanmasında yuxarıda göstərilmiş faiz dərəcəsini əldə rəhbər tutmağı əsaslı hesab etmişdir. Iddiaçının əldən çıxmış faydanı hesablamaq üçün istifadə etdiyi yuxarıda göstərilən hesablama metodu «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449- cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair» Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ## ###### 2014-cü il tarixli Qərarından irəli gəlir. Həmin qərara görə kreditor kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddət bitənədək pul vəsaitindən istifadə haqqının (faizlərin), həmin müddətdən sonrakı dövr üçün isə öhdəliyin icra edilməməsinə görə mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş və hesablanmış faiz formasında zərərin (real zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb edə bilər. Bu zaman Konstitusiya Məhkəməsinin istinad edilən qərarda göstərir ki, kreditora ödənilməsi gecikdirilən əsas borc üzrə faizlər şəklində zərərin (əldən çıxmış fayda formasında) ödənilməsini tələb etmək üçün həmin zərərin mücərrəd qaydada hesablanmasını həyata keçirməsi kifayətdir. Yəni, kreditor tərəfindən həyata keçirdiyi kredit əməliyyatlarının tərkibi və müvafiq növ kredit əməliyyatları üzrə bazara uyğun orta hesabla əldə etdiyi faiz gəlirlərinin miqdarı (müəyyən etdiyi faiz dərəcəsi) barədə məlumatların məhkəməyə təqdim edilməsi yetərlidir. Konstitusiya məhkəməsinin yuxarıda qeyd edilmiş qərarda göstərdiyi kimi, həmin mücərrəd qaydada hesablama metodu belə bir ehtimala əsaslanır ki, kreditor işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə, bu məbləğdən tez bir zamanda müvafiq faizlər şəklində gəlir əldə etməklə kreditləşmə əməliyyatlarının aparılması üçün yenidən istifadə edə bilərdi. Bu zaman, sözügedən qayda kreditorun konkret olaraq yeni bir kredit əməliyyatı aparmış olacağını sübuta yetirməsini tələb etmir. Beləliklə, Məhkəmə əldən çıxmış fayda hissəsində iddia tələbini qismən, yəni 123 279,65 manat məbləğində olan hissədə təmin etməməklə Konstitusiya Məhkəməsinin məhkəmələr üçün məcburi sayılan yuxarıda qeyd olunan hüquqi mövqeyinin tələblərini pozmuşdur. Məhkəmə iddia tələbinin ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 369 089,17 manat məbləğində təşkil edən penyanın iddiaçının xeyrinə tutulması hissəsində qismən təmin edilməsi barədə gəldiyi nəticədə haqlı olmamışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 460.1-ci maddəsində dəbbə pulu öhdəliyin icrasını təmin etmə üsullarından biri kimi təsbit edilmişdir. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Dəbbə pulu tərəflərin iradə sərbəstliyi və müqavilə azadlığı prinsiplərinə söykənir. Tərəflər bu prinsiplər çərçivəsində Mülki Məcəllənin 462.3-cü maddəsinə əsasən dəbbə pulunun miqdarını azad şəkildə müəyyənləşdirə bilərlər. Eyni ilə Tərəflər (Bank və borcalan) sərbəst şəkildə öz iradə ifadələrini bildirərək ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/100000400104120№-li Kredit müqaviləsinin «Tərəflərin məsuliyyəti» adlanan 6-ci bəndində penyanın hesablanması barədə razılığa gəlmişlər. Məhkəmə isə bu halı nəzərə almamışdır. Digər tərəfdən Məhkəmə Bankın həm əmlak mənafelərini, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə almamiş, bununla bağlı ədalətsiz mövqe sərgiləmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəməişin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Qeyd olunan normanın tələbinə görə, məhkəmə cərimənin tənasüblüyünü müəyyən edərkən kreditorun əmlak və bütün əsaslı mənafelərini nəzərə almalıdır. Lakin bizim halda məhkəmə Bankın 369 089,17 manat məbləğində penya tələbini təxmini 11 %, yəni qismən 41 150 manat məbləğində təmin etməklə bunun əksini etmişdir.
b) Apellyasiya şikayət(lər)inə qarşı etiraz(lar)
82. Apellyasiya şikayət(lər)inə qarşı yazılı etiraz(lar) verilməmişdir.
c) Apellyasiya baxışı, izahatlar
83. Iddiaçının məhkəmə iclasında iştirak edən nümayəndəsi apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini, maraqlı şəxsin nümayəndəsi və vəkili isə apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin olunmamasını xahiş etmişdir.
84. Cavabdehlərə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında nümayəndələrinin iştirakını təmin etməmişdirlər.
Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi
85. Maddə 5.3. Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar.
86. Maddə 14.2.1. Mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə görə mülki hüquqlar və vəzifələr doğuran hərəkətlərindən əmələ gəlir.
87. Maddə 21.2. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür.
88. Maddə 385. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
89. Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır.
90. Maddə 390.2. Müqavilə onun bağlandığı vaxt qüvvədə olan qanunla və digər hüquqi aktlar ilə müəyyənləşdirilmiş, tərəflər üçün məcburi qaydalara (imperativ normalara) uyğun gəlməlidir. Əgər müqavilə bağlandıqdan sonra onu bağlayarkən qüvvədə olmuş qaydalardan fərqlənən, tərəflər üçün məcburi başqa qaydalar müəyyənləşdirən qanun qəbul edilmişsə, bağlanmış müqavilənin şərtləri qüvvəsini saxlayır, amma qanunda onun qüvvəsinin əvvəllər bağlanmış müqavilələrdən əmələ gələn münasibətlərə şamil olunmasının müəyyənləşdirildiyi hallar istisna təşkil edir.
91. Maddə 425. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.
92. Maddə 443.4. Əldən çıxmış fayda müəyyənləşdirilərkən kreditorun onu əldə etmək üçün gördüyü tədbirlər və bu məqsədlə apardığı hazırlıq işləri nəzərə alınır.
93. Maddə 442. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
94. Maddə 445.1. Icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır.
95. Maddə 445.2.1. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır.
96. Maddə 445.6. Borclu zərərin öhdəliyin vaxtında icrası zamanı da əmələ gələ biləcəyini sübuta yetirməzsə, təsadüfi hallar üçün də məsuliyyət daşıyır.
97. Maddə 448.1. Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir.
98. Maddə 462.1. Dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir.
99. Maddə 465.2. Əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər.
100. Maddə 467. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir.
101. Maddə 739. Borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır.
Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
102. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
103. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
104. Maddə 81. Qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz.
105. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
106. Maddə 385. Məhkəmə aktının apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi.
107. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.
Apellyasiya baxışının həddi
108. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı və 372.7-ci maddələri).
109. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” ## ### 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.
110. Məhkəmə kollegiyası prosessual qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və onun rəsmi şərhinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarını nəzərə almaqla qeyd edir ki, hazırkı halda məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş əldən çıxmış fayda və dəbbə pulunun məbləği hissəsində qətnamənin qanuniliyi və əsaslılığı yoxlanır. Belə ki, cavabdehlər qətnaməni mübahisələndirmədiyindən qətnamə idda tələbinin təmin olunan hissəsində yoxlanılmır, iddiaçı isə faktiki qətnaməni qeyd edilən hissədə mübahisələndirmişdir.
Işə apellyasiya qaydasında baxan məhkəmə kollegiyasının mövqeyi
111. Kollegiya аpеllyаsiyа şikаyətinin dəlillərini və iş mаtеriаllаrını аrаşdırаrаq hеsаb еdir ki, qətnamə yoxlanılan hissədə dəyişdirilməlidir.
112. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin əldən çıxmış faydanın düzgün hesablanmaması barədə dəlilini qismən əsaslı hesab edir.
113. Mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
114. Iş materialları ilə müəyyən olunur ki, ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmış, sonradan tərəflər arasında ##.##.2021-ci il və ##.##.2022-ci il tarixli əlavə sazişlər imzalanmış və müqavilə üzrə borcalana 36 ay müddətinə, illik 12 faiz dərəcəsi ilə 2.060.000 manat kredit vəsaiti verilmişdir.
115. Cavabdeh kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyini müəyyən edilmiş müddətdə və qaydada tam icra etmədiyindən 823.000 manat məbləğində əsas borc yaranmışdır. Iddiaçı məhz bu vəsaitdən istifadə etmək və həmin vəsaiti bank fəaliyyəti çərçivəsində gəlir gətirən əməliyyatlara yönəltmək imkanından məhrum olmuşdur. Bu səbəbdən iddiaçı ##.##.2023-cü il tarixindən ##.##.2025-ci il tarixədək olan dövr üzrə əldən çıxmış faydanın tutulmasını tələb etmişdir.
116. Birinci instansiya məhkəməsi əldən çıxmış faydanı 123.279,65 manat müəyyən etmiş, iddiaçı isə apellyasiya şikayətində həmin məbləğin düzgün hesablanmadığını, bank tərəfindən verilən kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsinin illik 10,8 faiz olduğunu göstərərək qətnaməni bu hissədə mübahisələndirmişdir.
117. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” ## ###### 2014-cu il tarixli qərarına əsasən konkret ödənilmə məbləğinin hesablanması zərərin miqdarı kreditorun verdiyi məlumatlar əsasında məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
118. Kollegiya apellyasiya şikayətinin həmin dəlilinin yoxlanılması üçün xüsusi bilik tələb olunduğunu nəzərə alaraq iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin etmişdir.
119. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli rəyi ilə bankın maliyyə arayışı, hesabdan çıxarış və Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */*** saylı ekspert rəyi arasında kəskin fərq yaranmışdır. Belə ki, ASC “xxxx” Bankı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc məbləğinin 823.000 manat müəyyən edildiyi halda, sonuncu rəydə 862.109 manat əsas borca əldən çıxmış fayda hesablanmışdır.
120. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli rəyində ekspert əldən çıxmış faydanı işin mübahisəsiz halı olan ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** saylı kredit müqaviləsi üzrə 823.000 manat əsas borca münasibətdə deyil, 862.109 manat əsas borca münaibətdə hesabladığından iş üzrə təkrar məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, verilmiş ##.##.2026-cı il tarixli */*** nömrəli ekspert rəyi Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */**** nömrəli rəyi ilə eynilik təşkil etmişdir.
121. Məhz qeyd olunan ziddiyyətlərin aradan qaldırılması və əldən çıxmış faydanın 823.000 manat yekun mübahisəsiz əsas borc bazası nəzərə alınmaqla müəyyən edilməsi məqsədilə kollegiya tərəfindən hesablamaların aparılması Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasına həvalə edilmişdir.
122. ##.##.2026-cı il tarixli auditor hesabatından görünür ki, əvvəlki ekspert rəylərindən fərqli olaraq hesablamanın bazası iş üzrə müəyyən edilmiş 823.000 manat yekun əsas borca uyğunlaşdırılmış, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müvafiq dövrlərdə qüvvədə olmuş illik uçot dərəcələri – 8%, 7,75%, 7,5%, 7,25% və 7% nəzərə alınmış, hər bir dövr üzrə faktiki əsas borc qalığına həmin dövrdə qüvvədə olmuş uçot dərəcəsi tətbiq edilməklə ayrıca hesablama aparılmışdır. Nəticədə ##.##.2023cü il tarixindən ##.##.2025-ci il tarixədək olan dövr üçün əldən çıxmış faydanın məbləği 181.502,99 manat müəyyən edilmişdir.
123. Kollegiya qeyd edir ki, bank ticarəti dövriyyəsində işlərin adi gedişatına əsasən borc məbləği vaxtında ona qaytarıldığı təqdirdə, bu məbləğdən tez bir zamanda müvafiq faizlərə uyğun şəkildə istifadə edə bilərdi. Belə olan halda əldən çıxmış fayda bazara uyğun faiz dərəcələrinin müvafiq orta miqdarına əsasən müəyyən edilməlidir.
124. Bu baxımdan, pul vəsaitindən istifadə imkanının itirilməsi nəticəsində yaranmış əldən çıxmış faydanın müəyyən edilməsində müvafiq dövrlərdə qüvvədə olmuş Mərkəzi Bankın uçot dərəcələrinin tətbiq edilməsi daha əsaslı olmaqla, mümkün gəlirin obyektiv maliyyə göstəricisi əsasında müəyyən edilməsinə imkan verir.
125. Beləliklə, kollegiya əldən çıxmış faydanın Mərkəzi Bankın müvafiq dövrlər üzrə uçot dərəcələri tətbiq edilməklə 181.502,99 manat məbləğində müəyyən edilməsini əsaslı hesab edir.
126. Kollegiya məhkəmənin, cavabdehdən müvafiq məbləğdə cərimə borcunun tutulması ilə bağlı gəldiyi qənaəti əsaslı hesab edir:
127. Belə ki, mülki qanunvericiliyin aparıcı prinsiplərindən biri mülki hüquq subyektlərinin öz hüquq və vəzifələrini həyata keçirərkən vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə hərəkət etmək öhdəliyidir. Dəbbə pulu tələbinin tərəflər arasında bağlanmış müqavilə şərtlərindən və qanunvericilik müddəalarından irəli gəlməsinə baxmayaraq, məhz qeyd edilən vicdanlılıq prinsipini rəhbər tutmaqla qanunverici məhkəmənin işin hallarına görə yüksək hesab etdiyi dəbbə pulunun məbləğini azalda biləcəyini təsbit etmişdir.
128. Kollegiya qeyd edir ki, dəbbə pulu (cərimə) cəza tədbiri deyil, öhdəliyin lazımi qaydada icrasını təmin edən mülki-hüquqi məsuliyyət vasitəsidir. Bu baxımdan, onun tətbiqi kreditorun əsassız varlanmasına və borclu üçün öhdəliyin pozulmasının nəticələri ilə müqayisədə həddən artıq ağır yükün yaranmasına səbəb olmamalıdır.
129. Hazırki işin hallarından görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi cərimə borcunun məbləğini mütənasib şəkildə azaltmışdır, dəbbə pulunun təmin edilməyən hissəsində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi qanuni və əsaslıdır.
130. Iddianın təmin edilmiş hissəsinin həcminin apellyasiya baxışı nəticəsində dəyişməsi məhkəmə xərclərinin tərəflər arasında bölüşdürülməsinə də təsir etdiyindən, həmin xərclər təmin edilmiş və rədd edilmiş tələblərin nisbətinə uyğun olaraq yenidən bölüşdürülməlidir. Buna görə cavabdehlərdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı dövlət rüsumunun məbləği 1.352,65 manat müəyyən edilməli, apellyasiya baxışı zamanı keçirilmiş ekspertizaya görə ödənilməli 350 manatın 252 manatı cavabdehlərdən, 98 manatı iddiaçıdan, auditor araşdırmasına görə ödənilməli 2.950 manatın isə 2.124 manatı cavabdehlərdən, 826 manatı iddiaçıdan tutulmalıdır.
131. Beləliklə, apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi əldən çıxmış faydanın məbləği və məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi hissəsində dəyişdirilməlidir.
132. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə xərclərinə dair məsələyə də qiymət verməyin zəruriliyini vurğulayaraq kollegiya qeyd edir ki, apellyasiya şikayəti vermək üçün apellyatorun ödədiyi 939,35 manat dövlət rüsumunun 676 manatı cavabdehlərdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, qalan hissəsi isə apellyatorun özünə aid edilməlidir. Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimləndiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olub-olmamasına bağlı deyildir.
133. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 382, 384, 392, 393 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası
QƏT ETDI:
Iddiaçı ASC “xxxx” Bank tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli e-*-*(***)-***/**** nömrəli qətnaməsi “əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 5% faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 123279,65 manat məbləğində əldən çıxmış fayda iddiaçı ASC “xxxx” Bankına ödənilsin və iddia ərizəsinin verilməsinə görə 885,95 manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi üzrə çəkilmiş xərc iddiaçının xeyrinə tutulsun” hissəsində dəyişdirilsin. Əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borcalan Maraqlı şəxs ##.##.2020-ci il tarixli, DKM/*************** nömrəli kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “xxxx” Bankı qarşısındakı ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixinə kimi vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 5% faiz dərəcəsi ilə hesablanmış 181.502,99 manat (bir yüz səksən bir min beş yüz iki manat doxsan doqquz qəpik) manat məbləğində əldən çıxmış fayda iddiaçı ASC “xxxx” Bankına ödənilsin, iddia ərizəsinin verilməsinə görə 1.352,65 (bir min üç yüz əlli iki manat altmış beş qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun ödənilməsi üzrə çəkilmiş xərc iddiaçının xeyrinə tutulsun. Qətnamə mübahisələndirilən qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Ekspertiza tədqiqatlarının dəyəri olan 350 (üç yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitinin 252 (iki yüz əlli iki) manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 98 (doxsan səkkiz) manat hissəsi isə iddiaçı ASC “xxxx” Bankdan tutularaq Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinə ödənilsin. Auditor araşdırmasının dəyəri olan 2950 (iki min doqquz yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitinin 2124 (iki min bir yüz iyirmi dörd) manat hissəsi cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada, 826 (səkkiz yüz iyirmi altı) manat hissəsi isə iddiaçı ASC “xxxx” Bankdan tutularaq Azərbaycan Respublikasının “xxxx” MMC-yə ödənilsin. Apellyasiya şikayəti vermək üçün apellyatorun ödədiyi 939,35 (doqquz yüz otuz doqquz manat otuz beş qəpik) manat dövlət rüsumunun 676 (altı yüz yetmiş altı) manatı cavabdehlər cavabdeh2 MMC və cavabdeh1 birgə qaydada iddiaçı ASC “xxxx” Bankının xeyrinə tutulsun, qalan hissəsi isə apellyatorun özünə aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər.