Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(5-104)-94/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(5-104)-94/2026 09.01.2026 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Xudayev Kərim Bahəddin oğlu, Ərizəçi (Maraqlı şəxs qismində cəlb edilməklə) “vərəsə kimi tanınma və vərəsəlik müddətinin bərpa olunması” barədə ərizəsinin məhkəmə icraatına qəbul edilməsinin mümkünlüyünə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi “vərəsə kimi tanınma və vərəsəlik müddətinin bərpa olunması” barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, onun irsi transmissiya qaydasında həyat yoldaşı X2 vərəsəsi olaraq tanınmağına və X1 münasibətdə vərəsəlik müddətinin bərpa olunmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.1.7-ci maddələrinə əsasən iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 151.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 149.3-cü maddəsinə əsasən iddiaçı bir-biri ilə bağlı olan bir neçə tələbi bir iddia ərizəsində birləşdirməyə haqlıdır. Həmin Məcəllənin 152.1.7-ci maddəsinə görə bir və ya bir neçə cavabdehə bir-biri ilə əlaqədar olmayan bir neçə tələb birləşdirildikdə hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Məhkəmə qeyd edir ki, ərizə və ona əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, ərizəçi birbiri ilə əlaqədar olmayan bir neçə tələbi bir ərizədə birləşdirmişdir. Belə ki, ərizəçi ərizəsində həyat yoldaşının vərəsəsi kimi tanınması faktının müəyyən edilməsi tələbini və digər şəxsə münasibətdə vərəsəlik müddətinin bərpa olunması tələbini, yəni bir-biri ilə əlaqədar olmayan tələbləri birləşdirilmişdir. Ərizədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən irəli sürülən “vərəsə kimi tanınma faktının müəyyən edilməsi” tələbi xüsusi iddia icraatı qaydasında baxılan tələblərə, digər “vərəsəlik müddətinin bərpa olunması” tələbi isə iddia icraatı qaydasında baxılan tələblərə aiddir. Belə olduğu təqdirdə, həmin tələblər bir icraatda baxıla bilməz və ona görə də, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 307.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. Qeyd olunan Məcəllənin 308-ci maddəsinə görə isə, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.1.1-ci maddəsinə görə, ərizənin bu Məcəllənin 149-cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilmədikdə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən normalarına riayət edilmədiyi üçün Ərizəçi “vərəsə kimi tanınma və vərəsəlik müddətinin bərpa olunması” barədə ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər ərizəçiyə geri qaytarılmalı, ona qeyd olunan nöqsan aradan qaldırıldıqdan sonra məhkəməyə yenidən müraciət etmək hüququ izah edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.4-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 152, 152.1.6, 263-264cü maddəsini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Ərizəçi “vərəsə kimi tanınma və vərəsəlik müddətinin bərpa olunması” barədə ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılsın. Ərizəçiyə izah edilsin ki, qərarın təsviri hissəsində göstərilən nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra təkrarən ümumi qaydada iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 gün müddətində Bakı şəhəri Yasamal rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Kərim Xudayev