Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2(007)-4546/2025 26.12.2025 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyeva Starə Vidadil qızının sədrliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı “əmək müqaviləsinə xitam verilməsi və əmək müqaviləsinə xitam vermə barədə əmək müqaviləsi bildirişinin alt sisteminə daxil edilməsinin həvalə edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinin məhkəmənin icraatına qəbul edilməsinin mümkünlüyünə baxaraq, məhkəmə aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İddia tələbi :
1. İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı “əmək müqaviləsinə xitam verilməsi və əmək müqaviləsinə xitam vermə barədə əmək müqaviləsi bildirişinin alt sisteminə daxil edilməsinin həvalə edilməsi” tələbinə dair ərizə ilə Bakı şəhəri Nizami rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, məhkəmədən onunla Cavabdeh MMC arasında xx.xx.2023-cü ildə bağlanmış əmək müqaviləsinə xitam verilmiş hesab edilməsi və əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə əlaqədar əmək müqaviləsi bildirişinin “əmək və məşğulluq” altsisteminə daxil edilməsinin X2 Xidmətinə həvalə edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq :
2. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi :
152.1. Hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır: 152.1.6. müqavilə ilə və ya həmin kateqoriya işlər üçün qanunla nəzərdə tutulmuşsa, iddiaçı cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya qaydasında) nizama salınmasına riayət edilməsinə dair sənəd təqdim etmədikdə; 152.2. İddia ərizəsinin qaytarılması haqqında hakim qərardad çıxarır. 152.3. İddia ərizəsinin qaytarılması haqqında qərardaddan şikayət verilə bilər. Qərardad ləğv edildikdə, iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət edildiyi gündən verilmiş hesab edilir. 152.4. İddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur.
Məhkəmənin mövqeyi :
3. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək qeyd edir ki, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmalıdır.
4. Belə ki, mülki prosessual qanunvericiliyə əsasən məhkəməyə müraciət etmiş iddiaçı işin qabaqcadan məhkəmədən kənar (pretenziya) həll edilməsi barəsində müəyyən kateqoriyadan olan işlər üçün qanunla müəyyən edilmiş, yaxud tərəflər arasında müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş qaydaya əməl etməlidir.
5. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 9-cu maddəsinə əsasən əmək müqaviləsinin şərtlərini dəyişdirmək və ya onu ləğv etmək üçün işəgötürənə müraciət etmək işçinin hüquqlarından biridir.
6. Həmin Məcəllənin 69-cu maddəsinə əsasən işçi bir təqvim ayı qabaqcadan işəgötürəni yazılı (kağız daşıyıcıda və ya elektron informasiya sistemi vasitəsilə) ərizəsi ilə xəbərdar etməklə əmək müqaviləsini ləğv edə bilər.
7. Həmin Məcəllənin 292.1-ci maddəsinə əsasən işçi bu Məcəllənin 288-ci maddəsində göstərilmiş məsələlərlə bağlı hüquqlarının və ya qanunla qorunan mənafeyinin pozulduğunu aşkar etdikdə, bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada fərdi əmək mübahisələrini həll edən orqanlara müraciət edərək pozulmuş hüquqlarının bərpa edilməsini tələb edə bilər.
8. Qanunvericiliyin yuxarıda sadalanan tələblərindən göründüyü kimi, əmək müqaviləsinə xitam verilməsini tələb etmək işçinin hüquqlarından biridir. Lakin, işçi onunla işəgötürən arasında bağlanılmış əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün ilk öncə yazılı qaydada işəgötürünə müraciət etməlidir. Əgər işçinin müraciəti əsasında işəgötürən tərəfindən görülən tədbirlər onu qane etməzsə, bundan sonra o, müvaviq iddia ərizəsi ilə pozulmuş hüquqlarının bərpası üçün məhkəməyə müraciət edə bilər.
9. İddiaçı iddia tələbinin faktiki halları qismində bildirmişdir ki, 31 may 2025-ci il tarixində sosial müavinət almaq üçün müraciət edərkən ona məlum olmuşdur ki, Cavabdeh MMC 01 noyabr 2023-cü il tarixdə onu xəbəri olmadan fəhlə olaraq işə qəbul etmişdir. Onun həmin müqavilənin bağlanmasından xəbərsiz olduğundan X1 müraciət etmiş, lakin cavabdehin yerini müəyyən edə bilmədiklərindən məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyyə olunmuşdur.
10. İddiaçı məhkəməyə müraciət etməmişdən öncə cavabdeh olan işəgötürünə onunla bağlanmış əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı iradə ifadəsini bildirməmiş, işəgötürənə yazılı müraciət etməmişdir. Halbuki cavabdehin müraciətinə Əmək Müfəttişliyi Xidməti tərəfindən verilmiş cavab məktubunda da ilk növbədə işəgötürənə müraciət etməsi tövsiyyə olunuşdur. Lakin iddiaçı tərəfindən hazırda cavabdeh ilə arasında bağlanılmış əmək müqaviləsinə cavabdeh tərəfindən xitam verilməsindən imtina edilməsi və ya mümkünsüzlüyü barədə sübut təqdim edilməmişdir.
11. Mülki prosessual qanunvericiliyə əsasən müqavilə ilə və ya həmin kateqoriya işlər üçün qanunla nəzərdə tutulmuşsa, iddiaçı cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya qaydasında) nizama salınmasına riayət edilməsinə dair sənəd təqdim etmədikdə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarmalıdır.
Nəticə :
12. Məhkəmə qeyd edir ki, mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya qaydasında) nizama salınması tələbinə riayət olunmadığı üçün İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı “əmək müqaviləsinə xitam verilməsi və əmək müqaviləsinə xitam vermə barədə əmək müqaviləsi bildirişinin alt sisteminə daxil edilməsinin həvalə edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədlər geri qaytarılmalıdır.
13. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152, 263-264, 268, 269, 395, 396-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
Qərara Aldı:
İddiaçı Cavabdeh MMC-yə qarşı “əmək müqaviləsinə xitam verilməsi və əmək müqaviləsinə xitam vermə barədə əmək müqaviləsi bildirişinin alt sisteminə daxil edilməsinin həvalə edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ona əlavə edilmiş sənədlər ilə birikdə geri qaytarılsın. Qərardaddan, qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində “Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemi”ndə yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Nizami rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim Starə Əliyeva