Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(009)-38/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(009)-38/2025 02.06.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsinin hakimi Rəna Nazim qızı Qafarovanın sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Pərvin Kamandar oğlu Paşazadənin katibliyi, İddiaçı (video zəng vasitəsilə), Cavabdehin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyətı̇ nə qarşı “əmək münasibətləri üzrə mübahisələr” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Təsviri hissə: İddiaçı Cavabdeh Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyətı̇ nə qarşı “əmək münasibətləri üzrə mübahisələr” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “Ç” bəndinə əsasən işdən çıxarılmağı barədə qeydin həmin Məcəllənin 68-ci maddəsinin “A” bəndi ilə əvəz olunması, iş saatlarından əlavə işlədiyi saatların əmək haqqına hesablanıb ona ödənilməsi, o, cümlədən "xxxx" MMC-yə məxsus müddəti keçmiş məhsulların geri qaytarılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddianın dəlilləri: ərizənin məzmunu xx.xx.2023-cü il tarixindən Az Roshen MMC-nin onun əmək müqaviləsinin qeyri əsassız “AR ƏM-in 70 “C” və 72-ci” maddələrini rəhbər tutaraq xitam verilməsinin və ƏM-nin 83.2 maddəsini rəhbər tutaraq Az Roshen MMC-dən ödənişlərin tələb olunması. Belə ki, o, xx.xx.2019-cu ildən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə uyğun olaraq müqavilə əsasında 5 günlük iş rejimi müaviləsi ilə Az Roshen MMC-də Mingəçevir anbarında mecendayzer vəzifəsində və bir il sonra nümunəvi işçi olduğu üçün satış üzrə menecer vəzifəsində çalışmışdır. Ancaq ki, o, işlədiyi müddətdə elə zənn etmiş və şifahi olaraq bildirmişlər ki, onların iş rejimi 6 günlük olub. Şirkət rəhbərliyi onu nəinki 6 gün hətta bazar günləri, bayram günləri, hüzün və səsvermə günləri qeyri-rəsmi şirkət daxili əmrlərlə işlədib və əmrdə göstərildiyi kimi “Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 107 və 164-cü maddələrini rəhbər tutaraq ödənişlər edilsin, lakin heç bir ödənişlər olunmayıb, heç bir pul vəsaiti verilməyib. Bundan əlavə olaraq ona hər il növbəli əmək məzuniyyətinə buraxılmağına dair ərizələr yazdırılıb. Ancaq o, heç bir məzuniyyətə göndərilməmiş, adı məzuniyyətdə olduğu halda işçi olmağından istifadə edərək məcburən ödənişsiz işlədilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Ali Baş Komandan X7 hər zaman çıxışlarında sahibkarlara göstəriş və tapşırıqlarında qeyd etdiyi kimi, işçilərin iş saatlarından artıq işlədilməməsi, zərurət yarandıqda əmək haqqlarını iki və daha artıq ödənilməli olduğunu sahibkarlara ciddi tapşırmışdır. Lakin buna baxmayaraq heç bir əlavə ödənişlər olunmamış və işlədiyi 3 ildən artıq müddətdə bir dəfə olsun istirahət verilməmiş, hər il çıxmalı olduğu növbəli əmək məzuniyyətinə buraxmamışdır. Bildirmək istəyir ki, bu pozğunluqları ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Əmək Müfəttişliyinə ərizə ilə müraciət etmişdir. Bundan əlavə olaraq qeyd etmək istərdi ki, onun şirkətdə vəzifəsi alıcılara şirkətin malını təqdim etməkdən ibarət olub. Hər bir alıcı ilə şirkət arasında “Alqı-satqı” müqaviləsi imzalanıb. Bu müqavilənin şərtlərinin bəndində göstərilib ki, Az Roshen MMC-yə ödənişlər yalnız köçürmə vasitəsi ilə həyata keçirilsin. Pul vəsaitlərinin ödənilməsi yalnız Bank və Milliön terminal vasitəsi ilə icra olunsun. Nəğd surətdə ödənilən ödənişlərə Az Roshen MMC cavabdehlik daşımır. Belə müqavilə bağladığı halda şirkətin vəzifədə çalışan rəhbər işçiləri Bayramov Laçın, Qəhramanov Ramil və Mingəçevir anbarının bölgə satış müdir vəzifəsini icra edən İbrahimov Müşviq tərəfindən onlara göstəriş və tələbləri belə olub ki, gedin müştərilərdən verilən malların pullarını nəğd şəkildə alın və biz deyən şəxsi kart hesablarına yəni Hacıyeva Nəzrin, Qəhramanov Ramil kimi şəxslərin kartlarına pul vəsaitinin ödənilməsini tələb etmişlər. Zənniycə şirkət bu addımı atmaqla öz pul dövrüyəsini vergidən yayındırmağa çalışmış və buna da nail olmuşdur. Belə ki, sabiq əmək haqqının 520 manat olaraq vergi tutulduqdan sonra qalan 469 manatın normal iş günü hesabına bölünərək 22 iş günü hesabında 21.31 qəpik dəyərini iki misli qədər hesablanaraq günlük 42.62 qəpik ödənişin təmin olunması yəni xx.xx.2019-cu ildən xx.xx.2023-cü ilədək tək şənbə günləri işə cəlb olunmağının dəyəri ümumilikdə 144 günün hesablanması ümumi dəyəri 6137,28 və 3 ilin məzuniyyəti pulu olaraq illik məzuniyyəti 1050 manat olmaqla 3150 manat və bayram günləri illik iyirmi gün olmaqla 3 il üçün 2812,92 manat. Əlavə olaraq ona əsassız qoyulduğu AR ƏM 70-ci və 72-ci maddəsinə görə heç bir dövlət və özəl sektorda iş ala bilmədiyi üçün son 10 ay üçün təzminatın ödənilməsi yəni AR minumum yaşayış tərzini nəzərə alaraq böyüklər üçün əmək qabilliyətli əhali üçün 345 manat az yaşlı uşaqlar üçün 220 manat nəzərə alınmaqla məlum etmək istəyir ki, öhdəliyində iki az yaşlı uşaq və o, ümumilikdə az yaşlı uşaqları üçün 7920 manat, o, cümlədən işləmədiyi günləri hesablamaqla ümumilikdə 12.420 məbləğində vurulan ziyanın ödənilməsi. Bundan əlavə olaraq Bakı şəhərinin 15 saylı mediasiya təşkilatına ödənilən 54 manat vəsaitin ödənilməsi təmin olunsun. Ümumilikdə minumum ona dəyən zərərin məbləği 35.253,12 manat pulun Azroshen MMC-dən alınıb ona verilməsini xahiş edir. Bundan əlavə olaraq qeyd etmək istərdi ki, onun şirkətdə vəzifəsi alıcılara şirkətin malını təqdim etməkdən ibarət olub. Hər bir alıcı ilə şirkət arasında “Alqı-satqı” müqaviləsi imzalanıb. Bu müqavilənin şərtlərinin bəndində göstərilib ki, Az Roshen MMC-yə ödənişlər yalnız köçürmə vasitəsi ilə həyata keçirilsin. Pul vəsaitlərinin ödənilməsi yalnız Bank və Milliön terminal vasitəsi ilə icra olunsun. Nəğd surətdə ödənilən ödənişlərə Az Roshen MMC cavabdehlik daşımır. Belə müqavilə bağladığı halda şirkətin vəzifədə çalışan rəhbər işçiləri Bayramov Laçın, Qəhramanov Ramil və Mingəçevir anbarının bölgə satış müdir vəzifəsini icra edən İbrahimov Müşviq tərəfindən onlara göstəriş və tələbləri belə olub ki, gedin müştərilərdən verilən malların pullarını nəğd şəkildə alın və biz deyən şəxsi kart hesablarına yəni Hacıyev Toğrul, Hacıyeva Nəzrin, Hacıyev Kamil, Hacıyev Fərid kimi şəxslərin kartlarına pul vəsaitinin ödənilməsini tələb etmişlər. O, hələ də bunu dərk edə bilmir ki, bu cür hallar dövlət vergisindən yayınma qeyd olunur və neçə? O, bu səbəbləri bildikdən sonra yəni həm əmək müqaviləsi əsasında aldadılıb işlədildiyini bilib öz hüquqlarını tələb etdiyi üçün və həyatının və ailəsinin həyatını təhlükədə olduğunu anlayıb öz hüquqlarını tələb etdiyi üçün əsassız olaraq onun göstərilmiş maddələrlə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir. İddiaçı iddianın dəyişdirilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, həmin ərizənin giriş hissəsində və xahiş edirəm hissəsində göstərdiyi cümlənin: xx.xx.2019-cu ildən xx.xx.2023-сü ilədək tək şənbə günləri işə cəlb olunaraq işlədildiyi üçün ümumi günlərin sayı-144 gün olmaqla əmək haqqının dəyəri-6137,38 manat olmaqla; 3 il məzuniyyət pulu hər il üçün 1050 manat olmaqla, məzuniyyətdə olduğu müddətdə işlədiyi üçün hər məzuniyyət haqqı ikiqat hesablanmaqla 6300 manat olmaqla; hər il üçün bayram günləri 20 gün olmaqla 3 illik ödənilməli olan əmək haqqı-2812,92 manat olmaqla cəmi-15250,3 (on beş min iki yüz əlli manat 03 qəp.) manat pulun cavabdehdən alınıb ona ödənilməsi və AR Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “Ç” bəndinə əsasən, işdən çıxarılmağı barədə qəbul olunmuş əmrin ləğv olunması və işə bərpa olunmağı barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı ərizə ilə (iddia tələbinin həcminin artırılması) məhkəməyə müraciət edərək, həmçinin əmək kitabçasının dərhal təqdim olunması və 21343,64 manat əmək haqqı kompensasiyası ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş İddiaçı (video zəng vasitəsilə) iddia ərizəsinə uyğun məzmunda izahat verərək, iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Əlavə olaraq bildirmişdir ki, ekspert rəyi ilə razı deyil, çünki düzgün hesablama aparılmayıb. Əmək kitabçasını indiyədək cavabdehdən tələb etməyib, belə ki, o, əmək kitabçasının işəgötürəndə qalmalı olmasını düşünüb. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş cavabdehin nümayəndəsi X2 iddiaya etiraz edərək, iddiaçının qəsaslarla işdən azad olunmasını, əmək haqqının, məzuniyyət pullarının düzgün hesablanıb ödənilməsini, həmçinin əmək kitabçasını iddiaçının özünün gəlib götürmədiyini, istədiyi vaxt müraciət edərsə götürə biləcəyini bildirmiş və iddia tələbinin rədd olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Sübutlar: İş materiallarına əlavə olunmuş və məhkəmə baxışı zamanı tədqiq edilmiş: - İşəgötürən Cavabdeh Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyətı̇ ilə işçi İddiaçı arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli əmək müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı marketing üzrə menecer peşəsinə qəbul edilmişdir. - Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsi bildirişindən görünür ki, İddiaçı ilə bağlanılmış xx.xx.2019-cu il tarixli əmək müqaviləsinə ƏM-in 70-ci maddəsinin “ç” bəndinə əsasən (işçi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yetirmədikdə, yaxud 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda) xx.xx.2023-cü il tarixdən xitam verilmişdir. - Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 30 aprel 2025-ci il tarixli 9/10230 nömrəli ekspert rəyindən görünür ki, iş materiallarında olan mövcud sənədlərə (Əmək Müqaviləsi, X4, ƏMR-lər, bank hesabından çıxarış, iş vaxtının tabel uçotu barədə məlum və s) əsasən 2019-cu il üzrə 183,61 manat, 2020-ci il üzrə 6418,26 manat, 2021-ci il üzrə 10.607,27 manat, 2022-ci il üzrə 12.176,83 manat və 2023-cü il üzrə 363,16 manat olmaqla ümumilkdə 29.749,13 manat məbləğində əmək haqqının İddiaçı hesablanıb ödənilməsi müəyyən olunmuşdur. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin: - 2-ci maddəsinə əsasən Məcəllənin əsasını təşkil edən prinsipləri, o cümlədən, əmək münasibəti tərəflərinin hüquq bərabərliyini, onların mənafelərinin haqq-ədalətlə və qanunun aliliyinin təmin olunması ilə qorunmasını əks etdirir. Qeyd olunan prinsiplərə əsasən əmək münasibətlərində tərəflər – işçi və işəgötürən bərabər hüquq və vəzifələrə malikdir. Əmək Məcəlləsi həm işçinin, həm də işəgötürənin hüquqlarını müdafiə edir və tərəflərdən hər hansı birinə üstünlük verilməsi yolverilməzdir. - 11-ci maddəsinin «a» və «b» bəndlərinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada işçilərlə əmək müqavilələri bağlamaq, onların şərtlərini dəyişdirmək, eyni zamanda, müəyyən edilmiş qaydada əmək müqavilələrini ləğv etmək işəgötürənin əsas hüquqlarına aid edilir - 11-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin «d» bəndinə əsasən əmək münasibətləri sahəsində işəgötürənin əsas hüquqlarından biri də işçilər əmək müqaviləsinin şərtlərini, müəssisədaxili intizam qaydalarını pozduqda qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada onları intizam məsuliyyətinə cəlb etməkdir. - 12-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin «b» bəndinə əsasən bu Məcəllənin və əmək qanunvericiliyinə aid digər normativ hüquqi aktların tələblərini yerinə yetirmək işəgötürənin əsas vəzifələrindən biridir. - 186-cı maddəsinin İ hissəsinə əsasən işəgötürən, işçi bu Məcəllə ilə və digər normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş vəzifələrini yerinə yetirmədikdə və ya hüquqlarından sui-istifadə etdikdə və yaxud əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini icra etmədikdə intizam məsuliyyətinə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda isə digər məsuliyyətə cəlb edilirlər. Qeyd edilən normaya əsasən, işçi əmək funksiyasını tam və ya qismən yerinə yetirmədikdə, yaxud keyfiyyətsiz yerinə yetirdikdə, bu Məcəllənin 10-cu maddəsində nəzərdə tutulan, həmçinin əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş vəzifələrini, müəssisədaxili intizam qaydalarını pozduqda işəgötürən ona aşağıdakı intizam tənbehlərindən birini verə bilər: a) töhmət vermək; b) sonuncu xəbərdarlıqla şiddətli töhmət vermək; c) kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuşdursa, aylıq əmək haqqının 1/4-i məbləğindən çox olmamaq şərtiilə cərimə etmək; ç) əmək müqaviləsini bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «ç» bəndi ilə ləğv etmək. Göründüyü kimi, işçiyə işəgötürən tərəfindən bu Məcəllənin 186-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş intizam tənbehlərindən birini tətbiq edə bilməsi sonuncuya qanunvericiliklə verilən hüquqdur. - Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin «ç» bəndinə əsasən işçi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə, yaxud bu məcəllənin 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda əmək müqaviləsi işəgötürən tərəfindən ləğv edilə bilər. - 71-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə əssasən bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «ç» bəndində nəzərdə tutulan əsasla əmək müqaviləsinin ləğv edilməsinə bu şərtlə yol verilir ki, işçi qəsdən və ya səhlənkarlıqla, etiansızlıqla əmək funksiyasını, vəzifə borcunu (öhdəliklərini) yerinə yetirmədiyinə görə müvafiq iş yerində işin, istehsalın, əmək və icra intizamının normal ahəngi pozulmuş olsun və ya mülkiyyətçinin, işəgötürənin, habelə, əmək kollektivinin (onun ayrı-ayrı üzvlərinin) hüquqlarına və qanunla qorunan mənafelərinə hər hansı formada ziyan dəymiş olsun. - Qeyd edilən maddənin 3-ci hissəsinə əsasən işəgötürən bu Məcəllənin 70-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş əsasların hər hansı biri ilə əmək müqaviləsinin ləğv edilməsinin zəruriliyini əsaslandırmalıdır. - 72-ci maddəsinə əsasən, aşağıdakı hallar işçi tərəfindən əmək vəzifələrinin kobud şəkildə pozulması hesab edilir:a) özünün xəstəliyi, yaxın qohumunun xəstələnməsi və ya vəfat etməsi istisna olunmaqla heç bir üzürlü səbəb olmadan bütün iş günü işə gəlməməsi; b) alkoqollu içkilər, narkotik vasitələr və psixotrop, toksik və digər zəhərli maddələr qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə işə gəlməsi, habelə işə gəldikdən sonra iş yerində həmin içkiləri və ya maddələri qəbul edərək sərxoş vəziyyətdə olması; c) təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində mülkiyyətçiyə maddi ziyan vurması; ç) təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində əməyin mühafizəsi qaydalarını pozaraq iş yoldaşlarının səhhətinə xəsarət yetirməsi və ya onların bu səbəbdən həlak olması; d) qəsdən istehsal, kommersiya və ya dövlət sirrinin yayılması və ya bu sirrin gizli saxlanılması üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməməsi; e) əmək fəaliyyəti zamanı yol verdiyi kobud səhvləri, hüquq pozuntuları nəticəsində işəgötürənin, müəssisənin və ya mülkiyyətçinin qanuni mənafeyinə ciddi xələl gətirməsi; ə) əmək funksiyasını pozduğuna görə əvvəllər işəgötürən tərəfindən verilmiş intizam tənbehindən nəticə çıxarmayaraq altı ay ərzində təkrarən əmək funksiyasını pozması; f) iş vaxtı ərzində bilavasitə iş yerində inzibati xətalara və ya cinayət tərkibi olan ictimai-təhlükəli əməllərə yol verməsi. Azərbaycan Respublikası MPM: - 14.2, 77.1, 88 və 217.4-cü maddələrinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. - 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərin izahatını dinləyərək, onların izahatlarını iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia tələblərinin dəlillərini nəzərə alaraq, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək aşağıda göstərilənlərə əsasən hesab edir ki, iddia təmin olunmamalıdır. Belə ki, işin materiallarından görünür ki, tərəflər arasında 20 dekabr 2019-cu il tarixində əmək müqaviləsi bağlanmış və iddiaçı marketing üzrə menecer peşəsinə qəbul edilmişdir. İddiaçı ilə bağlanmış əmək müqaviləsinə 19 yanvar 2023-cü il tarixdən Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin «ç» bəndinə əsasən xitam verilmişdir. Mübahisələndirilən əmrdə istinad edilən Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəllənin 70-ci maddəsinin «ç» bəndinə əsasən işçi özünün əmək funksiyasını və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə, yaxud bu məcəllənin 72-ci maddəsində sadalanan hallarda əmək vəzifələrini kobud şəkildə pozduqda əmək müqaviləsi işəgötürən tərəfindən ləğv edilə bilər. Məhkəmə iddiaçının Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin 28 avqust 2024-cü il tarixli 1(051)- 40/2024 saylı hökmü ilə təqsirli bilinərək müvafiq cəzaya məhkum edilməsini və həmin hökmlə müəyyən edilmiş halları nəzərə alaraq hesab edir ki, işəgötürən tərəfindən 19 yanvar 2023-cü il tarixli əmrlə Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “ç” bəndinə əsasən əmək müqaviləsinə xitam verilməsi qanuni əsaslarla baş vermişdir. Belə ki, Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin 28 avqust 2024-cü il tarixli 1(051)-40/2024 saylı hökmündən görünür ki, İddiaçı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.2.3 və 179.2.4cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinmiş və ona həmin Məcəllənin 46.2–ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələri tutma hüququndan məhrum edilməklə, 3 (üç) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası təyin edilmiş, Azərbaycan Respublikası CM–in 69.3–cü maddəsinə əsasən, İddiaçı xx.xx.2023–cü il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək şübhəli şəxs qismində həbsdə, xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək ev dustaqlığında saxlanıldığı 9 (doqquz) ay 12 (on iki) gün müddət, azadlığın məhdudlaşdırılması növündə cəzanın müddətinə bir günə iki gün hesabı ilə hesablanmaqla, təyin edilmiş cəzadan çıxılaraq, üzərində qəti olaraq 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələri tutma hüququndan məhrum edilməklə 1 (bir) il 3 (üç) ay 6 (altı) gün müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası saxlanması, İddiaçı təyin edilmiş 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə etmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələri tutma hüququndan məhrum etmə cəzası müstəqil icra edilməsi, azadlığın məhdudlaşdırılması növündə cəzanın icrası İddiaçı cəzanı icra edən orqanda qeydiyyata alındığı vaxtdan hesablanması, İddiaçı təyin edilmiş 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə etmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələri tutma hüququndan məhrum etmə cəzasının müddəti hökm qanuni qüvvəyə mindiyi vaxtdan hesablanması, İddiaçı üzərinə Bərdə rayonunun ərazi hüdudlarını tərk etməmək, Bərdə rayonunda yerləşən yaşayış yerini saat 22:00–dan 07:00–dək tərk etməmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək, məhkəmənin müvafiq qərarı olmadan yaşayış yerini dəyişməmək, cəzanın icrasına nəzarət edən orqanı iş və ya təhsil yerinin dəyişdirilməsi barədə əvvəlcədən məlumatlandırmaq vəzifəsi qoyulması hökm edilmişdir. Həmin hökmlə müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək olan müddət ərzində Cavabdeh MMC-də satış üzrə menecer vəzifəsində işləyərkən həmin cəmiyyətlə aralarında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli əmək müqaviləsinə, həmçinin cəmiyyətin baş direktoru X3 ilə xx.xx.2020-ci il tarixdə bağladığı tam maddi məsuliyyət haqqında müqavilənin şərtlərinə əsasən Cəmiyyətə məxsus qənnadı məhsulları ona həvalə edilmiş ərazidə fəaliyyət göstərən ticarət subyektlərinə paylamaqla, satışını həyata keçirmək, həmin malların satışından əldə olunmuş pul vəsaitini şirkətin xəzinəsinə mədaxil etmək, müxtəlif səbəblərdən satışdan qayıdan malları, yəni vaxtı keçmiş və istifadəyə yararsız olan məhsulları aşkar etdiyi təqdirdə bununla bağlı şirkət nümayəndələrinə məlumat vermək və sair bu kimi səlahiyyətlərə malik məsul şəxs olmaqla ona etibar edilmiş özgə əmlakını öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək talama məqsədilə rəsmi sənədlər, yəni xx.xx.2022-553119, ..... xx.xx.2022-ci il tarixli ******* №-li qaimə fakturaları əsasında Beyləqan, Füzuli və Zərdab rayonlarında fəaliyyət göstərən ticarət subyektlərindən qəbul etdiyi sifarişlər əsasında cəmiyyətə məxsus Mingəçevir şəhəri, H.Əliyev prospektində yerləşən anbardan satış üçün tam maddi məsuliyyətinə götürdüyü, 2022-ci ilin əvvəlinə olan 47.699,60 (qırx yeddi min altı yüz doxsan doqquz manat altmış qəpik) manat dəyərində mal qalığı daxil olmaqla ümumilikdə 172.537.78 (yüz yetmiş iki min beş yüz otuz yeddi manat yetmiş səkkiz qəpik) manat dəyərində qənnadı məhsullarının satışından əldə etdiyi 148.833,92 (yüz qırx səkkiz min səkkiz yüz otuz üç manat doxsan iki qəpik) manat məbləğində pulun 61.370 (altmış bir min üç yüz yetmiş) manatını xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, 16.04.-2022- xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022, xx.xx.2022- xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022-xx.xx.2022, xx.xx.2022xx.xx.2022-ci il tarixli satılmış malın və nağd yığılmış pulun aktları əsasında Cəmiyyətin xəzinəsinə nağd qaydada, 47.414,61 (qırx yeddi min dörd yüz on dörd manat altmış bir qəpik) manatını Cəmiyyətin Bank hesabına istintaqla müəyyən edilməsi mümkün olmayan terminallar vasitəsilə köçürməklə ödəmiş, 640,13 (altı yüz qırx manat on üç qəpik) manat dəyərində məhsulu geri qaytarmış, 16.093.65 (on altı min doxsan üç manat altmış beş qəpik) manat dəyərində istehlak müddəti bitmiş məhsulu cəmiyyətin anbarına təhvil vermiş, təhvil-təslim zamanı hesabında 23.315,53 (iyirmi üç min üç yüz on beş manat əlli üç qəpik) manat dəyərində məhsul olduğu aşkar edilərək hesabından silinmiş, lakin məhsul satışından əldə etdiyi 14.285.70 (on dörd min iki yüz səksən beş manat yetmiş qəpik) manat məbləğində pul vəsaitini Cəmiyyətin xəzinəsinə mədaxil etməyərək özünün şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, ona etibar edilmiş xeyli miqdarda əmlakı öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə mənimsəmə yolu ilə talamışdır. Bununla da təqsirləndirilən şəxs İddiaçı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.2.3 və 179.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətmişdir. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin 12 dekabr 2024-cü il tarixli 1(107)-442/2024 saylı qərarından görünür ki, zərərçəkmiş hüquqi şəxs Cavabdeh MMC-nin nümayəndəsi X2 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, İddiaçı Azərbaycan Respublikası CM-in 179.2.3 və 179.2.4cü maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair Mingəçevir şəhər Məhkəməsinin 28 avqust 2024-cü il tarixli 1(051)-40/2024 nömrəli hökmü baxılmış apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının izahatı isə özü-özlüyündə iddianın əsaslı olması üçün yetərli sübut kimi qəbul edilə bilməz. Çünki, MPM-in 106.1-ci maddəsinin tələbinə görə işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı iddia ərizəsində əsaslandırdığı halları təsdiq edən hər hansı mötəbər sübut növü məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz və məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddianın əmrin ləğv edilməsi hissəsi əsassızdır. Məhkəmə, iddianın xx.xx.2019-cu ildən xx.xx.2023-сü ilədək tək şənbə günləri işə cəlb olunaraq işlədildiyi üçün ümumi günlərin sayı-144 gün olmaqla əmək haqqının dəyəri-6137,38 manat olmaqla; 3 il məzuniyyət pulu hər il üçün 1050 manat olmaqla, məzuniyyətdə olduğu müddətdə işlədiyi üçün hər məzuniyyət haqqı ikiqat hesablanmaqla 6300 manat olmaqla; hər il üçün bayram günləri 20 gün olmaqla 3 illik ödənilməli olan əmək haqqı-2812,92 manat olmaqla cəmi-15250,3 (on beş min iki yüz əlli manat 03 qəp.) manat pulun cavabdehdən alınıb ona ödənilməsi hissəsi üzrə qeyd edir ki, tələbin bu hissəsi üzrə müvafiq ekspertiza təyin edilmiş və Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 30 aprel 2025-ci il tarixli 9/10230 nömrəli ekspert rəyi ilə 2019-cu il üzrə 183,61 manat, 2020-ci il üzrə 6418,26 manat, 2021-ci il üzrə 10.607,27 manat, 2022-ci il üzrə 12.176,83 manat və 2023-cü il üzrə 363,16 manat olmaqla ümumilkdə 29.749,13 manat məbləğində əmək haqqının İddiaçı hesablanıb ödənilməsi müəyyən olunmuşdur. Odur ki, iddia həmin hissədə də əsaslı sayıla bilməz və rədd edilməlidir. Məhkəmə iddianın əmək kitabçasının dərhal təqdim olunması və 21343,64 manat əmək haqqı kompensasiyası ödənilməsi hissəsi üzrə qeyd edir ki, iddiaçı tələbinin həmin hissəsini əmək kitabçasının gec verilməsi ilə əsaslandırsa da bununla bağlı cavabdehin təqsiri müəyyən olunmamışdır. Belə ki, iddiaçı məhkəmə iclasında əmək kitabçasını indiyədək cavabdehdən tələb etmədiyini, əmək kitabçasının işəgötürəndə qalmalı olmasını düşündüyünü bildirmişdir. Başqa sözlə, məhkəmə araşdırması zamanı işəgötürənin işçinin əmək kitabçasını ona qaytarmama məqsədi güdməsi, qəsdən özündə saxlaması kimi hallar müəyyən edilmir. Odur ki, iddia bu hissədə də təmin edilə bilməz. Məhkəmə qeyd edir ki, qanunvericiliyə əsasən hər hansı iddia tələbi üzrə ilk öncə iddiaçının tələbinə uyğun gələn iddia tələbinin qanuni əsası tapılmalı və məhkəməyə bildirdiyi faktiki halların həmin iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya şərtlərinə uyğun olması yoxlanılmalıdır. Əgər irəli sürülmüş iddia tələbinin qanuni əsası tapılmırsa və ya faktiki hallar tapılan iddia tələbinin qanuni əsasının şərtləri, yəni dispozisiya əlamətləri ilə uzlaşmırsa hüquqi dəyərləndirmə məhkəmə üçün artıq başa çatmalıdır. Əlavə olaraq irəli sürülən dəlillərin araşdırılmasına ehtiyac qalmır, çünki işin həlli üçün bunun əhəmiyyəti yoxdur. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz və məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, idda tələblərinin faktiki əsası (faktiki hallar) tələbin qanuni əsasının şərtlərinə uyğun olmadığından, yəni dispozisiya əlamətləri ilə uzlaşmadığından iddia tələbləri əsaslı sayıla bilməz və rədd edilməlidir. Məhkəmə, iddianın təmin olunmadığını nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən aparılmış məhkəmə ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 100 (bir yüz) manat İddiaçı tutularaq Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin hesabına köçürülməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Nəticə: Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun olaraq) Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rəna Qafarova