Abşeron Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2(012)-5762/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Xırdalan şəhəri İş № e-2(012)-5762/2025 24.12.2025 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Habil Yunis oğlunun sədrliyi, Hüseynova Ülviyyə Əliağa qızının katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı müqavilənin ləğv edilməsi, pul, torpaq sahəsi və fərdi yaşayış evindən çıxarılma tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı müqavilənin ləğv edilməsi, pul, torpaq sahəsi və fərdi yaşayış evindən çıxarılma tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Abşeron rayon məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdeh olan Cavabdeh ilə aralarında Abşeron rayon Masazır kəndi, X2 küçəsi ev 75C ünvanda yerləşən, onun mülkiyyətində olan yaşayış evinin alqı-satqısına dair xx.xx.2024-cü il tarixli ilkin müqavilənin ləğv edilməsi, müqavilənin 2.2-ci bəndindən irəli gələn öhdəlik üzə 9500 manatın, hüquqi yardım üçün vəkilə ödənilən 2500 manatın, cavabdehin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri icra etmədiyinə görə əldə çıxmış faydaya görə 6000 manatın, işin məhkəmədə baxılması üçün ödənilmiş 145 manat dövlət rüsumunun, ümumilikdə 18145 manatın cavabdeh olan Cavabdeh birdəfəlik alınaraq ona verilməsi, hazırda cavabdehin olan X1 və onun ailə üzvlərinin yaşadığı Abşeron rayon Masazır kəndi, X2 küçəsi ev 75C ünvanda yerləşən, onun mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evindən və yaşayış evinin yerləşdiyi torpaq sahəsindən cavabdeh olan X1 və onun ailə üzvlərinin cavabdehə məxsus əşyalarla birlikdə çıxarılmaları barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Tərəflər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbi barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdırara hesab edir ki, iddia ərizəsi baxılmamış saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 421.1. maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. 421.2. maddəsinə əsasən, tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 149.2.4. maddəsinə əsasən müqavilə ilə və ya həmin kateqoriya işlər üçün qanunla bu nəzərdə tutulmuşsa, cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər (pretenziya qaydasında) nizama salınmasına riayət edilməsinə dair məlumat iddia ərizəsində göstərilməlidir. 150.1.6-cı maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinə müqavilə ilə və ya həmin kateqoriya mübahisələr üçün qanunda bu nəzərdə tutulmuşsa, cavabdehlə mübahisənin məhkəməyə qədər və ya pretenziya qaydasında nizama salınmasına riayət edilməsini təsdiq edən sənəd (kommersiya mübahisələri üzrə həmin sənədlər bu Məcəllənin 150.2ci maddəsinə uyğun olaraq verilir) əlavə edilməlidir. 259.0.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəməyə müraciət etmiş iddiaçı mübahisənin qabaqcadan məhkəmədən kənar (pretenziya qaydasında) həll edilməsi barəsində müəyyən kateqoriyadan olan işlər üçün qanunla müəyyən edilmiş, yaxud tərəflər arasında müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş qaydaya əməl etməmişsə və bu qaydanı tətbiq etmək imkanı itirilməmişsə, məhkəmə ərizəni baxılmamış saxlayır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı hazırki mübahisə ilə bağlı cavabdehə pretenziya ünvanlamamış və birbaşa olaraq məhkəməyə müraciət etmişdir. Həmçinin AR Mülki Məcəllənin 421.1-ci maddəsindən göründüyü kimi müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı əvvəlcədən cavabdehə müqavilənin ləğv edilməsi, pul, torpaq sahəsi və fərdi yaşayış evindən çıxarılma dair pretenziya qaydasında müraciət etmədiyindən müqavilənin ləğv edilməsi, pul, torpaq sahəsi və fərdi yaşayış evindən çıxarılma tələbinə dair iddia ərizəsi baxılmamış saxlanılmalıdır. Həmçinin, Mülki Prosessual Məcəllənin: 114.1.5-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə baxılmamış saxlanıldıqda, ödənilmiş dövlət rüsumu qaytarılır. 114.2. maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 114.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda dövlət rüsumunun artıq ödənilmiş hissəsi geri qaytarılır. Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. Məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi barədə qərardad çıxarır, qərardadda dövlət rüsumunun tam və ya qismən qaytarılmasının əsasları göstərilir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 5.1.2-ci maddəsinə əsasən, ərizələr (şikayətlər) qaytarıldıqda və ya ərizə baxılmamış saxlanıldıqda, habelə notariat əməliyyatlarının icrasından imtina edildikdə - dövlət rüsumu geri qaytarılır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarıldığından iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumu ona geri qaytarılmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 260.1, 260.6, 263, 264 və 268.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı müqavilənin ləğv edilməsi, pul, torpaq sahəsi və fərdi yaşayış evindən çıxarılma tələbinə dair iddia ərizəsi baxılmamış saxlanılsın. İddiaçı iddia ərizəsi verilərkən xx.xx.2025-ci il tarixdə ********** saylı qəbzlə ödədiyi 144,60 (yüz qırx dörd manat altmış qəpik) manat dövlət rüsumu dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına iddiaçıya qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Abşeron rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Habil Əhmədov