Yevlax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(039)-2374/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Yevlax Rayou İş № e-2(039)-2374/2022 10.11.2022 YEVLAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əlizadə Ruslan Əliyar oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı "xxxx" ASC-nin Cavabdeh qarşı sığorta ödənilmiş məbləğin geri qaytarılması barədə işə Yevlax Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" ASC Cavabdeh qarşı sığorta ödənilmiş məbləğin geri qaytarılması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh "xxxx" ASC-nin xeyrinə 947 manat məbləğində vəsaitin, 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun və 0.40 manat bank xidməti xərcinin tutulmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" ASC iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, 28 fevral 2021-ci il tarixində X1 məxsus ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı avtonəqliyyat vasitəsi "xxxx" ASC tərəfindən “Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası” növü üzrə sığortalanmışdır. 10 may 2021-ci il tarixində X2 idarə etdiyi ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı həmin avtonəqliyyat vasitəsi ilə Cavabdeh məxsus və X5 idarə etdiyi ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinin iştirakı ilə yol-nəqliyyat hadisəsi baş vermişdir. Yevlax rayonu polis baş leytenantı X3 tərəfindən X2 barəsində İnzibati Xəta haqqında Protokol tərtib olunmuşdur. X9 ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinə vurulan zərərin əvəzində sığorta ödənişi verilməsi ilə bağlı "xxxx" ASC-yə müraciət etmişdir. Yol-nəqliyyat hadisəsində X4 təqsirli bilindiyi üçün ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərər qiymətləndirilmiş, 18 may 2021-ci il tarixli “Zərər dəymiş avtonəqliyyat vasitəsinin qiymətləndirilməsinə dair hesabat”a əsasən 947.00 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. "xxxx" ASC-nin 01 iyun 2021-ci il tarixli “Sığorta aktı”na əsasən 947.00 manat məbləğində sığorta ödənişi Cavabdeh Rahib oğluna köçürülmüşdür. Sonradan məlum olmuşdur ki, sözügedən yol-nəqliyyat hadisəsinin baş verməsində ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı avtonəqliyyat vasitəsinin sürücüsü X2 təqsiri yoxdur. Bununla bağlı AR DİN BDYPİ-dən daxil olmuş 25 iyun 2021-ci il tarixli 016-75565-1221 nömrəli məktubda Elçin Rüstəmzadənin barəsində qəbul edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv olunduğu, hadisədə təqsirli bilinən sürücü Rahib İsayevin AR İXM 346.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb olunması barədə müvafiq qərarın qəbul edildiyi göstərilmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri Yevlax Rayon Məhkəməsinə təqdim edə bilməsi haqqında bildiriş göndərilsə də, Cavabdeh iddiaçının tələbinə etiraz etməmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materialları ilə müəyyən edilmişdir ki, 28 fevral 2021-ci il tarixində X1 məxsus ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı avtonəqliyyat vasitəsi "xxxx" ASC tərəfindən “Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası” növü üzrə sığortalanmışdır. 10 may 2021-ci il tarixində X2 idarə etdiyi ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı həmin avtonəqliyyat vasitəsi ilə Cavabdeh məxsus və X5 idarə etdiyi ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinin iştirakı ilə yol-nəqliyyat hadisəsi baş vermişdir. X2 barəsində İnzibati Xəta haqqında Protokol tərtib olunmuşdur. X9 ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinə vurulan zərərin əvəzində sığorta ödənişi verilməsi ilə bağlı "xxxx" ASC-yə müraciət etmişdir. Yol-nəqliyyat hadisəsində X4 təqsirli bilindiyi üçün ** RV *** dövlət qeydiyyat nişanlı Chevrolet Orlando markalı avtonəqliyyat vasitəsinə dəymiş zərər qiymətləndirilmiş, 18 may 2021-ci il tarixli “Zərər dəymiş avtonəqliyyat vasitəsinin qiymətləndirilməsinə dair hesabat”a əsasən 947.00 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. "xxxx" ASC-nin 01 iyun 2021-ci il tarixli “Sığorta aktı”na əsasən 947.00 manat məbləğində sığorta ödənişi Cavabdeh Rahib oğluna köçürülmüşdür. Sonradan məlum olmuşdur ki, sözügedən yol-nəqliyyat hadisəsinin baş verməsində ** SJ *** dövlət qeydiyyat nişanlı Mercedes Benz C220 CDİ markalı avtonəqliyyat vasitəsinin sürücüsü X2 təqsiri yoxdur. Bununla bağlı AR DİN BDYPİ-dən daxil olmuş 25 iyun 2021-ci il tarixli 016-75565-1221 nömrəli məktubda Elçin Rüstəmzadənin barəsində qəbul edilmiş inzibati tənbeh vermə haqqında qərarın ləğv olunduğu, hadisədə təqsirli bilinən sürücü Rahib İsayevin AR İXM 346.1-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb olunması barədə müvafiq qərarın qəbul edildiyi göstərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1096.1-ci maddəsinə görə mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Həmin Məcəllənin 1096.2-ci maddəsinə görə delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Həmin Məcəllənin 936.2-ci madəsinə əsasən faydalanan şəxsin zərərvuran şəxsə qarşı zərərin əvəzini ödəmək tələbi (iddiası) ilə bağlı hüquq əmlak sığortası üzrə sığorta ödənişini vermiş sığortaçıya subroqasiya qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. Həmin Məcəllənin 936.5-ci maddəsinə əsasən sığortaçı subroqasiya hüququndan zərərvuran şəxsin özünə və (və ya) müvafiq sığorta hadisəsi ilə bağlı risklər üzrə həmin şəxsin məsuliyyətini sığortalamış sığortaçıya, həmçinin, dəyən zərərə görə sığortalı və ya faydalanan şəxs qarşısında maddi məsuliyyət daşıya bilən digər şəxsə qarşı istifadə edə bilər. “İcbari sığortalar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 63.1-ci maddəsinə əsasən bu Qanunun 63.2-ci maddəsi nəzərə alınmaqla, avtonəqliyyat vasitələrinin sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üzrə baş vermiş sığorta hadisəsi zamanı sürücü hadisə yerindən yayınmış olduqda da sığorta ödənişi vermiş sığortaçının hadisəni törətmiş şəxsə qarşı verilmiş sığorta ödənişi məbləğində subroqasiya hüququ yaranır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Cavabdeh yazılı məhkəmə bildirişi göndərilməklə, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Məhkəmə bildirişi “Bakıda yaşayır” qeydi ilə məhkəməyə geri qaytarılmışdır. Göründüyü kimi, cavabdehin vurduğu zərər iddiaçı tərəfindən ödənildiyi üçün iddiaçının həmin məbləği (sığorta ödənişi məbləğində) subroqasiya qaydasında tələb etmək hüququ yaranmışdır. Ona görə də ödənilmiş sığorta ödənişinə görə 790 manat məbləğində pul cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə xərclərlə bağlı məsələni müzakirə edərək hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 284-6.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 947 manat məbləğində pul, ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 manat bank xidməti haqqı tutularaq "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Yevlax Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti vermək olar. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Ruslan Əlizadə