Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1013/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1013/2024 22.05.2024 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri Seyidov Əziz Cəfər oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Kazımov Tahir Lələkişi oğlu və Mövsümov Nazim Rasim oğlundan ibarət tərkibdə, Hüseynov Sərxan Sərvər oğlunun katibliyi, Dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru Məmmədli Rəşad Təvəkkül oğlunun və Məhkum iştirakı ilə, Sumqayıt Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 5 oktyabr 2022-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublika sı Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunması barədə cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 22 dekabr 2022-ci il tarixli qərarından məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Sumqayıt Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin (hakimlər: Əliyev Hafiz Samir oğlu (sədrlik edən), Rzayeva Aynur Tapdıq qızı və X3 ibarət tərkibdə) 5 oktyabr 2022-ci il tarixli hökmü ilə xx.xx.1978-ci il tarixdə Abşeron rayonu, Xırdalan şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, məhkumluğu olmayan, Abşeron rayonu, "xxxx" QSC-nin Xırdalan filialında qiymətləndirici vəzifəsində işləmiş, X--də qeydiyyatda olmaqla yaşamış Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinmiş, CM-in 178.3.2-ci maddəsi ilə 7 (yeddi) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmişdir. CM-in 313-cü maddəsi ilə təqsirli bilinmiş, cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyinə görə ona cəza təyin edilməmişdir. Cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə cəzanın əvvəlinin onun tutulduğu vaxtdan, yəni 23 noyabr 2020ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması hökm edilmişdir. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının (hakimlər: Məhəmmədəli Əsəd oğlu Rzayevin sədrliyi və məruzəsi ilə, Elman Gülbaba oğlu Rəhimov və Elman Məmməd oğlu Əhmədovdan ibarət tərkibdə) 22 dekabr 2022-ci il tarixli qərarı ilə təqsirləndirilən şəxsin müdafiəçisi Müdafiəçi2 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair Sumqayıt Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 5 oktyabr 2022-ci il tarixli, 1(124)-72/2022 nömrəli hökmü apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İşin halları: Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən Məhkum 26 mart 2018-cı il tarixdən 2020-ci ilin mart ayınadək olan müddətdə ünvan 1 ünvanında yerləşən "xxxx" QSC-nin Xırdalan filialında qiymətləndirici vəzifəsində işləyərkən, onunla bağlanmış "Tam maddi məsuliyyət haqqında” müqavilənin tələblərinə əsasən, tutduğu vəzifəsinə uyğun olaraq əmək münasibətləri prosesində ona işəgötürən tərəfindən etibar edilmiş əmlakın və digər maddi sərvətlərin saxlanması, daşınması, istifadəsi və başqa əməliyyatların aparılması zamanı onların bütövlüyünə, qorunub saxlanmasına və mühafizəsinə görə tam həcmdə maddi məsuliyyət daşıdığı halda, həmin müqavilənin, o cümlədən «Qarşılıqlı əməkdaşlıq və xidmət göstərilməsi barədə» 6 mart 2018-ci il tarixli müqavilənin, "MM Ko.” QSC-nin direktoru tərəfindən təsdiq edilmiş "Lombard kreditlərinin verilməsi haqqında” xx.xx.2018-ci il tarixli Təlimatın və "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 1 №-li Əlavənin tələblərini icra etmədən, aldatma yolu ilə öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgənin əmlakını küllü miqdarda ələ keçirmək məqsədilə, kredit münasibətlərinə daxil olmaq hüququ verən rəsmi sənədlərə tamah məqs ədi ilə bilə-bilə yalan məlumatları daxil etməklə, götürdüyü kreditə təminat olaraq, yalnız qızıl əşyaların girov qoyulması nəzərdə tutulduğu halda,925 əyarlı gümüşdən, qiymətsiz əlvan metal ərintisindən və dəmir əsaslı ərintidən hazırlanmış bəzək məmulatlarını qızıl-zinət əşyaları qismində, dəyərindən yüksək qiymətləndirməklə, təşkilatdan götürüləcək kredit vəsaitlərinin təminatı kimi girov qoyub, tanışı Şahid3 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən girov üçün özünə məxsus 7 (yeddi) manat dəyərində 36,53 (otuz altı, əlli üç) qram çəkidə 1 (bir) ədəd sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 4290 (dörd min iki yüz doxsan) manat dəyərində qiymətləndirib, "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair ” 15 fevral 2019-cu il tarixli 1 №li əlavəni, sinif yoldaşı Şahid4 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən girov üçün özünə məxsus 5 (beş) manat dəyərində 16,16 (on altı, on altı) qram çəkidə 1 (bir) ədəd sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 892 (səkkiz yüz doxsan iki) manat dəyərində qiymətləndirib, "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 15 fevral 2019-cu il tarixli 1 №li əlavəni, tanışı Şahid2 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 8 (səkkiz) manat dəyərində, 69,40 (altmış doqquz, qırx) qram çəkidə 1 (bir) ədəd sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı boyunbağını 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 3192.40 ( üç min yüz doxsan iki.qırx) manat dəyərində qiymətləndirib, "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 02 mart 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid2 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus cəmi 10 (on) manat dəyərində 17,04 (on yeddi, sıfır dörd) qram çəkidə 1 (bir) ədəd əlvan metal tərkibli boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 3215,40 (üç min iki yüz on beş, qırxr) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 18 mart 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid25 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus cəmi 15 (on beş) manat dəyərində 59,35 (əlli doq quz, otuz beş) qram çəkidə 03 (üç) ədəd sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 2704,80 (iki min yeddi yüz dörd, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 17 may 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, sinif yoldaşı Şahid17 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 18 (on səkkiz) manat dəyərində 69,40 (altmış doqquz, qırx) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağını və 02 (iki) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 3192,40 (üç min yüz doxsan iki, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib, "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 31 may 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşusu Şahid24 adından "Qızıl -zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 358 (üç yüz əlli səkkiz) manat dəyərində 59,62 (əlli doqquz, altmış iki) qram çəkidə 925 əyarlı gümüş tərkibli 1 (bir) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 2746,20 (iki min yeddi yüz qırx altı, iyirmi) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 7 iyun 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşusu Şahid22 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 18 (on səkkiz) manat dəyərində 112,75 (yüz on iki yetmiş beş) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 5165,80 (b eş min yüz altmış beş, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 14 iyun 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşu Şahid16 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 24 (iyirmi dörd) manat dəyərində 131,24 (yüz otuz bir, iyirmi dörd) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 02 (iki) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 6062,80 (altı min altmış iki, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 01 iyul 2019- cu il tarixli 1 №-li əlavəni, həmyerlisi Şahid1 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 42 (qırx iki) manat dəyərində 91,65 (doxsan bir, altmış beş) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və əlvan metal tərkibli 1 (bir) ədəd kolye və bilərzik dəstini, 02 (iki) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 3933 (üç min doqquz yüz otuz üç) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 15 iyul 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid10 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 22 (iyirmi iki) manat dəyərində 116,19 (yüz on altı, on doqquz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və 1 (bir) ədəd qolbaq-boyunbağı dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 5326,80 (beş min üç yüz iyirmi altı, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc gi rovun qiymətləndirilməsinə dair” 27 iyul 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid6 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 32 (otuz iki) manat dəyərində 85,36 (səksən beş, otuz altı) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və əlvan metal tərkibli 1 (bir) ədəd boyunbağını, 02 (iki) ədəd qolbağı və 1 (bir) cüt sırğanı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 3868,80 (üç min səkkiz yüz altmış səkkiz, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 29 iyul 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qohumu Şahid23 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 29 (iyirmi doqquz) manat dəyərində 118, 28 (yüz on səkkiz, iyirmi səkkiz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 03 (üç) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 5414,40 (beş min dörd yüz on dörd, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 06 avqust 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid7 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 24 (iyirmi dörd) manat dəyərində 165,91 (yüz altmış beş, doxsan bir) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 2 (iki) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızılzinət əşyaları kimi 7626,80 (yeddi min altı yüz iyirmi altı, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 16 avqust 2019-cu il tar ixli 1 №li əlavəni, tanışı Şahid11 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 24 (iyirmi dörd) manat dəyərində 66,22 (altmış altı, iyirmi iki) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd sırğa- üzük, 01 (bir ) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini qızıl-zinət əşyaları kimi 3045,20 (üç min qırx beş, iyirmi) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 14 sentyabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qohumu Şahid9 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi”barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 15 (on beş) manat dəyərində 88,02 (səksən səkkiz, sıfır iki) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 4052,60 (dörd min əlli iki altmış) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 23 sentyabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qohumu Şahid25 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 370 (üç yüz yetmiş) manat dəyərində 123,39 (yüz iyirmi üç, otuz doqquz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və 925 əyarlı gümüş tərkibli 2 (iki) ədəd boyunbağını, 1 (bir) ədəd kulonu, 1 (bir) ədəd kolyeni, 1 (bir) cüt sırğa və üzük dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 5812,80 (beş min səkkiz yüz on iki, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 14 oktyabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, öz adınd an "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 10 (on) manat dəyərində 6,60 (altı, altmış) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı tərkibli 1 (bir) cüt sırğanı 312,80 (üç yüz on iki, səksən altı) manat dəyərində 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 16 oktyabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşu Şahid21 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus cəmi 21 (iyirmi bir) manat dəyərində 76,19 (yetmiş altı, on doqquz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini, 1 (bir) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 3491,40 (üç mi n dörd yüz doxsan bir, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 16 noyabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, öz adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 10 (on) manat dəyərində 17,14 (on yeddi, on dörd ) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd klon-sırğa dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 786,60 (yeddi yüz səksən altı, altmış) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 16 noyabr 2019-cu il tarixli 1 №li əlavəni, qonşu Şahid15 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus cəmi 18 (on səkkiz) manat dəyərində 62,42 (altmış iki, qırx iki) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və 1 (bir) ədəd qolbaq qızıl-zinət əşyaları kimi 2893,40 (iki min səkkiz yüz doxsan üç, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 29 noyab 2018-ci il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid20 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 15 (on beş) manat dəyərində 78,30 (yetmiş səkkiz, otuz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 3606,40 (üç min altı yüz altı, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 05 dekabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid8 adından "Qızıl-zinət əşy alarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 31 (otuz bir) manat dəyərində 106,13 (yüz altı, on üç) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 02 (iki) ədəd boyunbağı və 1 (bir) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 4471,40 (dörd min dörd yüz yetmiş bir, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 09 dekabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşusu Şahid18 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 58 (əlli səkkiz) manat dəyərində 97,08 (doxsan yeddi, sıfır səkkiz) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və əlvan metal tərkibli 02 (iki) ədəd qolbaq, 0 (bir) ədəd boyunbağı və 02 (iki) cüt sırğan ı qızıl-zinət əşyaları kimi 3904,60 (üç min doqquz yüz dörd, altmış) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 10 dekabr 2019-cu il tarixli 1№- li əlavəni, tanışı X4 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 55 (əlli beş) manat dəyərində 129,35 (yüz iyirmi doqquz, otuz beş) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və əlvan metal tərkibli 1 (bir) ədəd kulon- boyunbağı, sırğa cütü və üzükdən ibarət olan dəsti, 1 (bir) ədəd qolbağı və 1 (bir) ədəd üzüyü 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 3532,40 (üç min beş yüz otuz iki, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 10 dekabr 2019-cu il tarixli 1 №- li əlavəni, tanışı Şahid8 adından "Qız ıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 25 (iyirmi beş) manat dəyərində 137 (yüz otuz yeddi) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı və əlvan metal tərkibli 1 (bir) ədəd boyunbağı və 02 (iki) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyaları kimi 6320,40 (altı min üç yüz iyirmi, qırx) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 24 dekabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid20 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 18 (on səkkiz) manat dəyərində 43,84 (qırx üç, səksən dörd) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 1 (bir) ədəd qolbağı 750 əyarlı qızıl-zinət əşyası kimi 2010,20 (iki min o n, iyirmi) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 30 dekabr 2019-cu il tarixli 1 №-li əlavəni, tanışı Şahid5 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 24 (iyirmi dörd) manat dəyərində 131,24 (yüz otuz bir, iyirmi dörd) qram çəkidə sarı rəngli metaldan dəmir əsaslı 2 (iki) ədəd boyunbağı və qolbaq dəstini qızıl-zinət əşyaları kimi 6035,20 (altı min otuz beş, iyirmi) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 13 yanvar 2018-ci il tarixli 1 №-li əlavəni, həmyerlisi Şahid1 adından "Qızıl-zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus cəmi 35 (otuz beş) manat dəyərində 77,82 (yetmiş y eddi, səksən iki) qram çəkidə dəmir və əlvan metal tərkibli 1 (bir) ədəd qolbaq, 1 (bir) ədəd boyunbağı və 1 ədəd sırğaüzük dəstini qızıl-zinət əşyaları kimi 3993 (üç min doqquz yüz doxsan üç) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 15 yanvar 2020-ci il tarixli 1 №-li əlavəni, qonşusu Şahid19 adından "Qızıl- zinət əşyalarını girov qoymaqla kredit götürülməsi” barədə yazılmış müraciətə əsasən, girov üçün özünə məxsus 34 (otuz dörd) manat dəyərində ümumi çəkisi 131,15 (yüz otuz bir, on beş) qram çəkidə dəmir və əlavan metal tərkibli 02 (iki) ədəd boyunbağı və qolbaq dəsti, 1 (bir) ədəd qolbağı qızıl-zinət əşyaları kimi 5993,80 (beş min doqquz yüz doxsan üç, səksən) manat dəyərində qiymətləndirib "Saxlanc girovun qiymətləndirilməsinə dair” 28 yanvar 2020-ci il tarixli 1 №-li əlavəni imzaladıqdan sonra, "Mm Ko.” QSC-nin Xırdalan filialında törətdiyi cinayəti gizlətmək və cinayətkar əməlini davam etdirmək məqsədi ilə xx.xx.2019-cu il tarixdə Şahid3 adından kredit götürdüyü 4290 (dörd min iki yüz doxsan) manat məbləğində pulu, Şahid4 adından götürdüyü 892 (səkkiz yüz doxsan iki) manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 558 (beş yüz əlli səkkiz) manatını ödəməklə, qalan 334,00 (üç yüz otuz dörd) manat məbləğində olan hissəsini, 02 mart 2019-cu il tarixdə Şahid2 adından götürdüyü 2823,00 (iki min səkkiz yüz iyirmi üç) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faoz borcu adı ilə 1547 (min beş yüz qırx yeddi) manatını ödəməklə, qalan 1276 (min iki yüz yetmiş altı) manat məbləğində olan hissəsini, 18 mart 2019-cu il tarixdə Şahid2 adından götürdüyü 3025,00 (üç min iyirmi beş) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 1437 (min dörd yüz otuz yeddi) manatını ödəməklə, qalan 1588,00 (min beş yüz səksən səkkiz) manat məbləğində olan hissəsini, 17 may 2019-cu il tarixdə Şahid25 adından götürüldüyü 2704 (iki min yeddi yüz dörd) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 1075 (min yetmiş beş) manatını ödəməklə, qalan 1629,00 ( min altı yüz iyirmi doqquz) manat məbləğində olan hissəsini, 31 may 2019-cu il tarixdə Şahid17 adından götürdüyü 3025,00 (üç min iyirmi beş )manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 1327 (min üç yüz iyirmi yeddi) manatını ödəməklə, qalan 1698,00 (min altı yüz doxsan səkkiz) manat məbləğində olan hissəsini, 07 iyun 2019-cu il tarixdə Şahid24 adından götürdüyü 2746,00 ( iki min ye ddi yüz qırx altı)manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 1050 (bir min əlli) manatını ödəməklə, qalan 1696,00 (min altı yüz doxsan altı) manat məbləğində olan hissəsini, 14 iyun 2019-cu il tarixdə Şahid22 adından götürdüyü 5165,00( beş min üçz altmış beş) manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 1935 (min doqquz yüz otuz beş) manatını ödəməklə, qalan 3230,00 (üç min iki yüz otuz) manat məbləğində olan hissəsini, 01 iyul 2019-cu il tarixdə Şahid16 adından götürdüyü 6062,00 ((altı min altmış iki)manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 1920 (min doqquz yüz iyirmi) manatını ödəməklə, qalan 4142,00 (dörd min yüz qırx iki) manat məbləğində olan hissəsini, 15 iyul 2019-cu il tarixdə Şahid1 adından götürdüyü 4199,00 ( dörd min yüz doxsan doqquz) manat məbləğində kredit in əsas borcu və faiz borcu adi ilə 1570 (min beş yüz yetmiş) manatını ödəməklə, qalan 2629,00 (iki min altı yüz iyirmi doqquz) manat məbləğində olan hissəsini, 27 iyul 2019-cu il tarixdə Şahid10 adından götürdüyü 5326( beş min üç yüz iyirmi altı) manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 960 (doqquz yüz altmış) manatını ödəməklə, qalan 4366,00 (dörd min üç yüz altmış altı) manat məbləğində olan hissəsini, 29 iyul 2019-cu il tarixdə Şahid6 adından götürdüyü 3868,00 ( üç min səkkiz yüz altmış səkkiz)manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 756.79 (yeddi uz əli alltı,yetmiş doqquz) manatını ödəməklə, qalan 3111,21 (üç min yüz on bir, iyirmi bir) manat məbləğində olan hissəsini, 06 avqust 2019-cu il tarixdə Şahid23 adından götürdüyü 5414,00 ( beş min dörd yüz on dörd) man at məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 580 (beş yüz səksən) manatını ödəməklə, qalan 4834,00 (dörd min səkkiz yüz otuz dörd) manat məbləğində olan hissəsini, 16 avqust 2019-cu il tarixdə Şahid7 adından götürdüyü 7626 (yeddi min altı üyz iyiri altı)manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 2074,36 (iki min yetmiş dörd, otuz altı) manatını ödəməklə, qalan 5551,64 (beş min beş yüz əlli bir, altmış dörd) manat məbləğində olan hissəsini, xx.xx.2019-cu il tarixdə Şahid11 adından götürdüyü 3045,00 (üç min qırx beş) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 210 (iki yüz on) manatını ödəməklə, qalan 2835,00 (iki min səkkiz yüz otuz beş) manat məbləğində olan hissəsini, 23 sentyabr 2019-cu il tarixdə Şahid9 adından götürdüyü 4052 ( dörd min əlli iki) manat məbləğ ində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 433,86 (dörd yüz otuz üç, səksən altı) manatını ödəməklə, qalan 3618,14 (üç min altı yüz on səkkiz, on dörd) manat məbləğində olan hissəsini, 14 oktyabr 2019-cu il tarixdə Şahid25 adından götürdüyü 5812 (beş min səkkiz yüz on iki )manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 616,25 (altı yüz on altı, iyirmi beş) manatını ödəməklə, qalan 5195,75 (beş min yüz doxsan beş, yetmiş beş) manat məbləğində olan hissəsini, 16 oktyabr 2019-cu il tarixdə öz adına götürdüyü 200,00 (iki yüz) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 101 (yüz bir) manatını ödəməklə, qalan 99,00 (doxsan doqquz) manat məbləğində olan hissəsini, 16 noyabr 2019-cu il tarixdə öz adına götürdüyü 786 (yeddi yüz səksən altı manat məbləğində kreditin əs as borcu və faiz borcu adı ilə 297,32 (üç yüz) manatını ödəməklə, qalan 488,68 (dörd yüz səksən səkkiz, altmış səkkiz) manat məbləğində olan hissəsini, 19 noyabr 2019cu il tarixdə Şahid21 adından götürdüyü 3491,00 (üç min dörd yüz doxsan bir )manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 473 (dörd yüz yetmiş üç) manatını ödəməklə, qalan 3018,00 (üç min on səkkiz) manat məbləğində olan hissəsini, 29 noyabr 2019-cu il tarixdə Şahid15 adından götürdüyü 2893,00 ( iki min səkkiz yüz doxsan üç )manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 160 (yüz altmış) manatını ödəməklə, qalan 2733,00 (iki min yeddi yüz otuz üç) manat məbləğində olan hissəsini, 05 dekabr 2019-cu il tarixdə Şahid20 adından kredit götürdüyü 3606,00 (üç min altı yüz altı) manat məbləğində pulu, 09 de kabr 2019-cu il tarixdə Şahid8 adından götürdüyü 4471,00( dörd min dörd yüz yetmiş bir) manat məbləğində kreditin faiz borcu adı ilə 280 (iki yüz səksən) manatını ödəməklə, qalan 4191 (dörd min yüz doxsan bir) manat məbləğində olan hissəsini, 10 dekabr 2019-cu il tarixdə Şahid18 adından götürdüyü 3904,00 (üç min doqquz yüz dörd )manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 225 (iki yüz iyirmi beş) manatını ödəməklə, qalan 3679,00 (üç min altı yüz yetmiş doqquz) manat məbləğində olan hissəsini, 12 dekabr 2019-cu il tarixdə X4 adından kredit götürdüyü 3532,00 ( üç min beş yüz otuz iki )manat məbləğində pulu, 24 dekabr 2019-cu il tarixdə Şahid8 adından kredit götürdüyü 6320,00 ( altı min üç yüz iyirmi) manat məbləğində pulu, 30 dekabr 2019-cu il tarixdə Şahid20 adından kredit gö türdüyü 2010,00 (iki min on )manat məbləğində pulu, 13 yanvar 2019-cu il tarixdə Şahid5 adından götürdüyü 6035,00 ( altı min otkz beş) manat məbləğində kreditin əsas borcu və faiz borcu adı ilə 322 (üç yüz iyirmi iki) manatını ödəməklə, qalan 5713,00 (beş min yeddi yüz on üç) manat məbləğində olan hissəsini, 15 yanvar 2020-ci il tarixdə Şahid1 adından kredit götürdüyü 3932,00 ( üç min doqquz yüz otuz iki, manat məbləğində pulu, 28 yanvar 2020-ci il tarixdə Şahid19 adından kredit götürdüyü 5993,00 (beş min doqquz yüz doxsan üç) manat məbləğində pulu öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə vahid niyyətlə ələ keçirib, "MM Ko.” QSC-nə cəmi 97338,42 (doxsan yeddi min üç yüz otuz səkkiz manat, qırx iki qəpik) məbləğində külli miqdarda ziyan vuraraq, vəzifə saxtakarlığı törətməklə dələduzluq etmiş dir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Kassasiya şikayətində göstərilir ki, məhkəmənin qərarından narazıdır, ona qarşı irəli sürülən ittiham ibtidai istintaq və məhkəmə prosesi zamanı prosessual pozuntularla aparılmışdır. İlk məhkumluğunu, azyaşlı övladlarını, səmimi peşimançılığını nəzərə alaraq, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 22 dekabr 2022-ci il tarixli qərarını ləğv edərək barəsində ədalətli qərar çıxarılmasını xahiş edir. Hüquqi məsələlər: Məhkəmə kollegiyası işin materiallarını öyrənib, kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edib, kassasiya şikayətinin təmin olunması barədə məhkumun, kassasiya şikayətinin təmin olunmaması barədə dövlət ittihamçısının çıxışını dinləyib, işə baxmış birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən faktların müəyyən edilməsində və hüquqi məsələlər üzrə cinayət və cinayət-prosessual qanun normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayaraq, belə qənaətə gəlir ki, kassasiya şikayəti təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquqi məsələlər üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Kassasiya instansiyası məhkəməsi, kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin baxışının nəticələri buna əsas verərsə, barəsində kassasiya müraciəti olmayan məhkum edilmiş şəxslərin də xeyrinə yekun qərar qəbul edir. Həmin Məcəllənin 419.11-ci maddəsinə əsasən Kassasiya in stansiyası məhkəməsi birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz. Qeyd olunan maddədən də göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətliliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən normanın tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyaları məhkəmələrindən fərqli olaraq hər hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət-prosessual qanunları n ormalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciəti kimi görür və bu müraciətlə əlaqədar Apellyasiya məhkəməsinin qərarının qanuniliyini və əsaslılığını kassasiya şikayətinin dəlillərini də nəzərə alaraq yoxlayıb, araşdırmanın nəticələri olaraq aşağıdakıları qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndinə əsasən məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinin İİİ bəndinə əsasən məhkəmə qərarı qanuna və sübutlara əsaslanmalıdır. “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 397.1 və 397.2-ci maddələrinin şərh e dilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 12 may 2009-cu il tarixli qərarında göstərilir ki, həqiqəti müəyyənləşdirmək imkanının inkar edilməsi nəinki ədalət mühakiməsini mənəvi məqsəd və məzmunundan məhrum etməklə istənilən ədalətsizliyə bəraət verilməsinə haqq qazandıra bilər. Həqiqətin müəyyənləşdirilməsi və bununla da işin ədalətli həlli: məhz təqsirkarın və yalnız təqsirlilik dərəcəsinə uyğun məhkum olunması, onun cinayət qanununun tələblərinə uyğun cəzalandırılması və nəticə etibarilə təqsirsizə şərtsiz bəraət verilməsi – hakimin həm vəzifə, həm də mənəvi borcudur... Hər hansı məhkəmə araşdırılması ədalətli məhkəmə qərarının qəbulu ilə yekunlaşmalıdır. Bu mənada ümumləşdirilmiş şəkildə cinayət prosesinin tərəfləri və cəmiyyətin özü məhkəmədən nəinki qanuni, həmçinin əsaslandırılmış hökm gözləyir. Hər bir halda, məhkəmə hökmü nəinki forma və məzmun üzrə qanunun tələblərinə uyğun, cinayət-prosessual qanunun tələblərinə müvafiq müəyyənləşdirilmiş faktlar üzərində və cinayət qanununun düzgün tətbiqi nəticəsində çıxarılmalı, o, eyni zamanda əsaslandırılmış və sübuta yetirilmiş olmalıdır... Məhkəmə işə baxdıqdan sonra: öz nəticələrini həqiqətə uyğun və məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlar üzərində qurmalı; həmin sübutların məcmusuna digər qərarın qəbulunu istisna edən qiymət verməli; cinayətin tərkibini və tövsifedici əlamətlərini dərindən təhlil etməli; cəzanı şəxs təqsirli bilindiyi halda cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəliliyi, şəxsiyyəti və məsuliyyəti yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə alınmaqla təyin etməli; şəxs təqsirsiz bilindiyi halda isə ona bəraət verməlidir. Əsaslandırma hökmün ictimai qəbul olunmasında, onun məhz ədalətli qərar kimi qavranılmasında mühüm rol oynayır. O, hökmün əsaslılığının ayrılmaz hissəsi olmaqla məhkəmə tərəfindən niyə məhz qərarın qəbulunun, başqa mümkün qərarların rədd olunmasının izahını verməlidir.... Azərbaycan Respublikası CM-in 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 20 may 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, törədilən hər hansı bir ictimai təhlükəli əmələ görə şəxsin azadlıq hüququnun məhdudlaşdırılmasına səbəb olan cinayət hüquq norması tətbiq edilərkən həmin cinayətin tərkibi, onun xüsusiyyətləri və bu cinayət əməlinin tövsifi məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Cinayət əməlini n tərkibinin düzgün müəyyən olunmaması və düzgün tövsif edilməməsi şəxsin azadlıq hüququnun pozulmasına gətirib çıxara bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “V.Bayramov və qeyrilərinin şikayətləri üzrə” 9 sentyabr 2005-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunvericiliyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. (CPM-in 349.3-cü maddəsi)... məhkəmə hökmünün əsaslılığının şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır. (CPM 28.5-ci maddəsi) Cinayət Məcəlləsinin cinayət məsuliyyətinin əsaslarını müəyyən edən 3-cü maddəsinə əsasən yalnız Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyətini yaradır. Azərbaycan Respublikası CPM-in 8-ci maddəsində sadalanan cinayət mühakimə icraatının vəzifələrindən biri də cinayət törətməkdə ittiham olunan şəxslərin təqsirini müəyyən edərək onları cəzalandırmaq və təqsirsiz şəxslərə bəraət vermək məqsədi ilə ədalət mühakiməsini həyata keçirməkdir. Kassasiya şikayətinin məzmunundan göründüyü kimi, məhkum apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarından verdiyi həmin şikayətində kon kret tələb irəli sürməmiş, prosessual pozuntulara yol verildiyini və cəzanı yüngülləşdirən halların nəzərə alınmamasını qeyd edərək ədalətli qərar çıxarılmasını xahiş etmişdir. Buna görə də məhkəmə kollegiyası cinayət işi üzrə məhkum edilmiş şəxsin təqsirlilik məsələsinə və ona təyin edilmiş cəzaya münasibət bildirməyi məqsədəmüvafiq hesab edir: Məhkum barəsində olan cinayət işinin materiallarından göründüyü kimi, ilk növbədə faktları araşdırmaq və müəyyən etmək səlahiyyətləri üzərinə qoyulmuş birinci instansiyası məhkəməsi təqdim olunan sübutları araşdırmaqla və onları CPM-nin 145.1-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq qaydada mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirməklə məhkumun ittiham aktında təsvir edilən cinayət əməlini törətməsi barədə nəticəyə gəlmiş, apellyasiya ins tansiyası məhkəməsi də həmin sübutların təkrarən araşdırılmasına ehtiyac görməyərək, araşdırılmış sübutların isə məhkum edilmiş şəxsin CM-in 178.3.2 və 313-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayəti törətməkdə təqsirli olmasına dəlalət etməsini və belə qənaətə gəlmək üçün onların kifayət etməsini hesab edərək bu nəticə ilə razılaşmışdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin gəldikləri bu nəticə düzgündür, qanunidir və bu baxımdan həmin nəticənin şübhə altına alınması üçün heç bir qanuni əsas yoxdur. Apellyasiya məhkəməsi haqlı olaraq qeyd etmişdir ki, birinci instansiya məhkəməsi cinayət təqibi ilə bağlı mühüm əhəmiyyətə malik olan halları araşdıraraq, Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 143-145-ci maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq hər bir sübutu mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirmiş, iş üzrə dindirilmiş zərərçəkmiş hüquqi şəxsin nümayəndəsini və şahidlərin ifadəsini, ekspert rəylərini, istintaq və məhkəmə hərəkətinin protokollarını və digər sənədləri sübut növləri kimi qəbul etmiş, həmin sübutlara və onların məcmuyuna tam, obyektiv və hərtərəfli hüquqi qiymət verərək, düzgün nəticəyə gələrək, Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirli bilmişdir. Onun əməlinin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar, habelə onun cinayət məsuliyyətindən və cəzadan azad edilməsinə əsaslar müəyyən edilməmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi ibtidai araşdırma zamanı cinayət işi üzrə qanuni üsullarla toplanmış sübutları Azərbaycan Respublikası CPM-in 326 -334-cü maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə iclasında tədqiq edərək yoxlamışdır. Kassasiya məhkəmə kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qeyd edilən mövqeyini əsaslı hesab edərək aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir: Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” 11 iyun 2015-ci il tarixli 7 nömrəli qərarında göstərilmişdir ki, “başqa talama cinayətlərindən fərqli olaraq dələduzluq cinayəti aldatma və ya etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə törədilir və əmlak sahibi öz əmlakını və ya ona olan hüququnu başqa şəxslərə yalan vədlərin təsiri altında könüllü surətdə verir. Törədilmiş əməl o halda CM-in 178-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə və ya aldatma yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə hesab edilir ki, şəxsin niyyəti əmlakı ələ keçirərkən və ya əmlak hüquqları əldə edərkən hər hansı öhdəliyin yerinə yetirilməsinə deyil, özgənin əmlakının əvəzsiz və qanunsuz olaraq öz mülkiyyətinə keçirilməsinə, yaxud da əmlak hüquqlarının əldə edilməsinə yönəlmiş olsun. Dələduzluq yolu ilə əmlak hüquqları əldə etmə dedikdə, mülkiyyət hüququ, girov hüququ, tələb hüququ və varlanmaya səbəb olan sair hüquqları qanunsuz əldə etmə başa düşülməlidir. Məhkəmələrin nəzərinə çatdırılsın ki, dələduzluq cinayəti özgənin əmlakının (əmlaka olan hüququnun) təqsirkarın və ya üçüncü şəxslərin sahibliyinə keçdiyi və onların bu əmlaka (əmlaka olan hüquqa) dair istədikləri kimi sərəncam vermək və ya onlardan istifadə etmək imkanının yarandığ ı andan başa çatmış hesab edilir. Şəxsin əmlakın ona verilməsi ilə bağlı öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün əvvəlcədən real maliyyə imkanlarının, yaxud əmlakın idarə edilməsi üçün onun icazəsinin olmaması, əmlakı (əmlaka olan hüququ) əldə edərkən saxta sənədlərdən istifadə etməsi, başqa şəxslərə və ya kredit təşkilatlarına borcunun və ya girovda əmlakının olması haqda məlumatları gizlətməsi, əqdin bağlanması zamanı tərəflərdən biri kimi çıxış edən yalançı müəssisələr yaratması onun özgə əmlakının talanmasına yönəlmiş niyyətinin olmasına dəlalət edən hallar kimi çıxış edə bilər. Lakin bu halların da mövcud olması birmənalı olaraq şəxsin dələduzluq cinayətini törətməsi barədə nəticəyə gəlmək üçün əsas vermir və hər bir konkret işin hallarına əsaslanaraq təqsirkarın üzərinə götürdüyü öhdəlilklə ri yerinə yetirmək niyyətində olmaması müəyyən edilməlidir. Həmin qərarda həmçinin qeyd edilir ki, dələduzluq cinayətinin üsulu kimi aldatma dedikdə, özgə əmlakını (əmlak hüququnu) ələ keçirmək niyyətində olan şəxs tərəfindən bilə-bilə yalan, həqiqətə uyğun olmayan məlumatların verilməsi və ya həqiqi məlumatların gizlədilməsi, yaxud da əmlakın ələ keçirilməsinə yönəlmiş qəsdən törədilən başqa hərəkətlərin edilməsi (məsələn, əqdin predmeti olan saxta əşyaların və ya saxta sənədlərin təqdim edilməsi, onların əldə edilməsi, malların alınması zamanı aldadıcı üsullardan istifadə edilməsi və ya hesablaşma görüntüsünün yaradılması və sair) başa düşülür. Dələduzluğun üsulu kimi etibardan sui-istifadə etmə dedikdə, əmlakı ələ keçirmək və ya əmlaka olan hüququ əldə etmək məqsədi güdən şəxs tərəfində n əmlakın mülkiyyətçisi, bu əmlaka sahiblik edən və ya sərəncam vermək hüququ olan şəxslə yaranmış etibarlı münasibətlərdən istifadə olunması başa düşülür. Etibardan sui-istifadə etmə həm də təqsirkarın əvəzsiz olaraq özünün və ya üçüncü şəxslərin xeyrinə əmlakı və ya ona olan hüququ ələ keçirmək məqsədi ilə üzərinə götürdüyü hər hansı öhdəliyi yerinə yetirmək niyyətində olmadığı halda, məsələn, hər hansı işin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi öhdəliyini üzərinə götürüb bunun üçün əvvəlcədən avans kimi müəyyən məbləğdə pul alaraq həmin işi görmədiyi və görmək niyyətində olmadığı hallarda da baş verir. Təsvir olunan qərarlardan və Qanunun tələbindən görünür ki, təqsirləndirilən şəxsin niyyəti əmlakı ələ keçirərkən və ya əmlak hüquqları əldə edərkən hər hansı öhdəliyin yerinə yetirilməsinə deyil, özgənin əmlakını əvəzsiz və qanunsuz olaraq öz mülkiyyətinə keçirməsinə və yaxud əmlak hüquqları əldə etməsinə yönəlmiş olduğu halda əməl dələduzluq kimi tövsif edilməlidir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası CM-in 178.1-ci maddəsinin dispozisiyasında dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə etmə və ya aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə kimi qeyd edilmişdir. Etibardan sui-istifadə etmə və aldatma özgə əmlakının talamanın üsulu kimi çıxış edir. Təqsirkar aldadaraq və ya etibardan sui-istifadə edərək zərərçəkmiş şəxsi yanılma dərəcəsinə çatdırmaqla əmlakın ona verilməsinə nail olur. İnsan Hüquqlarının və X6 Haqqında Konvensiyanın 6-cı maddəsinin (“Ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ”) 1-ci hissəsində göstərilir ki, hər kəs, onun mülki hü quq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Məhkum Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməsinin mübahisələndirilməsi üzrə müdafiə tərəfinin dəlilləri (prosessual pozuntulara yol verilməsi) onun barəsində verilmiş apellyasiya şikayətinə baxılması zamanı apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən də yoxlanılmış, məhkəmə həmin dəlillərin təkzib olunması haqqında düzgün hüquqi nəticəyə gəlmişdir. Apellyasiya məhkəməsinin sözügedən məsələlər üzrə gəldiyi nəticələr apellyasiya şikayətində irəli sürülmüş iddiaların, bu iddialarla əlaqəli olan işin halla rının obyektiv araşdırılmasına, birinci instansiya məhkəməsində CPM-in 143-146-cı maddələrinə müvafiq qaydada tədqiq edilmiş sübutlara, müvafiq maddi və prosessual normaların düzgün təfsirinə əsaslandığından, kassasiya şikayətində göstərilənlər isə apellyasiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələri təkzib etmədiyindən, məhkəmə kollegiyası birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin Məhkum Qoğlunun əməllərinin Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə tövsif edilməsi, onun bu maddələrlə təqsirli bilinməsini və cəzalandırılmasını istisna edən halların olmaması barədə qənaətlərini şübhə altına almaq üçün əsas görmür. Qeyd olunan və digər sübutlar hökmdə ətraflı təsvir edilib, müdafiə tərəfinin dəlilləri ilə müqayisə edilməklə həqiqi məzmunlarına uyğun olaraq şərh edildiyindən, apel lyasiya instansiyası məhkəməsi də öz nəticələrini həmin sübutların üzərində qurduğundan, məhkəmə kollegiyası hazırki qərarda sübutların yenidən təsvir və şərh edilməsini zəruri saymır. Məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətində göstərilən və yalnız ehtimal xarakteri daşıyan dəlillərlə razılaşmayaraq qeyd edir ki, cinayət işinin materiallarına əsasən, Məhkum öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə, vahid niyyətlə özgənin külli miqdarda əmlakını ələ keçirib, külli miqdarda ziyan vuraraq vəzifə saxtakarlığı törətməklə dələduzluq etməsinə dair təqsirliliyinin mötəbərliyi heç bir şübhə doğurmayan, CPM-nin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq əldə edilmiş, araşdırılmış və qiymətləndirilmiş sübutlarla tam təsdiq edilir. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Məhkum Ci nayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirli olması cinayət işi üzrə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 125, 143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq toplanmış, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş – zərərçəkmiş hüquqi şəxsin nümayəndəsinin, şahidlərin ifadələri, ekspert rəyi və mötəbərliyi şübhə doğurmayan digər sübutların məcmusu ilə təsdiq edilmiş, sübutların araşdırılmasında qanun pozuntusuna yol verilməmiş; hər hansı sübutun tədqiqindən əsassız imtina edilməmiş, sübutlar Azərbaycan Respublikası CPM-in 144-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq yoxlanılmış, qərar çıxarılarkən yolverilməz sübutlardan istifadə olunmamış, sübutlar CPM-in 145-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq qiymətləndirilərək məhkumun CM-in 178.3.2 və 313-cü maddələrində nəz ərdə tutulan cinayət əməlini törətməsi barədə işin faktiki hallarına uygun nəticəyə gəlmiş, onun əməlini düzgün tövsif etmiş, habelə işə baxılarkən cinayət və cinayət-prosessual hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının qanuniliyini şübhə altına almağa əsaslar mövcud deyildir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 144-cü maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmalıdır. Yoxlama zamanı cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar təhlil olunur və birbiri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliyi müəyyənləşdirilir; CPM-in 145.1-ci maddəsinə əsasən hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir; “B.Yusifovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət işləri və inzibati hüquqpozmalara dair işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 2005-ci il 7 mart tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 17 fevral 2006-cı il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, hər hansı cinayətin əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmaması, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmaması, habelə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməkdə şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət təqibinin və ya müdafiəsinin hüquqi prosedurlarını Azərbaycan Respublikası cinayət prosessual qanunvericiliyi müəyyən edir (CPM-in 1.1-ci maddəsi). Hər hansı məhkəmə baxışının nəticələrinə dair yekun qərar (hökm və ya digər qərar) yalnız CPM-də göstərilən məsələlər hakim tərəfindən müzakirə edildikdən (hakim tərəfindən baxıldıqdan) sonra müşavirə otağında çıxarılır. CPM-in həmin məsələlərin dairəsini müəyyənləşdirən 346.1-ci maddəsinə görə müzakirə edilməsi mütləq olan məsələlərdən biri də təqsirləndirilən şəxsin əməlinin cinayət qanununun müvafiq maddəsi əsasında ona ittiham elan edildiyi cinayətin əlamətlərinə uyğun olub-olmamasıdır. Məhkəmə hökmü hər hansı əməli törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyətli məsələni və bununla da müəyyən mənada həmin şəxsin gələcək taleyini həll etdiyi üçün prosessual qanunvericilik onunla bağlı konkret tələblər irəli sürür. Cinayət prosessual qanunvericiliyə əsasən məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. Məhkəmə hökmü Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, CPM-in, Azərbaycan Respublikasının cinayət və digər qanunlarının tələblərinə riayət edilməklə çıxarıldıqda qanuni hesab edilir. Hökmün əsaslı olması üçün isə, məhkəmənin gəldiyi nəticələr yalnız məhkəmə istintaqında tətqiq edilmiş sübutlara əsaslanmalı, bu sübutlar ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etməli və məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar onun tədqiq etdiyi sübutlara uyğun gəlməlidir (CPM-in 349.3., 349.4., 349.5-ci maddələri). Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə icraat zamanı cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, cinayətin törədilmə üsulu, təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, əməldə cinayət tərkibinin əlamətləri, təqsirliliklə bağlı məsələlər yalnız sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. Məhkum barəsində seçilmiş cəza tədbiri məsələsinə gəldikdə, məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə və hökmdən göründüyü kimi, birinci instansiya məhkəməsi bu məsələnin həlli zamanı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1, 41.2, 58.1, 58.3, 59-cu maddələrinin tələblərinə riayət etməklə onun törətdiyi cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, şəxsiyyətini, cəzasını yüngülləşdirən halları və ağırlaşdıran halın olmamasını, habelə təyin olunan cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini kifayət qədər nəzərə almış və ona Cinayət Məcəlləsinin təqsirli bilindiyi maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş növdə və həddə ədalətli cəza təyin etmişd ir. Apellyasiya instansiya məhkəməsi də tamamilə düzgün olaraq, birinci instansiya məhkəməsinin cəza təyin etmə ilə bağlı gəldiyi nəticə ilə razılaşmışdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cinayət işi üzrə məhkum edilmiş şəxsin cəzasını yüngülləşdirən hallar və ağırlaşdıran halın olmadığı düzgün müəyyən edilmiş və ona Cinayət Məcəlləsinin təqsirləndirildiyi maddələrinin sanksiyası həddində ədalətli, qanuni və əsaslı cəza təyin etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin «Azərbaycan Respublikası CM-in 32-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin 4-cü hissəsinə uyğunluğu haqqında» 12 yanvar 1999-cu il qərarında göstərilir ki, cinayət qanunvericiliyinə görə cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda məhkumları isla h etmə, tərbiyələndirmə, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır; Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 25 iyun 2003-cü il tarixli qərarının 1ci bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmələrə izah edilsin ki, hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə cəzaların təyin edilməsinə fərdi yanaşılmalı, cinayət qanununun vəzifələri və cəzanın məqsədindən bəhs edən Cinayət Məcəlləsinin 2 və 41-ci maddələrinin müddəalarının həyata keçirilməsini sözsüz təmin etməlidirlər. Cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-in 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi şəraitinə, təqsirkar ın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır; «Məhkəmə hökmü haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli 15 №-li Qərarının 45-ci bəndində qeyd olunur ki, məhkəmələr cəza təyini zamanı təqsirkara həm yüngüllük, həm də ağırlıq baxımından açıq-aşkar ədalətsiz cəza təyin edilməsi hallarına yol verməməlidirlər. CM-in 58.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almalıdır. Bu zaman hökmdə cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, habelə təqsirkarın şəxsiyyətini göstərən hansı konkret halların nəzərə alındığı göstərilməli, seçilən cəzanın və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin təqsirləndirilən şəxsin islah olunması, ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından məqsədəuyğun olması izah edilməlidir. Məhkəmə kollegiyası həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, təyin edilmiş hər hansı bir cəza, cəzanın məqsədinə xidmət etməli, cəmiyyətin maraqlarının açıq-aşkar tələb etməsinə xüsusi göstərişlərin mövcudluğu nöqteyi-nəzərindən qiymətləndirilməlidir. Məhkum edilmiş şəxsə təyin edilən cəza və onun həddi törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, habelə təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmaqla ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından onun islah olunması məqsədinə cavab verir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cinayət işinin ibtidai istintaqı və məhkəmə baxışı mərhələlərində cinayət və cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələblərinin, Məhkum müdafiə və ədalətli məhkəmə araşdırması hüquqlarının pozulması halları müəyyən edilməmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi və ya dəyışdırılməsi üçün CPM-in 416-cı maddəsində nəzərdə tutulan hallar mövcud deyildir. Göstərilənlərə əsasən, kassasiya şikayətinin dəlillərini, cinayət işinin materiallarını tədqiq etməklə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 22 dekabr 2022-ci il tarixli qərarı qanuni və əsaslı olduğundan, kassasiya şikayətində irəli sürülmüş dəlillər isə yuxarıda şərh olunan hallarla təkzib olunmaqla əsassız olduğundan təmin olunmamalı, qərarın dəyişdirilmədən saxlanılması məqsədəmüvafiq hesab edilməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azər baycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası Qərara aldı: Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə məhkum olunması barədə cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 22 dekabr 2022-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın.