Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1612/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1612/2025 02.09.2025 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası hakimlər Yusifov Şahin Yaşar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu və Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlundan ibarət tərkibdə, Əbilov Hüseyn Natiq oğlunun katibliyi ilə, dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin böyük prokuroru İmranov Hafiz Beykəs oğlunun iştirakı ilə, Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmü ilə Məhkum A zərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CM-in) 179.3.2, 308.2, 311.1, 313 və 314.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinməsinə və ona cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddəti keçdiyindən Azərbaycan Respublikası CinayətProsessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CPM-in) 39.1.3-cü maddəsinə əsasən CM-in 313-cü maddəsi ilə cəza təyin edilməməsinə dair cinayət işi üzrə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarından Məhkum müdafiəçisi Müdafiəçi3 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmü ilə (hakimlər Məmmədov Abdulla Elşad oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Ələkbərli Roman Nəriman oğlu və İmanov Dadaş Hüseyn oğlundan ibarət tərkibdə) Məhkum, xx xxxx 1955-ci il tarixdə Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, evli, Tovuz Peşə Liseyinin direktoru vəzifəsində işləmiş, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan və Tovuz rayonunun Abulbəyli kəndində yaşamış, CM-in 179.3.2, 308.2, 311.1, 313 və 314.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə CM-in 46.2-ci maddəsinə əsasən 2 (iki) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilərək 4 (dörd) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına, CM-in 308.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə dövlət və ye rli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 3 (üç) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına, CM-in 311.1-ci maddəsi ilə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 2 (iki) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddiməsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 3 (üç) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına, CM-in 314.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 3 (üç) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən isə təyin edilmiş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq 3 (üç) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş, cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddəti keçdiyindən CPM-in 39.1.3-cü maddəsinə əsasən ona CM-in 313-cü maddəsi ilə cəza təyin edilməmişdir. Hökmlə Məhkum üzərinə Tovuz, Gədəbəy, Şəmkir rayonlarının, eləcə də Gəncə şəhərinin inzibati ərazi hüdudlarını tərk etməmək, məhkəmə qərarı olmadan yaşayış yerini dəyişməmək vəzifələrinin qoyulması, cəzaçəkmənin əvvəlinin cəzanı icra edən orqan Tovuz rayon İcra və Probasiya şöbəsində qeydiyyata alındığı vaxtdan hesablanması, barəsində seçilmiş "polisin nəzarəti altına vermə” qətimkan tədbirinin " başqa yerə getməmək barədə iltizam” qətimkan tədbiri ilə əvəz edilməsi qərara alınmış, zərər çəkmiş hüquqi şəxs və mülki iddiaçı olan Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin mülki iddiası baxılmamış saxlanılaraq göstərilən Agentliyə hökm qanuni qüvvəyə mindikdən sonra mülki mühakimə icraatı qaydasında aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmiş, xüsusi müsadirə edilməsi təklif edilən əmlakların taleyinə mülki iddiaya mahiyyəti üzrə baxacaq məhkəmə tərəfindən qiymət veriləcəyi nəzərə alınmış, Binəqədi rayon məhkəməsinin 21 oktyabr 2021-ci il tarixli qərarı ilə Məhkum mülkiyyətində olan və Tovuz rayon Aqrar İstehsalat Komissiyasının xx.xx.1998-ci il tarixli 24 saylı qərarı ilə JN-788A nömrəli “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair Şəhadətnamə” əsasında 0,25 ha həyətyanı torpaq sahəsi və 06 oktyabr 1999-cu il tarixli 1219 nömrəli qeydiyyat vəsiqəsi əsasında Tovuz rayonunun Abulbəyli kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi və Tovuz rayonu Abulbəyli kəndində Tovuz rayon Aqrar İstehsalat komissiyasının 17 sentyabr 1998-ci il tarixli 24 saylı qərarı ilə verilmiş JN-247 nömrəli “Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı” əsasında 0,2862 ha kənd təsərrüfat təyinatlı torpaq sahəsi üzərinə qoyulmuş həbs mülki mühakimə icraatı qaydasında veriləcək mülki iddiaya mahiyyəti üzrə baxılana qədər dəyişdirilmədən saxlanılsmışdır. Bundan başqa, göstərilən hökmlə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən veriləcək mülki iddiaya aidiyyəti üzrə baxılana qədər Məhkum tərəfindən ibtid ai istintaq zamanı vurulmuş ziyanın əvəzi olaraq ödənilmiş 15.000 (on beş min) manat pul vəsaitinin Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun depozit hesabında saxlanılmasının nəzərə alınması qət edilmiş, həmçinin maddi sübutların taleyi məsələsi də həll olunmuşdur. İşin halları: Məhkəmənin hökmünə əsasən, Məhkum Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi üzrə 6 iyun 2016-cı il tarixli, 11/414 nömrəli əmrlə Tovuz Peşə Liseyinə direktor vəzifəsinə təyin edilməklə 16 mart 2021-ci il tarixədək həmin vəzifədə işləyərkən onunla bağlanmış 8 iyun 2016-cı il tarixli əmək müqaviləsinə, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 29 dekabr tarixli 359 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “İlk peşəixtisas təhsili müəssisəsinin Nümunəvi Nizamnaməsi”nə, Tovuz peşə liseyi pedoqoji şurasını n 05 mart 2014-cü il tarixli 04 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Tovuz Peşə Liseyinin Nizamnaməsi”nə və Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının 20 dekabr 2017-ci il tarixli, № 18-1 qərarı ilə təsdiq edilmiş “Təhsil sahəsinə aid olan qulluqçu vəzifələrinin Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçası”na əsasən, müəssisənin fəaliyyətinə rəhbərlik etmək, təhsil müəssisəsinin ayrı-ayrı bölmələrinin işini, tələbələrin təlim-tərbiyə prosesini səmərəli təşkil etmək, təlim-tərbiyə, tədris-istehsalat və təsərrüfat sahələrində çalışan işçilərin səmərəli əmək və istehsalat fəaliyyəti üçün şərait yaratmaq, pedaqoji işçilərin hüquqlarının qorunmasını və sosial müdafiəsini təmin etmək, müəllimlərin, istehsalat təlimi ustalarının və digər işçilərin işinə nəzarət etmək, istehsalat və təsərrüfat planlarının, tədris plan və proqramlarının yerinə yetirilməsi üçün kollektivi təşkil etmək, təhsil müəssisəsinin maddi-texniki bazasının inkişafı və genişləndirilməsi, işçilər və tələbələr üçün təhlükəsiz iş şəraitinin yaradılması sahəsində tədbirlərin həyata keçirilməsini, işəgötürənlərin və əmək bazarının tələblərinə uyğun keyfiyyətli kadr hazırlığının strateji istiqamətlərini müəyyənləşdirmək, kadrların seçilib yerləşdirilməsini, onlara həvəsləndirmə və intizam tənbehi tədbirlərinin tətbiqi məsələlərini həll etmək, büdcədənkənar gəlirlərin əldə olunmasını təşkil etmək, maliyyə və ştat intizamına əməl olunması üçün məsuliyyət daşımaq və digər səlahiyyətlərə malik təşkilati-sərəncamverici və inzibati-təsərrüfat funksiyalarını yerinə yetirən maddi-məsul vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq, öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinə məxsus olmaqla ona etibar olunmuş özgə əmlakını vahid niyyətlə talamaq məqsədilə 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020 və 2020/2021-ci tədris illəri üzrə nümunəvi tədris planlarının təsdiqi haqqında Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin əmrləri, Tovuz Peşə Liseyinin həmin tədris illəri üzrə dərs jurnallarında tədris olunan dərs saatlarının qeydiyyatı ilə bağlı məlumatlar olmasına baxmayaraq, vəzifəli şəxs kimi həmin müddətdə Tovuz Peşə Liseyinin Tovuz rayonu, Abulbəyli kəndində yerləşən i nzibati binasındakı xidməti otağında rəsmi sənədlərə, yəni Tovuz Peşə Liseyinin həmin illər üzrə əmrlər üçün qeydiyyat kitabı və tarifləşmə cədvəllərinə vahid niyyətlə tamah, yəni özü üçün qazanc əldə etmək məqsədi ilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etməsinə dair cinayətdən xəbərsiz Liseyin kadrlar və xüsusi işlər üzrə mütəxəssisi Şahid3, Şahid2 və Şahid1 verdiyi göstərişə əsasən, sonuncular vasitəsilə yalan məlumatlar daxil edilməklə tərtib edilmiş, əmrlər üçün qeydiyyat kitabını özü, həmin qeydiyyat kitabı əsasında tərtib olunmuş tarifləşmə cədvəllərinin cinayətdən xəbərsiz tədris-istehsalat işləri üzrə direktor müavini Şahid50, cinayətdən xəbərsiz tədris hissə müdiri Şahid48 və cinayətdən xəbərsiz baş mühasib Şahid8 tərəfindən imzalanmasında nail olduqdan sonra özü imzalamaqla həmin r əsmi sənədləri özünə təhkim edilmiş Liseyin dairəvi möhürü ilə şəxsən təsdiq etməklə, həmin sənədlər əsasında 2017/2018-ci tədris ili üzrə özü faktiki olaraq 213 dərs saatı tədris etdiyi halda 50 əlavə dərs saatına görə 301,64 manat, 2018/2019-cu tədris ili üzrə faktiki olaraq 152 dərs saatı tədris etdiyi halda 114 əlavə dərs saatına görə 887,63 manat, 2020/2021-ci tədris ili üzrə faktiki olaraq 48 dərs saatı tədris etdiyi halda 148 əlavə dərs saatına görə 610,72 manat olmaqla, ümumilikdə 1.799,99 manat (bir min yeddi yüz doxsan doqquz manat doxsan doqquz qəpik) məbləğində pul vəsaitinin öz adına "xxxx" ASC-nin Tovuz filialında açılmış **********0104 nömrəli kart hesabına köçürülməsinə nail olub qeyd edilən pul vəsaitini Tovuz rayonu ərazisində olan ayrı-ayrı bankomatlardan çıxararaq şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, Tovuz Peşə Liseyinə məxsus olmaqla ona etibar edilmiş cəmi 1.799,99 manat (bir min yeddi yüz doxsan doqquz manat doxsan doqquz qəpik) məbləğində pul vəsaitini öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək mənimsəməklə, eyni niyyətlə, həmin vəzifədə işləyərkən Tovuz Peşə Liseyinin 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020 və 2020/2021-ci tədris illəri üzrə əmrlər üçün qeydiyyat kitabı və tarifləşmə cədvəllərinə həmin müddətdə Liseyin qeyd edilən inzibati binasındakı xidməti otağında vahid tamah və şəxsi, yəni Tovuz Peşə Liseyinin bəzi müəllimlərinin əlavə qazanc əldə etməsinə, habelə liseyin müəllimlərini vəzifəli şəxs kimi özündən razı salmağa nail olmaqla öz nüfuzunu artırmaq niyyətilə biləbilə yalan məlumatlar daxil etməsinə dair cinayətdən xəbərsiz Liseyin kadrlar və xüsusi işlər üzrə mütəxəssisi Şahid3, Şahid2 və Şahid1 verdiyi göstərişə əsasən, sonuncular vasitəsilə yalan məlumatlar daxil edilməklə tərtib edilmiş, əmrlər üçün qeydiyyat kitabını özü, həmin qeydiyyat kitabı əsasında tərtib olunmuş tarifləşmə cədvəllərinin cinayətdən xəbərsiz tədris-istehsalat işləri üzrə direktor müavini Şahid50, cinayətdən xəbərsiz tədris hissə müdiri Şahid48 və cinayətdən xəbərsiz baş mühasib Şahid8 tərəfindən imzalanmasında nail olduqdan sonra özü imzalamaqla həmin rəsmi sənədləri özünə təhkim edilmiş Liseyin dairəvi möhürü ilə şəxsən təsdiq etməklə, 2017/2018-ci tədris ili üzrə Liseyin müəllimləri X72 faktiki olaraq 69 dərs saatı tədris etdiyi halda 291 əlavə dərs saatına görə 1.440,03 manat, Şahid45 51 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs saatına görə 1.187,65 manat, X8 421 dərs saatı tədris etdiyi halda 56 əlavə dərs saatına görə 310,71 manat, Şahid20 399 dərs saatı tədris etdiyi halda 91 əlavə dərs saatına görə 415,68 manat, X9 364 dərs saatı tədris etdiyi halda 45 əlavə dərs saatına görə 187,39 manat, Şahid13 423 dərs saatı tədris etdiyi halda 45 əlavə dərs saatına görə 249,68 manat, Şahid10 331 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs saatına görə 1.331,61 manat, Şahid15 485 dərs saatı tədris etdiyi halda 15 əlavə dərs saatına görə 83,23 manat, Şahid5 411 dərs saatı tədris etdiyi halda 15 əlavə dərs saatına görə 74,23 manat, X20 301 dərs saatı tədris etdiyi halda 34 əlavə dərs saatına görə 155,31 manat, X47 238 dərs saatı tədris etdiyi halda 91 əlavə dərs saatına görə 415,68 manat, X88 317 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs s aatına görə 1.730,26 manat, Şahid28 460 dərs saatı tədris etdiyi halda 30 əlavə dərs saatına görə 166,45 manat, Şahid40 261 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs saatına görə 1.212,57 manat, Şahid39 335 dərs saatı tədris etdiyi halda 20 əlavə dərs saatına görə 110,97 manat, Şahid46 288 dərs saatı tədris etdiyi halda 69 əlavə dərs saatına görə 434,49 manat, Şahid47 255 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs saatına görə 1.331,61 manat, Şahid52 438 dərs saatı tədris etdiyi halda 33 əlavə dərs saatına görə 183,10 manat, 2018/2019-ci tədris ili üzrə Liseyin müəllimləri Şahid9 426 dərs saatı tədris etdiyi halda 46 əlavə dərs saatına görə 365,06 manat, X72 272 dərs saatı tədris etdiyi halda 40 əlavə dərs saatına görə 281,92 manat, Şahid45 417 dərs saatı tədris etdiyi halda 36 əlav ə dərs saatına görə 253,73 manat, X8 411 dərs saatı tədris etdiyi halda 76 əlavə dərs saatına görə 603,15 manat, Şahid19 251 dərs saatı tədris etdiyi halda 76 əlavə dərs saatına görə 433,07 manat, Şahid11 441 dərs saatı tədris etdiyi halda 63 əlavə dərs saatına görə 499,98 manat, X9 415 dərs saatı tədris etdiyi halda 36 əlavə dərs saatına görə 222,17 manat, Şahid10 200 dərs saatı tədris etdiyi halda 152 əlavə dərs saatına görə 1.206,29 manat, Şahid15 441 dərs saatı tədris etdiyi halda 63 əlavə dərs saatına görə 499,98 manat, X20 251 dərs saatı tədris etdiyi halda 120 əlavə dərs saatına görə 737,78 manat, X47 436 dərs saatı tədris etdiyi halda 38 əlavə dərs saatına görə 234,51 manat, X89 300 dərs saatı tədris etdiyi halda 36 əlavə dərs saatına görə 230,06 manat, Şahid4 376 dərs saatı tədris etdiyi halda 6 əlavə dərs saatına görə 39,93 manat, Şahid40 344 dərs saatı tədris etdiyi halda 144 əlavə dərs saatına görə 1.038,16 manat, Şahid35 419 dərs saatı tədris etdiyi halda 60 əlavə dərs saatına görə 354,36 manat, Şahid39 391 dərs saatı tədris etdiyi halda 6 əlavə dərs saatına görə 47,62 manat, Şahid25 299 dərs saatı tədris etdiyi halda 163 əlavə dərs saatına görə 1.148,81 manat, Şahid33 120 dərs saatı tədris etdiyi halda 152 əlavə dərs saatına görə 866,15 manat, X73 446 dərs saatı tədris etdiyi halda 16 əlavə dərs saatına görə 98,37 manat, Şahid21 262 dərs saatı tədris etdiyi halda 240 əlavə dərs saatına görə 1.475,57 manat, X59 57 dərs saatı tədris etdiyi halda 200 əlavə dərs saatına görə 1.441,89 manat, Şahid22 65 dərs saatı tədris etdiyi halda 161 əlavə dərs saatına görə 1.25 3,58 manat, Şahid42 275 dərs saatı tədris etdiyi halda 16 əlavə dərs saatına görə 98,37 manat, X34 380 dərs saatı tədris etdiyi halda 114 əlavə dərs saatına görə 700,90 manat, Şahid46 302 dərs saatı tədris etdiyi halda 104 əlavə dərs saatına görə 724,59 manat, Şahid24 382 dərs saatı tədris etdiyi halda 80 əlavə dərs saatına görə 491,86 manat, 2019/2020-ci tədris ili üzrə Liseyin müəllimləri X74 380 dərs saatı tədris etdiyi halda 30 əlavə dərs saatına görə 165,76 manat, Şahid30 382 dərs saatı tədris etdiyi halda 98 əlavə dərs saatına görə 933,74 manat, X35 404 dərs saatı tədris etdiyi halda 76 əlavə dərs saatına görə 542,66 manat, Şahid12 212 dərs saatı tədris etdiyi halda 151 əlavə dərs saatına görə 1.078,17 manat, Şahid17 175 dərs saatı tədris etdiyi halda 101 əlavə dərs saatına görə 96 2,33 manat, X60 301 dərs saatı tədris etdiyi halda 144 əlavə dərs saatına görə 1.026,53 manat, X99 heç bir dərs saatı tədris etmədiyi halda 240 dərs saatına görə 1.326,07 manat, X21 234 dərs saatı tədris etdiyi halda 96 əlavə dərs saatına görə 530,43 manat, X3 452 dərs saatı tədris etdiyi halda 30 əlavə dərs saatına görə 200,02 manat, Şahid11 376 dərs saatı tədris etdiyi halda 45 əlavə dərs saatına görə 428,76 manat, Şahid7 372 dərs saatı tədris etdiyi halda 108 əlavə dərs saatına görə 641,58 manat, X75 340 dərs saatı tədris etdiyi halda 106 əlavə dərs saatına görə 756,86 manat, Şahid15 376 dərs saatı tədris etdiyi halda 45 əlavə dərs saatına görə 428,76 manat, Şahid5 291 dərs saatı tədris etdiyi halda 116 əlavə dərs saatına görə 984,82 manat, X20 162 dərs saatı tədris etdiyi halda 144 əla və dərs saatına görə 795,64 manat, X6 342 dərs saatı tədris etdiyi halda 208 əlavə dərs saatına görə 1.226,04 manat, Şahid34 316 dərs saatı tədris etdiyi halda 64 əlavə dərs saatına görə 609,79 manat, Şahid44 297 dərs saatı tədris etdiyi halda 20 əlavə dərs saatına görə 190,56 manat, X22 180 dərs saatı tədris etdiyi halda 217 əlavə dərs saatına görə 1.198,99 manat, X89 197 dərs saatı tədris etdiyi halda 170 əlavə dərs saatına görə 939,30 manat, Şahid31 138 dərs saatı tədris etdiyi halda 232 əlavə dərs saatına görə 1.281,87 manat, Şahid32 248 dərs saatı tədris etdiyi halda 88 əlavə dərs saatına görə 486,23 manat, X76 304 dərs saatı tədris etdiyi halda 100 əlavə dərs saatına görə 552,53 manat, Şahid40 266 dərs saatı tədris etdiyi halda 50 əlavə dərs saatına görə 357,01 manat, Şahid39 98 dərs saatı tədris etdiyi halda 217 əlavə dərs saatına görə 1.549,43 manat, Şahid25 219 dərs saatı tədris etdiyi halda 76 əlavə dərs saatına görə 645,23 manat, X73 287 dərs saatı tədris etdiyi halda 57 əlavə dərs saatına görə 314,94 manat, Şahid21 Zeynalabdin qızı 188 dərs saatı tədris etdiyi halda 166 əlavə dərs saatına görə 917,20 manat, X59 39 dərs saatı tədris etdiyi halda 200 əlavə dərs saatına görə 1.428,04 manat, Şahid22 heç bir dərs tədris etmədiyi halda 136 dərs saatına görə 1.656,47 manat, Şahid42 218 dərs saatı tədris etdiyi halda 90 əlavə dərs saatına görə 497,28 manat, X34 372 dərs saatı tədris etdiyi halda 114 əlavə dərs saatına görə 629,89 manat, Şahid37 233 dərs saatı tədris etdiyi halda 100 əlavə dərs saatına görə 552,53 manat, Şahid43 230 dərs saatı tədris etdiyi halda 38 əlav ə dərs saatına görə 362,06 manat, Şahid46 228 dərs saatı tədris etdiyi halda 76 əlavə dərs saatına görə 541,78 manat, Şahid47 395 dərs saatı tədris etdiyi halda 90 əlavə dərs saatına görə 857,52 manat, tədris istehsalat işləri üzrə direktor müavini Şahid50 152 dərs saatı tədris etdiyi halda 96 əlavə dərs saatına görə 914,69 manat, 2020/2021-ci tədris illəri üzrə sabiq tədris istehsalat işləri üzrə direktor müavini Şahid50 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 190 dərs saatına görə 706,23 manat, Şahid39 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 200 dərs saatına görə 557,10 manat, X22 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 380 dərs saatına görə 747,27 manat, X61 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 460 dərs saatına görə 904,59 manat, Şahid40 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 200 dərs sa atına görə 557,10 manat, X62 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 240 dərs saatına görə 624,24 manat, X36 100 dərs saatı tədris etdiyi halda 153 əlavə dərs saatına görə 397,95 manat, Şahid24 heç bir dərs saatı tədris etdiyi halda 140 dərs saatına görə 301,77 manat, Şahid7 120 dərs saatı tədris etdiyi halda 286 əlavə dərs saatına görə 662,81 manat, X63 144 dərs saatı tədris etdiyi halda 266 əlavə dərs saatına görə 988,72 manat, Şahid13 428 dərs saatı tədris etdiyi halda 60 əlavə dərs saatına görə 223,02 manat, Şahid35 12 dərs saatı tədris etdiyi halda 60 əlavə dərs saatına görə 198,72 manat, Şahid23 211 dərs saatı tədris etdiyi halda 277 əlavə dərs saatına görə 636,96 manat, X37 190 dərs saatı tədris etdiyi halda 280 əlavə dərs saatına görə 779,94 manat, Şahid29 162 dərs saatı tədris etdi yi halda 282 əlavə dərs saatına görə 1.048,19 manat, Şahid47 145 dərs saatı tədris etdiyi halda 154 əlavə dərs saatına görə 572,42 manat, Şahid11 86 dərs saatı tədris etdiyi halda 124 əlavə dərs saatına görə 460,91 manat, Şahid15 86 dərs saatı tədris etdiyi halda 124 əlavə dərs saatına görə 460,91 manat, Şahid2 100 dərs saatı tədris etdiyi halda 118 əlavə dərs saatına görə 232,05 manat, Şahid37 115 dərs saatı tədris etdiyi halda 61 əlavə dərs saatına görə 131,49 manat, Şahid42 266 dərs saatı tədris etdiyi halda 80 əlavə dərs saatına görə 172,44 manat, Şahid3 80 dərs saatı tədris etdiyi halda 100 əlavə dərs saatına görə 215,55 manat, Şahid10 110 dərs saatı tədris etdiyi halda 90 əlavə dərs saatına görə 334,53 manat, X64 40 dərs saatı tədris etdiyi halda 60 əlavə dərs saatına görə 117,99 m anat, Şahid27 152 dərs saatı tədris etdiyi halda 60 əlavə dərs saatına görə 223,02 manat, Şahid43 110 dərs saatı tədris etdiyi halda 40 əlavə dərs saatına görə 148,68 manat, Şahid36 heç bir dərs saatı tədris etmədiyi halda 120 dərs saatına görə 334,26 manat, qeyd edilən qaydada ümumilikdə 70 nəfər şəxsin adına "xxxx" ASC-nin Tovuz filialında açılmış kart hesablarına cəmi 67.618,88 manat (altmış yeddi min altı yüz on səkkiz manat səksən səkkiz qəpik) məbləğində pul vəsaitinin köçürülüb həmin şəxslər tərəfindən Tovuz rayonu ərazisində olan ayrı-ayrı bankomatlardan qeyd edilən pul vəsaitinin çıxarılaraq şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsinə nail olub həmin pul vəsaitini külli miqdarda ziyan vurmaqla öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək vahid niyyətlə israf etməklə, ümumilikdə öz qulluq mövqeyi ndən istifadə edərək Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinə məxsus olmaqla ona etibar edilmiş cəmi 69.418,87 manat (altmış doqquz min dörd yüz on səkkiz manat səksən yeddi qəpik) məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə külli miqdarda ziyan vurmaqla israf etmə yolu ilə talamış, vəzifəli şəxs kimi tamah və şəxsi niyyətlə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatları vahid niyyətlə daxil etməklə vəzifə saxtakarlığı törətmiş, həmin hərəkətləri ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin pul vəsaitinin aidiyyatı üzrə düzgün yönləndirilməsi, təhsil sahəsində ödənişlərin qanuna müvafiq aparılması ilə əlaqədar fəaliyyətini pozmaqla əmlak hüquqlarına və bu sahədə dövlət təminatlarının həyata keçirilməsind ə ifadə olunan qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Bundan başqa, o, həmin vəzifədə işləyərkən qeyd edilən səlahiyyətlərə malik maddi-məsul vəzifəli şəxs kimi öz əməlinin ictimai təhlükəli nəticələr verə biləcəyi imkanını lazımi diqqət və ehtiyatlılıq göstərərək qabaqcadan görməli olduğu və görə biləcəyi halda, onları görməməklə işinə laqeyd münasibəti nəticəsində öz xidməti vəzifəsini lazimi qaydada yerinə yetirməyərək, yəni Lisey, məktəb-lisey və gimnaziyaların təmayül sinifləri üçün 2017-2018-ci dərs ilinə aid nümunəvi tədris planlarının təsdiq haqqında Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin xx.xx.2017-ci il tarixli 263 nömrəli əmrinin, 2018-2019-cu dərs ilinə aid nümunəvi tədris pl anlarının təsdiqi haqqında Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin xx.xx.2018-ci il tarixli F-572 nömrəli əmrinin, 2019-2020-ci dərs ilinə aid nömrəli nümunəvi tədris planlarının təsdiqi haqqında Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin 30 iyul 2019-cu il tarixli F-372 nömrəli və 2020-2021-ci dərs ilinə aid nümunəvi tədris planlarının təsdiqi haqqında Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin 14 sentyabr 2020-ci il tarixli F-427 nömrəli əmrlərindən irəli gələn tələblərə, Təhsil Nazirliyi tərəfindən tədris planlarına və onlara aid qeydlər və qaydalara əsasən yalnız xarici dil, fiziki tərbiyə və informatika fənləri üzrə şagird sayı 20 nəfər və daha çox olan siniflərin bölünə bilinməsi nəzərdə tutulduğu halda işə laqeyd münasibət göstərərək həmin fənlər üzrə şagird sayı 20-dən az olduğu halla rda və yaxud digər ümumi tədris və ixtisas fənləri üzrə də müvafiq bölünməni həyata keçirməklə, o cümlədən, 2017-2018-ci dərs ili üzrə Peşə Liseyinin Dərzi ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 35/1 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanma texnologiyası” ixtisas fənni 122 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 586,82 manat, “Məsləhət” saatları üzrə 10 dərs saatı olaraq bölünməklə X23 48,10 manat, “Geyimin bədii layihəsi, Konstruksiyası və moda” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 489,06 manat, “Məsləhət” saatları üzrə 10 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid5 42,9 manat, “Avadanlıq” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 365,56 manat, “Məsləhət” saatları üzrə 10 dərs saatı olaraq bölünməklə X23 48,10 manat, “İnforma siya Kommunikasiya Texnologiyaları” ixtisas fənni 69 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 431,25 manat, “Materialşünaslıq” ixtisas fənni 53 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 227,37 manat, “Məsləhət” saatları üzrə 10 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid5 42,9 manat, Avtomobillərin təmirçi çilingəri ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 38/1 qrupunda tədris olunan “Materialşünaslıq” ixtisas fənni 37 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 177,97 manat, “Avtomobilin quruluşu” ixtisas fənni 137 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid15 658,97 manat, “Çilingər işi” ixtisas fənni 147 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimləri X4 707,07 manat, “İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları” ixtisas fənni hər birinə 69 dərs saatı olaraq bölü nməklə Liseyin müəllimləri X48 273,24 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi, çilingər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 37/1 qrupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 106 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 509,86 manat, “traktorlar” ixtisas fənni 106 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid10 331,89 manat, “Kənd təsərrüfatı maşınları” ixtisas fənni 86 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 413,66 manat, “Mexaniki işlərin təşkili və texnikası” ixtisas fənni 23 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 110,63 manat, “Maşınlara təmir texniki qulluq” ixtisas fənni 56 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimləri Şahid10 269,36 manat, “Yol hərəkəti qaydaları” ixtisas fənni 23 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin m üəllimi Şahid15 110,63 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 69 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X48 273,24 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtisası üzrə 17 nəfər tələbədən ibarət 30/3 qrupunda tədris olunan “Elektrik materialşünaslığı” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 72,15 manat, “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmiri” ixtisas fənni 40 saat olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 Müseyb qızına 192,4 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 20 saat olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 Müseyb qızına 96,2 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı və təmiri” ixtisas fənni 20 saat olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 96,2 manat, Dərzi ixtisası üzr ə 18 nəfər tələbədən ibarət 33/1 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanması və texnologiyası” ixtisas fənni 129 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 620,49 manat, “Geyimin bədii layihəsi, konstruksiyası və moda” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə X10 163,02 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid44 182,78 manat, “İngilis dili” fənni 71 dərs saatı olaraq bölünməklə X7 310,98 manat, “İnformatika” fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə X16 93,75 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə X38 237,5 manat, Dülgər-Xarrat ixtisası üzrə 21 nəfər tələbədən ibarət 34/2 qrupunda tədris olunan “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 53 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 254,93 manat, “Xüsusi texnologiya ” ixtisas fənni 137 dərs saatı olaraq bölünməklə X17 616,5 manat, Dülgər-Xarrat ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 36/1 qrupunda tədris olunan “Xüsusi texnologiya” ixtisas fənni 266 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X17 1.197 manat, “İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları” ixtisas fənni 69 dərs saatı olmaqla X16 431,25 manat, “Xüsusi laboratoriya” ixtisas fənni 15 dərs saatı olmaqla X16 67,5 manat, Üzüm ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 40-1 qrupunda tədris olunan “Kənd Təsərrüfatı məhsullarının istehsalı mexanizasiyası” ixtisas fənni 23 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 110,63 manat, “Üzümün emalı və saxlanılması” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 59,4 manat, “Əkinçilik” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 150,48 manat, “Üzüm bitkisi” ixtisas fənni 205 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 811,8 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 28 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 110,88 manat, “Kənd təsərrüfatı bitkiləri üzrə mübarizə tədbirləri” ixtisas fənni 28 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid45 120,12 manat, “Laboratoriya” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 59,4 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 69 dərs saatı olaraq bölünməklə X16 431,25 manat, “Əkinçilik və torpaqşünaslıq” ixtisas fənni 5 dərs saatı olaraq bölünməklə X24 19,8 manat, Elektrik qaz qaynağı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət Q/1 qrupunda tədris olunan “İstehsalatın ümumi texnikası” ixtisas fənni 65 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 312,65 manat, “Qaynaq avadanlığı və elektrod” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 288,6 manat, “Materialşünaslıq” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 120,25 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X48 158,4 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları texnikası” ixtisas fənni 85 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 408,85 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 30 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid29 144,30 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi çilingər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 36/1 qrupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 122 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 586,82 manat, “Kənd təsərr üfatı maşınları” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 293,41 manat, “Maşınların təmiri, texniki xidmət” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid10 365,56 manat, “Kənd təsərrüfatı maşınları, laboratoriya” ixtisas fənni 69 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X39 331,89 manat, “Yol hərəkəti qaydaları” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid15 182,78 manat, “Traktorlar, laboratoriya” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 288,6 manat, “Mexaniki işlərin texnikası” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 548,34 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 68 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid29 327,08 manat, Avtomobilin tə minçilingəri ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 32/2 qrupunda tədris olunan “Çilingər təmir işi” ixtisas fənni 109 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 524,29 manat, “Avtomobilin quruluşu” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 230,88 manat, “İngilis dili” fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X7 267,18 manat, “Bazar iqtisadiyyatının əsasları” ixtisas fənni 53 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X77 238,5 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X38 237,5 manat, Dərzi ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 29-3 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanması, texnologiyası” ixtisas fənni 55 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 264,55 manat, “Geyimin bəddi layihəsi, k onstruksiya və moda” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 64,35 manat, “Kommunikasiya texnologiya əsasları” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X48 150,48 manat, “İngilis dili” fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X49 233,2 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyalar” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 96,2 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 35 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X38 218,75 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid29 120,25 manat, Baramaçı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət B-1 qrupunda tədris olunan “Baramaçılıqda ipək qurdunun yetişdirilməsi” ixtisas fənni 50 dərs saatı olaraq bölünməklə ö zünə 261,5 manat, “Çəkilçilik” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 104,6 manat, “Kommunikasiya texnologiyalarının əsasları” ixtisas fənni 30 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid32 118,8 manat, “Baramaçılıq texnikası” ixtisas fənni 90 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid13 432,9 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid45 193,05 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid29 96,2 manat, “Baramaçılıq” ixtisas fənni 90 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid13 432,9 manat, Baramaçı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət A-1 qrupunda tədris olunan “Arıxana tikililəri, arıçılığın inventarı və avadanlığı” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 104,6 manat, “Kompüter texnologiyala rının əsasları” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid32 79,2 manat, “Arı ailələrinin biologiyası” ixtisas fənni 22 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 115,06 manat, “Arı ailələrinin ayrılması və saxlanması” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 235,35 manat, “Arıçılığın məhsulları” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 104,6 manat, “Arıçılığın yem bazası” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 235,35 manat, “Mikrobiologiya” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə özünə 130,75 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 85 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid49 408,85 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid29 216,45 manat, “Meliorasiya işlərinin traktorçusu, təmirçi, çil ingəri” ixtisası üzrə 22 nəfər tələbədən ibarət 28/3 qrupunda tədris olunan “traktolar” ixtisas fənni 30 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid10 144,3 manat, “Traktolar Laboratoriyası” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid52 216,45 manat, “Meliorasiya maşınlarının laboratoriyası” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid10 216,45 manat, “Kompüter texnologiyası” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə X48 150,48 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid49 96,2 manat, “Bazar iqtisadiyyatının əsasları” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid29 120,25 manat, “Mexaniki işlərin təşkili” ixtisas fənni 80 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid52 384,8 manat, 2018-2019-cu dərs ili üzrə Peşə Liseyinin Dər zi ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 44/1 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanma texnologiyası” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 784,32 manat, “Geyimin bəddi layihəsi, konstruksiyası və moda” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 464,36 manat, “Avadanlıq” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 448,96 manat, “Materialşünaslıq” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X10 325,13 manat, Dərzi ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 35/2 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanma texnologiyası” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 784,32 manat, “Geyimin bəddi layihəsi, konstruksiyası və moda” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünmə klə Liseyin müəllimi Şahid5 696,54 manat, “Avadanlıq” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X50 405,08 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 522,88 manat, Kompüter operatoru ixtisası üzrə 21 nəfər tələbədən ibarət K-1 qrupunda tədris olunan “informasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid32 213,2 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X25 244,4 manat, Avtomobillərin təmirçi çilingəri ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 38/2 qrupunda tədris olunan “Avtomobil quruluşunun əsasları” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 522,88 manat, “Avtomobi l istismarının əsasları” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 522,88 manat, “Avtomobil şossesinə texniki xidmət, təmir” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 522,88 manat, “Çilingər işi” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 522,88 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 522,88 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 522,88 manat, Avtomobillərin təmirçi çilingəri ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 43/1 qrupunda tədris olunan “Avtomobilin ümumi quruluşunun əsasları” ixtisas fənni 99 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 681,12 manat, “Avtomo bilin istismarının əsasları” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 103,20 manat, “Təmir prosesinə hazırlıq” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 522,88 manat, “Çilingər işlərinin texniki prosesi” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 419,68 manat, “Avtomobil sənayesinin materialşünaslığı” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 261,44 manat, “Avtomobil şossesinə texniki xidmət” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 419,68 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi, çilingər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 31/3 qrupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 57 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 392,16 m anat, “Kənd təsərrüfatı maşınları” ixtisas fənni 63 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 433,44 manat, “Mexaniki işlərin təşkili və texnikası” ixtisas fənni 63 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 433,44 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 41/1 qrupunda tədris olunan “Elektrik materialşünaslığı” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 Müseyb qızına 261,44 manat, “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmiri” ixtisas fənni 137 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 942,56 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 419,68 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı və təmiri” ixt isas fənni 61 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X11 372,71 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 39/2 qrupunda tədris olunan “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmiri” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 784,32 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 522,88 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı və təmiri” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X11 696,54 manat, “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X51 464,36 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şah id32 405,08 manat, Xalçaçı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət X-1 qrupunda tədris olunan “Materialşünaslıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 230,8 manat, “Rəngsazlıq” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 115,4 manat, “Bədii xalça sənətkarlığı” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 259,65 manat, “Kompazisiya” ixtisas fənni 120 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 692,4 manat, “Xalçanın xüsusi texnologiyası” ixtisas fənni 125 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 721,25 manat, Üzümçülük-şərabçılıq ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət Ü.Ş-2 qrupunda tədris olunan “Peşə üzrə hesablama” ixtisas fənni 84 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 577,92 manat, “Üzüm bit kisinin aqrotexnikası” ixtisas fənni 131 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 884,25 manat, “Üzüm bitkisi” ixtisas fənni 153 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 1.032,8 manat, “Üzümün ampelok sortunun xüsusiyyətləri” ixtisas fənni 113 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 690,43 manat, “Üzümün kəmiyyət və keyfiyyət amili” ixtisas fənni 149 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 910,39 manat, “Hesablama əməliyaytı” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 275,2 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X27 241,6 manat, “Şəxsi inkişaf və karyera planlaşdırılması” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 275,2 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 275,2 manat, Dülgər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 34/2 qrupunda tədris olunan “Bazar iqtisadiyyatı” ixtisas fənni 33 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 227,04 manat, “Xüsusi texnologiya” ixtisas fənni 87 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid39 598,56 manat, Dülgər-xarrat ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 36/2 qrupunda tədris olunan “xüsusi texnologiya” ixtisas fənni 304 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid39 2.091,52 manat, “İngilis dili” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X18 475 manat, “Rus dili” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid43 522,88 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları ” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 522,88 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 232,18 manat, Üzüm ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 40-2 qrupunda tədris olunan “Bazar İqtisadiyyatı” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X51 464,36 manat, “Üzüm bitkisi” ixtisas fənni 152 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid22 1.026 manat, “İngilis dili” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X7 475 manat, “Rus dili” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X49 522,88 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyası” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid32 405,08 manat, “Kənd təsərrüfatı istismarı mexanikləşdirilməsi” ixtisas fən ni 152 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 928,72 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 232,18 manat, Elektrik qaz qaynağı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 40/1 qrupunda tədris olunan “Materialların konstruksiyası” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 522,88 manat, “Qaynaq avadanlığı və elektrod” ixtisas fənni 145 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 997,6 manat, “Avadanlığa texniki xidmət” ixtisas fənni 53 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 364,64 manat, “Təmir çilingər işləri” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid14 qızına 203,3 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi çilingər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 45/1 q rupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 522,88 manat, “Kənd təsərrüfatı maşınları” ixtisas fənni 46 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 316,48 manat, “Maşınların təmiri, texniki xidməti” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 261,44 manat, “Yol hərəkəti qaydaları” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 261,44 manat, “Mexaniki işlərin təşkili” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 522,88 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi çilingər ixtisası üzrə 23 nəfər tələbədən ibarət 37/2 qrupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 99 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 681,12 manat, “Kənd təsərr üfatı maşınları” ixtisas fənni 99 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 681,12 manat, “Maşınların təmiri, texniki xidmət” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 522,88 manat, “Yol hərəkəti qaydaları” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 103,2 manat, “Maşınların təmiri, texniki qulluq” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 103,2 manat, Avtomobillərin təmiri çilingəri ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 32/3 qrupunda tədris olunan “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid36 600 manat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid43 330,24 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X1 6 165,12 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 146,64 manat, Xalçaçı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət X-1 qrupunda tədris olunan “Materialşünaslığın əsasları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 230,8 manat, “Rəngkarlıq” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 115,4 manat, “Bədii xalq sənətkarlığı” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 259,65 manat, “Kompazisiyanın əsasları” ixtisas fənni 120 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 692,4 manat, “Xalçaçılığın xüsusi texnikası” ixtisas fənni 125 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 721,25 manat, “İnformasiya kommunikasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Lis eyin müəllimi Şahid32 213,2 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X51 244,4 manat, 2019-2020-ci dərs ili üzrə Peşə Liseyinin Dərzi ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 35/3 qrupunda tədris olunan “Geyimin hazırlanma texnologiyası” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 396,48 manat, “Geyimin bədii layihəsi, konstruksiyası, moda” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 396,48 manat, “Avadanlıq” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 110,4 manat, “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X29 594,24 manat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X49 396,48 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq böl ünməklə Liseyin müəllimi X16 198,24 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 176,64 manat, Dərzi ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 46/1 qrupunda tədris olunan “Tikiş məmulatı, materialşünaslıq” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 313,88 manat, “Tikiş istehsalının avadanlığı” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 313,88 manat, “Geyimin bədii layihəsi” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 627,76 manat, “Tikiş məmulatlarının hazırlanması texnologiyası” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 313,88 manat, “Tamamlanma və təqdimat” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 313,88 manat, Avtomobillərin təmirç i çilingəri ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 38/3 qrupunda tədris olunan “Avtomobil quruluşunun əsasları” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 322,14 manat, “Avtomobil istismarının əsasları” ixtisas fənni 33 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 272,58 manat, “Avtomobil şossesinə texniki xidmət, təmir” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 322,14 manat, “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid36 594,24 manat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X66 396,48 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 198,24 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X30 176,64 ma nat, Avtomobillərin təmirçi çilingəri ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 43/2 qrupunda tədris olunan “Avtomobilin ümumi quruluşunun əsasları” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 941,64 manat, “Avtomobili istismarının əsasları” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 941,64 manat, “Çilingər işinin texnoloji prosesi” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 627,76 manat, “Avtomobil şossesinə texniki xidmət və təmir” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid11 627,76 manat, “İngilis dili” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X18 705,66 manat, “Rus dili” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X66 313,88 manat, “İnformatika” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 313,88 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X40 313,88 manat, Geniş profilli traktorçu, maşınçı, təmirçi, çilingər ixtisası üzrə 22 nəfər tələbədən ibarət 37/3 qrupunda tədris olunan “traktorlar” ixtisas fənni 33 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 272,58 manat, “Kənd təsərrüfatı maşınları” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 322,14 manat, “Mexaniki işlərin təşkili və texnikası” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 322,14 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtisası üzrə 22 nəfər tələbədən ibarət 41/2 qrupunda tədris olunan “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmi ri” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 941,64 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 627,76 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı, təmiri” ixtisas fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 941,64 manat, “İngilis dili” fənni 114 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X67 660,06 manat, “Rus dili” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid27 313,88 manat, “İnformatika” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 313,88 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X40 313,88 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 39/3 qrupunda tədris olunan “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmiri” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 322,14 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 198,24 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı, təmiri” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 396,48 manat, “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X12 594,24 manat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid43 396,48 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 198,24 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 176,64 manat, Baramaçı ixtisası üzrə 18 nəfər təl əbədən ibarət B-1 qrupunda tədris olunan “İqlim və ətraf mühit” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X19 346,8 manat, “Torpaqşünaslıq” ixtisas fənni 80 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 660,8 manat, “Heyvandarlıq” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X19 346,8 manat, “Baramanın yetişdirilməsi” ixtisas fənni 180 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X19 1.040,4 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 330,4 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 147,2 manat, Xalçaçı ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət X-1 qrupunda tədris olunan “Alət və avadanlığın tərtibi, işə hazırlıq” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməkl ə Liseyin müəllimi X2 102,2 manat, “Xalça eskizi” ixtisas fənni 85 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 434,35 manat, “Xalça materiallarının seçilməsi və işə hazırlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 204,4 manat, “Texniki hazırlıq işləri” ixtisas fənni 45 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 229,95 manat, “Xalça toxunması” ixtisas fənni 65 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 332,15 manat, “Proflaktik tədbirlər, əməyin mühafizəsi” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 294,4 manat, “İnformasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 30 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 248,7 manat, Tərəvəz ustası ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət T-1 qrupunda tədris olunan “Bitkilər və onun istifadəsi” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X65 330,4 manat, “Əkin və qulluq tədbirləri” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X68 287,4 manat, “Bağçılıqda istehsalın təşkili” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 495,6 manat, “Meyvə tərəvəz bitkiləri” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X13 262,2 manat, “Yarpaq və meyvə kökləri” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X24 370,8 manat, “Ədviyyat bitkiləri çay və digər bitkilər” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 495,6 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid29 330,4 manat, Arıçı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən iba rət A-1 qrupunda tədris olunan “Arıxana tikilililəri, arıçılığın inventarı və avadanlığı” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 154,5 manat, “Arıçılığın təşkili, biologiyası, fiziologiyası, qidalanması və ehtiyatları” ixtisas fənni 75 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 463,5 manat, “Arı ailələrinin artırılması” ixtisas fənni 55 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 339,9 manat, “Arı ailələrinin vəziyyəti, ziyanvericilər və xəstəlikləri” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 370,8 manat, “Arı məhsullarının əldə olunması” ixtisas fənni 75 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 463,5 manat, “Arı məhsullarının marketing təşkili” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 154,5 mana t, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 330,4 manat, Aşbaz ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət Aş-1 qrupunda tədris olunan “Qida fiziologiyası” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid6 174,8 manat, “İaşə müəssisələrinin təşkili” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid6 262,2 manat, “İaşə müəssisələrinin avadanlıqları” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid6 262,2 manat, “Ərzaq məhsullarının kalkulasiyası” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid6 174,8 manat, “Qida məhsullarının texnologiyası” ixtisas fənni 120 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid6 524,4 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 330,4 manat, Üzümçülük-şərabçılıq ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət Ü.Ş-1 qrupunda tədris olunan “İqlim və Ətraf mühit” ixtisas fənni 28 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 206,8 manat, “Kimyəvi əsaslar” ixtisas fənni 30 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid52 247,8 manat, “Üzüm bitkilərinin əkini” ixtisas fənni 43 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid17 355,18 manat, “Üzüm istehsalı” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 279,68 manat, “Üzümün emalı” ixtisas fənni 51 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 375,36 manat, “Şərabçılıq” ixtisas fənni 74 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 544,64 manat, “Şərab istehsalı” ixtisas fənni 54 dərs s aatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X24 333,72 manat, “Gübrələr və onlardan istifadə” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 279,68 manat, “Torpaqşünaslıq” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 147,2 manat, “Bostançılığın seleksiyası” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 279,68 manat, “Bitkilərin qidalanması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 279,68 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 8 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 66,08 manat, “İnformasiya texnologiyaları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 330,4 manat, Dülgər ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 48/1 qrupunda tədris olunan “Dülgər işində ağacların rəndələnməsi və kəsilməsi” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid12 313,88 manat, “Qapı pəncərə bloklanması və hazırlanması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid12 313,88 manat, “Döşəmə üzlük və haşiyə məmulatlarının hazırlanması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid12 313,88 manat, “Dülgər məmulatlarının bəzədilməsi və təmiri işləri” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid12 627,76 manat, Dülgər-xarrat ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 36/3 qrupunda tədris olunan “Xüsusi texnologiya” ixtisas fənni 111 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid39 687,09 manat, “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X29 594,24 ma nat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X49 396,48 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 198,24 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 176,64 manat, Elektrik qaz qaynağı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət Q-1 qrupunda tədris olunan “Material konstruksiyası və elektrik dövriyyəsi” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 330,4 manat, “Qaynaq avadanlığı və elektrod” ixtisas fənni 120 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X11 883,2 manat, “Avadanlıqlara texniki xidmət” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid12 495,6 manat, “Təmir çilingər işləri” ixtisas fənni 100 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 826,0 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid29 330,4 manat, Bitkiçilik mütəxəssisi ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 47/1 qrupunda tədris olunan “İnformatika” fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X16 627,76 manat, “Yağlı bitkilərin əkini” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 627,76 manat, “Cərgələrarası bitkilərin əkini” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 627,76 manat, “Kimyəvi” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 627,76 manat, Elektrik qaz qaynağı ixtisası üzrə 20 nəfər tələbədən ibarət 42-2 qrupunda tədris olunan “Material konstruksiyası və dövriyyəsi” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəl limi Şahid10 627,76 manat, “Qaynaq avadanlığı və elektrod” ixtisas fənni 152 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 1.255,5 manat, “Avadanlıqlara texniki xidmət” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 313,88 manat, “Təmir çilingər işləri” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X4 627,76 manat, Üzüm ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 40-3 qrupunda tədris olunan “Üzümün saxlanması və emalı” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 287,4 manat, “Üzüm bitkisi” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid25 353,28 manat, “İngilis dili” fənni 96 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X12 594,24 manat, “Rus dili” fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahi d43 396,48 manat, “İnformatika” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 198,24 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 33 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 272,58 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X28 176,64 manat, 2020-2021-ci dərs ili üzrə Peşə Liseyinin Dərzi ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət D1 qrupunda tədris olunan “Tikiş materiallarının materialşünaslığı” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X10 86,22 manat, “Tikiş istehsalının avadanlıqları” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid19 86,22 manat, “Geyimin bədii layihəsi” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid19 172,44 manat, “Tikiş materiallarının hazırlanması v ə texnologiyası” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 223,02 manat, “Tikiş materiallarının konstruksiyası” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 223,02 manat, “Dərzi işinin planlaşdırılması” ixtisas fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid2 86,22 manat, “Biçmə və geyimin hazırlanması” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 223,02 manat, “Tamamlama və təqdim işi” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 148,68 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X51 132,48 manat, “Fiziki tərbiyə” fənni 20 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X41 57,42 manat, Hava elektrik xətlərinin təmiri üzrə elektrik montyoru ixtis ası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 41/3 qrupunda tədris olunan “Elektrik qurğularının istifadəsi və təmiri” ixtisas fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 Müseyb qızına 89,21 manat, “Elektrik tələblərinin elektrik təchizatı” ixtisas fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 89,21 manat, “Elektrik hava xətlərinin istismarı” ixtisas fənni 24 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid9 89,21 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 178,42 manat, Kompüter üzrə operator, dizayner ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət K-1 qrupunda tədris olunan “Kompüter texnologiyasının əsasları” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X52 97,38 manat, “Şəbəkə və ümumi istifadə oluna n resurslar” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X48 123,84 manat, “Kompüter qurğularını idarə edən proqramlar” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X48 185,72 manat, “Ofis proqramlarından istifadə bacarığı” ixtisas fənni 100 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 371,7 manat, “Dizayn proqramları” ixtisas fənni 100 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid49 371,7 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X51 132,48 manat, “Məsləhət saatları” 27 dərs saatı olaraq bölünməklə Şahid49 100,32 manat, Arıçı ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət A-1 qrupunda tədris olunan “Arıxana tikilililəri, arıçılığın inventarı və avadanlığı” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə L iseyin müəllimi X5 69,53 manat, “Arıçılığın təşkili, biologiyası, fiziologiyası, qidalanması və ehtiyatları” ixtisas fənni 75 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 208,58 manat, “Arı ailələrinin artırılması” ixtisas fənni 55 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 152,96 manat, “Arı ailələrinin vəziyyəti, ziyanvericilər və xəstəlikləri” ixtisas fənni 60 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 166,86 manat, “Arı məhsullarının əldə olunması” ixtisas fənni 75 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 208,58 manat, “Arı məhsullarının marketing təşkili” ixtisas fənni 25 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X5 69,53 manat, Dülgər ixtisası üzrə 17 nəfər tələbədən ibarət 48/2 qrupunda tədris olunan “Dülgər işində ağacların rəndələnməsi və kəsilməsi” ixt isas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X17 105,68 manat, “Qapı pəncərə bloklanması və hazırlanması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X17 105,68 manat, “Döşəmə üzlük və haşiyə məmulatlarının hazırlanması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X17 105,68 manat, “Dülgər məmulatlarının bəzədilməsi və təmiri işləri” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X17 211,7 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 141,25 manat, Bitkiçilik mütəxəssisi ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət 47/2 qrupunda tədris olunan “Biotexnika seleksiya və bitkilərin mühafizəsi qaydaları” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 141,25 manat, “Yağlı bitkilərin əkini” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 282,5 manat, “Cərgələrarası bitkilərin əkini” ixtisas fənni 76 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 163,82 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 141,25 manat, Dərzi ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət 46/2 qrupunda tədris olunan “Tikiş istehsalının avadanlıqları” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 141,25 manat, “Tikiş materiallarının hazırlanması və texnologiyası” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 141,25 manat, “Tikiş materiallarının konstruksiyası” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 128,86 manat, “Biçmə və geyimin hazırl anması” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid5 128,86 manat, “Tamamlama və təqdim işi” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X23 141,25 manat, “Sahibkarlıq” ixtisas fənni 38 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid44 141,25 manat, Üzümçülük-şərabçılıq ixtisası üzrə 19 nəfər tələbədən ibarət Ü,Ş-2 qrupunda tədris olunan “İqlim və Ətraf mühit” ixtisas fənni 15 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid45 49,68 manat, “Üzüm bitkilərinin əkini” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi Şahid13 178,42 manat, “Üzüm istehsalı” ixtisas fənni 57 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 225,98 manat, “Üzümün emalı” ixtisas fənni 48 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 190,3 manat, “ Şərabçılıq” ixtisas fənni 72 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 285,44 manat, “Şərab istehsalı” ixtisas fənni 72 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X26 285,44 manat, “Fiziki tərbiyə” ixtisas fənni 42 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X41 120,58 manat, Xalçaçı ixtisası üzrə 18 nəfər tələbədən ibarət X-2-2 qrupunda tədris olunan “Xalça istehsalının tarixi və texniki avadanlıqların istismarı” ixtisas fənni 68 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 156,37 manat, “Xalçanın bədii tərtibatı” ixtisas fənni 66 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 151,77 manat, “Ərişçəkmə küncgötürmə və dəhnə döymə” ixtisas fənni 81 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 186,26 manat, “Xovlu və xovsuz xalçaların toxunması” ixtisas fənni 124 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 285,14 manat, “Xalçanın bərpası” ixtisas fənni 84 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 193,16 manat, “Xalçanın təhvil verilməsi” ixtisas fənni 39 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X2 89,68 manat, “İnformasiya texnologiyası” ixtisas fənni 40 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X78 86,22 manat, “Fiziki tərbiyə” ixtisas fənni 42 dərs saatı olaraq bölünməklə Liseyin müəllimi X41 109,1 manat məbləğində, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 122.576,01 manat (bir yüz iyirmi iki min beş yüz yetmiş altı manat bir qəpik) məbləğində pul vəsaitinin yuxarıda göstərilən şəxslərin adına "xxxx" ASC-nin Tovuz filialında açılmış kart hesablarına köçürülüb həmin şəxslər tərəfindən Tovuz rayonu ərazisində olan ayrı-ayrı bankomatlard an çıxarılaraq şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsinə, yəni Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurulmasına səbəb olan səhlənkarlıq etmişdir. Bundan başqa, o, həmin vəzifədə işləyərkən qeyd edilən səlahiyyətlərə malik təşkilati-sərəncamverici və inzibati-təsərrüfat funksiyalarını yerinə yetirən maddi-məsul vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar edəcəyi hərəkətə, yəni Tovuz Peşə Liseyinə xadimə kimi işə götürülməsinin təmin edilməsi ilə əlaqədar 2019-cu ilin sentyabr ayında özünə müraciət etmiş Şahid51 maddi nemət olan 2.500 manat məbləğində pul vəsaitini liseyin Tovuz rayonu, Abulbəyli kəndində yerləşən inzibati binasında kı xidməti otağında özü üçün birbaşa yolla şəxsən rüşvət qismində istəyib, həmin niyyətlə 2019-cu ilin sentyabr ayında qeyd olunan yerdə cinayətdən xəbərsiz olan Tovuz Peşə Liseyinin tədris-istehsalat işləri üzrə direktor müavini işləyən Şahid50 vasitəsi ilə maddi nemət olan 2.500 (iki min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini Şahid51 özü üçün birbaşa yolla rüşvət qismində almış, verdiyi vədi yerinə yetirmək məqsədilə 01 noyabr 2019-cu il tarixli, 249/6 nömrəli əmrlə Şahid51 xadimə vəzifəsi üzrə işə təyin etmişdir. Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmündən Məhkum tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə və dövlət ittihamçısı Rəhimov Müşfiq Rəhim oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya protestinə əsasən işə baxan Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kolle giyasının (hakimlər Hüseynov Salman Bilal oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Cəfərov Rafiq Musa oğlu və Abdullayev Əlizamin Gülzalı oğlundan ibarət tərkibdə) 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarı ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, apellyasiya protesti isə qismən təmin edilərək hökm həmin protestə münasibətdə dəyişdirilmiş, hökmdən Məhkum barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqinə dair müddəalar xaric edilərək ona təqsirli bilindiyi CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə barəsində CM-in 46.2-ci maddəsi tətbiq edilməklə 2 (iki) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CMin 308.2-ci maddəsi ilə 2 (iki) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictim ai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CM-in 311.1-ci maddəsi ilə 3 (üç) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CM-in 314.2-ci maddəsi ilə 2 (iki) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 3 (üç) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən isə Məhkum təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə ona qəti olaraq 3 (üç) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə və əsas cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, hökm qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarından dövlət ittihamçısı Alıkişiyev Rəşad Nizami oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə əsasən işə baxan Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Muxtarov Teyyub Asif oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Kazımov Tahir Lələkişi oğlu və Mövsümov Nazim Rasim oğlundan ibarət tərkibdə) 4 dekabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə kassasiya protesti qismən təmin edilərək apellyasiya instansiyası məhkəməsinin göstərilən qərarı kassasiya protestinə münas ibətdə mülki iddianın baxılmamış saxlanmasına və əmlak müsadirəsinin tətbiq edilməməsinə dair hissədə ləğv edilmiş və cinayət işi həmin hissədə yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışına təyin edilmişdir. Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmündən dövlət ittihamçısı M.R.Rəhimov tərəfindən verilmiş apellyasiya protestinə əsasən işə təkrarən baxan Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Məmmədov Müşfiq Vaqif oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Əzizov Sevindik Əziz oğlu və Məcidov Rüfət Azadəli oğlundan ibarət tərkibdə) 3 mart 2025-ci il tarixli qərarı ilə apellyasiya protesti təmin edilərək hökm 191.994,98 manat mülki iddianın baxılmamış saxlanılmasına dair hissədə dəyişdirilmiş, zərər çəkmiş hüquqi şəxs və mülki iddiaçı olan Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin mülki iddiası təmin оlunmuş, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin depozit hesabında saxlanılan 10.000 (on min) manat və Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun depozit hesabında saxlanılan 15.000 (on beş min) manat məbləğində pul vəsaitlərinin təmin olunmuş mülki iddiaya hesablanmaqla mülki iddiaçının hesabına köçürülməsi, Məhkum 166.994,98 manat məbləğində pul tutularaq Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin Tovuz Peşə Liseyinin hesabına köçürülməsi, mülki iddianın təmini məqsədi ilə Binəqədi Rayon Məhkəməsinin 21 oktyabr 2021-ci il tarixli qərarı ilə məhkum olunmuş şəxsin mülkiyyətində olan və Tovuz rayon Aqrar İstehsalat Komissiyasının 17 sentyabr 1998-ci il tarixli 24 say lı qərarı ilə JN-788A nömrəli “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair Şəhadətnamə” əsasında 0.25 ha həyətyanı torpaq sahəsinin və 06 oktyabr 1999-cu il tarixli 1219 nömrəli qeydiyyat vəsiqəsi əsasında Tovuz rayonu Abulbəyli kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinin, Tovuz rayonu Abulbəyli kəndində Tovuz rayon Aqrar İstehsalat komissiyasının 17 sentyabr 1998-ci il tarixli 24 saylı qərarı ilə verilmiş JN247 nömrəli “Torpağa mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktı” əsasında 0,2862 ha kənd təsərrüfat təyinatlı torpaq sahəsinin üzərinə qoyulmuş həbsin dəyişdirilmədən saxlanılması, habelə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarı ilə Məhkum əsas və əlavə cəzaların təyin edilməsi hissədə dəyişdirilməsinin nəzərə alınması qət edilmiş, hökm qalan hissələrdə dəy işdirilmədən saxlanılmışdır. Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarından Məhkum müdafiəçisi Müdafiəçi3 kassasiya şikayəti verərək hüquqlarını müdafiə etdiyi şəxsə təyin olunmuş cəzanın yüngülləşdirilməsini və bu əsasla apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının dəyişdirilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Kassasiya şikayətində cəza təyin etmənin prinsipləri, şərtləri, qaydaları və əsasları təsbit edilmiş CM-in müvafiq normalarına, CPM-in bir sıra maddələrinə, “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli 4 saylı Qərarına və cinayət işi üzrə qəbul edilmiş yekun məhkəmə aktlarına, habelə birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən verilmiş apellyasiya şikayətinin bəzi dəlillərinə istinad edən Müdafiəçi3 kassasiya şikayətini belə əsaslandırmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə iş üzrə müəyyən edilmiş cəzanı yüngülləşdirən bir çox hallar qeyd edilərək həmin hallar, habelə cəzanı ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsi Məhkum barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqinə imkan vermiş və bu haqda qanuni və ədalətli hökm çıxarılmış, lakin apellyasiya instansiyası məhkəməsi heç bir əsas olmadan fərqli mövqedən çıxış edərək ona həddindən artıq ağır cəzanın təyin edilməsi haqqında qərar qəbul etmişdir. Bu zaman məhkəmə nəzərə almamışdır ki, Məhkum 5 ilə yaxın bir müddətdə direktor işlədiyi Peşə Liseyində qanun pozuntularına yol verməkdə məqsədi böyük bir təhsil müəsissəsinin normal idarəçi liyini və kollektivin sosial və maddi problemlərinin həll olunmasına yönəlmiş, yəni onun törətdiyi əməllərin arxasında onun şəxsi mənafeyi və varlanması deyil, lisey binasının cari təmiri, təchizatı və təhsil şəraitinin yaxşılaşdırılması niyyəti durmuşdur. Eyni zamanda o, dövlətin maraqlarına və vətəndaşların mənafeyi ziddinə heç bir ictimai təhlükəli əməlin törədilməsinə yol verməmiş, mənimsəmə, israfçılıq, səhlənkarlıq əməllərini törətdiyinə görə ona qarşı irəli sürülmüş ittihamın əsasını əlavə dərslərin ayrılmasının və qrupların bölünməsinin qanunsuzluğu təşkil etsə də, bu hərəkətlərin kökündə cinayət məqsədi durmamışdır. Cinayət işinin materiallarındaMəhkum müsbət cəhətdən xasiyyətləndirilməsi ilə bağlı kifayət qədər sübutlar mövcuddur ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də onun bar əsində cəza tədbirinin seçilməsi məsələsini həll edərkən bu sübutlara diqqət yetirməyərək onları nəzərə almamış və öz qərarında yanlış nəticəyə gəlmişdir. Hərçənd ki, Məhkum 70 yaşlı ahıl şəxs olmaqla uzun müddət Tovuz rayonunda Təsərrüfat və Sovet orqanlarında rəhbər vəzifələrdə işləmiş, bu müddətdə bir dəfə də olsun hər hansı bir hüquq pozuntusuna yol verməmiş və heç bir cəza almamış, əksinə, öz əmək fəaliyyətinə və xidmətlərinə görə dəfələrlə mükafatlandırılmış və rayon əhalisi arasında yüksək nüfuza malik olan şəxs kimi tanınmış, Aqrar Elmlər üzrə Fəlsəfə Doktorudur, onun birinci və ikinci Qarabağ müharibələri dövründə Tovuz rayonunun müdafiəsində xüsusi xidmətləri olmuşdur. Bundan başqa, nəzərə alınmalıdır ki, Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 3 mart 2025-ci il tar ixli qərarı ilə Məhkum ibtidai araşdırma zamanı ödənilmiş 15.000 manat və işə məhkəmədə baxılarkən ödənilmiş 10.000 manat, ümumilikdə isə 25.000 manat məbləğində pulun mülki iddianın ödənilməsinə yönəlmiş, bu məbləğ təmin edilməsi qərara alınmış mülki iddianın ümümi məbləğindən çıxılaraq ondan mülki iddiaçının xeyrinə 166.994,98 manat məbləğində pulun tutulması qət edilmiş, üzərinə həbs qoyulmuş 3 adda əmlakının ümumi dəyərinin 129.886 manat olması qəbul edildikdə, vurulmuş zərərin ödənilməmiş qalan məbləği 37.108.98 manat təşkil edir. Bu isə o nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, Məhkum tərəfindən vurulmuş zərərin 4/5 hissəsindən, yəni 80%-dən artıq hissəsi ödənilmiş hesab edilməldir. Məhkumin barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiq edilərək ona təyin olunmuş cəzanın yüngülləşdirilməsi üçün ki fayət qədər əsasların olmasını hesab edən Müdafiəçi3 şərh olunan dəlillərə əsaslanaraq onun kassasiya şikayətinin təmin edilməsini xahiş edir. Cinayət prosesinin iştirakçıları kassasiya şikayətinə məhkəmə baxışı iclasının keçiriləcəyi yeri və vaxtı barədə qanuna müvafiq qaydada və müddətdə məlumatlandırılmalarına baxmayaraq Məhkum məhkəmə iclasında iştirak etmək arzusunu bildirməmiş və bu haqda ərizə ilə Ali Məhkəməyə müraciət etməmiş, onun müdafiəçisi Müdafiəçi3 və zərər çəkmiş hüquqi şəxsin və mülki iddiaçının – Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin nümayəndəsi isə naməlum səbəblərdən məhkəməyə gəlməmişlər. Məhkəmə kollegiyası bununla əlaqədar olaraq proses iştirakçılarının rəylərini dinləyərək və CPM-in 419.4-cü maddəsininin tələblərinə əsasla naraq kassasiya şikayətinə Məhkum, onun müdafiəçisi Müdafiəçi3 və zərər çəkmiş hüquqi şəxsin və mülki iddiaçının – Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin nümayəndəsinin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün bilmişdir. Belə ki, CPM-in 419.4-cü maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsinin iclası hansı məhkəmə qərarına və hansı əsaslarla baxılması, kimlərin məhkəmə tərkibinə daxil olması və məhkəmənin iclas zalında cinayət prosesi iştirakçılarından kimlərin iştirak etməsi barədə məhkəmə iclasında sədrlik edənin elanı ilə açılır. Şikayət vermiş və lazımi qaydada məlumatlandırılmış şəxsin olmaması kassasiya instansiyası məhkəməsi iclasının davam etdirilməsini istisna etmir. Hüquqi məsələlər: Müdafiəçi3 kassasiya şikayətinin məzmunundan görü ndüyü kimi, o, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarından verdiyi həmin şikayətində Məhkum cəzanı yüngülləşdirən hallar düzgün nəzərə alınmadan həddindən artıq ağır cəzanın təyin edilməsini iddia edərək sonuncunun barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə ona təqsirli bilindiyi maddələrin sanksiyalarında nəzərdə tutulmuş cəzanın aşağı həddindən də az cəzaların təyin olunmasına dair qərarın qəbul olunması barədə tələb irəli sürərək bu tələbini CPM-in 416.1.21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halla əlaqələndirmişdir. CPM-in 416.1.21-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə cəzanı ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən halları nəzərə almadan cəza təyin etdikdə kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını kassasiya qaydasında ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir. Odur ki, məhkəmə kollegiyası Müdafiəçi3 şikayətini kassasiya qaydasında baxılmalı müraciət kimi görür və buna görə Məhkum barəsindəki cinayət işinin materiallarını, o cümlədən kassasiya qaydasında mübahisələndirilən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının qanuniliyini və əsaslığını yoxlayıb aşağıdakıları qeyd edir. Əvvəlki qərarlarında olduğu kimi, məhkəmə kollegiyası yenə də xatırladır ki, CPM-in 419.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti ü zrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətliliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi, habelə birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən çıxarılmış hökm və qərarların icrası və buna nəzarətin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən normanın tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrindən fərqli olaraq hər-hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət-prosessual qanunları normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Məhkəmə kollegiyası qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq onu da qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə əsasən işə baxır və bu baxışın nəticəsi olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş məhkəmə aktına münasibətini bildirməklə CPM-in 419.10-cu maddəsində sadalanan qərarlardan birini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişiklik edilmədən saxlanılması, həmin hökm və ya qərarın ləğv edilməsi və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi və ya cinayət işinin icraatına xitam verilməsi, yaxud da onların dəyişdirilməsi haqqında qərar, habelə hökmün və ya məhkəmənin digər qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv ed ərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edir (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin). Ümumiyyətlə, kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-in 419 və 416-cı maddələri müəyyən edir. Bu baxışın nəticəsində kassasiya kollegiyası tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi əsasları isə CPM-in 416-cı maddəsində müəyyən edilmişdir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişd irməyə haqlıdır. Əvvəla, məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi lazım bilir ki, cinayət və cinayətprosessual qanunvericiliyinin tələblərinə əsasən, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmiş hər hansı şəxsin barəsində bu və ya digər cinayət-hüquqi xaratkerli tədbirin tətbiq edilməsindən əvvəl məhkəmə cinayət işi üzrə bütün sübutları tam, hərətərəfli və obyektiv tədqiq edib onları qanuna müvafiq qaydada qiymətləndirməklə bunların nəticəsində həmin şəxsin bu və ya digər cinayətin törədilməsində təqsirli olması barədə qanuni və mötəbər nəticəyə gəlməli, onun əməlinin hüquqi tövsifini yoxlayraq törədilmiş əmələ (əməllərə) uyğun olaraq həmin əməlin (əməllərin) CM-in Xüsusi hissəsintn müvafiq maddəsi (maddələri ilə) düzgün tövsif edilməsini təmin etməli və yalnız bundan sonra maddi hüquq normalarının tələbləri nə uyğun olaraq təqsirkarın haqqında qanuni və ədalətli cəza tədbirinin seçilməsi və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tətbirin tətbiq olunması məsələsini həll etməlidir. Bununla yanaşı, məhkəmə bu məsələni həll etməzdən əvvəl həmçinin CPM-in 318.1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq təqsirkara qarşı irəli sürülmüş ittihamdan bu və ya digər epizodun, yaxud da CM-in Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsinin xaric edilməsi və ya cinayət təqibinə prosessual qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müxtəlif əsaslarla tam və ya hissəvi xitam verilməsi mümkünlüyünü də nəzərindən qaçırmamalı və bunlar üçün əsaslar müəyyən etdikdə həmin əsaslara uyğun olaraq qanuni və obyektiv qərar qəbul etməlidir. Təsvir edilən məsələlərin həlli ilk növbədə birinci və apelyasiya instansiyası məhkəmələrinin vəzifələrinə aid olsa da, məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, həmçinin kassasiya icraatını tənzimləyən CPM-in 419.1-ci maddəsinin tələbləri də imkan verir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin hökmündən və ya digər yekun qərarından verilmiş kassasiya protestində və ya kassasiya şikayətində məhkum olunmuş şəxsə açıq-aşkar yüngül və ya ağır cəzanın təyin edilməsi barədə dəlillər irəli sürüldükdə kassasiya instansiyası məhkəməsi də bu dəlillərə cavab verməzdən əvvəl onlardan asılı olmayaraq işə aşağı instansiyası məhkəmələri tərəfindən baxılarkən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsini yoxlasın, bunlara öz münasibətini bildirsin, sonradan isə kassasyia müraciətlərində irəli sürülmüş dəlillərə əsaslandırılmış və inandırıcı cavab verməklə həmin müraciətlər üzrə qanuni, oby ektiv və ədalətli qərar qəbul etsin. Məhkəmə kollegiyası yuxarıda təsvir edilmiş təfsirdən və CPM-in 419.1-ci maddəsinin tələblərindən çıxış edərək ilki növbədə qeyd edir ki, Məhkum Tovuz Peşə Liseyinin direktoru vəzifəsində işləyərkən 2017-2021-ci illər ərzində vəzifəli şəxs kimi öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək vahid niyyətlə ümumilikdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinə məxsus olmaqla ona etibar edilmiş cəmi 69.418,87 manat (altmış doqquz min dörd yüz on səkkiz manat səksən yeddi qəpik) məbləğində pul vəsaitini külli miqdarda ziyan vurmaqla israf etmə yolu ilə talaması, vəzifəli şəxs kimi tamah və şəxsi niyyətlə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatları vahid niyyətlə daxil etməklə vəzifə saxtakarlığı etməsi, maddi-məsul vəzifəli şəxs kimi öz əməlinin ictimai təhlükəli nəticələr verə biləcəyinə lazımi diqqət və ehtiyatlılıq göstərərək qabaqcadan görməli olduğu və görə biləcəyi halda, onları görməməklə işinə laqeyd münasibəti nəticəsində öz xidməti vəzifəsini lazimi qaydada yerinə yetirməyərək ümumilikdə 122.576,01 manat (bir yüz iyirmi iki min beş yüz yetmiş altı manat bir qəpik) məbləğində pul vəsaitinin ittihamda göstərilən şəxslərin adına "xxxx" ASC-nin Tovuz filialında açılmış kart hesablarına köçürülüb həmin şəxslər tərəfindən Tovuz rayonu ərazisində olan ayrı-ayrı bankomatlardan çıxarılaraq şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsi, bununla da Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vur ulmasına səbəb olan səhlənkarlıq etmsəi və 2.500 (iki min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini Şahid51 özü üçün birbaşa yolla rüşvət qismində alması (bu əməllər birinci instansiya məhkəməsinin hökmünün və apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının təsviri-əsaslandırıcı hissələrində və hazırki qərarın isə “İşin halları” hissəsində ətraflı təsvir edildiyindən məhkəmə kollegiyası onların təkrarən bu şəkildə təsvirinə ehtiyac görmür) iş üzrə ibtidai araşdırma zamanı qanuni üsullarla toplanmış və birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə iclasında tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmış sübutlarla – məhkum olunmuş şəxsin qismən etirafedici ifadələri ilə yanaşı zərər çəkmiş şəxsin və mülki iddiaçının nümayəndəsinin, çoxsaylı şahidlərin ifadələri ilə, bir çox istintaq hərəkətlərinin aparılm ası haqqında protokollarla və cinayət işinə əlavə edilmiş sübut əhəmiyyətli sənədlərlə tam təsdiq edilir. Məhz CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələblərinə əməl olunmaqla tədqiq edilərək qiymətləndirilmiş həmin sübutlara əsasən məhkəmələr haqlı olaraq Məhkum təsvir edilən əməlləri törətməsi, buna görə onun bu əməlləri törətdiyinə görə təqsirli bilinməsi barədə nəticəyə gəlib məhkum olunmuş şəxsin göstərilən əməllərini CM-in 179.3.2, 311.1, 313 və 314.2-ci maddələri ilə düzgün tövsif etmişlər. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, həm ibtidai araşdırma orqanının, həm də birinci və apelyasiya instansiyası məhkəmələrinin Məhkum törətdiyi əməllər üzrə gəldikləri bu nəticələr qanunidir və həmin nəticələrin şübhə altına alınması üçün heç bir əsas yoxdur. Kassasiya şikayətinin də məzmunundan görünür k i, onun müəllifi Müdafiəçi3 öz müraciətində bu nəticələri mübahisələndirməmiş və buna görə məhkəmə kollegiyası Məhkum təhlil edilən cinayət əməllərini törətməsi, bu əməllərin hüquq tövsif ilə bağlı məsələlərin təftiş edilməsini məqsədə müvafiq bilmir. Göstərilənlərlə yanaşı, cinayət işinin materiallarına əsasən Məhkum qarşı ibtidai araşdırma orqanı tərəfindən CM-in 308.2-ci maddəsi ilə ittiham irəli sürülərək apelyasiya instansiyası məhkəməsinin də razılaşdığı birinci instansiya məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmü ilə sonuncu həmin maddə ilə təqsirli bilinmişdir ona görə ki, o, qulluq mövqeyindən istifadə etməklə külli miqdarda dövlət əmlakını israf etmə yolu ilə talaması və tamah məqsədilə vəzifə saxtakarlığı törətməsi nəticəsində, həmçinin Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazi rliyinin yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin pul vəsaitinin aidiyyatı üzrə düzgün yönləndirilməsi, təhsil sahəsində ödənişlərin qanuna müvafiq aparılması ilə əlaqədar fəaliyyətini pozmaqla adı çəkilən hüquqi şəxsin əmlak hüquqlarına və bu sahədə dövlət təminatlarının həyata keçirilməsində ifadə olunan qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. İlk növbədə məhkəmə kollegiyası Məhkum qarşı irəli sürülmüş, yuxarıda təsvir edilən epizodlar üzrə ittihamın o hissələri ilə razılaşır ki, məhkum olunmuş şəxs özgə əmlakını israf etmə yolu ilə talama və vəzifə saxtakarlığı əməllərini vəzifəli şəxs kimi məhz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə törətmiş, buna görə də ona bu əməlləri törətdiyinə g örə CM-in tələblərinə müvafiq olaraq CM-in 179.3.2 və 313-cü maddələri ilə ittiham irəli sürülmüş və o, həmin maddələrlə təqsirli bilinmişdir. Lakin, bununla belə, məhkəmə kollegiyası aşağıda göstərilən əsaslara görə Məhkum göstərilən əməllərinin həm də Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin pul vəsaitinin aidiyyatı üzrə düzgün yönləndirilməsi, təhsil sahəsində ödənişlərin qanuna müvafiq aparılması ilə əlaqədar fəaliyyətini pozmaqla əmlak hüquqlarına və bu sahədə dövlət təminatlarının həyata keçirilməsində ifadə olunan qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifədən sui-istifadə etmə, yəni CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət kimi də qiymətləndirilməsi ilə razılaşmır və be lə qənaətə gəlir ki, həm ibtidai araşdırma orqanı, həm də birinci və apelyasiya instansiyası məhkəmələri bu haqda nəticəyə gələrkən maddi hüquq normasının tətbiqində səhvə yol vermişlər. Bu qənaəti ilə bağlı məhkəmə kollegiyası əvvəla qeyd edir ki, CM-in 308.1-ci maddəsində vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə cinayəti vəzifəli şəxsin xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə etməsi və ya qulluq mənafeyi tələb etdiyi halda istifadə etməməsi, bunun da nəticəsində fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, yaxud cəmiyyətin və ya dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurma kim təsbit edilmişdir. Şəxsin törətdiyi belə əməllər ağır nəticələrə səbəb olduqda və ya seçkinin (referendumun) nəticələrinə təsir məqsədilə törədildikdə bu əməllər CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət kimi qiymətləndirilir və həmin maddə ilə tövsif edilir. Birincisi, CM-in 308.1-ci maddəsinin məzmunundan göründüyü kimi, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadənin obyektiv cəhətinə daxil olan hərəkət və ya hərəkətsizlik vəzifəli şəxsin qanuni səlahiyyətlərindən irəli gəlməlidir. Vəzifəli şəxsin qulluq mənafeyinə zidd olaraq istifadə etdiyi qulluq səlahiyyətləri isə müvafiq normativ aktlarla və qanunvericiliyə müvafiq fəaliyyət göstərən dövlət və bələdiyyə idarə, müəssisə və təşkilatları, kommersiya və qeyri-kommersiya təşkilatları ilə bağlanan əmək müqaviləsində əks olunan vəzifələrin həcmi ilə müəyyən olunur. Vəzif ə səlahiyyətlərindən sui-istifadənin obyektiv cəhətinin zəruri əlamətlərindən biri fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, yaxud cəmiyyətin və ya dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurmada ifadə olunan ictimai təhlükəli nəticənin baş verməsidir. Vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə subyektiv cəhətdən qəsdən edilən cinayətdir. Şəxs qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə zidd olaraq istifadə etdiyini dərk edir, bunun fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, yaxud cəmiyyətin və ya dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurmada ifadə olunan nəticələrini qabaqcadan görür, bu nəticələrin baş verməsini arzu edir (birbaşa qəsd) və ya belə nəticələrin baş verməsinə şüurlu surətdə yol verir (dolayı qəsd) (“Azərbaycan Re spublikası Cinayət Məcəlləsinin 308-ci maddəsinin “Qeyd” hissəsində nəzərdə tutulmuş “vəzifəli şəxs” anlayışının şərh olunmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 19 iyul 2013-cü il tarixli Qərarı). İkincisi, məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi lazım bilir ki, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə cinayətinin subyektiv cəhətinin zəruri əlaməti cinayətin məqsədidir. CM-in 308-ci maddəsində bu məqsəd vəzifəli şəxsin özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlüyün əldə edilməsi kimi müəyyən olunmuşdur. Qanunsuz üstünlük əldə etmə məqsədi şəxsin öz qulluq səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə yolu ilə dövlətin və ya ayrıayrı şəxslərin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq özünün və ya yaxınlarının mülkiyyətinə keçirməklə qazanc əldə etmək istəməsində, özünün və ya yax ınlarının maddi xarakterli müəyyən öhdəliklərdən azad olmağa nail olunmasında, qeyri-əmlak xarakterli mənfəət əldə etmədə, habelə qanunsuz olaraq hər hansı güzəştin və ya imtiyazın əldə olunması istəyində ifadə olunur. Lakin vəzifədən sui-istifadə etmə əməli hətta belə məqsədlərlə törədilsə belə, bu əməlin mühüm zərərin vurulmasına və ya ağır nələrə səbəb olması müəyyən edilmədikdə (müvafiq olaraq CM-in 308.1 və 308.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətlərin zəruri əlamətlərindən biri) şəxsin vəzifəsindən sui-istifadə etməsi həmin maddələrin tələbləri baxımından belə cinayətlərin tərkibini yaratmır. Üçüncüsü, məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, təhlil olunan cinayətin ictimai təhlükəliliyi ondan ibarətdir ki, təqsirkar qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istif adə edərək vətəndaşların və ya təşkilatların hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, habelə cəmiyyətin və dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurur, vətəndaşların konstitusiya hüquq və azadlıqlarını pozur, hakimiyyət orqanlarını əhali arasında nüfuzdan salır, yaxud da belə əməllər ağır nəticələrə səbəb olur (məsələn, talama əlamətləri olmadan fiziki və ya hüquqi şəxsə külli və xüsusilə külli miqdarda maddi ziyanın vurulması). Cinayət qanunu normasının bu cür təsbitindən və ona verilmiş şərhdən çıxış edərək məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi lazım bilir ki, Məhkum qarşı CM-in 308.2-ci maddəsi ilə irəli sürülmüş ittiham mücərrəd xarakter daşıyır ona görə ki, ona qarşı irəli sürülmüş ittiihamda sounucunun qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgə əmlakını külli miqdarda talaması və v əzifə saxtakarlığı törətməsi eyni zamanda vəzifədən sui-istifadə əməlinin həm mühüm zərərin vurulmasına, həm də ağır nəticələrə səbəb olması, yəni hüquqi şəxsin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, dövlətin və cəmiyyətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurmaqla ağır nəticələrə səbəb olması göstərilsə də, bu nəticə ittihamda yalnız ümumi sözlərlə ifadə olunmuş, digər tərəfdən isə Məhkum qarşı belə ittiham irəli sürülərkən nəzərə alınmamışdır ki, o, CM-in 179.3.2 və 313-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətləri məhz vəzifəli şəxs kimi qulluq mövqeyindən istifadə etməklə törətmiş və bu tövsifedici əlamət onun həmin maddələrlə təqsirli bilindiyi ittihamda əks olunmuşdur. Eyni zamanda məhkəmə kollegiyası onu da qeyd edir, iş materiallarına əsasən, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazir liyinin yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi hazırkı iş üzrə zərər çəkmiş şəxs və hüquqi şəxs və mülki iddiaçı kimi ona görə tanınmışdır ki, Məhkum həmin hüquqi şəxsə məxsus və ona tapşırılmış külli miqdarda pul vəsaitini israf etmə yolu ilə talayaraq ona ittihamda göstərilən məbləğdə ziyan vurmuş və sonuncu bu ziyanın ödənilməsi məqsədilə Məhkuma qarşı iddia qaldırmış, lakin istər adı çəkilən hüquqi şəxsin nümayəndəsi, istərsə də iş üzrə şahid qismində dindirilmiş çoxsaylı şəxslər öz ifadələrində Məhkum törətdiyi əməllər (israf etmə yolu ilə özgə əmlakını talama və vəzifə saxtakarlığı) nəticəsində həm Agentliyin, həm də dövlətin, cəmiyyətin və ya fiziki şəxlərsin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə mühüm zərərin vurulmasının, yaxud da ağır nəticələrə səbəb olmasının başqa nədə ifadə olunması xüsusiyyətləri üzrə dindirilməmiş və bu xüsusiyyətlərə dair heç bir əhəmiyyətli hal barədə göstərməmişlər. Digər tərəfdən, məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 19 iyul 2013-cü il tarixli Qərarına istinadən vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə cinayətinin yalnız birbaşa və ya dolayı qəsdlə törədilməsi mümkünlüyünü də nəzərə alaraq vurğulayır ki, şəxsin bu cinayəti törətməsi barədə nəticəyə gəlmək üçün onun qulluq mənafeyi əleyhinə olan əməlini məhz qəsdlə törətməsi müəyyən edilməli, yəni iş üzrə toplanmış və məhkəmə iclasında araşdırılmış sübutlarla vəzifəli şəxsin qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə zidd olaraq istifadə etdiyini dərk etməsi, bunun fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, yaxud cəmiyyətin v ə ya dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurmada ifadə olunan nəticələrini qabaqcadan görərək bu nəticələrin baş verməsini arzu etməsi (birbaşa qəsd) və ya belə nəticələrin baş verməsinə şüurlu surətdə yol verməsi (dolayı qəsd) müəyyən edilməlidir. Hazırki iş üzrə Məhkum ona CM-in 308.2-ci maddəsi ilə elan olunmuş ittihamdan isə məhkum olunmuş şəxsin vəzifədən sui-istifadə etmə əməllərini törədərkən mühüm zərərin vurulmasında və ya ağır nəticələrə səbəb olmasında ifadə olunan nəticələrin baş verməsini arzu etməsi, yaxud da belə nəticələrin baş verməsinə şüurlu surətdə yol verməsi görünmür və onun belə qəsdinin olması iş üzrə toplanmış və araşdırılmış sübutlarla müəyyən edilməmiş, bu hal ona qarşı irəli sürülmüş və təqsirli bilindiyi ittihamda da öz əksini tapmamışdır. Bununla yanaşı, məhkəmə kollegiyası onu da vurğulamağı lazım bilir ki, cinayət qanunun tələblərinə əsasən, iş üzrə toplanmış və araşdırılmış sübutlarla vəzifəli şəxsin qulluqdan istifadə etməklə mənimsəmə, israf etmə, rüşvət alma, vəzifə saxtakarlığı və ya bu kimi başqa cinayətlər törətməsi müəyyən edildikdə və onun bu əməllərlə yanaşı vəzifədən sui-istifadə etmə kimi qiymətləndirilə bilən və CM-in 308.1 və ya 308.2-ci maddələri ilə tövsif edilməsinə əsas verən başqa əməllər törətməsi təsdiq olunmadıqda, onun faktiki törətdiyi əməllərinin xüsusi normalar hesab edilən CM-in 179, 311, 313, yaxud CM-in Xüsusi hissəsinin başqa maddələri ilə tövsif edilməsi kifayət edir ona görə ki, bu kimi hallarda CM-in 308-ci maddəsi qeyd olunan maddələrə münasibətdə ümumi norma kimi çıxış edir və əməlin əlavə ol araq həmin maddə ilə tövsif edilməsinə ehtiyac qalmır. Bu haqda verilmiş təfsir cinayət qanununun aşağıdakı normalarının tələblərindən irəli gəlir və Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası da bu tələblərə və təfsirə uyğun olaraq kassasiya qaydasında baxılmış işlər üzrə bu sahədə vahid məhkəmə təcrübəsinin formalaşdırılmasına yönəlmiş bir sıra qərarlar qəbul etmişdir (məsələn X53 CM-in 308.1, 313 və 311.3.2-ci maddələri ilə və X14 CM-in 311.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmalarına dair cinayət işləri üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının müvafiq olaraq 13 fevral 2024-cü il və 15 oktyabr 2024-cü il tarixli qərarları). CM-in 17.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, CM-in Xüsusi hissəsində həm ümumi, həm də xüsusi normada nə zərdə tutulmuş cinayətin törədilməsi cinayətin məcmusunu yaratmır və bu halda xüsusi norma tətbiq olunur. CM-in 17.1 və 17.2-ci maddələrinin tələblərinə görə isə, bu Məcəllənin müxtəlif maddələri ilə nəzərdə tutulmuş iki və ya daha çox cinayətin törədilməsi, həmin cinayətləri törətmiş şəxs onlardan heç birinə görə məhkum olunmamışdırsa və ya qanunla müəyyən edilmiş əsaslar üzrə cinayət məsuliyyətindən azad edilməmişdirsə, habelə bu cinayətlərdən heç birinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçməmişdirsə, cinayətlərin məcmusunu yaradır. Bir hərəkətlə (hərəkətsizliklə) bu Məcəllənin iki və ya daha çox maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş iki və ya daha çox cinayətin törədilməsi cinayətlərin ideal məcmusunu yaradır. Bununla yanaşı, məhkəmə kollegiyası həmçinin həm birinci, həm də apellyasi ya instansiyası məhkəmələri tərəfindən Məhkum barəsində müxtəlif cəza tədbirinin seçilməsi məsələsi həll edilərkən cinayət qanunu normalarının aşağıdakı tələblərinə əməl edilməsində səhvə yol verdiklərinə də diqqət yetirir. Belə ki, Məhkum təqsirli bilindiyi CM-in 314.2-ci maddəsinin sanksiyasında iki ildən beş ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzaları nəzərdə tutulmuş və bu maddələr ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmuş şəxsin həmçinin müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma və müəyyən vəzifə tutma hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəza ilə cəzalandırılması müəyyən edilməmişdir. Lakin həm birinci instansiya məhkəməsi Məhkum CM-in 314.2-ci maddəsi ilə azadlığın məhdudlaşdırılması, həm də apellyasiya instansiyası məhkəməsi isə azadlıqdan məhrum etmə növündə əsas cəzaları təyin edərkən bu halı nəzərlərindən qaçırmış və heç bir əsaslandırma aparmadan və CM-in 46.2-ci maddəsinə istinad etmədən, digər tərəfdən isə səhvən həmin maddənin sanksiyasında əlavə cəza qismində müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma və müəyyən vəzifə tutma hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəzanın nəzərdə tutulmasını qeyd etməklə məhkum olunmuş şəxsə müvafiq olaraq 2 (iki) il və 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəzanın təyin edilməsi haqqında yekun məhkəmə aktları qəbul etmişlər. Halbuki, CM-in 46.2-ci maddəsinə əsasən, törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəliliyini, təqsirkar şəxsin şəxsiyyətini nəzərə alaraq, mə hkəmə onun müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququnun saxlanılmasını qeyri-mümkün hesab edərsə, həmin şəxsə bu Məcəllənin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsi ilə nəzərdə tutulmayan hallarda da müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum etmə cəza növünü əlavə cəza kimi təyin edə bilər. Qanunun bu normasının tələbinə və mənasına görə, belə olan halda məhkəmə nəinki öz nəticəsini əsaslandırmalı, həmçinin şəxsin təqsirli bilindiyi CM-in Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsinin sanksiyasında bu növ cəza nəzərdə tuulmadıqda, lakin həmin cəzanın təyin edilməsini məqsədə müvafiq hesab etdikdə, həmin cəzanı CM-in 46.2-ci maddəsinə istinad etməklə təyin etməlidir. Qeyd olunduğu ki, nə birinci, nə də apellyasiya instansiyası məhkəmələri Məhkum C M-in 314.2-ci maddəsi ilə təhlil edilən əlavə cəzanı təyin edərkən CM-in 46.2-ci maddəsinə istinad etməmiş və bununla bağlı heç bir əsaslandırma aparmamış və buna görə də məhkəmə kollegiyası bütün təsvir olunanlara əsaslanaraq belə nəticəyə gəlir ki, Məhkum vəzifəli şəxs kimi qulluq mövqeyindən istifadə etməklə israf etmə yolu ilə özgə əmlakını külli miqdarda talama və vəzifə saxtakarlığı cinayətlərini törətsə də, məhkum olunmuş şəxsin bu əməllərinin həm də CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət kimi qiymətləndirilməsi, habelə ona CM-in 314.2-ci maddəsi ilə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəzanın təyin edilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmiş, bu baxımdan da onun CM-in 308.2-ci m addəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmasına, habelə CM-in 314.2-ci maddəsi ilə göstərilən əlavə cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar sonuncunun barəsindəki Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarından və onunla bağlı Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmündən xaric edilməli, Məhkum isə CM-in 179.3.2, 311.1 və 314.2-ci maddələri ilə təyin edilmiş əsas və əlavə cəzaları CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən qismən toplamaq yolu ilə yeni qəti, daha yüngül azadlıqdan məhrum etmə və dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum etmə cəzaları təyin edilməli, bu hissədə də kassasiya şikayəti qismən təmin olunmaqla apellyasiya instansiyası mə hkəməsinin qərarı dəyişdirilməlidir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, belə qənaətə gəlmək üçün bütün yuxarıda təsvir edilənlərlə yanaşı həmçinin qanunvericiliyin aşağıdakı normalarının tələbləri və Ali Məhkəmənin Plenumunun izah və tövsiyələri əsas verir. İlk növbədə məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra mətndə Konstitusiyanın) 26-cı maddəsinin İİ hissəsinə görə, dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının dövlət tərəfindən müdafiəsinə təminat verən Konstitusiya müddəaları, həmçinin cinayət törətməkdə təqsiri olmayan şəxslərin cinayət prosesini həyata keçirən orqanların vəzifəli şəxslərinin və ya hakimlərin özbaşına hərəkətləri ilə qanunsuz şübhə altına alınmasının, ittih am və ya məhkum edilməsinin yol verilməz olduğunu ehtiva edir. Bu tələb ictimai təhlükəlilik dərəcəsi yüngül olan cinayət törətmiş şəxslərin onların törətmədiyi daha ağır əməllərə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələrinin, təqsirli bilinmələrinin və cəzalandırılmalarının yolverilməzliyini də nəzərdə tutur. Təqsirsizlik prezumpsiyası təsbit edilmiş Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 63-cü maddəsinin İ-İİİ hissələrinə əsasən, hər kəsin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ vardır. Cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs, onun təqsiri qanunla nəzərdə tutulan qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. Şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa, onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Cinayətin törədil məsində təqsirləndirilən şəxs özünün təqsirsizliyini sübuta yetirməyə borclu deyildir. Konstitusiyanın 71-ci maddəsinin İ hissəsinə görə, Konstitusiyada təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur. İnsan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsi məqsədi ilə dövlət səmərəli hüquqi mexanizmlər yaratmaqla, ədalət mühakiməsinin həyata keçirilmə prosesində hüquq və azadlıqların bərpasına nail olur. Konstitusiyanın 127-ci maddəsinin İİ hissəsi nəzərdə tutur ki, hakimlər işlərə qərəzsiz, ədalətlə, tərəflərin hüquq bərabərliyinə, faktlara əsasən və qanuna müvafiq baxırlar. “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bən dinə əsasən, hər kəs, onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Məhkəmə qərarı açıq elan edilir, lakin demokratik cəmiyyətdə əxlaq, ictimai qayda və ya milli təhlükəsizlik maraqları naminə, həmçinin yetkinlik yaşına çatmayanların maraqları və ya tərəflərin şəxsi həyatının müdafiəsi bunu tələb etdikdə, yaxud məhkəmənin fikrincə, aşkarlığın ədalət mühakiməsinin maraqlarını poza biləcəyi xüsusi hallar zamanı ciddi zərurət olduqda mətbuat və ictimaiyyət bütün proses boyu və ya onun bir hissəsində məhkəmə iclasına buraxılmaya bilər. Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci hissəsində göstəri lmişdir ki, cinayət törətməkdə ittiham olunan hər kəs onun təqsiri qanun əsasında sübut edilənədək təqsirsiz hesab edilir. “İnsan hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə”nin 11-ci maddəsində, və “Mülki və siyasi hüquqlar haqqında" Beynəlxalq Paktın 14-cü maddəsində də təqsirsizlik prezumpsiyası nəzərdə tutulur ki, həmin beynəlxalq müqavilələrin tələblərinə görə də, cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. Şəxs yalnız, o halda cinayəti törətməkdə təqsirli hesab edilə bilər ki, onun konkret əməli törətməkdə təqsiri səlahiyyətli subyektlər tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş prosessual qaydada toplanmış və məhkəmədə qiymətləndiri lmiş sübutlar əsasında məhkəmənin müvafiq ittiham hökmü ilə təsdiq edilsin və bu hökm qanuni qüvvəyə minmiş olsun. Cinayət mühakimə icraatının eyni prinsipini nəzərdə tutan CPM-in 21.1-21.3-cü maddələrində göstərilmişdir ki, cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. Şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa da onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Bu Məcəllənin müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedur daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin (şübhəli şəxsin) xeyrinə həll edilir. Eyni ilə cinayət və cinayət-prosessual qanunlarının tətbiqində aradan qaldırılmamış şübhələr də onun xeyrinə həll olunmalıdır. Cinayət törədilməsində təqsirləndirilən şəxs özünün təqsirsiz olmasını sübuta yetirməyə borclu deyildir. İttihamı sübuta yetirmək, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiəsi üçün irəli sürülən dəlilləri təkzib etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi lazım bilir ki, həm Azərbaycan Respublikasının Əsas Qanununda, həm beynəlxalq müqavilələrdə, həm də prosessual qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipinə təkcə şəxsin ümumiyyətlə ona qarşı irəli sürülmüş ittiham üzrə təqsirlilik məsələsi həll olunarkən deyil, həm də onun cinayət əməlinin düzgün tövsif edilib-edilməməsinin, bu zaman törədilmiş əməlin bütün cəhətlərinin və ittihama uğun olaraq müvafiq tövsifedi ci əlamətlərinin olub-olmamasının yoxlanılması zamanı da əməl olunmalı və bu yoxlamanı nəticəsində, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, CPM-in 318.1-ci maddəsinin tələblərinə də əməl edilməlidir. CPM-in 318.1-ci maddəsinin tələbinə görə isə, məhkəmə baxışı zamanı cinayət işinə, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat materiallarına və ya xüsusi ittiham üzrə şikayətə yalnız təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş və ya məhkəməyə verilən ittiham daxilində baxılır. Məhkəmə baxışı nəticəsində məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin əməlini ağır cinayətdən daha yüngül cinayət əməlinə tövsif etmək, habelə ona qarşı irəli sürülmüş ittihamdan ayrı-ayrı bəndləri çıxartmaq hüququna malikdir. “Məhkəmə hökmü haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli Qərarının 38-ci bəndi ndə məhkəmələrə tövsiyyə olumuşdur ki, irəli sürülmüş ittihamda təqsirləndirilən şəxsin cinayət əməli səhvən cinayət qanununun bir neçə maddəsi ilə tövsif olunmuşdursa, məhkəmə hökmün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində qənaətini əsaslandırmaqla, təqsirləndirilən şəxsin əməlinə düzgün şamil edilməmiş cinayət qanununun maddəsinin ittihamdan çıxarılmasını göstərməlidir. Cinayət məsuliyyətinin əsaslarına dair CM-in 3-cü maddəsində göstərilmişdir ki, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. Qanunun bu normasının mənasına görə, şəxsin əməlində cinayət tərkibinin cəhətlərini təşkil edən zəruri əlamətlərin mövcud olub-olmaması barədə nəticəyə gəlmək üçün şəxsə istin ad edilən əməlin Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsinin dispozisiyası ilə müqayisə edilməsi tələb olunur. CM-in 7.1-ci maddəsinə əsasən, yalnız törətdiyi ictimai təhlükəli əmələ hərəkət və ya hərəkətsizliyə) və onun nəticələrinə görə təqsiri müəyyən olunmuş şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə və cəzalandırıla bilər. Qanunvericiliyin təsvir edilən tələblərinə əsaslanaraq məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi zəruri bilir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olubolmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsiri olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətl i cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə alınmasına, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində CM-də müəyyən edilmiş qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. Bu hüquqi mövqe həmçinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun aşağıdakı Qərarlarında da əksini tapmışdır. Belə ki, “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarına görə, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət- hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayəthüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif Cinayət Məcəlləsində müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verilir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab etmişdir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsiri olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə alınmasına, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. “Azərbaycan Respublikası Cinayət Mə cəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun 20 may 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, törədilən hər hansı bir ictimai təhlükəli əmələ görə şəxsin azadlıq hüququnun məhdudlaşdırılmasına səbəb olan cinayət hüquq norması tətbiq edilərkən həmin cinayətin tərkibi, onun xüsusiyyətləri və bu cinayət əməlinin tövsifi məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Cinayət əməlinin tərkibinin düzgün müəyyən olunmaması və düzgün tövsif edilməməsi şəxsin azadlıq hüququnun pozulmasına gətirib çıxara bilər. Qanunçuluq prinsipi nəzərdə tutulmuş CPM-in 10.1-ci maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmələr və cinayət prosesinin iştirakçıları Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, bu Məcəllənin, Azərbaycan Respublikasının digər qanunlarının, habelə Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin müddəalarına ciddi əməl etməlidirlər. CPM-in 12.1 və 12.3-cü maddələrinə görə, cinayət prosesini həyata keçirən orqanlar cinayət prosesində iştirak edən bütün şəxslərin Konstitusiya ilə təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına riayət olunmasını təmin etməlidirlər. CPM-in 28.5-ci maddəsində əksini tapmış cinayət mühakimə icraatının obyektivliyi, qərəzsizliyi və ədalətliliyi prinsipinə görə, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə kifayət qədər uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır. CPM-in 33.1-33.4-cü maddələrinin tələblərindən görünür ki, hakimlər cinayət mühakimə icraatının həyata keç irilməsində cinayət işi üzrə toplanmış sübutları bu Məcəllənin tələblərinə əsasən qiymətləndirirlər. Cinayət mühakimə icraatı həyata keçirilərkən bu Məcəllənin 125, 144-146-cı maddələrinin müddəalarının pozulması yolverilməzdir. Cinayət prosesində heç bir sübutun və digər materialın qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Hakimlərin sübutlara və sair materiallara qərəzli münasibət bəsləməsi, mövcud hüquqi prosedur daxilində tədqiq edilənədək sübut və digər materiallardan birinə digərinə nisbətdə çox və ya az əhəmiyyət verilməsi yolverilməzdir. CPM-in 124.1-ci maddəsinin tələblərindən görünür ki, məhkəmənin və ya cinayət prosesi tərəflərinin əldə etdiyi mötəbər dəlillər (məlumatlar, sənədlər, əşyalar) cinayət təqibi üzrə sübutlar hesab olunur. Bu sübutlar: 124.1.1. cinayət-prosessual qan unvericiliyinin tələblərinə əməl edilməklə insan və vətəndaşın konstitusiya hüquq və azadlıqları məhdudlaşdırılmadan və ya məhkəmənin qərarı əsasında (bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş təxirə salına bilməyən hallarda isə müstəntiqin qərarı əsasında) məhdudlaşdırmaqla əldə olunmalı; 124.1.2. hadisənin cinayət hadisəsi olub-olmamasını, törədilmiş əməldə cinayətin əlamətlərinin olub-olmamasını, bu əməlin təqsirləndirilən şəxs tərəfindən törədilibtörədilməməsini, onun təqsirli olub-olmamasını, habelə ittihamın düzgün həll edilməsi üçün əhəmiyyət kəsb edən digər hallar göstərilməlidir. CPM-in 138.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, sübutetmə ittihamın qanuni, əsaslı və ədalətli həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən edilməsi məqsədi ilə sübutların əldə edilməsindən, yoxlanılmasından və qi ymətləndirilməsindən ibarətdir. CPM-in 139-cu maddəsi bu normada göstərilən digər hallarla yanaşı cinayət hadisəsinin baş vermə faktının və hallarının, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətlərinin və şəxsin təqsirliliyinin sübutlara əsasən müəyyən edilməsini tələb edir. Belə ki, həmin maddədə qeyd olunur ki, cinayət təqibi üzrə icraat zamanı aşağıdakılar yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir: 139.0.1. cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları; 139.0.2. şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi; 139.0.3. cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətləri; 139.0.4. cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində şəxsin təqsirliliyi; 139.0.5. cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran ha llar; 139.0.6. bu Məcəllə ilə başqa hal nəzərdə tutulmamışsa, cinayət prosesi iştirakçısının və ya cinayət prosesində iştirak edən digər şəxsin öz tələbini əsaslandırdığı hallar. CPM-in 144-cü maddəsi cinayət-mühakimə icraatını aparan orqanlardan, o cümlədən məhkəmədən cinayət təqibi üzrə toplanılmış sübutları tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlamağı tələb edir. Yoxlama zamanı toplanmış sübutlar təhlil olunur və bir-biri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliyi müəyyənləşdirilir. CPM-in 145.1-ci maddəsinə görə, hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. CPM-in 145.3-cü maddəsi isə cinayət təqibi üzrə toplanılmış bütün sübutların məcmusuna ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilm əsini tələb edir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə isə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin (CPM-in 146.1-ci maddəsi). CPM-in 349.5-ci maddəsinə əsasən aşağıdakı hallarda məhkəmənin hökmü əsaslı hesab edilir: - məhkəmənin gəldiyi nəticələr yalnız məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslandıqda; - bu sübutlar ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etdikdə; - məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar onun tədqiq etdiyi sübutlara uyğun gəldikdə. CPM-in 351.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmənin ittiham hökmü ehtimallara əsaslana bilməz və yalnız məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin təqsiri sübuta yetirildiyi halda çıxarılır. CPM-in 351.3-cü maddəsində isə müəyyən edilmişdir ki, məhkəmə bu Məcəllənin 346.1.1-346.1.6-cı maddələrində göstərilən məsələlərə təsdiqedici cavab verdikdə, təqsirləndirilən şəxsin cinayətin törədilməsində təqsiri aşağıdakılar nəzərə alınmaqla sübuta yetirilmiş hesab edilə bilər: 351.3.1. təqsirsizlik prezumpsiyasını rəhbər tutaraq; 351.3.2. bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydalar daxilində məhkəmə baxışında ittihamın baxılması nəticələrinə əsaslanaraq; 351.3.3. məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş mötəbər və mümkün sübutlara əsaslanaraq; 351.3.4. təqsirləndirilən şəxsin təqsirliliyinə dair aradan qaldırıla bilməyən şübhələri onun xeyrinə şərh edərək. Göründüyü kimi, cinayət mühakimə icraatının obyektivliyi, qərəzsizliyi və ədalətliyi, cinayət mühakimə icraatında sübutları n qiymətləndirilməsi prinsipləri, sübutlar və sübutetməyə dair normalar, o cümlədən CPM-in 125, 143-146-cı maddələri, hökmün əsaslılığına dair müddəalar (CPM-in 349.5 və 351-ci maddələri) tələb edirlər ki, məhkəmə cinayət işlərinə faktlar əsasında baxsın, faktların müəyyən edilmiş sayılması üzrə qənaətini isə belə nəticəyə gəlmək üçün kifayət edən, həqiqiliyinə, yaranma mənbəyinə, əldə edilməsi hallarına şübhə olmayan (tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmış), mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə lazımınca qiymətləndirilmiş sübutların məcmusu ilə əsaslandırsın, iş üzrə yekun məhkəmə aktı qəbul edərkən isə - təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipini rəhbər tutsun. Yalnız belə olduqda, CPM-in 21 və 349.5-ci maddələri tələb etdiyi kimi, məhkəmənin yekun qərarı, o cümlədən şəxsin ona istinad edilən cinayətin törədilməsində təqsirli və ya təqsirsiz olması (təqsirinin sübuta yetirilməməsi) barədə nəticə əsaslı sayıla bilər. Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olan eyni hüquqi mövqe Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun aşağıdakı Qərarlarında da ifadə olunmuşdur. Belə ki, “Azərbaycan Respublikası CPM-in 397.1 və 397.2-ci maddələrinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 may 2009-cu il tarixli Qərarında qeyd edilir ki, həqiqətin müəyyənləşdirilməsi ədalət mühakiməsinin mütləq şərtidir və hər zaman cəmiyyət məhkəmədən həqiqəti əks etdirən ədalət mühakiməsini tələb edəcəkdir. Hər bir hakim bu vəzifəsini icra etmək üçün ilk əvvəl prosessual tələblərə hökmən riayət olunmasını təmin etməlidir, çünki bu hal cinayət işi üzrə həqiqətin müəyyənləşdirilməsinin və düzgün məhkəmə qərarının qəbul olunmasının mühüm şərtidir. Eynilə də cinayət işi üzrə araşdırmanın predmetini təşkil edən hadisənin əhəmiyyətli halları müəyyənləşdirilməmişdirsə və (və ya) bu hallara münasibətdə cinayət qanununun müddəaları düzgün tətbiq olunmamışdırsa, həmin qərara həqiqi ədalət mühakiməsi aktı kimi baxıla bilməz. Həmin akt ədalətsizliyinə səbəb olmuş hakimin qanunsuz hərəkətləri, məhkəmə səhvləri və ya qanuniliyinə və əsaslılığına təsir etmiş digər hallardan asılı olmayaraq düzəldilməlidir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu eyni zamanda vurğulamışdır ki, hökm çıxarıldığı zaman məhkəmə onun qanunçuluq və əsaslılıq tələblərinə cavab verə biləcəyinin təmin edilməsi üçün öz aktını bu amillərin üzərində qərarlaşdırmalıdır. Belə tələb lərə cavab verməyən məhkəmə qərarlarına yenidən baxılması imkanının məhdudlaşdırılması ədalət və hüquqi müəyyənlik kimi dəyərlərin müdafiəsində tarazlığın pozulması və Konstitusiya ilə təminat verilən insan hüquq və azadlıqlarına zərər yetirilməsi ilə nəticələnə bilər. “V.Bayramov və qeyrilərinin şikayətləri üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət işləri və inzibati hüquqpozmalara dair işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 23 mart 2004-cü il tarixli Qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 09 sentyabr 2005-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunverici liyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. (CPM-in 349.3-cü maddəsi).... Məhkəmə hökmünün əsaslılığını şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır (CPM-in 28.5-ci maddəsi). İş üzrə qəbul edilmiş yekun məhkəmə aktlarından Məhkumin CM-in 308.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmasına dair müddəaların xaric edilməsi və ona təqsirli bilindiyi CM-in 179.3.2, 311.1 və 314.2-ci maddələri ilə əsas və əlavə yeni qəti cəzaların təyin edilməli olması barədə nəticəyə gəldikdən sonra məhkəmə kollegiyası Müdafiəçi3 kassasiya şikayətinin digər dəlillərinə və hüquqlarını müdafiə etdiyi şəxsin barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiq edilməsinə dair həmin şikayətdə irəli sürülmüş tələbə cavab olaraq vurğulamağı lazım bilir ki, məhkəmə hər hansı şəxsin haqqında ittiham hökmü çıxarmaqla, apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin hökmdən verilmiş apellyasiya şikayətinə və ya apellyasiya protestinə, kassasiya instansiyası məhkəməsi isə - apellyasiya instansiyası məhkəməsinin yekun qərarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə baxıb iş üzrə müvafiq qərar qəbul etməklə onun barəsində bu və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbir tətbiq edərkən cinayət mühakimə icraatının vəzifələrindən biri olan cinayət törətməkdə ittiham olunan şəxslərin təqsirini müəyyən edərək onları cəzal andırmaq, yəni onlara qanuni və ədalətli cəza təyin etmək vəzifəsini yerinə yetirməlidir (CPM-in 8.05-ci maddəsi). Cinayət mühakimə icraatının ədalətlilik prinsipinə görə, cinayət məsuliyyətinin differensiasiyası cinayətlərin xarakterinə uyğun olaraq dəyərləndirilməlidir. Bu prinsip onu tələb edir ki, təyin edilən hər bir cəza törədilmiş cinayətin ağırlığına, cəmiyyətdə doğurduğu təsirə, digər tərəfdən isə cinayət törətmiş şəxsin şəxsiyyətini səciyyələndirən hallara uyğun olmalıdır. Cəza təyini zamanı belə tarazlıq pozulduqda ədalət prinsipinə əməl olunmasından söhbət gedə bilməz. Təyin edilmiş cəzanın ədalətli olması dedikdə isə, həmin cəzanın törədilmiş cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsi yyətinə uyğun olması başa düşülür. Törədilmiş cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsi haqda müəyyən nəticəyə gələrkən məhkəmə konkret cinayət əməlinin törədilmə vəziyyətini tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmalı, bu zaman təqsirin forması, motiv, üsul, cinayətin törədilmə şəraitini və mərhələsini, ağır nəticəyə səbəb olub-olmamasını, cinayətin iştirakçılarından hər birinin iştirakçılıq dərəcəsini və xarakterini kompleks halda qiymətləndirməlidir. Bundan başqa, Cinayət Məcəlləsinin Xüsusi Hissəsinin hər hansı maddəsinin sanksiyasında alternativ cəzalar nəzərdə tutulduqda məhkəmələr hər bir halda az ciddi və ya daha ciddi cəzanın təyin edilməsinin səbəblərini hökmdə və ya qəbul etdikləri digər yekun qərarda əsaslandırmalıdırlar. Belə tələblər isə cinayət qanunvericiliyi normalarının tələb lərindən, Aazərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun hüquqi mövqeyindən və Ali Məhkəmənin Plenum Qərarlarında məhkəmələrə ünvanlanmış izah və tövsiyələrdən irəli gəlir. Belə ki, CM-in 8.1-ci maddəsinə əsasən, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilmiş cəza və ya digər cinayət hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. CM-in 9.2-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, cinayət törətmiş şəxsə tətbiq edilən cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər işgəncə və ya digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan xarakter və ya məqsəd daşıya bilməz. CM-in 41.1-ci maddəsinin müddəalarından göründüyü kimi, cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. CM-in 41.2-ci maddəsinin tələblərinə görə, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. CM-in 58.1-ci maddəsində göstərilir ki, cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, bu Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. CM-in 58.3-cü maddəsinə əsasən, cəza təyin edil ərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Cinayət qanunvericiliyində cəzanı yüngülləşdirən hallar CM-in 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində, cəzanın ağırlaşdıran hallar isə CM-in 61.1.1-61.1.13-cü maddəslərində nəzərdə tutulmuşdur. Bununla yanaşı, məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, CM-in 59.2-ci maddəsinə əsasən cəza təyin edilərkən bu Məcəllənin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da cəzanı yüngülləşdirən hal qismində nəzərə alına bilər. CM-in 61.2-ci maddəsində isə müəyyən edilmişdir ki, cəza təyin edilərkən bu Məcəllənin 61.1.1-61.1.13-cü maddələrində göst ərilməmiş hallar cəzanı ağırlaşdıran hal qismində nəzərə alına bilməz. CPM-in 139.0.5-ci maddəsinə əsasən, cinayət təqibi üzrə icraat zamanı digər məsələlərlə yanaşı həmçinin cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar da yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir. Bu o deməkdir ki, məhkəmə qərarlarında cəzanı yüngülləşdirən (o cümlədən müstəsna hesab edilən) və ağırlaşdn halların mövcudluğu barədə nəticələr də müvafiq sübutlar vasitəsi ilə əsaslandırılmalı, əsası olmayan mülahizə xarakteri daşımamalıdır. Yuxarıda da istinad olunan CPM-in 349.5-ci maddəsinin tələblərinə və mənasına görə, hökmün məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmalı olması tələbi dedikdə, təkcə şəxsin təqsirli olub-olmamasına dəlalət edən sübutlar deyil, həmçinin onun barəsi ndə cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin tətbiq edilməsinə bu və ya digər şəkildə təsir edə biləcək sübutlar da başa düşülür. Həmçinin cinayət mühakimə icraatının obyektivliyi, qərəzsizliyi və ədalətliyi, cinayət mühakimə icraatında sübutların qiymətləndirilməsi prinsiplərinə, sübutlar və sübutetməyə dair normalara, o cümlədən CPM-in 125, 143-146-cı maddələri, hökmün əsaslılığına dair müddəalara (CPM-in 349.5-ci maddəsi) şəxsin barəsində bu və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin tətbiq edilməsi zamanı da əməl olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun bir sıra Qərarlarında göstərilmişdir ki, hər bir cinayət ilə onun törədilməsinə görə tətbiq olunduğu cəza arasında məqsədyönlü və əsaslı bağlılıq olmalıdır (CM-in 48-ci maddəsinin, CM-in 53.4-cü maddəsinin və Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinin şərh edilməsi haqqında Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun müvafiq olaraq 23 iyul 2004-cü il və 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarları). “Azərbaycan Respublikası CM-in 32-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin İV hissəsinə uyğunluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 yanvar 1999-cu il tarixli Qərarında göstərilir ki, cinayət qanunvericiliyinə görə cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda məhkumları islah etmək, tərbiyələndirmək, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 53.4-cü maddəsinin və Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarında cəzanın mahiyyəti və məqsədləri ilə bağlı vurğulanmışdır ki, cinayət qanunvericiliyinin quruluşu və məzmunu CM-in vəzifələrinin təminatına xidmət edir. Cinayət qanunvericiliyinə əsasən hər bir cinayət xarakterli ictimai təhlükəli əməl törədən şəxs cəzalandırılmalıdır. Cəza bir tərəfdən, törədilən cinayətə görə dövlətin reaksiyasıdır, digər tərəfdən isə cinayət əməlini törədən üçün onun törətdiyi cinayətin cinayət-hüquqi nəticəsidir. "Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 59.1.9 və 60-cı maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair" Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 02 aprel 2012-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanunvericiliyində cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməsi məhkəmə tərəfindən cəza hüdudları daxilində cəzanın ədalətli təyin edilməsinə və təyin edilmiş cəzanın hər bir konkret halda fərdiləşdirilməsinə xidmət edir. Belə ki, məhkəmə cinayət mühakimə icraatı zamanı ittiham hökmü ilə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almalıdır (CM-in 58.3-cü maddəsi). Bu baxımdan cəzanı yüngülləşdirən halların düzgün müəyyən olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun sözügedən Qərarına əsasən, cəzanı yüngülləşdirən hal təqsirkarın şəxsiyyətinə, törədilmiş cinayətə aid olan və müvafiq olaraq cinayət törədənin özünün və cinayət əməlinin təhlükəliliyini azaldan hallardır. Bundan başqa, kassasiya şikayətində istinad olunan “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli 4 saylı Qərarı ilə məhkəmələrə hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə cəzaların təyin edilməsinə fərdi yanaşılması, cinayət qanununun vəzifələri və cəzanın məqsədindən bəhs edən CM-in 2 və 41-ci maddələrinin həyata keçirilməsinin sözsüz təmin edilməsi tövsiyyə olunmuşdur. Həmin Qərarın 1-ci bəndinin 2 və 3-cü abzasına görə cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-in 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilmə şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyinin xarakteri qəsdin obyektindən, təqsirin formasından və əməlin Cinayət Məcəlləsinin 15-ci maddəsi ilə hansı cinayətlər kateqoriyasına aid edilməsindən asılıdır. Cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsi isə onun törədilmə hallarına (məsələn, cinayətkar niyyətin həyata keçirilmə dərəcəsi, üsulu, vurulmuş zərərin həcmi və baş vermiş nəticələrin ağırlığı, iştirakçılıqla törədilmiş cinayətlərdə təqsirli şəxslərin rolu və s.) əsasən müəyyən edilir. Qeyd olunan Qərarın 2-ci bəndinin 5-ci abzasında göstərilmişdir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyy əti vardır. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına xidmət etməlidir. “Məhkəmə hökmü haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli 15 saylı Qərarının 45-ci bəndində məhkəmələrin cəza təyini zamanı təqsirkara həm yüngüllük, həm də ağırlıq baxımından açıq-aşkar ədalətsiz cəza təyin edilməsi hallarına yol verməməli, CM-in 58.3-cü maddəsinə əsasən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almaları tövsiyə edilmişdir. Qərarın göstərilən bəndində həmçinin qeyd olunmuşdur ki, bu zaman hökmdə cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, habelə t əqsirkarın şəxsiyyətini göstərən hansı konkret halların nəzərə alındığı göstərilməli, seçilən cəzanın və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin təqsirləndirilən şəxsin islah olunması, ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından məqsədəuyğun olması izah edilməlidir. Qərarın 46-cı bəndində məhkəmələrə o, da izah edilmişdir ki, məhkəmələr cəza təyini məsələsinin həlli ilə əlaqədar təqsirləndirilən şəxsin istər cəzasını yüngülləşdirən, istərsə də cəzasını ağırlaşdıran halları müəyyən edərkən, onların ittiham aktında bu qisimdə göstərilib-göstərilməməsindən asılı deyillər. Təhlil edilən Qərarın 47, 48, 53, 56-cı bəndlərinə görə, məhkəmələr CPM-in 346.1.11- 346.1.14-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cəzanın təyini üzrə məsələlərin həlli zamanı hökmdə məhkəmənin gəldiyi nəticələrin motivlərin in göstərilməsini tələb edən CPM-in 353.2.7-ci maddəsinə ciddi əməl etməlidirlər. Məhkəmə kollegiyası Məhkum həddindən artıq ağır cəzanın təyin olunması ilə bağlı kassasiya şikayətinin dəlillərinə cavab olaraq daha sonra vurğulayır ki, onun təqsirli bilindiyi CM-in 179.3.2-ci maddəsinin sanksiyasında beş ildən on ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə, CM-in 311.1-ci maddəsinin sanksiyasında üç ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə dörd ildən səkkiz ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə, CM-in 314.2-ci maddəsinin sanksiyasında isə iki ildən beş ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzaları nəzərdə tutulmuşdur ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 23 aprel 2024-cü il tar ixli qərarı ilə Məhkum CM-in 179.3.2 və 311.1-ci maddələrinin sanksiyasında müəyyən edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının ən aşağı həddlərində, CM-in 314.2-ci maddəsinin sanksiyasında isə göstərilmiş həmin növdə cəzanın orta həddində cəza təyin edilərkən məhkumun törətdiyi cinayətlərin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, onun vurulmuş ziyanı qismən ödəməsini (CM-in 59.1.14-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən hal), kassasiya şikayətində də göstərildiyi kimi, CM-in 59.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq onun şəxsiyyətini və sağlamlığını səciyyələndirən halları – ilk dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini, əməlini qismən etiraf etməklə peşmançılıq çəkməsini, təyin olunan cəzanın onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini, müxtəlif xəstəliklərdən əzab çəkm əsini, ilki dəfə məhkum olunmasını, habelə iş üzrə CM-in 61.1-ci maddəsində göstərilən cəzanı ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini kifayət qədər nəzərə alınmış və eyni zamanda bu hallara əsasən onun haqqında CM-in 62-ci maddəsini tətbiq edilməklə ona təqsirli bilindiyi maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş cəzanın aşağı həddindən də az cəzanın, yaxud da azadlıqdan məhrum etməklə əlaqədar cəzanın təyin edilməsi məqsədə müvafiq hesab edilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası apelyasiya instansiyası məhkəməsinin bu haqda gəldiyi nəticə ilə razılaşaraq eyni zamanda vurğulayır ki, qanunvericiliyin tələblərinə əsasən şəxsə onun təqsirliyi bilindiyi maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş cəzanın aşağı həddindən də az müddətə və ya sanksiyada müəyyən ediləndən daha yüngül cəza yalnız iş üzrə cina yətinin ictimai təhlükəliliyini azaldan və ya təqsirkarın ictimai təhlükəli şəxs olmasını aradan qaldıran və bunlarla bağlı müstəsna xarakter daşıyan hallar müəyyən edildikdə təyin edilə bilər. Belə ki, CM-in 62.1-ci maddəsinə görə, cinayətin məqsədi və motivi, təqsirkarın cinayətin törədilməsində rolu, cinayətin törədilməsi zamanı və bundan sonra onun davranışı ilə bağlı müstəsna hallar, habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan başqa hallar olduqda, eləcə də iştirakçılıqla törədilmiş cinayətin iştirakçısı həmin cinayətin açılmasına fəal kömək etdikdə, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilə bilər və ya məhkəmə həmin maddədə müəyyən ediləndən daha yüngül cəza növü təyin edə bilər, yaxud təyin edil məsi məcburi olan əlavə cəzanı təyin etməyə bilər. CM-in 62.2-ci maddəsinə əsasən, cəzanı yüngülləşdirən həm ayrı-ayrı hallar, həm də bu cür halların məcmusu müstəsna hal hesab edilə bilər. Göründüyü kimi, qanunverici cinayətə görə müəyyən edilmiş cəzadan daha yüngül cəzanın təyin edilməsini mümkün edən əsaslar olaraq aşağıdakıları göstərir: - cinayətin məqsədi və motivi, təqsirkarın cinayətin törədilməsində rolu, cinayətin törədilməsi zamanı və bundan sonra onun davranışı ilə bağlı müstəsna hallar; - cinayətin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan başqa hallar; - iştirakçılıqla törədilmiş cinayətin iştirakçısının həmin cinayətin açılmasına fəal kömək etməsi. Birinci iki qrupu birləşdirən ümumi cəhət odur ki, həmin hallar törədilmiş cinayətin ictimai təhlükəliliyi ilə bağlı olub onu əhəmiyyətli dərəcədə azaltmalıdır. Üçüncünü ilk iki qrupdan fərləndirən cəhət isə odur ki, həmin hal cinayətin ictimai təhlükəliliyinə təsir göstərən əsas kimi deyil, təqsirkarı səciyyələndirən (cinayətin digər iştirakçılarından müsbət mənada fərqləndirməklə onun ictimai-təhlükəliliyini azaldan) hal kimi çıxış edir. CM-in 62.2-ci maddəsində təsbit olunmuş müddəaya gəldikdə isə, həmin norma CM-in 62.1-ci maddəsinə münasibətdə köməkçi (izahedici) xarakter daşıyır. Sözügedən normanın köməkçi xarakteri ondan irəli gəlir ki, CM-in 62.2-ci maddəsi cinayətə görə müəyyən edilmiş cəzadan daha yüngül cəzanın təyin edilməsi institutunun tətbiq edilməsini mümkün edən müstəqil əsasları təsbit etmir. CM-in 62.1-ci maddəsi isə, əksinə, hansı halların CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqini şərtləndirən əsaslar kimi çıxış etdiyini göstərir, onların təxmini dairəsini müəyyənləşdirir. Həmçinin məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, CM-in 62.1 və 62.2-ci maddələrinin mənasına görə cəzanı yüngülləşdirən ayrı-ayrı hallar və yaxud onların məcmusu özüözlüyündə deyil, yalnız cinayətin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan əsaslar kimi çıxış etdikdə (CM-in 62.1-ci maddəsində sadalanan əsaslar çoxluğuna aid olduqda) şəxsin barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqini mümkün edən əsaslar kimi nəzərdən keçirilə bilər. Buna görə, məhkəmə CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqi üzrə məsələni həll edərkən cəzanı yüngülləşdirən hala və yaxud bu cür halların məcmusuna əsaslandıqda, sadəcə istinadla kifayətlənməməli, əvvəla həmin halların hansı sübutlarla təsdiq edilməsini göstərməli, digər tərəfdən isə be lə halların törədilmiş cinayətlə əlaqəsini, onun ictimai təhlükəliliyinə təsirini, bu təsirin kifayət qədər olduğunu, yəni törədilmiş cinayətin ictimai təhlükəliliyini məhz əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığını, əgər cəzanı yüngülləşdirən həmin hallar cinayətin məqsədi və motivi, təqsirkarın cinayətin törədilməsində rolu, cinayətin törədilməsi zamanı və bundan sonra davranışı ilə bağlıdırsa, onların müstəsna xarakterə malik olduğunu əsaslandırmalıdır. Yuxarıda təsvir edilən cinayət-hüquqi normalardan belə nəticə hasil olunur ki, cəza təyini məsələsinin ədalətlə həll edilməsi üçün formal olaraq CM-in 62.1-ci maddəsində təsbit edilmiş əsasların dairəsinə düşən halların CM-in 8, 58-ci maddələrində sadalanan hallarla birlikdə, həmin, eləcə də CM-in 41.2-ci maddəsinin tələbləri gözlənilməklə təhlil edilməsi və məcmu halında nəzərə alınması tələb olunur. O cümlədən, təqsirkarın şəxsiyyəti, cəzanı yüngülləşdirən hallar da elə nəzərə alınmalıdır ki, təyin olunmuş cəza ilə cinayətin xarakteri, ictimai-təhlükəlilik dərəcəsi, törədilmə halları arasında uyğunsuzluq yaranmasın, cəzanın məqsədləri təmin edilmiş olsun. Başqa sözlə, CM-in 8 və 58-ci maddələrinin nəzərdə tutduğu müəyyən (məsələn, cəzanı yüngülləşdirən) hallara həddindən artıq önəm verilib, onların CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqini mümkün edən müstəsna hallar kimi qiymətləndirilməsi, digər (məsələn, cinayətin xarakteri, törədilmə halları, meydana gətirdiyi nəticələr kimi) halların isə lazımınca dəyərləndirilməməsi təqsirkara təyin edilmiş cəzanın ədalət prinsipinə cavab verən cinayət-hüquqi xarakterli tədbir kimi qəbul edilməsin ə yol vermir. Hazırki işin materiallarından, o cümlədən kassasiya şikayətinin dəlillərindən Məhkum törətdiyi cinayətin ictimai təhlükəliliyini azaldan və buna görə onun barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqinə əsas verə bilən hər hansı hal müəyyən edilmir. Kassasiya şikayətinin məzmunundan da göründüyü kimi, Müdafiəçi3 öz müraciətində cəza təyini ilə bağlı nəzərə alına bilən, lakin aşağı instansiyası məhkəməsi tərəfindən nəzərə alınmamış və cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirilməli olan heç bir əlavə hala istinad etməmiş və belə halların mövcudluğunu təsdiq edən sübutları məhkəmələrə təqdim etməmişdir. Halbuki, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, CPM-in 139.0.5-ci maddəsinin müddəaları cinayət təqibi üzrə icraat zamanı digər məsələlərlə yanaşı həmçinin cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmu ş cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların da yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilmsəini tələb edir. Bununla yanaşı məhkəmə kollegiyası yuxarıda sadalanan hallara, qanunvericiliyin tələblərinə, habelə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun hüquqi mövqeyinə və Ali Məhkəmənin Plenumunu izah və tövsiyələrinə əsaslanaraq Məhkum cəmiyyətdən təcrid olunmadan, yəni ona təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasını real çəkmədən islah oluna biləcəyini də mümkün bilmir və bu qənaəti ilə bağlı aşağıdakıları nəzərə alır. Belə ki, CM-in 70.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə təqsirkar şəxsin həmin normada nəzərdə tutulmuş cəzaları (o cümlədən müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasını) çəkmədən islah edilməsini mümkün sayarsa, cəzanın şərti olaraq tətbiq edilməsi haqqında qərar qəbul edə bilər. CM-in 70.2-ci maddəsi məhkəmələrdən tələb edir ki, şəxsin barəsində şərti məhkum etməni tətbiq edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, məhkumun şəxsiyyətini, habelə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə alsın. “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli Qərarını 25-ci bəndində məhkəmələrin nəzərinə çatdırılmışdır ki, şərti məhkum etmənin təyin edilməsi şərti məhkum edilənin islah olunması məqsədlərinə cavab verməlidir. Məhkum barəsində şərti məhkum etmənin tətbiqi üçün aşağıdakı əsasların olubolmaması ilə bağlı aşağıdakı məsələlər araşdırılmalıdır: 1.məhkumun cəza çəkmədən islah olunmasının mümkünlüyü; 2.törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi; 3.məhkumun şəxsiyyəti; 4.cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar. Göründüyü kimi, həm qanunverici, həm də Ali Məhkəmənin Plenumu şəxs barəsində CM-in 70-ci maddəsinin tətbiqi üçün əsas meyar kimi onu nəzərdə tutmuşlar ki, məhkum olunmuş şəxsin ona təyin olunmuş cəzanı real çəkməsi məqsədə müvafiq hesab edilməsin və həmin şəxsin təyin edilmiş cəzanı çəkmədən islah olunması mümkün olsun. Məhkəmə kollegiyası yuxarıda göstərilənlərdən çıxış edərək Məhkum cəmiyyətdən təcrid olunmadan, yəni ona təyin edilmiş cəzanı real çəkmədən islah oluna bilməsi barədə nəticəyə gəlməkdən ötrü əsaslar görmür və buna görə onun barəsində CM-in 62-ci maddəsi ilə yanaşı həm də CM-in 70-ci maddəsinin tətbiq edilməsini mümkün saymır, lakin eyni zamanda Məhk um cinayət əməllərinin hüquqi tövsifi, habelə ona CM-in 314.2-ci maddəsi ilə əlavə cəzanın təyin edilməsi ilə bağlı məhkəmələrin səhvə yol vermələri barədə qənaətə gələrək və bu qənaətin ona ümumilikdə təyin olunmuş cəzanın yüngülləşdirilməsinə əsas yaratdığından yalnız bu əsaslara görə kassasiya şikayətinin qismən təmin olunması barədə qərar qəbul edilməsini məqsədə uyğun hesab edir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası bütün yuxarıda qeyd olunanlara əsaslanıb kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi haqda dövlət ittihamçısı H.B.İmranovun çıxışını dinləyərək belə nəticəyə gəlir ki, Müdafiəçi3 kassasiya şikayəti qismən təmin edilməklə Məhkum CM-in 179.3.2, 308.2, 311.1, 313 və 314.2-cimaddələri ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarı dəyişdirilməli, onun CM-in 308.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmasına və ona CM-in 314.2-ci maddəsi ilə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarında və ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar həmin qərardan və onunla bağlı Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmündən xaric edilməli və CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən məhkum olunmuş şəxsə CM-in 179.3.2, 311.1 və 314.2-ci maddələri ilə yeni qəti cəza təyin edilməli, qərar qalan hissədə isə dəyişdirilməməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.4-cü maddəsini rəhbər tutaraq Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası Q Ə R A R A A L D İ: Müdafiəçi3 kassasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2, 308.2, 311.1, 313 və 314.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinməsinə, cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddəti keçdiyindən Azərbaycan Respublikası Cinayət- Prosessual Məcəlləsinin 39.1.3-cü maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 313-cü maddəsi ilə cəza təyin edilməməsinə dair cinayət işi üzrə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 23 aprel 2024-cü il tarixli qərarı dəyişdirilsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 308.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum olunmasına və ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 314.2-ci maddəsi ilə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarında və ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum etmə növündə əlavə cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar həmin qərardan və onunla bağlı Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 oktyabr 2023-cü il tarixli hökmündən xaric edilsin və CMin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2, 311.1 və 314.2-ci maddələri ilə təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə məhkum olunmuş şəxsə qəti olaraq 3 (üç) il 3 (üç) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarında və ictimai birliklərdə rəhbər və maddi-məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il 3 (üç) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Qərar qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın.