Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-4871/2024 04.10.2024 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mahmudova Təranə Nəriman qızının sədrliyi, məhkəmə iclas katibi X3 qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi (Maraqlı şəxs qismində cəlb olunmaqla) “mediasıya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və məcburi icra edilməsi” barədə ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İş materialları
1. Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında Bakı 8 saylı Mediasiya təşkilatında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli MŞB/8/2023-02236 №-li barışıq sazişinə əsasən:
1. “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970-ci il təvəllüdlü) Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunun olduğunu qəbul və etiraf edir.
2. “İkinci tərəf’ Maraqlı şəxs Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəmək şərti ilə tam ödəyəcəyinə dair öz üzərinə öhdəlik götürür.
3. “Birinci tərəf” Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) Bu Sazişi imzalamaqla “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970ci il təvəllüdlü) ona olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borc pul məbləğini qəbul və etiraf etdiyi ilə razıdır.
4. “Birinci tərəf” Ərizəçi Bu Sazişi imzalamaqla, Maraqlı şəxs ona yaratdığı 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəyəcəyinə (qaytaracağına) dair öz üzərinə götürdüyü öhdəliklə razıdır.
5. Tərəflər bu mübahisəsin məhkəmədən kənar qaydada, mediasiya vasitəsi ilə və hər iki tərəfin qarşılıqlı razılığı ilə həll etdiklərini qəbul və bəyan edirlər. “İkinci tərəf’ Maraqlı şəxs qəbul edir ki, Bu sazişin 2-ci bəndlərində öz üzərinə götürdüyü öhdəlklərini pozduqda “Birinci tərəf”in aidiyyəti məhkəməyə müraciət etməklə (bu sazişi təsdiq etdirməklə) ondan borc məbləğin mübahisəsiz qaydada və tam şəkildə tələb etmək hüququnun olduğu ona məlumdur və buna etiraz etmir.
İşin faktiki halları
2. Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında barışıq sazişinin bağlanması, lakin Maraqlı şəxs barışıq sazişini könüllü qaydada icra etməməsi və bu səbəbdən iddiaçının məhkəməyə müraciət etməsi işin mübahisəsiz hallarıdır.
Ərizəçinin tələbi
3. Ərizəçi (Maraqlı şəxs qismində cəlb olunmaqla) “mediasıya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və məcburi icra edilməsi” barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, onunla maraqlı şəxs xx.xx.1970-ci il təvəllüdlü Maraqlı şəxs arasında xx.xx.2023-cü il tarixində bağlanmış MŞB/8/2023-02236 nömrəli barışıq sazişinin şərtlərinin təsdiq edilməsinə və barışıq sazişinin məcburi icra edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
Tərəflərin izahatları
4. Maraqlı şəxs xx.xx.2024-cü il tarixdə teleqramla məhkəməyə müraciət edərək, vəkillə razılıq əldə etdiyini və bu səbəbdən müqavilə bağlamaq üçün məhkəmə iclasında iştirak edə bilməyəcəyini qeyd etmişdir. Məhkəmə, maraqlı şəxs tərəfindən qeyd olunan halla bağlı (vəkillə müqavilənin bağlanacağını sübut edən) heç bir sübut təqdim edilmədiyi üçün işə maraqlı şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saymışdır.
5. Ərizəçi ərizəni müdafiə edərək və ərizəyə uyğun izahat verərək bildirdi ki, Maraqlı şəxs iş görmək üçün ondan pul almış və həmin puldan 186.000 manatını qaytarmamışdır. Bundan sonra o, borcun olmasını təsdiq etmək üçün rəsmi sənəd verilməsini tələb etdikdə, Maarif özü barışıq sazişini təklif etmişdir. Lakin hazırda üzərinə düşən öhdəliyini icra etmir. Buna görə də qeyd etdiklərinə əsasən ərizənin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi.
Tətbiq edilən hüquq
6. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi
Maddə 355-23. Ərizənin verilməsi 355-23.1. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda müəyyən edilmiş müddət ərzində mediasiya prosesi nəticəsində əldə edilən barışıq sazişi könüllü qaydada icra edilmədikdə və ya barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunduqda, ərizəçi barışıq sazişinin məcburi icrası üçün barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə (barışıq sazişinin bu Məcəllənin 191.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq təsdiq edildiyi hal istisna olmaqla) məhkəməyə müraciət edə bilər. Maddə 355-24. Ərizənin məzmunu Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizədə barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddətin keçməsi və ərizəçinin xahişi göstərilməlidir. Maddə 355-25. Ərizəyə baxılma qaydası və qətnamənin qəbul edilməsi 355-25.1. Barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizəyə məhkəməyə daxil olduqdan sonra 10 gün müddətində baxılır. 355-25.2. Məhkəmə ərizəyə baxılması barədə işdə maraqlı olan şəxslərə məlumat verir, lakin həmin şəxslərin üzrlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. İşdə maraqlı olan şəxslər üzrlü səbəblərdən gəlmədiyi hallarda, məhkəmə işin baxılmasını təxirə salır. 355-25.3. Məhkəmə ərizəyə baxarkən bu Məcəllənin 355-26-cı maddəsində sadalanmış halların olub-olmadığını müəyyən edir və barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və ya təsdiq edilməsindən imtina olunması barədə qətnamə qəbul edir. Maddə 355-26. Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin və ya onun bir hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina olunması 355-26.1. Məhkəmə aşağıdakı hallarda barışıq sazişinin və ya onun bir hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina edir: 355-26.1.1. barışıq sazişi və ya onun bir hissəsi qanuna zidd olduqda; 355-26.1.2. barışıq sazişi mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunulan mübahisələr üzrə keçirilmiş mediasiya prosesinin nəticəsində bağlanıldıqda. 355-26.2. Barışıq sazişinin bir hissəsinin təsdiq edilməsinə o hallarda yol verilir ki, təsdiq edilməsindən imtina edilən hissənin təsdiq edilən hissədən ayrılması mümkün olsun.
7. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu
Maddə 3. Mediasiyanın tətbiq dairəsi 3.3. Bu Qanunun 3.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan mübahisələr mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunduqda belə mübahisələr üzrə mediasiya keçirilə bilməz. Həmin hallar aşkar edildikdə mediator (mediasiya təşkilatı), tərəflər və ya onlardan biri həmin mübahisələr üzrə mediasiya prosesindən imtina edirlər. Maddə 33. Barışıq sazişi 33.3. Barışıq sazişi qanuna və bu Qanunun 3.3-cü maddəsinin birinci cümləsinin müddəalarına zidd olmamalıdır. Maddə 34. Barışıq sazişinin icrası 34.1. Barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. 34.2. Barışıq sazişinin könüllü icrasından boyun qaçırma Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq barışıq sazişində müəyyən olunan məsuliyyətə səbəb olur. 34.3. Əgər barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunsa, tərəf (o cümlədən məhkəmə baxışında olan işlər üzrə tərəf) barışıq sazişinin məcburi icrası üçün məhkəməyə və ya notariusa müraciət edə bilər. 34.4. Barışıq sazişi məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə və ya notarius tərəfindən müvafiq qaydada təsdiq olunur (bu Qanunun 34.5-ci maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla). 34.5. Barışıq sazişi bu Qanunun 33.3-cü maddəsinə zidd olduqda, onun təsdiq edilməsindən imtina olunur.
Məhkəmənin mövqeyi
8. Məhkəmə tərəfin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, ərizə əsaslı olduğundan təmin edilməlidir.
9. Göründüyü kimi, tərəflər arasında xx.xx.2023-cü il tarixdə barışıq sazişi bağlanmışdır. Barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddət keçmiş, saziş könüllü qaydada icra edilmədiyi üçün ərizəçi hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Nəzərə alınmalıdır ki, “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1- ci maddəsinə əsasən, barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. Məhkəmə araşdırması nəticəsində bu sazişin mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hansısa formada hüquqlarına toxunması müəyyən edilməmişdir. Eləcə də sazişin heç bir hissəsi qanuna zidd deyil. Belə ki, tərəflər könüllü razılıq əsasında mediasiya prosesində iştirak etmiş, nəticədə üçüncü şəxslərin hüquqlarına toxunmayan və qanuna zidd olmayan barışıq sazişi imzalamışlar. Buna baxmayaraq, saziş maraqlı şəxs tərəfindən könüllü icra müddəti ərzində icra olunmamış, bu səbəbdən ərizəçi sazişin təsdiqi üçün məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Qeyd olunanlara əsasən, məhkəmə hesab edir ki, bu sazişin məhkəmə tərəfindən təsdiqini istisna edən heç bir hal iş materialları əsasında müəyyən edilmədiyindən saziş təsdiq edilməlidir.
Məhkəmə xərcləri
10. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir.
11. Ərizə təmin edildiyi üçün ərizənin verilməsi üçün ödənilmiş 100 manat məbləğində pul Maraqlı şəxs Ərizəçi xeyrinə tutulmalıdır.
Məhkəmənin gəldiyi nəticə
12. Beləliklə, məhkəmə tərəfi dinləyib, iş materiallarını nəzərdən keçirib, toplanmış və tədqiq edilmiş sübutların məcmusuna qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında Bakı 8 saylı Mediasiya təşkilatında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli MŞB/8/2023-02236 №-li barışıq sazişi aşağıdakı şərtlərlə təsdiq edilməlidir:
1. “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970-ci il təvəllüdlü) Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunun olduğunu qəbul və etiraf edir.
2. “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəmək şərti ilə tam ödəyəcəyinə dair öz üzərinə öhdəlik götürür.
3. “Birinci tərəf” Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) Bu Sazişi imzalamaqla “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970ci il təvəllüdlü) ona olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borc pul məbləğini qəbul və etiraf etdiyi ilə razıdır.
4. “Birinci tərəf” Ərizəçi Bu Sazişi imzalamaqla, Maraqlı şəxs ona yaratdığı 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəyəcəyinə (qaytaracağına) dair öz üzərinə götürdüyü öhdəliklə razıdır.
5. Tərəflər bu mübahisəsin məhkəmədən kənar qaydada, mediasiya vasitəsi ilə və hər iki tərəfin qarşılıqlı razılığı ilə həll etdiklərini qəbul və bəyan edirlər. “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs qəbul edir ki, Bu sazişin 2-ci bəndlərində öz üzərinə götürdüyü öhdəlklərini pozduqda “Birinci tərəf”in aidiyyəti məhkəməyə müraciət etməklə (bu sazişi təsdiq etdirməklə) ondan borc məbləğin mübahisəsiz qaydada və tam şəkildə tələb etmək hüququnun olduğu ona məlumdur və buna etiraz etmir.
13. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 355-25-ci maddələrini rəhbər tutub məhkəmə,
qət etdi:
Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında Bakı 8 saylı Mediasiya təşkilatında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli MŞB/8/2023-02236 №-li barışıq sazişi aşağıdakı şərtlərlə təsdiq edilsin:
1. “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970-ci il təvəllüdlü) Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunun olduğunu qəbul və etiraf edir.
2. “İkinci tərəf’ Maraqlı şəxs Bu Saziş imzalamaqla, Birinci tərəf Ərizəçi olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəmək şərti ilə tam ödəyəcəyinə dair öz üzərinə öhdəlik götürür.
3. “Birinci tərəf” Ərizəçi (ŞA/ AA 1324480, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1969-cu il təvəllüdlü) Bu Sazişi imzalamaqla “İkinci tərəf” Maraqlı şəxs (Ş/V AA*******, FİN: xxxxxxx, xx.xx.1970ci il təvəllüdlü) ona olan 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borc pul məbləğini qəbul və etiraf etdiyi ilə razıdır.
4. “Birinci tərəf” Ərizəçi Bu Sazişi imzalamaqla, Maraqlı şəxs ona yaratdığı 186.000 (bir yüz səksən altı min) AZN borcunu 31 avqust 2024-cü il tarixinədək hissə-hissə ödəyəcəyinə (qaytaracağına) dair öz üzərinə götürdüyü öhdəliklə razıdır.
5. Tərəflər bu mübahisəsin məhkəmədən kənar qaydada, mediasiya vasitəsi ilə və hər iki tərəfin qarşılıqlı razılığı ilə həll etdiklərini qəbul və bəyan edirlər. “İkinci tərəf’ Maraqlı şəxs qəbul edir ki, Bu sazişin 2-ci bəndlərində öz üzərinə götürdüyü öhdəlklərini pozduqda “Birinci tərəf”in aidiyyəti məhkəməyə müraciət etməklə (bu sazişi təsdiq etdirməklə) ondan borc məbləğin mübahisəsiz qaydada və tam şəkildə tələb etmək hüququnun olduğu ona məlumdur və buna etiraz etmir. Ərizənin verilməsi üçün ödənilmiş 100 (bir yüz) manat məbləğində pul Maraqlı şəxs Ərizəçi xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, məhkəmə qətnaməsi işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.