Ağsu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(016)-678/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağsu rayonu İş № 2(016)-678/2025 17.06.2025 AĞSU RAYON MƏHKƏMƏSİ X17 Natiq oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Cəbrayılova Könül Alov qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi “ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi” haqqında ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında audio və video yazı aparılmaqla baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi “ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi” haqqında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək xx.xx.1933-cü il təvəllüdlü mərhum X1nın xx.xx.2025-ci ildə ölümünun qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, mərhum X3 onun doğma anasıdır və onunla bir evdə yaşamışdır. O, xx.xx.1933-cü il təvəllüdlü idi və yaşlı olduğundan xəstə idi, uzun müddətdir ki, yataqda yatırdı. 21 mart 2025-ci il tarixdə halı pisləşdiyindən Ağsu rayon Mərkəzi Xəstəxanasının TTY şöbəsindən həkim çağırmış, lakin onlar gələnədək anası ölmüşdür. Həmin günü anası qohum-əqrəba və tanışlarla kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Anasının hüzrünü verib TTY şöbəsindən anasının ölümü ilə əlaqədar xx.xx.2024-cü ildə çağırış tarixi olan arayış almış, lakin arayışda ölümün ilkin səbəbi: “həkimə qədər vəat etmişdir” göstərilmişdir. Anasının ölümü ilə əlaqədar kəndlərinin bələdiyyəsinin də daxil olduğu Pirhəsənli bələdiyyəsi sədrinin və ailə üzvlərinin iştirakı ölüm günü akt tərtib edilmişdir. Həmin aktda həmçinin mərhum X2 oğlunun o olması təsdiq edilmişdir. O, özü uzun müddət “Ağsu rayon Mərkəzi Xəstəxanası” PHŞ-in TTY şöbəsində sürücü işləmiş və yaşa görə pensiyaya çıxmışdır. Odur ki, anasının ölümünün hüzrlərini yola verib ölüm şəhadətnaməsi almaqdan ötrü, ilk olaraq ölüm haqqında arayış almaq üçün işlədiyi xəstəxanaya gəlib rəhbərliyə müraciət etmiş, lakin ona bu haqda heç bir sənəd verilməyərək səbəbini ölümün xəstəxana şəraitində baş verilməməsi ilə izah olunmuş və avtomatlaşdırılmış sistemə qeyd edilib işlənə bilməyəcəyi bildirilmişdir. Əlində olan sənədlə və anasına görə ölüm şəhadətnaməsini almaq üçün Maraqlı şəxsnə müraciət etmişdir. Oradan verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-16-5/8-11-177/2025 saylı arayışda ölüm şəhadətnaməsinin verilməsindən imtina edilməsi və məhkəməyə müraciət edilməsi göstərilmişdir. Məhkəmə iclasında Ərizəçi ərizənin məzmununa uyğun izahat verərək bildirmişdir ki, vəfat edən onun anasıdır. X1 xx.xx.2025-ci il tarixdə yaşadığı evdə vəfat etmiş və Ağsu rayonu, Pirhəsənli kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Hüzrdə qohumlar və qonşular iştirak etmişlər. Göstərilənlərə əsasən ərizənin təmin edilməsini xahiş etmişdir. Maraqlı şəxsin nümayəndəsi məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilməsinə baxmayaraq gəlməmişdir və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə iclasında iştirakı ərizəçi tərəfindən təmin edilmiş şahid X8 izahat verərək bildirmişdir ki, ərizəçi ilə qohumdur. 21 mart 2025-ci il tarixdə ona zəng gəlib ki, xalan rəhmətə gedib. Evə gələndə görmüşdür ki, artıq təcili tibbi yardım oradadır və xalası artıq rəhmətə getmişdir. Xalası Ağsu rayonu, Nəmirli kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Yas mərasimində qohum və qonşular iştirak etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirakı ərizəçi tərəfindən təmin edilmiş şahid X13 izahat verərək bildirmişdir ki, ərizəçinin kürəkənidir. Yas mərasimində o da iştirak edib. 21 mart 2025-ci il tarixdə qadının halı pisləşmiş, təcili tibbi yardıma zəng vurmuşlar, lakin təcili tibbi yardım gələnədək o artıq vəfat etmişdir. Ağsu rayonu, Nəmirli kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Yas mərasimində qohum və qonşular iştirak etmişdir. Məhkəmə ərizəçini və şahidlərin izahatlarını dinləyib, mülki işin materiallarını araşdırıb və toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: - Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Maraqlı şəxs xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-16-5/8-11-177/2025 saylı məktubundan görünür ki, X2 ölümü haqqında məlumatın müəyyən edilməsi məqsədilə Maraqlı şəxs arxiv məlumatlarına və “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktları” avtomatlaşdırılmış qeydiyyat informasiya sisteminə xx.xx.2025-ci ilədək daxil edilmiş bütün vətəndaşlıq vəziyyəti aktları üzrə yoxlama aparılmış və ölüm haqqında akt qeydi aşkar edilməmişdir. - Ağsu RPŞ tərəfindən verilmiş xx.xx.2005-ci il tarixli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, X3 xx.xx.1933-cü il tarixdə Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində anadan olmuşdur. - Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi “Ağsu rayon Mərkəzi Xəstəxanası” X18 tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, 18-1-15/2-A-557-31-801/2025 saylı məktubdan görünür ki, X2 adına heç bir tibbi müşahidə və bu barədə sənədləri olmadığı üçün ölüm (106) haqqında tibbi şəhadətnamə verilməsi səlahiyyətləri xaricindədir. - Ağsu rayonu, Pirhəsənli Bələdiyyəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli Aktdan görünür ki, X3 həqiqətən xx.xx.2025-ci il tarixdə Ağsu rayonunun Nəmirli kəndində vəfat etmiş və Ağsu rayonu, Nəmirli kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. - Ağsu rayonu, Pirhəsənli Bələdiyyəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli aktından görünür ki, Ağsu rayonu, Nəmirli kənd sakini X4 həqiqətən 21 mart 2025-ci il tarixində Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində öz evində vəfat etmişdir. X3 vəfat edərkən onlar X2 evində olmuşlar: 1 oğlu-Ərizəçi, 2 gəlini-X5, 3 qızı- X6. - 21 mart 2025-ci il tarixli Təcili və X7 Stansiyası Ölüm haqqında Xəbərdarlı vərəqəsinə əsasən, X2 ölümün ilkin səbəbi həkimə qədər vəfat etmişdir. - Foto şəkillərdən görünür ki, X3 xx.xx.1933-cü il tarixdə anadan olmaqla xx.xx.2025-ci ildə vəfat etməsini əks etdirən qəbir üstü daşı qoyulmuşdur. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, Ərizəçi anası xx.xx.1933-cü il təvəllüdlü X3 xx.xx.2025-ci il tarixdə Ağsu rayonunda vəfat etmişdir. Lakin mərhumun ailə üzvləri onun ölüm faktını təsdiq edən tibbi şəhadətnaməni almamışlar. Ərizəçi atasının ölümünün qeydə alınaraq ölüm haqqında şəhadətnamələrinin verilməsi üçün Maraqlı şəxsnə müraciət etmiş, lakin xx.xx.1933-cü il təvəllüdlü X2 ölümü haqqında akt qeydi şöbədə aşkar edilmədiyi üçün ölümün qeydə alınmasından imtina edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM): 305.1.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xüsusi icraat qaydasında hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlərə baxır; 307.2.8-ci maddəsinə əsasən məhkəmə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının imtina etdiyi hallarda, şəxsin müəyyən vaxtda, müəyyən şəraitdə vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır; 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın; 309.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir; 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Göründüyü kimi, ərizəçi mərhumun ölümünü qeyd etdirə və bu haqda şəhadətnaməni başqa qaydada ala bilmədiyindən bununla bağlı məhkəməyə müraciət etmişdir. Ölümün qeyd edilməsi ərizəçiyə müvafiq sənədlərin hazırlanması üçün lazımdır. Məhkəmə hesab edir ki, ölüm faktının müəyyən edilməsinin mülkiyyət hüququnun müəyyən edilməsi üçün hüquqi əhəmiyyəti olduğundan, lakin ərizəçi göstərilən faktı təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada əldə edə bilmədiyindən MPM-in 308-ci maddəsinə əsasən mövcud ərizə ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 145 saylı, 31 oktyabr 2003-cü il tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı qaydası”nın 8.5-ci bəndinə əsasən, ölüm faktı tibb müəssisəsinin müvafiq sənədi ilə (ölüm haqqında həkim arayışı, ölüm haqqında feldşer arayışı ilə) təsdiq edilməlidir. Ölüm faktını təsdiq edən sənəd ölüm haqqında akt qeydlərinin ikinci nüsxəsinə əlavə olunmalı və onun üzərində qeydlərin nömrəsi, ölümün qeydiyyat tarixi yazılmalıdır. Ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Məlum olduğu kimi, ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. MPM-in: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, xx.xx.1933-cü il tarixdə Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində anadan olmuş X2 xx.xx.2025-ci il tarixdə Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində ölməsinə dair hüquqi əhəmiyyəti olan fakt müəyyən edilməlidir. Qətnamə ölüm akt qeydinin aparılaraq ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi üçün əsasdır. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə xərclərinə aid olan ödənilmiş dövlət rüsumu ərizəçiyə aid edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və MPM-in 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.1933-cü il tarixdə Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində anadan olmuş X2 xx.xx.2025-ci ildə Ağsu rayonu, Nəmirli kəndində ölməsinə dair hüquqi əhəmiyyəti olan fakt müəyyən edilsin. Qətnamə ölüm akt qeydinin aparılaraq ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi üçün əsasdır. Məhkəmə xərclərinə aid olan ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumu Ərizəçi aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ağsu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Babək Qasımov