Ağcabədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(017)-156/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağcabədi rayonu İş № 2(017)-156/2024 11.01.2024 AĞCABƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağcabədi rayon Məhkəməsinin hakimi Ləzimov Sulduz Paşa oğlunun sədrliyi, Paşayev Babək Zahid oğlunun katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi ölüm faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: Ərizəçi ölüm faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 06 noyabr 1992-ci il taixdə anadan olmuş X1 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etməsi və ölümün qeyd olunması faktının müəyyən olunmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Ərizəçi ərizəsini müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, o, 08 noyabr 1992-ci il tarixdə X2 ilə rəsmi qeyd etdirməklə evlənib ailə qurmuş və birgə nikahlarından 3 uşaqları olmuşdur. 06 noyabr 1993-cü il tarixdə anadan olan qızı X4 22 noyabr 1995-ci il tarixdə xəstəlik səbəbindən vəfat etmiş və Ağcabədi rayonu, Minəxorlu kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Lakin mərhum qızı Pərvin Hacıyevanın ölümü ilə bağlı ölümünü təsdiq edən hüquqi sənədi vaxtında əldə edə bilməmiş və hazırdada alması mümkün deyildir. X1 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etməsi barədə Maraqlı şəxsnə müraciət etmiş və heç bir sənəd aşkar edilməmişdir. Ona məhkəməyə müraciət etməsi bildirilmişdir. Hazırda ailə üzvlərinə məxsus pay torpağının sənədləşməsi, çıxarış alması zərurəti yaranmış və bunun üçün qızının ölüm şəhadətnaməsi tələb olunmuşdur. Lakin X1 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etməsini təsdiq edən ölüm akt qeydi olmadığından heç bir işin görülməsi mümkün deyil. Odur ki, 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etmiş X1 ölüm akt qeydinin müəyyən edilməsi və ölüm haqqında şəhadətnamə verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxs məhkəməyə ərizə göndərərək işə onların nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmaını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən X2 izahat verərək göstərdi ki, Ərizəçi onun həyat yoldaşıdır. 08 noyabr 1992-ci il tarixdə Ərizəçi ilə rəsmi qeyd etdirməklə evlənib ailə qurmuş və birgə nikahlarından 3 uşaqları olmuşdur. 06 noyabr 1993-cü il tarixdə anadan olan qızı X4 22 noyabr 1995-ci il tarixdə xəstəlik səbəbindən vəfat etmiş və Ağcabədi rayonu, Minəxorlu kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən X6 izahat verərək göstərdi ki, Ərizəçi onun qonşusudur. Qonşusu Ərizəçi 3 uşağı vardır. Birinci uşağı Pərvin Hacıyeva xəstəlikdən 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat edib və Ağcabədi rayonu Minəxorlu kənd qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur. O, bir qonşu kimi dəfn və yas mərasimində iştrak etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Maraqlı şəxs tərəfindən verilmiş 06 oktyabr 2023-cü il tarixli, 3-16-5/8-H-15-994/2023 saylı arayışdan görünür ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2003-cü il 31 oktyabr tarixli, 145 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş «Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı» Qaydasının 8.5-ci bəndinə əsasən ölüm faktrı tibb müəssisəsinin müvafiq sənədi ilə (ölüm haqqında həkim arayışı, ölüm haqqında feldşer arayışı ilə) təsdiq edilməlidir. Ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. İş materiallarına əlavə edilmiş Maraqlı şəxs tərəfindən verilmiş 08 noyabr 1992-ci il tarixli, V-JQ 469743 saylı nikahın bağlanması haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Ərizəçi ilə X2 arasında nikah bağlanmışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş 06 oktyabr 2023-cü il tarixli Aktdan görünür ki, 06 noyabr 1993-cü il tarixdə anadan olmuş X4 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etmiş və Ağcabədi rayonu Minəxorlu kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 305.1.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlərə baxır. Həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktların müəyyən edilməsinə dair işlərə baxır. Həmin Məcəllənin 307.2.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktını müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Həmin Məcəllənin 309.1-ci maddəsində göstərilir ki, hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir. Həmin Məcəllənin 310-cu maddəsinə əsasən ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir. Həmin Məcələnin 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olundu ki, Ərizəçi qızı X4 22 noyabr 1995-ci il tarixdə vəfat etmiş, lakin qeydiyyat şöbəsinə qeydə alınması üçün ərizə verilməmişdir və ona görə Qeydiyyat şöbəsində ölümün qeydə alınması aşkar edilməmişdir. Hazırda anasının ölümü ilə bağlı sənədi ərizəçilərin başqa yolla əldə etməsi mümkün deyildir. Məhkəmə iş üzrə toplanmış və tədqiq edilmiş sübutlara hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, bu hüquqi faktın müəyyən edilməsi ərizəçi üçün hüquqi nəticələrə səbəb olduğuna görə, ərizə təmin edilməli, ərizəçinin X1 22 noyabr 1995-ci il tarixdə ölməsi və ölümünün qeydə alınması faktı müəyyən olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 233.1-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 307-311, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi X1 22 noyabr 1995-ci il tarixdə ölməsi və ölümün qeyd edilməsi faktı müəyyən edilsin. X3 ölümü haqqında şəhadətnamənin verilməsi Maraqlı şəxsnə həvalə edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Ağcabədi rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Sulduz Ləzimov