Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qusar şəhəri İş № 2(029)-790/2025 25.07.2025 QUSAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəlilov Əli İsaoğlunun sədrliyi, Ağaliyev Hümmət Rahib oğlunun katibliyi ilə, Ərizəçi Maraqlı şəxs qarşı “barışıq sazişinin məhkəmə qaydasında təsdiq edilməsi”nə dair ərizəsi üzrə mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsinə dair işlər üzrə icraat qaydasında bаxаrаq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi Maraqlı şəxs qarşı “barışıq sazişinin məhkəmə qaydasında təsdiq edilməsi”nə dair ərizə ilə Qusar Rayon Məhkəməsinə müraciət edərərək, onunla Maraqlı şəxs arasında və Qusar rayonunda fərdi qaydada fəaliyyət göstərən mediator X3 iştirakı ilə imzalanmış 16 oktyabr 2024-cü il tarixli barışıq sazişinin təsdiq olunmasına və barışıq sazişi üçün ödənilmiş 150 manat pulunu alınıb ona qaytarılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizəçi ərizəni onunla əsaslandırmışdır ki, o, 02 dekabr 2011-ci il tarixdə nikahı rəsmi qeyd etdirməklə el adəti ilə toy edərək cavabdeh Maraqlı şəxs ilə evlənmişdir. Həmin nikahdan onların 25 fevral 2013-cü il təvəllüdlü X5 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Ailə münasibətləri pozulduğu üçün cavabdeh Maraqlı şəxs ayrılmışdır. Aralarında olan ailə hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisəni həll etmək məqsədi ilə nikahın pozulması, uşağın himayədə saxlanılması, aliment, cehiz əmlak, birgə nikah dövründə əldə olunmuş daşınar və daşınmaz əmlakın bölünməsi tələbinə dair təkliflə qarşı tərəf olan Maraqlı şəxs, daha sonra isə Mediasiya Şurasına müraciət etmişdir. İlkin mediasiya sessiyasından sonra aralarında olan uşağın himayədə saxlanılması, aliment, cehiz əmlak, birgə nikah dövründə əldə olunmuş daşınar və daşınmaz əmlakın bölünməsi barədə mediasiya vasitəsilə həll etməyə razılaşmış, onunla Maraqlı şəxs və Qusar rayonunda fərdi qaydada fəaliyyət göstərən mediator X6 arasında 16.310.2024-cü il tarixli 3 tərəfli barışıq sazişi imzalanmışdır. Barışıq sazişi bağlandıqdan sonra mediasiya prosesinə xitam verilmiş və o, nikahın pozulması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Qusar rayon məhkəməsinə müraciət etmişdir. Barışıq sazişinin imzalanmasından uzun müddət keçməsinə baxmayaraq Maraqlı şəxs barışıq sazişində nəzərdə tutulmuş öhtəlikləri könüllü şəkildə icra etmir. Bildirir ki, barışıq sazişi məhkəmə qaydasında təsdiq olunmamışdır, məhkəmə qərarı çıxarıldıqdan sonra barışıq sazişində nəzərdə tutulmuş öhtəlikləri həll edəcəkdir. Ərizəçi və Maraqlı şəxs məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, o, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 185.4 və 185.5-ci maddələrinə əsasən işə tərəflərin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, tərəflər arasında mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişi təsdiq edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Mediasiya prosesi nəticəsində Ərizəçi (Birinci tərəf) və Maraqlı şəxs (İkinci tərəf) arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli barışıq sazişindən görünür ki, sazişə görə tərəflər aşağıdakı qaydada razılığa gəlirlər.
1. Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 anası Ərizəçi himayəsində saxlanılmasına dair etiraz etmir;
2. Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılması üçün 2024-cü il noyabr ayından başlayaraq, hər ay 150 (bir yüz əlli) manat alimenti Ərizəçi bank vasitəsi ilə ödəməyə öhdəsinə götürür.
3. Ərizəçi gəlin köçdüyü zaman Qusar şəhəri Yeni massiv ünvanına apardığı cehiz əmlakını 2024-cü ilin dekabır ayının 31-nə qədər öz hesabına aparmağa öhdəsinə götürür.
4. Ərizəçi Maraqlı şəxs ilə birgə nikah dövründə alınan daşınar əmlakından imtina edir.
5. Maraqlı şəxs Ərizəçi ilə birgə nikah dövründə Qusar şəhəri, Yeni massivdə 4 sot üzərində tikilən iki mərtəbəli evin 1/2 mülkiyyət hüququnun tanınmasına etiraz etmir.
6. Sazişin imzalanması eyni mübahisə predmetinə aid əvvəllər mövcud olan razılaşmalara istinad edilməsini istisna edir və hüquqi statusundan asılı olmayaraq mübahisə predmeti ilə əlaqədar Tərəflər üçün yalnız Sazişin şərtləri etibarlı olur.
7. Sazişin imzalanması sadəcə bu Sazişlə əhatə olunan məsələlərə aiddir və Tərəflər arasında digər irad və tələblərə aid edilmir.
8. Bu Sazişdə nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla, Tərəflər hazırkı mübahisə ilə əlaqədar bir- birini, işçilərini və ya varislərini, vəkillərini və nümayəndələrini bu Sazişin bağlandığı ana kimi yaranmış, məlum olan və ya olmayan bütün mübahisələr, iddialar, şikayətlər, ittihamlar, tələblər, zərərlər, borclar və öhdəliklərlə bağlı məsuliyyətdən qarşılıqlı şəkildə azad edirlər.
9. Saziş, əgər Sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən Tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Sazişdə Tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə tam imzalandığı gündən 10 (on) təqvim gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır.
10. Tərəflər Sazişdən irəli gələn öhdəliklərinin pozulmasına görə, o cümlədən, Sazişin könüllü icrasından boyun qaçırmaya görə əldən çıxmış fayda istisna olmaqla qarşı Tərəfə vurulmuş real zərəri ödəməyə borcludurlar.
11. Sazişin könüllü icrasından imtina olunsa, Tərəf Sazişin məcburi icrası üçün məhkəməyə müraciət edə bilər.
12. Sazişin məcburi icrası ilə əlaqədar müvafiq qaydada məhkəməyə müraciətedən Tərəfin qeyd olunan tədbirləri görmək üçün çəkdiyi müvafiq hüquqi xərcləri və məsrəfləri digər Tərəf ona ödəməlidir. İşdə olan xx.xx.2024-cü il tarixli mediasiya xidmətərinin göstərilməsi barədə müqavilədən görünür ki, Ərizəçi 50 (əlli) AZN İMS, 10 (on) AZN kargüzarlıq və 150 (yüz əlli) AZN TMS üçün xərc ödəmişdir. Məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Ərizəçi və Maraqlı şəxs nikahlarını rəsmiləşdirmiş, tərəflərin birgə xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X5 adlı uşaqlar doğulmuşdur. Tərəflər arasında keçirilmiş mediasiya prosesi nəticəsində xx.xx.2024-cü il tarixli barışıq sazişi bağlanmış və bu sazişlə aliment ilə bağlı məsələlər qarşılıqlı razılıq əsasında həll edilmişdir. Belə ki, sazişlə müəyyən edilmişdir ki, Maraqlı şəxs xx.xx.2013cü il təvəllüdlü X1 anası Ərizəçi himayəsində saxlanılmasına dair etiraz etmir; Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılması üçün 2024cü il noyabr ayından başlayaraq, hər ay 150 (bir yüz əlli) manat alimenti Ərizəçi bank vasitəsi ilə ödəməyə öhdəsinə götürür. Ərizəçi gəlin köçdüyü zaman Qusar şəhəri Yeni massiv ünvanına apardığı cehiz əmlakını 2024-cü ilin dekabır ayının 31-nə qədər öz hesabına aparmağa öhdəsinə götürür. Ərizəçi Maraqlı şəxs ilə birgə nikah dövründə alınan daşınar əmlakından imtina edir. Maraqlı şəxs Ərizəçi ilə birgə nikah dövründə Qusar şəhəri, Yeni massivdə 4 sot üzərində tikilən iki mərtəbəli evin 1/2 mülkiyyət hüququnun tanınmasına etiraz etmir. Daha sonra, barışıq sazişinin könüllü icra edilmədiyinə istinad edən Ərizəçi barışıq sazişinin məcburi icrası üçün barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə ərizə ilə Qusar Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Göründüyü kimi, tərəflər arasında xx.xx.2024-cü il tarixdə barışıq sazişi bağlanmışdır. Barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddət keçmiş, buna baxmayaraq, sazişin könüllü qaydada icra edilmədiyini bildirən ərizəçi hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Nəzərə alınmalıdır ki, “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsinə əsasən, barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. Məhkəmə araşdırması nəticəsində bu sazişin mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hansısa formada hüquqlarına toxunması müəyyən edilməmişdir. Eləcə də sazişin heç bir hissəsi qanuna zidd deyil. Belə ki, tərəflər könüllü razılıq əsasında mediasiya prosesində iştirak etmiş, nəticədə üçüncü şəxslərin hüquqlarına toxunmayan və qanuna zidd olmayan barışıq sazişi imzalamışlar. Buna baxmayaraq, saziş maraqlı şəxs tərəfindən könüllü icra müddəti ərzində icra olunmamış, bu səbəbdən ərizəçi sazişin təsdiqi üçün məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Qeyd olunanlara əsasən, məhkəmə hesab edir ki, bu sazişin məhkəmə tərəfindən təsdiqini istisna edən heç bir hal iş materialları əsasında müəyyən edilmədiyindən saziş təsdiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 355-23.1. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda müəyyən edilmiş müddət ərzində mediasiya prosesi nəticəsində əldə edilən barışıq sazişi könüllü qaydada icra edilmədikdə və ya barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunduqda, ərizəçi barışıq sazişinin məcburi icrası üçün barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə (barışıq sazişinin bu Məcəllənin 191.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq təsdiq edildiyi hal istisna olmaqla) məhkəməyə müraciət edə bilər. 355-23.2. Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizə ərizəçi fiziki şəxsin yaşadığı yer, hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yer üzrə, ərizə dövlət orqanı (qurumu) tərəfindən verildikdə, barışıq sazişinin icrasından imtina edən fiziki şəxsin yaşadığı, hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yer üzrə məhkəməyə verilir. 355-24. Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizədə barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddətin keçməsi və ərizəçinin xahişi göstərilməlidir. 355-25.3. Məhkəmə ərizəyə baxarkən bu Məcəllənin 355-26-cı maddəsində sadalanmış halların olub-olmadığını müəyyən edir və barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və ya təsdiq edilməsindən imtina olunması barədə qətnamə qəbul edir. Eləcə də “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: 3.3. Bu Qanunun 3.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan mübahisələr mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunduqda belə mübahisələr üzrə mediasiya keçirilə bilməz. Həmin hallar aşkar edildikdə mediator (mediasiya təşkilatı), tərəflər və ya onlardan biri həmin mübahisələr üzrə mediasiya prosesindən imtina edirlər. 33.3. Barışıq sazişi qanuna və bu Qanunun 3.3-cü maddəsinin birinci cümləsinin müddəalarına zidd olmamalıdır. 34.1. Barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. 34.3. Əgər barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunsa, tərəf (o cümlədən məhkəmə baxışında olan işlər üzrə tərəf) barışıq sazişinin məcburi icrası üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. 34.4. Barışıq sazişi məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən müvafiq qaydada təsdiq olunur (bu Qanunun 34.5-ci maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla). 34.5. Barışıq sazişi bu Qanunun 33.3-cü maddəsinə zidd olduqda, onun təsdiq edilməsindən imtina olunur. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında Qusar 1 sayli Mediasiya təşkilatnda fəaliyyət göstərən mediator X4 itiraki ilə bağlanmış, Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 anası Ərizəçi himayəsində saxlanılmasına dair etiraz etməməsi, Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılması üçün 2024-cü il noyabr ayından başlayaraq, hər ay 150 (bir yüz əlli) manat alimenti Ərizəçi bank vasitəsi ilə ödəməyə öhdəsinə götürməsi, Ərizəçi gəlin köçdüyü zaman Qusar şəhəri Yeni massiv ünvanına apardığı cehiz əmlakını 2024-cü ilin dekabır ayının 31-nə qədər öz hesabına aparmağa öhdəsinə götürməsi, Ərizəçi Maraqlı şəxs ilə birgə nikah dövründə alınan daşınar əmlakından imtina etməsi, Maraqlı şəxs Ərizəçi ilə birgə nikah dövründə Qusar şəhəri, Yeni massivdə 4 sot üzərində tikilən iki mərtəbəli evin 1/2 mülkiyyət hüququnun tanınmasına etiraz etməməsinə dair 16 oktyabr 2024-cü il tarixli barışıq sazişi məcburi icrasi üçün təsdiq edilməli, Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişi təsdiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ərizəçi mediasiya sazişinin təsdiqi ilə bağlı ödədiyi 150 manat Ərizəçi xeyrinə Maraqlı şəxs tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və MPM-in 216-220, 227, 355-23 – 355-26, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə
QƏT ETDİ:
Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi və Maraqlı şəxs arasında Qusar 1 sayli Mediasiya təşkilatında fəaliyyət göstərən mediator X4 iştiraki ilə bağlanmış, Maraqlı şəxs xx.xx.2013-cü il təvəllüdlü X1 anası Ərizəçi himayəsində saxlanılmasına dair etiraz etməməsi, Maraqlı şəxs xx.xx.2013cü il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanılması üçün 2024-cü il noyabr ayından başlayaraq, hər ay 150 (bir yüz əlli) manat alimenti Ərizəçi bank vasitəsi ilə ödəməyə öhdəsinə götürməsi, Ərizəçi gəlin köçdüyü zaman Qusar şəhəri Yeni massiv ünvanına apardığı cehiz əmlakını 2024-cü ilin dekabır ayının 31-nə qədər öz hesabına aparmağa öhdəsinə götürməsi, Ərizəçi Maraqlı şəxs ilə birgə nikah dövründə alınan daşınar əmlakından imtina etməsi, Maraqlı şəxs Ərizəçi ilə birgə nikah dövründə Qusar şəhəri, Yeni massivdə 4 sot üzərində tikilən iki mərtəbəli evin 1/2 mülkiyyət hüququnun tanınmasına etiraz etməməsinə dair 16 oktyabr 2024-cü il tarixli barışıq sazişi məcburi icrasi üçün təsdiq olunsun, Mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişi təsdiq olunsun. Ərizəçi mediasiya sazişinin təsdiqi ilə bağlı ödədiyi 150 (yüz əlli) manat məbləğində pul Maraqlı şəxs tutularaq Ərizəçi ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qusar rayon məhkəməsi (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə etməklə) vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti vermək olar. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.
Sədrlik edən Əli Cəlilov