Zaqatala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(033)-119/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zaqatala rayonu İş № 2(033)-119/2023 17.01.2023 ZAQATALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Zaqatala Rayon Məhkəməsinin hakimi Həsənov Tural Həsən oğlunun sədrliyi, X5 katibliyi, Ərizəçi və Maraqlı şəxs rəisi X6 iştirakları ilə Ərizəçi Maraqlı şəxsnə qarşı ölüm faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə Zaqatala Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə aşağıdakıları müəyyən etdi Ərizənin dəlilləri Ərizəçi ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, ərizəsinin qəbul edilərək mahiyyəti üzrə baxılmasını və 25 dekabr 1978-ci il təvəllüdlü qardaşı X3 29 may 2000-ci il tarixdə Bakı şəhərində vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, 25 dekabr 1978-ci il təvəllüdlü X7 iddiaçının doğma qardaşıdır. Qardaşı əvvələr onlarla yaşamış, lakin sonradan cinayət əməli törətdiyindən barəsində azadlıqdan məhrum etmə cəzası seçilərək 12 saylı cəzaçəkmə müəssisəsinə göndərilmişdir. Qardaşı ömrünün son dövrlərində ağciyər vərəmi xəstəliyindən əziyyət çəkmişdir. Nəcməddin Durmuşov xx.xx.2000-ci il tarixdə 12 saylı cəzaçəkmə müəssisəsindən "xxxx" diaqnozu ilə X1 daxil olmuş və xx.xx.2000-ci il tarixdə hər iki ağciyərin infiltrativ vərəmi, ağciyər-ürək çatışmazlığı səbəbindən vəfat etmişdir. Qardaşı qohumların və qonşuların iştirakı ilə Zaqatala rayonu Mosul kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Qanunları bilmədiyinə görə və həmin vaxt ona lazım olmadığına görə qardaşı üçün ölüm haqqında şəhadətnaməni almağa əhəmiyyət verməmişdir. Hazırda qardaşının ölüm haqqında şəhadətnaməsi ona müəyyən sənədləşdirmə işləri aparmaqdan ötrü lazımdır. Bu səbəbdən də həmin şəhadətnaməni almaqdan ötrü Maraqlı şəxsnə müraciət etmişdir. Qeydiyyat şöbəsində ondan qardaşının ölümü haqqında tibbi şəhadətnamə tələb edilmişdir. Artıq uzun müddət keçdiyinə və qardaşının poliklinikada tibbi qeydiyyatı olmadığına görə həmin sənədi ala bilməmişdir. Buna görə də, qeydiyyat şöbəsindən ona imtina məktubu təqdim edilərək, ölüm faktının müəyyən edilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməsi məsləhət görülmüşdür. Ərizəyə qarşı etirazın dəlilləri İddia tələbinə qarşı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Ərizəçi ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, onun dəlillərini müdafiə etdiyini bildirdi və ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Maraqlı şəxs rəisi X9 ərizənin təmin edilməsinə etirazı olmadığını bildirdi. İşin halları Zaqatala rayonu Mosul kənd İnzibati ərazi nümayəndəliyi tərəfindən xx.xx.2022ci il tarixdə verilmiş 470 nömrəli arayışdan görünür ki, Mosul kənd sakini X7 2000-ci il tarixdə vəfat etmiş və Mosul kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixdə verilmiş “Ölüm epikrizi” sənədindən görünür ki, X7 xx.xx.2000-ci il tarixdə 12 saylı cəzaçəkmə müəssisəsindən "xxxx" diaqnozu ilə X1 daxil olmuş və xx.xx.2000-ci il tarixdə hər iki ağciyərin infiltrativ vərəmi, ağciyər-ürək çatışmazlığı səbəbindən vəfat etmişdir. Maraqlı şəxs tərəfindən 17 sentyabr 2022-ci il tarixdə Zaqatala rayon Vəkil bürosunun vəkili X8 ünvanlanmış 05/q-688/15 nömrəli məktubdan görünür ki, 1997- 2003-cü illərə aid akt qeydləri yoxlanılmış, eləcə də, “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktları” avtomatlaşdırılmış qeydiyyat informasiya sisteminə daxil edilmiş bütün vətəndaşlıq vəziyyəti aktları üzrə yoxlama aparılmışdır və X4 məxsus ölüm haqqında akt qeydi aşkar edilməmişdir. Ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsi 158.2-ci maddəsinə əsasən doğum, ölüm, nikahın bağlanması, nikahın pozulması, övladlığa götürmə, atalığın müəyyən edilməsi, adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarında qeydiyyatdan keçirilməlidir. 159.1-ci maddəsində müəyyən edilmişdir ki, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən aparılır. 159.2-ci maddəsinə görə müvafiq icra hakimiyyəti orqanları öz səlahiyyətləri daxilində doğumun, nikahın bağlanmasının, nikahın pozulmasının, övladlığa götürmənin, atalığın müəyyən edilməsinin, adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsinin, ölümün qeydiyyatını aparır, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatını dəyişir, tamamlayır, düzəldir və ləğv edir, itmiş qeydləri bərpa edir, akt kitablarını saxlayır və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələr verirlər. 193-cü maddəsinə əsasən ölümün qeydə alınması ölmüş şəxsin yaşamış olduğu yerdə və ya ölümün baş verdiyi yerdə aparılır. Ölüm faktının müəyyən edilməsi haqqında və ya vətəndaşın ölmüş elan edilməsi haqqında məhkəmənin qətnaməsi üzrə ölümün qeydə alınması qətnamə çıxarmış məhkəmənin olduğu yerdə aparılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi 14.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.4-cü maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 305.1.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xüsusi icraat qaydasında hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlərə baxır. 307.2.8-ci maddəsinə görə məhkəmə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının imtina etdiyi hallarda, şəxsin müəyyən vaxtda, müəyyən şəraitdə vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımı sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. 310.1-ci maddəsinə əsasən ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir. 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı qaydaları 8.5-ci bəndində göstərilmişdir ki, ölüm faktı tibb müəssisəsinin müvafiq sənədi ilə (ölüm haqqında həkim arayışı, ölüm haqqında feldşer arayışı ilə) təsdiq edilməlidir. Ölüm faktını təsdiq edən sənəd ölüm haqqında akt qeydlərinin ikinci nüsxəsinə əlavə olunmalı və onun üzərində qeydlərin nömrəsi, ölümün qeydiyyat tarixi yazılmalıdır. Ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilən, biri-digərini tamamlayan mümkün və mötəbər sübutlara hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, mülki iş materiallarından aydın oldu ki, Ərizəçi qardaşı-25 dekabr 1978-ci il təvəllüdlü Zaqatala rayonu Mosul kəndində doğulmuş X7 29 may 2000-ci il tarixdə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Bu fakt ərizəyə əlavə edilmiş X2 tərəfindən verilən “Ölüm epikrizi” sənədi, arayışlar və fotoşəkillərlə də öz təsdiqini tapır. Göründüyü kimi, X3 ölümü haqqında həkim şəhadətnaməsi yoxdur. Ərizəçi həmin şəhadətnaməni başqa qaydada əldə edə bilmir. Həmçinin ərizədə şəxsin vəfat etməsi faktının nə məqsəd üçün lazım olduğu, ərizəçinin həmin sənədi ala bilməməsini təsdiq edən sübutlar göstərilmişdir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, ərizə təmin edilərək, Ərizəçi qardaşı-X3 29 may 2000-ci il tarixdə Bakı şəhərində vəfat etməsi faktı müəyyən edilməlidir. Ərizəçi dövlətə ödədiyi 100 manat rüsumu tələb etmədiyindən dövlət rüsumu onun özünə aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessaul Məcəlləsinin 216-217, 219-220, 227, 233, 307.1, 307.2.8, 308 və 311-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, Qət etdi Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi qardaşı-25 dekabr 1978-ci il təvəllüdlü Zaqatala rayonu Mosul kəndində doğulmuş X3 29 may 2000-ci il tarixdə Bakı şəhərində vəfat etməsi faktı müəyyən edilsin. Ərizəçi dövlət büdcəsinə ödədiyi 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu onun özünə aid edilsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Zaqatala Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmənin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Tural Həsənov.