Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-4137/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-4137/2025 05.08.2025 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Kazımov Elçin Məmməd oğlunun sədrliyi, Bəhramlı Ümid Fəxri oğlunun katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi hüquqi əhəmiyyətli faktın müəyyən edilməsinə dair (maraqlı şəxs: Maraqlı şəxs) ərizəsi üzrə mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə, MÜƏYYƏN ETDİ : Ərizəçi ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.1971-ci il təvəllüdlü əri X12 ölməsi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, ərizəçinin əri X9 xx.xx.2025-ci il tarixdə vəfat etmişdir. Bu barədə Təcili və X11 Yardım Stansiyası tərəfindən xx.xx.2025 tarixli arayış təqdim olunmuşdur. Həmin arayışdan aydın olur ki, X9 xx.xx.2025-ci il tarixində saat 16:55 radələrində meyit olaraq qeydə alınmışdır. Sonradan ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə alınması məqsədi ilə “TƏBİB” PHŞ Abşeron Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına müraciət edilmiş, lakin oradan xx.xx.2025-ci il tarixli 18-1-20/2-D-19xx-xx-1775/2025 nömrəli imtina məktubu verilmişdir. Məktubda qeyd edilmişdir ki, ölümü qəfləti və səbəbi məlum olmadığından xəstəxana tərəfindən “ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə”nin verilməsi mümkün olmamışdır. Həmçinin Abşeron Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli 3-16-5/8-15-1363/2025 nömrəli cavab məktubunda bildirilmişdir ki, ölümü təsdiq edən tibbi şəhadətnamə olmadığından ölümün qeydə alınması mümkün deyildir. Mövcud sənədlərlə “ölüm haqqında şəhadətnamə”nin verilməsi üçün Sumqayıt şəhər 2 saylı Asan Xidmət Mərkəzində qeydiyyat şöbəsinə müraciət edilsə də, “ölüm qeydiyyatı ölüm faktını təsdiq edən tibbi şəhadətnamə və ya vətəndaşın ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qətnaməsi əsasında qeydə alına bilər” kimi məlumat verilmişdir. Göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Məhkəmə iclasında Ərizəçi ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxs məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, həmin qurumun nümayəndəsi məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. MPM-nin 185-ci maddəsinə əsasən məhkəmə mülki işə maraqlı şəxsin nümayənəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən X2 ifadə verərək bildirdi ki, ərizəçinin qonşusudur, bir-birilərinin evinə gediş-gəlişləri vardır. X9 bu ilin may ayında ölmüş, Novxanı qəbristanlığında dəfn edilmişdir. Dəfn mərasimində şəxsən iştirak etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilən X3 ifadə verərək bildirdi ki, ərizəçinin qonşusu, həm də uzaq qohumudur. X9 xx.xx.2025-ci il tarixdə ölmüş, Novxanı qəbristanlığında dəfn edilmişdir. Məhkəmə ərizəçini dinləyib, iş materiallarını tədqiq edərək belə hesab edir ki, ərizə əsaslıdır və aşağıdakılara əsasən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunan: Abşeron rayon VVAQ Şəbəsi tərəfindən verilmiş 342531 saylı nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X9 ilə Ərizəçi arasında xx.xx.1992-ci il tarixdə nikah bağlanmışdır. - Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Abşeron rayon qeydiyyat şöbəsi tərfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-16-5/8-15-1363/2025 saylı məktubdan görünür ki, X6 ölümünü təsdiq edən ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə təqdim edilmədiyindən ölüm faktının müəyyən edilməsi üçün məhkəməyə müraciət edilməsi tövsiyyə edilmişdir. - TƏBİB PHŞ Abşeron rayon Mərkəzi Xəstəxanası PHŞ-nin xx.xx.2025-ci il tarixli məktubundan görünür ki, X6 ölüm səbəbi müəyyən edilmədiyindən ölüm haqqında tibbi şəhadətnamənin verilməi mümkün deyildir. - Bakı şəhər Təcili və X5 Stansiyasının verdiyi ölüm haqqında xəbərdarlıq vərəqəsindən görünür ki, xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 16:55-də Abşeron rayonu, Quşçuluq massivi, Xırdalan şəhəri, X13 küçəsində yerləşən evdə X7 həkimə qədər ölüm, kişi cinsili meyit diaqnozu təyin etmişdir. - Azərbaycan Respublikası Abşeron rayonu Novxanı Bələdiyyəsi tərəfindən verilmiş 93 saylı xx.xx.2025-ci arayışdan görünür ki, X1 qəbirstanlıqda xx.xx.2025-ci ildə dəfn edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olundu ki, ərizəçinin əri X9 xx.xx.2025-ci il tarixdə saat 16:55-də Xırdalan şəhəri, X.Z.Ulutürk küçəsində, ev şəraitində ölmüş, Novxanı qəbirstanlıqda xx.xx.2025-ci il tarixdə dəfn edilmişdir. Onun ölümü ilə əlaqədar ölüm haqqında şəhadətnamə verilməmişdir. Ərizəçinin hüquqi əhəmiyyətli olan faktı təsdiq edən sənəd alması qeyri-mümkündür. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunanlara əsasən məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 193-cü maddəsinə əsasən ölümün qeydə alınması ölmüş şəxsin yaşamış olduğu və ya ölümün baş verdiyi yerdə aparılır. Ölüm faktının müəyyən edilməsi haqqında və ya vətəndaşın ölmüş elan edilməsi haqqında məhkəmənin qətnaməsi üzrə ölümün qeydə alınması qətnamə çıxarmış məhkəmənin olduğu yerdə aparılır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2003-cü il 31 oktyabr tarixli, 45 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı Qaydasının” 8-ci maddəsinin 5-ci bəndinə əsasən ölüm haqqında həkim şahədətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.2.3-cü maddəsinə əsasən doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilməsi hüquqi əhəmiyyəti olan faktları məhkəmə müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 307.2.11-ci maddəsinə əsasən qanunvericilikdə müəyyən edilməsinin başqa qaydası nəzərdə tutulmamışsa, hüquqi əhəmiyyəti olan digər faktları məhkəmə müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyətli olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Həmin Məcəllənin 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Məhkəmə iclasında ərizəçi tələbinin əsasları olan faktiki halları məhkəməyə təqdim edilmiş sənədlərlə sübuta yetirmişdir. Məhkəmə həmin sübutları qanunla müəyyən edilmiş sübutetmə vasitəsi ilə əldə etməsi kimi qiymətləndirir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 307-ci, 216-220-ci, 311 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.1971-ci il təvəllüdlü X6 xx.xx.2025-ci il tarixdə Abşeron rayonunda ölməsi faktı müəyyən edilsin. Qətnamə ölüm haqqında şəhadətnamə verilməsi üçün əsasdır. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elçin Kazımov