Ucar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(063)-471/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ucar rayonu İş № 2(063)-471/2024 30.04.2024 UCAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Bədəlov Xəyal Natiq oğlunun sədrliyi, X4 oğlunun katibliyi Ərizəçi iştirakı ilə Ərizəçi "ölüm faktının müəyyən edilməsi" barədə ərizəsi üzrə mülki işə Ucar şəhərində, məhkəmənin binasında, xüsusi icraat qaydasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: Ərizəçi "ölüm faktının müəyyən edilməsi" barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 12 dekabr 1993-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində doğulmuş X1 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində ölməsi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə ərizəçi tərəfindən ona əlavə olunmuş sənədlərlə onunla əsaslandırılmışdır ki, o, mərhum əri X2 ilə 22 avqust 1983-cü il tarixdə rəsmi nikaha daxil olaraq evlənmiş, bu nikahdan beş övladları doğulmuşdur. Birgə nikahdan doğulmuş övladlarından dördü ən çoxu altı ay yaşadıqdan sonra vəfat etmişlər. Həmçinin, 12 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü qızı Ülkər Əliyeva da 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində vəfat etmiş və kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir. Digər vəfat etmiş övladlarının ölüm haqqında şəhadətnaməsi alınsa da, qızı Ülkərin ölüm haqqında şəhadətnaməsi alınmamışdır. Bundan əlavə əri X2 da 09 avqust 2023-cü il tarixdə vəfat etmişdir. Mərhum ərinin ölümündən sonra sonuncuya məxsus əmlakı və “VAZ 21074” markalı, ** BX *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili adına keçirmək istəsə də, qızının ölüm haqqında şəhadətnaməsi olmadığından avtomobili adına rəsmiləşdirə bilməmişdir. Bunun üçün ona qızının ölüm haqqında şəhadətnaməsi lazımdır. Bununla bağlı qeydiyyat şöbəsinə müraciət etsə də, ölümlə bağlı tibb müəssisəsinin sənədi olmadığı üçün ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi mümkün olmamış və bununla bağlı məhkəməyə müraciət etməyi tövsiyə olunmuşdur. Bu səbəbdən də, məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Ona görə də, ərizənin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən, müdafiə etdiyi ərizəsinə əlavə izahatı və dəqiqləşdirməsi olmayan Ərizəçi ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Maraqlı şəxsnə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, qeydiyyat şöbəsi nümayəndəsinin məhkəmə iclasında iştirakını təmin etməmiş və səbəbini bildirməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.6-cı maddəsinə əsasən işə maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saydı. Məhkəmə ərizəçinin izahatını, şahidlərin ifadələrini dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, Şahid1 ifadəsində göstərdi ki, Ərizəçi qardaşının arvadıdır. Qardaşı ilə Yasəmənin birgə nikahlarından bir neçə uşaqları doğulsa da, bir müddət sonra vəfat etmişlər. Ülkər isə 12 dekabr 1993-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində doğulmuş, bildiyinə görə 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində qarınağrısından vəfat etmişdir. Uşağın yas mərasimində qohum olaraq iştirak etmişdir. Ülkər Ucar rayonu, Müsüslü kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. El adətinə əsasən qadınlar dəfn mərasimində iştirak etmədikləri üçün o, dəfn mərasimində olmamışdır. Məhkəmə iclasında Şahid2 ifadəsində göstərdi ki, o, Ərizəçi onun doğma qızıdır. Yasəmənin bir neçə uşaqları doğulsa da, bir müddət sonra vəfat etmişlər. Ülkər isə 12 dekabr 1993-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində doğulmuş, bildiyinə görə 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində qarınağrısından vəfat etmişdir. Uşaq vəfat edərkən yanında olmuş, eləcə də, uşağın yas mərasimində yaxın qohum olaraq iştirak etmişdir. Ülkər Ucar rayonu, Müsüslü kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. El adətinə əsasən qadınlar dəfn mərasimində iştirak etmədikləri üçün o, dəfn mərasimində olmamışdır. Məhkəmə iclasında Şahid3 ifadəsində göstərdi ki, Ərizəçi qardaşının arvadıdır. Yasəmənin bir neçə uşaqları doğulsa da, bir müddət sonra vəfat etmişlər. Ülkər isə 12 dekabr 1993-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində doğulmuş, bildiyinə görə 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində qarınağrısından vəfat etmişdir. Uşağın yas mərasimində qohum olaraq iştirak etmişdir. Ülkər Ucar rayonu, Müsüslü kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. El adətinə əsasən qadınlar dəfn mərasimində iştirak etmədikləri üçün o, dəfn mərasimində olmamışdır İşdə olan Müsüslü kənd soveti tərəfindən 22 avqust 1983-cü il tarixdə verilmiş İİİ-ЖГ seriyalı, 329107 nömrəli nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X2 ilə Ərizəçi həmin tarixdə, 29 saylı akt qeydi ilə nikahlarını bağlamış və nikah bağlandıqdan sonra ər və arvad öz soyadlarında qalmışlar. İşdə olan Maraqlı şəxs tərəfindən 07 mart 2024-cü il tarixdə verilmiş 395 nömrəli arayışdan görünür ki, atası X2, anası Ərizəçi olan X3 12 dekabr 1993-cü il tarixdə Ucar rayonu, Müsüslü kəndində doğulmuş və bu barədə doğum haqqında akt akt qeydləri kitabında 19 yanvar 1994-cü il tarixdə 05 nömrəli qeyd edilmişdir. İşdə olan Maraqlı şəxs tərəfindən 21 avqust 2023-cü il tarixdə verilmiş AZ-İİ seriyalı, 335379 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, X2 09 avqust 2023-cü il tarixdə Ucar rayonunun Müsüslü kəndində ölmüş, habelə bu barədə ölüm haqqında akt qeydləri kitabında 21 avqust 2023-cü il tarixdə 310 nömrəli qeyd edilmişdir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Ucar rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Müsüslü kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən 01 mart 2024-cü il tarixdə verilmiş 5-80-22/2-200/2024 nömrəli arayışdan görünür ki, 12 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü X3 06 fevral 1994-cü il tarixdə vəfat etmiş və həmin gün Müsüslü kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. İşdə olan Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Maraqlı şəxs tərəfindən 07 mart 2024-cü il tarixdə verilmiş 3-16-5/8-xx-xx/2024 nömrəli məktubdan görünür ki, X1 ölüm haqqında tibb müəssisəsinin sənədi olmadığına görə ölüm faktının müəyyən edilməsi üçün Ərizəçi məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyə edilir. İşdə olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Elektron Məhkəmə Sistemində olan Ərizəçi şəxsi məlumatlarından görünür ki, Ərizəçi “Ucar Rayon Mərkəzi Xəstəxanası” PHŞ-də peşəkar tibb bacısı kimi işləməklə, aylıq 458 manat əmək haqqı, həmçinin də, yaşa görə 317,12 manat təqaüd alır. İşdə olan 07 mart 2024-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, ərizəçi məhkəməyə müraciət edərkən 100 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəməyə müraciət etmək hüququndan imtina edilməsi etibarsızdır. Həmin Məcəllənin 217.2-ci maddəsinə əsasən, qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 305.1.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlərə xüsusi icraat qaydasında baxır. Həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 307.2.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. Həmin Məcəllənin 308-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Həmin Məcəllənin 311-ci maddəsinə əsasən, məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsinə əsasən doğum, ölüm, nikahın bağlanması, nikahın pozulması, övladlığa götürmə, atalığın müəyyən edilməsi, adın, ata adının və soyadın dəyişdirilməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarında qeydiyyatdan keçirilməlidir. Bu Məcəllənin 159-cu maddəsinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı, o cümlədən doğumun, atalığın müəyyən edilməsinin və ölümün elektron qaydada qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən aparılır. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) fəaliyyət istiqamətinə uyğun olaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanının informasiya sistemi vasitəsilə doğumun, nikahın bağlanmasının, nikahın pozulmasının, övladlığa götürmənin, atalığın müəyyən edilməsinin, adın, ata adının və soyadının dəyişdirilməsinin, ölümün qeydiyyatını aparır, vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydlərində dəyişiklik edir və ləğv edir, itmiş qeydləri bərpa edir, akt kitablarını saxlayır və vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələr və ya arayışlar verirlər. Məhkəmə işin faktiki hallarından, ərizəçinin izahatından, şahidlərin ifadələrindən və təqdim edilmiş sübutlardan belə qənaətə gəlir ki, 12 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü X1 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonunun Müsüslü kəndində vəfat etməsi təqdim olunmuş sənədlərlə tam təsdiq olunur, həmin faktın müəyyən edilməsinin qanunvericilikdə başqa qaydası nəzərdə tutulmamışdır. Odur ki, ərizəçi qeyd olunan faktı təsdiq edən lazımi sənədi başqa qaydada ala bilməz. Məhkəmə hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, 12 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü X1 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonunun Müsüslü kəndində ölməsi barədə hüquqi əhəmiyyəti olan fakt müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Eyni zamanda, məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş 100 (bir yüz) manat məbləğində dövlət rüsumu Ərizəçi aid edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 307.2.3, 311, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: Ərizəçi ərizəsi təmin olunsun. 12 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü X1 06 fevral 1994-cü il tarixdə Ucar rayonunun Müsüslü kəndində ölməsi barədə hüquqi əhəmiyyəti olan fakt müəyyən edilsin. Ödənilmiş 100 (bir yüz) manat məbləğində dövlət rüsumu Ərizəçi aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ucar Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə elektron qaydada apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən : Xəyal Bədəlov