Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(067)-2294/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xaçmaz şəhəri İş № 2(067)-2294/2024 24.10.2024 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qasımova Vüsalə Yadigar qızının sədrliyi Məhkəmə iclas katibi Hüseynova Məhbubə Təbriz qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi şəxsin ölüm faktının müəyyən edilməsinə dair ərizəsi üzrə mülki işə (Maraqlı şəxs) məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: Ərizəçi məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək, xx.xx.1958-ci ildə anadan olmuş X1nın 09 fevral 2015-ci il tarixdə Xaçmaz rayonu, Çinartala kəndində vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, onun X1 09 fevral 2015-ci il tarixdə yaşadığı Xaçmaz rayonu, Çinartala kəndində vəfat etmişdir. O, vəfat etdikdən sonra doğulduğu Xaçmaz rayonu, Çinartala kəndində dəfn edilmişdir. Lakin onun səhlənkarlığı və qanunu bilmədiyindən vaxtında X1 üçün ölümü barədə həkim arayışı almamışdır. X1 09 fevral 2015-ci il tarixdə vəfat etməsinə baxmayaraq tibbi şəhadətnamə alınmadığından anasının ölümü Maraqlı şəxsndə qeydə alınmamışdır. Hazırda zərurət yarandığından ondan 09 fevral 2015-ci il tarixdə vəfat etmiş X1nın ölüm şəhadətnaməsi tələb olundu. Bununla bağlı o, Maraqlı şəxsnə müraciət etməli olub. Müraciəti əsasında Qeydiyyat Şöbəsində sənədlərini nəzərdən keçirilərkən müəyyən edildi ki, o, qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində tibbi şəhadaətnamə alaraq Qeydiyyat Şöbəsinə təqdim etmədiyindən anasının ölümü qeydə alınmamışdır. Bu səbəbdən ona anasının ölüm şəhadətnaməsinin verilməsindən imtina olundu. Bundan sonra o, Xaçmaz rayon Mərkəzi Xəstəxanasına müraciət edərək anasının ölüm barədə tibbi şəhadətnaməsini almaq istəyib. Lakin bununla əlaqədar vaxtında sənədləşmə işinin aparmadığıma görə ona anasının ölümü barədə tibbi şəhadətnamənin verilməsindən imtina olundu. Ona məhkəməyə müraciət etməyi tövsüyyə edildi. X1 15 fevral 2015-ci il tarixdə vəfat etmiş və yaşadığı Xaçmaz rayonunun Çinartala kəndi İƏD-nin Çinartala kənd qəbiristanlığında kənd camaatının iştirakı ilə dəfn edilmişdir, (aktın surətini ərizəyə əlavə edir). Yuxarıda göstərilən səbəblərdən X1nın 15 fevral 2015-ci il tarixdə vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsi ilə əlaqədar məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Məhkəmə iclasında Ərizəçi ərizə ilə eyni məzmunlu izahat verərək, onun təmin edilməsini xahiş etmiş və əlavə olaraq bildirmişdir ki, X1 09 fevral 2015-ci ildə vəfat edib. Çarxı kəndində dəfn olunub. Lakin ölüm kağızı alınmayıb. Hazırda şəhadətnamə lazım olub deyə müracət etmişdir. İşlə bağlı şahidlər də var. Həmin şahidlər yas mərasimində iştirak ediblər. Xahişi odur ki, ərizəsi təmin edilsin. Maraqlı şəxs məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəməyə gəlməməsinin səbəbi barəsində məlumat verməmişdir. Məhkəmə nümayəndənin gəlməməsinin səbəbini üzürsüz sayaraq Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185-ci maddəsini rəhbər tutaraq işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saymışdır. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X9 ifadəsində göstərmişdir ki, ərizəçini tanıyır, qohumluğu və ədavəti yoxdur. İskəndəri tanıyır. Çinartala kəndində qonşudurlar. Ərizəçi həmin kənddə ailəsi ilə yaşayır. Valideynləri rəhmətə gedib. Atası Əli kişi, anası isə Nazxanım idi. Nazxanım səhv etmirsə, 2015-ci ildə vəfat edib. Anasından sonra rəhmətə getdiyi yadındadır. İnsult keçirdiyi üçün vəfat edib. Çinartala kəndində dəfn olunub. Dəfndə də iştirak etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X4 ifadəsində göstərmişdir ki, ərizəçini tanıyır, qohumluğu və ədavətləri yoxdur. O, Xaçmaz rayonu, Çinartala kəndində yaşayır. İskəndəri tanıyır. Çinartala kəndində qonşudurlar. Ərizəçi evdə yoldaşı, uşaqları ilə yaşayır. Valideynləri də əvvəl orada yaşayırdı. Valideynləri dünyalarını dəyişib. Atası Əli kişi, anası isə Nazxanım idi. Nazxanım xəstə idi. 2015-ci il tarixində vəfat edib. Çinartala kəndində dəfn olunub. Dəfndə də iştirak etmişdir. Məhkəmə, ərizəçinin izahatını, şahidlərin ifadələrini dinləyərək, iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, ərizə təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: - şəxsiyyət vəsiqəsindən görünür ki, X3 xx.xx.1958-ci ildə Qusar rayonu Qarat-oba kəndində anadan olmuşdur. - «Xaçmaz rayon Mərkəzi Xəstəxanası» X10 xx.xx.2024-cü il tarixli məktubundan müəyyən olunur ki, 1958-ci il təvəllüdlü X2 xx.xx.2015-ci ildə vəfat etməsi barədə ölüm haqqında tibbi şəhadətnamənin verilməsi haqqında heç bir məlumat yoxdur. - Maraqlı şəxs ərizəçiyə ünvanladığı məktubundan görünür ki, X3 barəsində Maraqlı şəxsndə ölümü qeydə alınıb-alınmaması yoxlanılmışdır. Həmin şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası ümumrespublika elektron məlumatıynan yoxlama aparılmışdır, ölüm akt qeydi aşkar olunmamışdır. - Doğum haqqında şəhadətnaməsinin surətindən müəyyən olunur ki, Ərizəçi xx.xx.1985ci il tarixdə anadan olmuş, ata qrafasında X7, ana qrafasında isə X3 qeyd olunmuşdur. - Aktdan müəyyən olunur ki, X3 xx.xx.2015-ci il tarixində Xaçmaz rayon Çinartala kəndində vəfat etmişdir və Xaçmaz rayon Çinartala kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. - Fotoşəkildən müəyyən olunur ki, X3 adlı şəxsə qəbir daşı qoyulmuşdur. - Xaçmaz rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının Çinartala kənd İƏD nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli Arayışdan görünür ki, mərhum X2 baş daşı həqiqətən Çinartala kənd qəbiristanlığındadır. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olundu ki, ərizəçinin anası 1958ci il təvəllüdlü X3 xx.xx.2015-ci il tarixdə Xaçmaz rayon Çinartala kəndində vəfat etmişdir və Xaçmaz rayon Çinartala kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir. Ölüm haqqında şəhadətnamənin alınması mərhumun oğlu olan ərizəçi üçün bir sıra hüquq münasibətlərinin həll edilməsi üçün lazımdır. Ərizəçinin hüquqi əhəmiyyətli olan faktı təsdiq edən sənəd alması qeyri-mümkündür. Məhkəmə ərizə ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin: - 193-cü maddəsinə əsasən ölümün qeydə alınması ölmüş şəxsin yaşamış olduğu və ya ölümün baş verdiyi yerdə aparılır. Ölüm faktının müəyyən edilməsi haqqında və ya vətəndaşın ölmüş elan edilməsi haqqında məhkəmənin qətnaməsi üzrə ölümün qeydə alınması qətnamə çıxarmış məhkəmənin olduğu yerdə aparılır. - 194-cü maddəsinə əsasən, ölümün qeydə alınması ölmüş şəxsin qohumlarının, onun qonşularının, mənzil-istismar təşkilatları işçilərinin məlumatı üzrə, habelə ölümün baş vermiş olduğu təşkilatın müdiriyyətinin və başqa şəxslərin məlumatı üzrə aparılır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin: - 307.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. - 307.2.3-cü maddəsinə görə məhkəmə ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. - 307.2.8-ci maddəsinə əsasən məhkəmə müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının imtina etdiyi hallarda, şəxsin müəyyən vaxtda, müəyyən şəraitdə vəfat etməsi faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. - 308-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. - 309-cu maddəsinə əsasən, hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir. - 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2003-cü il 31 oktyabr tarixli, 45 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı Qaydasının” 8-ci maddəsinin 5-ci bəndinə əsasən ölüm haqqında həkim şəhadətnaməsi olmadıqda, ölüm faktı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 162.1-ci maddəsinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktları qeydinin bərpası bu cür qeydlərin həqiqətən olduğunu təsdiq edən sənədlər əsasında, ərizə verənlərin yaşadıqları ərazidə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən icra edilir. Həmin Məcəllənin 162.2-ci maddəsinə əsasən itmiş yazının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydası ilə müəyyən edilir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək, sadalanan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq və həmin maddələrin tələblərini işin faktiki hallarına tətbiq edərək belə nəticəyə gəlir ki, məhkəmə iclasında ərizəçinin tələbinin əsasları olan faktiki hallar məhkəməyə təqdim edilmiş sənədlərlə, həmçinin şahid ifadələri ilə sübuta yetirilmişdir. Ona görə də ərizə əsaslı olduğundan təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəddəsinin 216-220, 307-311 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.1958-ci il tarixdə Qusar rayonu Qarat-oba kəndində anadan olmuş X3 09 fevral 2015-ci il tarixdə Xaçmaz rayonun Çinartala kəndində ölməsi faktı müəyyən edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən Xaçmaz Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Vüsalə Qasımova