Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2-1(102)-1855/2025 17.10.2025 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının İddiaçılar İddiaçı65 və digərləri cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri; iddianın uğurluluğu Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyası Hakimlər Bədəlov Kəmaləddin Nurəddin oğlu (məruzəçi), Vəliyeva Elşanə Rafiq qızı və Vəliyev Sərvər Yaqub oğlundan ibarət tərkibdə, Birgə iddiaçılar İddiaçı65, İddiaçı76, İddiaçı8 və qeyrilərinin cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına qarşı “qərarının ləğv edilməsi və əmək pe nsiyasının yenidən hesablaması” tələbinə dair iş üzrə ərizəçilər İddiaçı2, İddiaçı35, İddiaçı6, İddiaçı11, İddiaçı51, İddiaçı52, İddiaçı55, İddiaçı19, İddiaçı10, İddiaçı38, İddiaçı3, İddiaçı12, İddiaçı65, İddiaçı73, İddiaçı42, İddiaçı57, İddiaçı39, İddiaçı21, İddiaçı30, İddiaçı46, İddiaçı28, İddiaçı59, İddiaçı56, İddiaçı47, İddiaçı66, İddiaçı17, İddiaçı33, X3, İddiaçı64, İddiaçı67, İddiaçı68, İddiaçı50, İddiaçı51, İddiaçı54, İddiaçı60, İddiaçı61, İddiaçı62, İddiaçı43, İddiaçı45, İddiaçı48, İddiaçı44, İddiaçı13, İddiaçı7, İddiaçı70, İddiaçı9, İddiaçı29, İddiaçı26, İddiaçı25, İddiaçı14, İddiaçı34, İddiaçı20, İddiaçı40, İddiaçı72, İddiaçı74, İddiaçı76, İddiaçı75, İddiaçı69, İddiaçı5, İddiaçı4, İddiaçı31, İddiaçı63, İddiaçı27, X5, İddiaçı16, İddiaçı32, İddiaçı15, İddiaçı22, İddiaçı8, İddiaçı58, İddiaçı37, İddiaçı49, İddiaçı36 Valeryeviç, İddiaçı53 tərəfindən verilmiş müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri barədə ərizəyə dair iş üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının 07 mart 2025-ci il tarixli, 2-1(103)1690/2025 nömrəli qərardadından cavabdeh tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə yazılı məhkəmə icraatı qaydasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İŞ ÜZRƏ QƏBUL EDİLMİŞ MƏHKƏMƏ AKTLARİ a) birinci instansiya məhkəməsində icraat
1. İddiaçı65 və digərləri iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında qərar(lar)ın ləğv edilməsi, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 37.3.1-ci maddəsinin müddəaları tətbiq edilərkən gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayının pensiyanın yen idən hesablanma yaşı ilə həmin Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılmadan pensiyanın yenidən hesablanması tələbini irəli sürmüşlər.
2. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçılar mülki aviasiyadan pensiyaya çıxıblar və güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası alırlar və pensiyaya çıxdıqdan sonra eyni peşə üzrə əmək fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Hər növbəti altı ildən bir pensiyaları yenidən hesablanır. Sonuncu aparılmış yenidən hesablanma üzərindən bir neçə ay keçdikdən sonra 2024-cü ilin iyun-avqust aylarında pensiya ödənişi həyata keçirilmədi və cavabdeh qurum tərəfindən həmin aylarda “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 37.3.1-ci maddəsi əsasında yenidən hesablanmış pensiyanın məbləği azaldıldı. Buna əsas kimi cavabde h qurum “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə xx.xx.2022-ci il tarixli 530 nömrəli Qanunun 2.2-ci maddəsini rəhbər tutub. Halbuki, cavabdeh qurum tərəfindən həmin Qanun səhv tətbiq edilir və pensiyaya çıxdıqdan sonra qazandıqları kapitalının 72 aya bölünməsindən imtina edilir. İşləyən pensiyaçı olduqları üçün sonuncu altı il əmək fəaliyyəti nəticəsində qazandıqları sığorta kapitalı əsasında pensiyanın yenidən hesablanması üçün cavabdehə müraciət etmişlər, pensiyanın yenidən hesablanması aparılmışdır və sığorta kapitalı 72 aya bölünməklə alınmış artım məbləği pensiyanın üzərinə əlavə edilmişdir. Daha sonra bir neçə ay keçdikdən sonra cavabdeh öz təşəbbüsü ilə yenidən hesablanmış məbləğə baxmış, keçirilmiş inzibati icraat təzələnmişdir. Nəticədə, pensiyanın məbləği a zaldılmışdır, bununla bağlı inzibati akt qəbul edilməsi haqqında onlara formal olaraq məktub göndərilmiş, onların münasibəti öyrənilmədən sonuncu altı il əmək fəaliyyəti nəticəsində qazandıqları sığorta kapitalı əsasında pensiyalarına daha az məbləğdə artım hesablanmışdır, çünki sığorta kapitalı 72 aydan daha böyük rəqəmə bölünmüşdür.
3. İddiaçı71 iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh tərəfindən aparılmış yenidən hesablanmanın ləğv edilməsini, barəsində “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 37.3.1-ci maddəsinin müddəaları tətbiq edilərkən gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayının pensiyanın yenidən hesablanma yaşı ilə “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındak ı ayların sayı qədər artırılmadan pensiyanın yenidən hesablanması öhdəliyinin cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına həvalə olunmasını xahiş etmişdir.
4. İddiaçı1 iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinatı üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən İddiaçı1 fərdi hesabının sığorta hissəsində toplanmış pensiya kapitalının 128 aya bölünməsi yolu ilə pensiya hesablanmasının qanunsuz hesab edilərək, həmin hərəkətlərin dayandırılmasına və İddiaçı1 fərdi hesabının sığorta hissəsində toplanmış pensiya kapitalının xx.xx.2023-cü il tarixindən 72 aya bölünməsi yolu ilə yenidən hesablanması vəzifəsinin Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinatı üzrə Mərkəzi Filialının üzərinə qoyulmasını xah iş etmişdir.
5. İddiaçı1 tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2024-cü il tarixli “İnzibati icraatın təzələnməsi və mülahizənin öyrənilməsi” haqqında məktubla cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinatı üzrə Mərkəzi Filialı (bundan sonra – Filial) tərəfindən onun pensiyasının azaldılacağı barədə məlumat verilmişdir. Buna səbəb kimi isə xx.xx.2023-cü il tarixində pensiyanın yenidən hesablanması zamanı həmin Filial tərəfindən səhvə yol verilməsi göstərilmişdir. O, 40 ildən artıqdır ki, mülki aviasiya sahəsində bort-mühəndis kimi fəaliyyət göstərir. 2006-cı ildən etibarən ona güzəştli şərtlərlə pensiya təyin edilmişdir və hər 6 ildən bir pensiyanın yenidən hesablanması həyata keçirilir. xx.xx.2024-cü il tarixindən etibarən Filial tərəfindən pensiyanın məbləği 7218,4 manata qədər azaldılmış, bu barədə müvafiq akt tərtib edilmişdir. Filial tərəfindən əsas kimi “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 45-ci maddəsinin qüvvədən düşmüş 2-ci cümləsi göstərilmişdir. Həmin cümlədə qeyd edilir: Bu Qanunun 9-cu maddəsinə əsasən yaşa görə əmək pensiyası təyin olunan şəxslərin əmək pensiyasının sığorta və yığım hissələrinin hesablanmasında gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayı güzəştli şərtlə pensiyaya çıxma yaşı ilə bu Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılır. Qeyd edilən norma 10 mart 2017-ci il tarixli 543VQD nömrəli Qanunla “Əmək pensiyaları haqqında” Qanuna daxil edilmişdir. Qeyd edildiyi kimi, ona pensiya 2006-cı ildə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 149-cu maddəsinin Vİİ bəndinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqi vəziyyətini yaxşılaşdıran, hüquq məsuliyyətini aradan qaldıran və ya yüngülləşdirən normativ hüquqi aktların qüvvəsi geriyə şamil edilir. Başqa normativ hüquqi aktların qüvvəsi geriyə şamil edilmir. 2017-ci ildən qüvvəyə minmiş və hazırda da heç qüvvədə olmayan normanın tətbiqi birbaşa olaraq Konstitusiyanın və onun hüquqlarının pozuntusudur. Digər tərəfdən, xx.xx.2024-cü ildə təqdim edilmiş akta əsasən pensiya bu düsturla hesablanıb: (168401,92:128 ay). Həmin düsturda ayların sayı isə: 65 il (pensiya çıxmaq üçün yaş həddi) – 60 il 4 ay (2023-cü ildə iddiaçının yaşı) = 56 ay + 72 ay=128 ay. Göründüyü kimi, məktubda istinad edilən normanı tətbiq etməmişdir. Çünki qüvvədən düşmüş 45-ci maddənin 2-ci cümləsinə əsasən pensiyaya çıxma yaşı i lə Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılır. Hesablama 45-ci maddənin 3-cü cümləsinə əsasən aparılmışdır. Həmin cümləyə əsasən, Bu Qanunun 20-ci maddəsinə əsasən qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavə almaq hüququ olan şəxsin yaşa görə əmək pensiyasının bu Qanunun 37.3.1-ci maddəsinə uyğun olaraq yenidən hesablanması zamanı sığorta və yığım hissələrinin hesablanmasında gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayı həmin şəxsin pensiyasının yenidən hesablanması tarixinə yaşı ilə bu Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı (bu yaşa çatdığı hallar istisna olmaqla) arasındakı ayların sayı qədər artırılır. Qeyd edilən cümlə isə yalnız və yalnız Qanunun 20-ci maddəsinə əsasən qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavə al maq hüququ olan şəxslərə şamil edilir. Həmin Qanunun 20-ci maddəsi isə mülki aviasiya işçilərinə tətbiq edilmir. Göründüyü kimi, Filial artıq qüvvədə olmayan qanunu tətbiq edə bilmir. Digər tərəfdən isə, mülki aviasiya işçilərinə tətbiq edilməyən normanı “çıxış yolu” bilərək qanunsuz şəkildə tətbiq etməklə əsassız şəkildə pensiyanın azaldılmasını həyata keçirir. Bundan əlavə, hazırda qüvvədə olmayan “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 45-ci maddənin 2-ci cümləsi əmək pensiyası təyin olunan şəxslərə tətbiq edilir. İddiaçının isə pensiyası 2006-cı ildə təyin edilmişdir. Hazırda işləyən pensiyaçı olduğuna görə yalnız pensiyanın yenidən hesablanması həyata keçirilir. “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 1.0.15-ci maddəsinə əsasən əmək pensiyasının müəyyən edilməsi - əmək pensiyasının təyin edil məsi, onun məbləğinin yenidən hesablanması və əmək pensiyasının bir növündən digərinə keçiddir. Göründüyü kimi, qanunverici əmək pensiyasının təyin edilməsi və yenidən hesablanması anlayışlarını bir-birindən fərqləndirmişdir. 45-ci maddənin 2-ci cümləsində istifadə edilən anlayış da məhz onu göstərir ki, qanunvericinin iradəsi yalnız əmək pensiyası yeni təyin edilən şəxsləri əhatə etmək olmuşdur. Bunu göstərən digər bir məsələ isə həmin cümlədə ayların sayı güzəştli şərtlə pensiyaya çıxma yaşı ilə şərtləndirilməsidir. Bu normaya istinad edilərək pensiya ödəniş müddəti müəyyən edilərkən onun həmin ana olan yaşı (60 il 4 ay) əsas götürülüb. Yəni Filial özü də təsdiq etmişdir ki, qüvvədən düşmüş normanın pensiyanın yenidən hesablanması zamanı tətbiq edilməsi mümkün deyil. Əbəs yerə deyil ki, Filial da bu normanı deyil, 45-ci maddənin sonuncu cümləsini tətbiq etmişdir, çünki orada yenidən hesablama zamanı yaşdan söhbət gedir. Həmin cümlə isə, artıq qeyd edildiyi kimi, ona şamil edilmir. Digər bir məsələ isə bundan ibarətdir ki, 2017-ci ildə pensiya hesablanarkən Filial tərəfindən pensiya ödəniş müddəti 72 aydan artıq müəyyən edilmişdir. “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 37.3.1-ci maddəsinə əsasən isə sığorta və yığım hissələrinin hesablanmasında gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayı pensiyaçının pensiya təyin edildikdən, yaxud bu maddəyə əsasən yenidən hesablandıqdan sonra işlədiyi ayların sayı qədər azaldılmalıdır. Yəni 2017-ci ildə onsuz da artıq ödəniş müddəti 2023-cü ildə hər bir halda azaldılaraq 72 aya çatmalı idi. Bundan əlavə, “İnzibati icraat haqqında” Qa nunun 13.1-ci maddəsinə əsasən inzibati orqanların inzibati praktikasına fiziki və ya hüquqi şəxslərin etimadı qanunla qorunur. Həmin Qanunun 13.2-ci maddəsinə əsasən inzibati orqan mövcud inzibati praktikaya uyğun hərəkət etməyə borcludur. Yalnız ictimai maraqların tələb etdiyi hallarda mövcud inzibati praktika yeni praktika ilə dəyişdirilə bilər. Yeni inzibati praktika davamlı olmalı və ümumi xarakter daşımalıdır. Hazırkı halda isə, inzibati orqan ona münasibətdə tətbiq etdiyi inzibati praktikadan yayınmışdır.
6. İş üzrə məhkəmənin qərardadlarına əsasən 2-1(112)-13688/2024 nömrəli, 21(112)-15822/2024 nömrəli, 2-1(112)-11029/2024 nömrəli, 2-1(112)-11040/2024 nömrəli, 2-1(112)-11042/2024 nömrəli, 2-1(112)-13369/2024 nömrəli, 2-1(112)-11210/2024 nömrəli, 2-1(112)-11203/2024 nömrəli, 2-1(112 )-11208/2024 nömrəli, 2-1(112)-11038/2024 nömrəli, 2-1(112)-11016/2024 nömrəli, 2-1(112)-12875/2024 nömrəli, 2-1(112)-12343/2024 nömrəli, 2-1(112)-11009/2024 nömrəli, 2-1(112)-11026/2024 nömrəli, 2-1(112)-15820/2024 nömrəli, 2-1(112)-11035/2024 nömrəli, 2-1(112)-11037/2024 nömrəli, 2-1(112)-11028/2024 nömrəli, 2-1(112)-11022/2024 nömrəli, 2-1(112)-11207/2024 nömrəli, 2-1(112)-11012/2024 nömrəli, 2-1(112)-11010/2024 nömrəli, 2-1(112)-11041/2024 nömrəli, 2-1(112)-11018/2024 nömrəli, 2-1(112)-11932/2024 nömrəli, 2-1(112)-12115/2024 nömrəli, 2-1(112)-11933/2024 nömrəli, 2-1(112)-12117/2024 nömrəli, 2-1(112)-13370/2024 nömrəli, 2-1(112)-11525/2024 nömrəli, 2-1(112)-11204/2024 nömrəli, 2-1(112)-11033/2024 nömrəli, 2-1(112)-11443/2024 nömrəli, 2-1(112)-11025/2024 nömrəli, 2-1(112)-11043/2024 nömr əli, 2-1(112)-11021/2024 nömrəli, 2-1(112)-11201/2024 nömrəli, 2-1(112)-11020/2024 nömrəli, 2-1(112)-11441/2024 nömrəli, 2-1(112)-11015/2024 nömrəli, 2-1(112)-11202/2024 nömrəli, 2-1(112)-11023/2024 nömrəli, 2-1(112)-11008/2024 nömrəli, 2-1(112)-11044/2024 nömrəli, 2-1(112)-11931/2024 nömrəli, 2-1(112)-11200/2024 nömrəli, 2-1(112)-12346/2024 nömrəli, 2-1(112)-11011/2024 nömrəli, 2-1(112)-13371/2024 nömrəli, 2-1(112)-11007/2024 nömrəli, 2-1(112)-11024/2024 nömrəli, 2-1(112)-12118/2024 nömrəli, 2-1(112)-11206/2024 nömrəli, 2-1(112)-11039/2024 nömrəli, 2-1(112)-11205/2024 nömrəli, 2-1(112)-14003/2024 nömrəli, 2-1(112)-11030/2024 nömrəli, 2-1(112)-11442/2024 nömrəli, 2-1(112)-12345/2024 nömrəli, 2-1(112)-11198/2024 nömrəli, 2-1(112)-11032/2024 nömrəli, 2-1(112)-11209/2024 nömrəli, 2-1(112)-1 1034/2024 nömrəli, 2-1(112)-11031/2024 nömrəli, 2-1(112)-11197/2024 nömrəli, 2-1(112)-11027/2024 nömrəli, 2-1(112)-11045/2024 nömrəli, 2-1(112)-11036/2024 nömrəli, 2-1(112)-11013/2024 nömrəli, 2-1(112)-12877/2024 nömrəli, 2-1(112)-11019/2024 nömrəli, 2-1(112)-11017/2024 nömrəli, 2-1(112)-11199/2024 nömrəli, 2-1(112)-12116/2024 nömrəli inzibati işlər e-2-1(112)10906/2024 nömrəli iş üzrə məhkəmə icraatına birləşdirilmişdir.
7. Bakı İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə iddia tələbi İddiaçı71 münasibətdə “xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9023/2024 nömrəli qərarın ləğv edilməsi, iddiaçı barəsində “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 37.3.1-ci maddəsinin müddəaları tətbiq edilərkən gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayının pensiyanın yenidən hesablanma yaşı ilə həmin Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılmadan pensiyanın yenidən hesablanması” kimi dəqiqləşdirilmişdir.
8. Bakı İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə iddia tələbi İddiaçı65 münasibətdə “cavabdeh tərəfindən qəbul edilmiş pensiyanın yenidən hesablanması barədə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8623/2024 nömrəli qərarın ləğv edilməsi” kimi dəyişdirilmişdir.
9. Bakı İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə iddia tələbi İddiaçı1 münasibətdə “cavabdeh tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyanın yenidən hesablanması” barədə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7127/2024 nömrəli qərarın ləğv edilməsi” kimi dəyişdirilmişdir.
10. Bakı İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə i ddia tələbləri “İddiaçı76 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8664/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı8 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8540/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı6 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77137/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı4 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzr ə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8601/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı7 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7022/2024 nömrəli qərarın və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-311527/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı56 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarix li, 3-17-1/3-3-8600/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı55 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7132/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı51 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8684/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı27 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38690/2024 nömrəli qərarın və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Tə yinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8820/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı9 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8457/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı67 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-311396/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı14 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması h aqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7044/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı42 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7844/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı75 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7061/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı10 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77121/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı47 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8593/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı35 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8677/2024 nömrəli qərarın, X2 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8613/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı25 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilm iş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38673/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı13 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8705/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı5 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12094/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı30 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8701/2 024 nömrəli qərarın, İddiaçı18 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77057/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı37 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7065/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı60 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7059/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı66 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Tə yinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8376/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı11 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38681/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı64 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9824/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı61 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması h aqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7070/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı73 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7063/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı2 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38612/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı50 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8626/2024 nömrəli və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-1 7-1/3-3-8595/2024 nömrəli qərarların, İddiaçı22 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8679/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı59 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38615/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı29 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8700/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı38 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xü susi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8631/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı15 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8576/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı34 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38661/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı45 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7136/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı58 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8598/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı20 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8709/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı54 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38694/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı 40 münasibətdə Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8604/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı23 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7073/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı26 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77120/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı62 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pe nsiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7064/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı48 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7060/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı68 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024- cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8619/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı16 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77126/2024 nö mrəli qərarın, İddiaçı72 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12012/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı19 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8586/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı3 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7130/2024 nömrəli qərarın, Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pe nsiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11553/2024 nömrəli qərarın və Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12804/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı63 münasibətdə Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-39718/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı12 münasibətdə Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8580/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı28 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7051/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı53 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77118/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı74 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11954/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı44 oluna münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8618/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı57 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8617/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı69 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8711/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı46 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-39524/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı36 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9017/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı49 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8602/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı31 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7140/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı39 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiya sının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38688/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı52 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8588/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı43 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7123/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı33 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7056/2024 nömrəli v ə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-712174/2024 tarixli qərarın, İddiaçı32 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7058/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı21 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8581/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı70 münasibətdə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8685/2024 nömrəli qərarın, İddiaçı17 münasibətdə Dövlə t Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-39459/2024 nömrəli qərarın ləğv edilməsini və İddiaçı24 barəsində “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 37.3.1-ci maddəsinin müddəaları tətbiq edilərkən gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayının pensiyanın yenidən hesablanma yaşı ilə “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılmadan pensiyanın yenidən hesablanması öhdəliyinin cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialına həvalə edilməsi haqqında qərar qəbul edilməsi” kimi dəyişdirilmişdir.
11. Bakı İnzibati Məhkəməsinin (hakim: G.A.Sevdima lıyeva) 11 dekabr 2024-cü il tarixli, e-2-1(112)-10906/2024 nömrəli, qərarı ilə iddialar təmin edilmişdir.
12. Qərardan narazı qalan cavabdeh apellyasiya şikayəti verərək sözügedən qərarın qismən, birgə iddiaçılar İddiaçı65, İddiaçı76, İddiaçı8, İddiaçı6, İddiaçı4, İddiaçı7, İddiaçı56, İddiaçı55, İddiaçı51, İddiaçı27, İddiaçı9, İddiaçı67, İddiaçı14, İddiaçı42, İddiaçı75, İddiaçı10, İddiaçı47, İddiaçı35, X3, İddiaçı25, İddiaçı13, İddiaçı5, İddiaçı30, İddiaçı18, İddiaçı37, İddiaçı60, İddiaçı66, İddiaçı11, İddiaçı64, İddiaçı61, İddiaçı73, İddiaçı2, İddiaçı50, İddiaçı22, İddiaçı59, İddiaçı29, İddiaçı38, İddiaçı15, İddiaçı34, İddiaçı45 İddiaçı58, İddiaçı20, İddiaçı54, İddiaçı40, İddiaçı26, İddiaçı62, İddiaçı48, İddiaçı68, İddiaçı16, İddiaçı72, İddiaçı19, İddiaçı3, İddiaçı63, İddiaçı12, İddiaçı2 8, İddiaçı53, İddiaçı74, İddiaçı44, İddiaçı57, İddiaçı69, İddiaçı46, İddiaçı36, İddiaçı49, İddiaçı31, İddiaçı39, İddiaçı52, İddiaçı43, İddiaçı33, İddiaçı32, İddiaçı21, İddiaçı70, İddiaçı17, İddiaçı71, İddiaçı24 və İddiaçı1 münasibətdə ləğv edilməsi və iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. b) apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat
13. İş apellyasiya instansiyası məhkəməsinin icraatında olarkən iddiaçılar (bundan sonra mətndə - ərizəçilər) müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirinə dair ərizə ilə müraciət edərək, işə mahiyyəti üzrə baxılıb qurtaranadək mübahisələndirdikləri inzibati aktların icrasının dayandırılmasını xahiş etmişlər.
14. Ərizələr oxşar məzmunlu tərtib edilmiş və onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh tərəfindən barələrində qəbul edi lmiş inzibati aktlar qanunsuz və əsassızdır, işə mahiyyəti üzrə baxılıb qurtaranadək həmin qərarların icrası dayandırılmalıdır.
15. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının (hakimlər: M.N.Tağızadə /sədrlik edən və məruzəçi/, N.X.Nəbizadə və K.H.Əkbərov) 07 mart 2025-ci il tarixli, 21(103)-1690/2025 nömrəli qərardadı ilə ərizələr təmin edilmiş, işə mahiyyəti üzrə baxılıb qurtaranadək cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında aşağıdakı qərarların icrası dayandırılmışdır: Ərizəçi İddiaçı65 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8623/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı76 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8664/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İd diaçı8 münasibətdə əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38540/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı6 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77137/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı4 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-38601/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı7 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77022/2024 nömrəli və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11527/2024 nömrəli qərarlar; Ərizəçi İddiaçı56 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8600/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı55 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7132/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı51 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8684/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı27 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3 -3-8690/2024 nömrəli və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8820/2024 nömrəli qərarlar; Ərizəçi İddiaçı9 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8457/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı67 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11396/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı14 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7044/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı42 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7844/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı75 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7061/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı10 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7121/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı47 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8593/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı35 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3- 8677/2024 nömrəli qərar; X1 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8613/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı25 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8673/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı13 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8705/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı5 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12094/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı30 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8701/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı18 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7057/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı37 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7065/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı60 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7059/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı66 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8376/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı11 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8681/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı64 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9824/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı61 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7070/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı73 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7063/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı2 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8612/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı50 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8626/2024 nömrəli və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8595/2024 nömrəli qərarlar; Ərizəçi İddiaçı22 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8679/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı59 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3- 17-1/3-3-8615/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı29 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8700/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı38 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8631/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı15 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8576/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı34 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8661/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı45 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7136/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı58 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8598/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı20 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8709/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı54 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8694/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı40 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8604/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı26 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7120/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı62 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7064/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı48 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7060/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı68 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8619/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı16 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7126/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı72 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12012/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı19 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8586/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı3 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7130/2024 nömrəli, xx.xx.20 24-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11553/2024 nömrəli və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-12804/2024 nömrəli qərarlar; Ərizəçi İddiaçı63 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-39718/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı12 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/33-8580/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı28 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-171/3-7-7051/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı53 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 317-1/3-7-7118/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı74 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-11954/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı44 oluna münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8618/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı57 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8617/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı69 münasibətdə xx.x x.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8711/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı46 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9524/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı36 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-9017/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı49 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8602/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı31 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7140/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı39 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8688/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı52 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-3-8588/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı43 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7123/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı33 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-7-7056/2024 nömrəli və xx.xx.2024 -cü il tarixli, 3-17-1/3-7-12174/2024 nömrəli qərarlar; Ərizəçi İddiaçı32 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/3-77058/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı21 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-1/33-8581/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı70 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-171/3-3-8685/2024 nömrəli qərar; Ərizəçi İddiaçı17 münasibətdə xx.xx.2024-cü il tarixli, 317-1/3-3-9459/2024 nömrəli qərar.
16. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qərardadını onunla əsaslandırmışdır ki, iş materiallarına əsasən müəyyən edilir ki, ərizəçilər müxtəlif vaxtlarda mülki aviasiyadan pensiyaya çıxmış və pensiyaya çıxandan sonra mülki aviasiyada eyni peşə üzrə əmək fəaliyyətini davam etdirən şəxslərdir. Mübahisənin yaranma səbəbi ərizəçilərin əmək pensiyası yenidən hesablanarkən sığorta və yığım hissələrinin hesablanmasında gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayının güzəştli şərtlə pensiyaya çıxma yaşı ilə Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılmadan cavabdeh inzibati orqan tərəfindən hesablanaraq müvafiq qərar qəbul edildikdən sonra, 2024-cü ilin iyun-avqust aylarında həmin qərarların ləğv və ya etibarsız hesab edilməklə əmək pensiyalarının yenidən hesablanaraq sığorta və yığım hissələrinin hesablanmasında gözlənilən pensiya ödənişi müddəti aylarının sayı güzəştli şərtlə pensiyaya çıxma yaşı ilə Qanunun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş pensiya yaşı arasındakı ayların sayı qədər artırılmaqla hesablanması olmuşdur. Cavabdeh hesab etmişdir ki, 13 may 2022-ci il tarixli Qanunun 2.2-ci maddəsinə (Keçid müddəlarına) is tinadən normanın ləğvinin (45-ci maddənin ikinci cümləsi) həmin günədək pensiya hüququ yaranmış şəxslərə yaşa görə əmək pensiyasının yenidən hesablanması hallarına münasibətdə tətbiq edilmir və iddiaçılar da qeyd edilən kateqoriyadan olan şəxslər olduğu üçün onlara münasibətdə əvvəlki qanunun müddəaları tətbiq olunmalıdır. İddiaçılar isə müvafiq hesablama nəticəsində sığorta kapitalının daha böyük məbləğə bölünməsi nəticəsində artım məbləğinın azalmış olması ilə razılaşmayaraq cavabdeh tərəfindən qanunsuz və əsassız inzibati aktlar qəbul edildiyini hesab edərək Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət etmişlər. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, hazırkı iş üzrə cavabdeh tərəfindən “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun müvafiq normalarının iddiaçılara münasibətdə düzgün tətbiq edilib-edilməməsi ilə bağlı yekun qərar Kollegiyanın kifayət qədər araşdırma apardıqdan sonra gələcəyi nəticə olsa belə, ilkin baxışdan cavabdeh tərəfindən “İnzibati icraat haqqında” Qanunun tələblərinin pozulması müəyyən edilir. Belə ki, işin hallarından müəyyən edilir ki, cavabdeh tərəfindən mübahisələndirilən inzibati aktlar qəbul edilərkən “İnzibati icraat haqqında” Qanunun tələbləri pozularaq iddiaçıların inzibati icraatın aparılmasında iştirak etmək, dinlənilmə hüquqları təmin edilməyərək pozulmuşdur. Cavabdeh tərəf sözügedən hüquqların təmin olunduğunu bildirsə də, iddiaçıların dinlənilmə hüququnun təmin edilməsi formal xarakter daşımışdır. Birinci instansiya məhkəməsi haqlı olaraq qeyd etmişdir ki, bu hal iddiaçıların izahatı ilə yanaşı, qərarların eyni tarixlərdə və konkret vaxt aralığında qəbulu (mü bahisələndirilən qərarların əksəriyyəti 24-25 iyun 2024-ci il tarixli, qalanları iyul və avqust 2024-cü il tarixlidir) və bütün iddiaçılara münasibətdə (istisnasız) eyni yanaşmanın tətbiqi ilə təsdiq olunur. Birinci instansiya məhkəməsi hesab etmişdir ki, “...cavabdeh inzibati orqan iddiaçıların dinlənilmə hüququnun təmin edildiyini, “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 21ci maddəsinə əsasən yuxarıda müəyyən edilmiş hallarla əlaqədar iddiaçılar İddiaçı1 və digərlərinin mülahizələrinin dinlənilməsi üçün Mərkəzi Filiala yaxınlaşması xahiş olunduğunu, buna uyğun olaraq, Mərkəzi Filial tərəfindən iddiaçıların iştirakı ilə akt tərtib olunduğunu bildirmişdir. Lakin yuxarıda qeyd edildiyi kimi, mülahizələrin dinlənilməsi ilə bağlı məktubların formal göndərildiyi, həmin məktubların çatdırılmasını gö zləmədən (cavabdeh tərəfindən həmin sübutlar məhkəməyə təqdim edilməmişdir) müvafiq qərarlar qəbul edildiyi, iddiaçıların bəzilərinin iştirakı ilə bağlı aktların isə artıq həmin qərarlar qəbul edildikdən sonra tərtib edildiyi qənaətindədir. Məhkəmə bu qənaətə o əsasla gəlmişdir ki, mübahisələndirilən qərarlarda və ya cavabdehin qeyd etdiyi kimi, iddiaçıların (bəzilərinin) iştirakı ilə tərtib edilən aktlarda onların mülahizələri, fikirləri hər hansı şəkildə öz əksini tapmamışdır. Belə ki, məhkəmə qeyd edir ki, şəxsin dinlənilmə hüququnun təmin edilməsi ona xidmət edir ki, şəxs gələcəkdə hər hansı sürprizlə qarşılaşmır və işin hallarının inzibati aktın sonda bu məzmunda nə cür təsir etdiyini başa düşür.” Birinci instansiya məhkəməsi ilə razılaşan məhkəmə kollegiyası həmçinin qeyd edir ki, ca vabdeh tərəfindən qərarların etibarsız hesab edilməsi də “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 65-ci maddəsi ilə uyğunluq təşkil etmir. Göründüyü kimi, hansı hallarda inzibati aktın etibarsız sayılması “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 65-ci maddəsində sadalanmışdır. Hazırkı işin hallarından isə (imtina məktubundan, etiraz və cavabdehin digər dəlillərindən) inzibati aktların etibarsız sayılması üçün qeyd olunan əsaslar müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası onu da qeyd edir ki, iddia icraatının uğurluluq şansları müvəqqəti xarakterli müdafiə icraatının hər iki tərəfin maraqları baxımından dəyərləndirilməli, bunun üçün tərəflərə məhkəmə qarşısında öz mənafelərini qorumaq üçün bərabər imkanlar yaradılmalıdır.
17. Cavabdeh həmin qərardaddan kassasiya şikayəti verərək, qərardadın ləğv edilməs ini və ərizələrin təmin edilməməsi barədə qərardad qəbul olunmasını xahiş etmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN VƏ ONA QARŞİ ETİRAZİN DƏLİLLƏRİ a) kassasiya şikayətinin dəlilləri:
18. Kassasiya şikayətində qeyd olunmuşdur ki, məhkəmə tərəfindən müvəqqəti xarakterli təminat tədbirinin tətbiq edilməsi ilə bağlı qərardad qəbul olunan zaman onun əsas məqsədinə diqqət edilməmişdir. Belə ki, müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirinin seçilməsində məqsəd gələcəkdə iddianın təmin ediləcəyi təqdirdə çıxarılmış qərarın icrasını çətinləşdirə biləcək və bərpası mümkün olmayan və ya əhəmiyyətli ziyan hesabına mümkün olan nəticələrin qarşısını əvvəlcədən almaqdır. Ərizəçinin ilkin təcili tənzimləmənin zəruri olması ehtimalını məhkəmə aydın şəkildə və əsaslandırmaqla təqdim etməlidir. Bu, o mənaya gəlir ki, ərizə çi hüquqi müdafiə üçün iddia icraatının nəyə görə yetərli olmadığını və nə üçün müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirlərinin görülməli olmasını təsvir etməlidir. Sözügedən hallarda mövcud vəziyyətin dəyişəcəyi təqdirdə ərizəçinin hüquqlarının qorunmasının mümkün olmayacağı və ya əhəmiyyətli dərəcədə çətinləşəcəyi təhlükəsi mövcud olmalıdır. Buna baxmayaraq iddiaçının ərizəsi, həmçinin məhkəmə qərarı kifayət qədər əsaslandırılmamışdır. Mövcud iş üzrə əsas iddianın mahiyyəti ilə müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirinin mahiyyəti eynilik təşkil edir. Yəni iddiaçılar inzibati orqanın pensiyanın azaldılması ilə nəticələnən “Əmək pensiyasının yenidən hesablanması barədə” qərarının icrasının dayandırılmasına nail olmaqla, məhkəmənin icraatında olan 2-1(103)-1690/2025 nömrəli əsas iddia üzrə işə mahi yyəti üzrə baxılmadan öncə artıq iddia tələbinin təmin olunmasına nail olmuş hesab edilirlər. Göstərilənlərdən məlum olur ki, məhkəmə işi tam araşdırmamış və düzgün əsaslandırma aparmadan qərardad çıxarmış, bununla da, pozuntuya yol vermişdir. b) kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri:
19. Kassasiya şikayətinə qarşı etiraz təqdim edilməmişdir. TƏTBİQ EDİLƏN HÜQUQ
20. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsi: Maddə
40. Müvəqqəti xarakterli müdafiə... 40.3. Məhkəmə müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri qismində cavabdehin üzərinə müəyyən hərəkətləri etmək və ya müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinmək, yaxud müəyyən hərəkətlərə dözmək barədə vəzifə qoya bilər. Qanuni əsaslar olduğu hallarda məhkəmə üçüncü şəxslərin də üzərinə belə vəzifələr qoya bilər.... Maddə
41. İnz ibati aktın icrasının dayandırılması... 41.2. İşin faktiki və hüquqi hallarının ilkin araşdırılması nəticəsində iddianın böyük ehtimalla uğurlu olacağı qənaətinə gəldiyi hallarda məhkəmə, iddiaçının vəsatəti əsasında inzibati aktın (bu Məcəllənin 131.2-ci maddəsinin ikinci cümləsində nəzərdə tutulmuş inzibati akt istisna olmaqla) icrasının dayandırılması barədə qərardad qəbul edə bilər. İddianın uğurluluq ehtimalının aydın olmadığı hallarda, məhkəmə ziddiyyətli maraqların hərtərəfli qiymətləndirilməsindən sonra qərardad qəbul etməlidir. Maddə
43. Müvəqqəti xarakterli müdafiənin tətbiqi əsasları 43.1. Məhkəmə tərəfindən müvəqqəti xarakterli müdafiə barədə qərardadın qəbul edilməsi üçün aşağıdakılar əsas sayılır: 43.1.1. mövcud vəziyyətin dəyişəcəyi təqdirdə ərizəçinin (iddiaçının) hüquqlar ının qorunmasının (təmin və ya bərpa edilməsinin) mümkün olmayacağı və ya xeyli dərəcədə çətinləşəcəyi səbəbindən ilkin təcili tənzimləmənin zəruri olması; 43.1.2. ilkin məhkəmə araşdırması zamanı ərizəçinin maddi tələbinin mövcud olması ehtimalının müəyyən edilməsi.... Maddə
91. Mübahisə ilə bağlı işə kassasiya qaydasında yenidən baxılmasının hədləri Ali Məhkəmə mübahisə ilə bağlı işə şikayət həddində baxır və yalnız apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Maddə
94. Kassasiya şikayətinin verilməsinə dair tələblər 94.1. Kassasiya şikayəti məhkəmə qərarının tam formada təqdim olunduğu gündən 1 ay, məhkəmə qərardadının təqdim olunduğu gündən, həmçinin bu Məcəllənin 131.3-cü və 132.3-cü maddələrində nəzərdə tutul muş hallarda 10 gün müddətində müvafiq apellyasiya instansiyası məhkəməsi vasitəsi ilə verilir. 94.2. Şikayətdə mübahisə edilən məhkəmə qərarı və ya qərardadı barədə məlumatlar göstərilməli və şikayət əsaslandırılmalıdır.... 94.4. Şikayətin əsaslandırma hissəsində şikayəti verən şəxsin tələbi göstərilməlidir. Maddə
96. Ali Məhkəmədə icraat... 96.5. Şikayətin əsaslı olduğu hallarda Ali Məhkəmə, bir qayda olaraq, mübahisə ilə bağlı işə dair özü qərar qəbul edir. 96.9. Ali Məhkəmə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını (qərardadını) dəyişdirmədən qüvvədə saxlaya bilər, dəyişdirə bilər və ya ləğv edərək (tam və ya qismən) yeni qərar qəbul edə bilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarı, həmin qərara qarşı verilmiş şikayətlə tələb edilən həddə (həcmdə) dəyişdirilə bilər.... Maddə
98. Ali Məhkəmənin inzibati mübahisələrə dair iş üzrə qərarı 98.1. Ali Məhkəmənin inzibati mübahisələrə dair iş üzrə qərarı qətidir. 21. “İnzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə qaydasında tətbiq edilən müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 4 oktyabr 2023-cü il tarixli, 14 nömrəli Qərarı KASSASİYANİN MÜMKÜNLÜYÜ, KASSASİYA BAXİŞİNİN HƏDLƏRİ
22. Kassasiya şikayəti vaxtında verilmiş, şikayət formal baxımdan lazımi qaydada əsaslandırılmış və şikayətçinin tələbləri göstərilmişdir. Ona görə də şikayət üzrə kassasiya mümkün hesab edilmişdir.
23. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərardadı bütövlükdə mübahisələndirildiyi üçün hazırkı icraat çərçivəsində məhkəmə aktının qanuniliyi və əsaslılığı tam olaraq yoxlanılacaqdır. KASSASİYA İNSTANSİYASİ MƏHKƏMƏSİNİN MÖVQEYİ
24. Məhkəmə kollegiyası iş üzrə materialları və kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, şikayət əsassızdır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işə baxılan zaman prosessual hüquq normalarının tələblərinə riayət olunmuşdur. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərardadının ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir.
25. Şikayətdə fundamental vacib hüquqi məsələlərin qaldırılmadığı təqdirdə, yuxarı instansiya məhkəmələrinin, xüsusən, məhkəmə baxışının predmetini yalnız hüquqi məsələlərin təşkil etdiyi kassasiya instansiyası məhkəmələrinin şikayəti yalnız ona aid müvafiq qanunvericiliyə istinad etməklə rədd etmələri məqbul hesab oluna bilər (İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin “Məzahir Cəfərov Azərbaycana qarşı” işi üzrə qərarı).
26. Məhkəmə kollegiyası xüsusilə qeyd edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən hazırkı mübahisə üzrə zəruri olan həcmdə işin hallarının tam və hərtərəfli araşdırılması təmin edilmişdir. Ona görə də işin faktiki halları ilə bağlı apellyasiya instansiyası məhkəməsinin araşdırmaları yetərli hesab olunur.
27. Bununla belə, məhkəmə kollegiyası kassatorun dəlillərinə münasibətdə qeyd edir ki, müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri ilə bağlı icraatda qəbul edilən qərarlar şəxslərə yekun hüquqlar verməməklə, sadəcə, hüquq münasibətlərinə müvəqqəti təsir edir ki, bu icraatın da məqsədi, əsas iddia üzrə qəbul ediləcək məhkəmə aktının qanuni qüvvəyə mindiyi günədək iddiaçının (ərizəçinin) subyektiv hüquqlarının qorunmasına təminat verilməsindən ibarətdir.
28. Mövcud vəziyyətin dəyişəcəyi təqdirdə ərizəçinin (iddiaçının) hüquqlarının qorunmasının (təmin və ya bərpa edilməsinin) mümkün olmayacağı və ya xeyli dərəcədə çətinləşəcəyi halda, o cümlədən ilkin təcili tənzimləməyə ehtiyac yarandıqda, məhkəmə müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri barədə ərizəni təmin etməyə və bununla da, mövcud vəziyyəti qorumağa çalışmaqda haqlıdır.
29. İnzibati Prosessual Məcəllənin 7-ci fəslindəki müddəaların ümumi təhlili onu deməyə əsas verir ki, müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri barədə ərizəyə baxılarkən məhkəmələr tərəfindən nəzərə alınmalı və qiymətləndirilməli olan bəzi hallar vardır ki, bunlar işin faktiki və hüquqi hallarının araşdırılması nəticəsində iddianın böyük ehtimalla uğurlu olub-olmamasının müəyyən edilməsi, iddianın uğurluluq ehtim alının aydın olmadığı hallarda, ziddiyyətli maraqların hərtərəfli qiymətləndirilməsi, mövcud vəziyyətin dəyişəcəyi təqdirdə ərizəçinin (iddiaçının) hüquqlarının qorunmasının (təmin və ya bərpa edilməsinin) mümkün olub-olmayacağının və ya xeyli dərəcədə çətinləşib-çətinləşməyəcəyinin müəyyən edilməsi, ilkin təcili tənzimləmənin zəruri olub-olmaması ilə bağlıdır.
30. Göründüyü kimi, inzibati prosessual qanunvericilik müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbiri barədə ərizəyə qiymət verilərkən əsasən iddiaçının (ərizəçinin) hüquqlarının müdafiəsi istiqamətində araşdırma aparılmalı olmasını təsbit etmişdir. Lakin bu, o mənaya gəlmir ki, bu ərizələrə baxılarkən “tərəflərin hüquq bərabərliyi” və “mütənasiblik” prinsipləri nəzərə alınmamalıdır. Mütənasiblik prinsipinə görə, fiziki və ya hüquqi şəxslər in hüquqi statusuna hər hansı müdaxiləni nəzərdə tutan tədbirlər güdülən qanuni məqsədə mütənasib olmalı, həmin məqsədə çatmaq üçün öz məzmunu, yeri, vaxtı və əhatə etdiyi şəxslərin dairəsi baxımından zəruri və yararlı olmalıdır. Mütənasiblik həmçinin tələb edir ki, şəxslərin hüququ və ümumilikdə cəmiyyətin maraqları arasında ədalətli balans təmin olunsun, xüsusilə də aidiyyəti şəxslər qeyri-mütənasib və həddindən artıq yükə məruz qalmasın. Başqa sözlə, ərizəçinin hüquqlarının müdafiəsinə yönəlmiş tədbirlərin görülməsi son nəticədə cavabdehin hüquqlarının ciddi şəkildə pozulmasına səbəb olmamalı, yekun məhkəmə aktı qəbul edildikdən sonra cavabdehin qəbul etdiyi inzibati aktın icrasını mümkünsüz etməməlidir (tərəflərin məhkəmə və qanun qarşısında bərabərliyi prinsipi).
31. Azərbaycan Respub likası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 44-cü maddəsinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, “məhkəmələr tərəfindən maraqlı şəxsin inzibati aktın icrasının dayandırılması və ya iddianın təmin edilməsinə yönəlmiş digər təminat tədbirlərinin görülməsi barədə ərizəsinə baxılması insan hüquq və azadlıqlarının qısa müddətdə pozulmasının qarşısının alınması üçün inzibati icraatın mühüm hüquqi institutlarından biridir. Müvəqqəti xarakterli müdafiə tədbirinin seçilməsində məqsəd gələcəkdə iddianın təmin ediləcəyi təqdirdə çıxarılmış qərarın icrasını çətinləşdirə biləcək və bərpası mümkün olmayan və ya əhəmiyyətli ziyan hesabına mümkün olan nəticələrin qarşısını əvvəlcədən almaqdır”.
32. Hazırkı iddiaların uğurluluq ehtimalı ilə bağlı qeyd edilməlidir ki, Bakı İnzibati Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli, e-2-1(112)-10906/2024 nömrəli qərarı ilə iddia təmin edilərək cavabdeh Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Xüsusi Şərtlərlə Təyinat üzrə Mərkəzi Filialı tərəfindən qəbul edilmiş əmək pensiyasının yenidən hesablanması haqqında qərarlar ləğv edilmiş və müdaxilədən əvvəlki pensiya məbləğ(lər)i bərpa edilmişdir.
33. Göründüyü kimi, birinci instansiya məhkəməsi iddianın mahiyyətcə əsaslı olması qənaətinə gələrək iddianı təmin etmişdir. Mübahisəyə mahiyyəti üzrə baxılarkən məhkəmə araşdırması zamanı birinci instansiya məhkəməsinin iddianın əsaslı olduğundan təmin edilməsi barədə nəticəyə gəlməsi, hazırkı mərhələdə iddianın uğurluluq ehtimalı qiymətləndirildiyindən bu barədə qərar qanuni qüvvəyə minmiş olmasa belə, onu deməyə əsas verir ki, iddia, böyük ehtimalla uğurludur.
34. Bundan başqa məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 45-ci maddəsinin ikinci cümləsi qüvvədə olduğu müddətdə pensiyanın yenidən hesablanması qaydasını deyil, məhz pensiyanın təyin edilməsi qaydasını tənzimləyir. Pensiyanın təyin edilməsi və yenidən hesablanması isə fərqli hüquqi anlayışlar olmaqla, fərqli hüquqi tənzimləmələrə tabedir.
35. Məhkəmə kollegiyası həmçinin qeyd edir ki, hazırkı iş üzrə cavabdehin mübahisələndirilən qərarları (mübahisələndirilən qərarların əksəriyyəti 24-25 iyun 2024-ci il tarixli, qalanları iyul və avqust 2024-cü il tarixlidir) qəbul edilərkən “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununu n 45-ci maddəsinin ikinci cümləsi qüvvədə olmamışdır. Halbuki, cavabdehin mübahisələndirilən qərarları həmin normaya istinadən qəbul edilmişdir.
36. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi ilə razılaşır və hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iş üzrə gəldiyi nəticə qanuni və əsaslı hesab olunmalıdır.
37. Mübahisələndirilən məhkəmə qərardadı kassasiya şikayəti verilə bilən hüquq pozuntusuna əsaslanmadığından, kassasiya şikayəti təmin edilmədən, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
38. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən, məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin İnzibati Kollegiyasının 07 mart 2025-ci il tarixli, 21(103)-1690/2025 nömrəli qər