Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3484/2025 20.11.2025 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1nə, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: prosessual məsələlər, apelyasiya şikayətinin qeyri-mümkün hesab edilməsi, şəxsin müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində cəlb olunmasından imtina Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası, hakimlər Xıdırov Əhliman Mehman oğlu (məruzəçi), Həsənov Vüqar Təvəkgül oğlu və Şamayev Elşad Yaquboviçdən ibarət tərkibdə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1nə, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 qarşı əmrin etibarsız və qanunsuz hesab edilməsi və s tələblərinə dair Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiy asının 2(105)-852/2025 nömrəli, 30 may 2025-ci il tarixli qərardadından (Nümayəndə2 müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinə dair) Nümayəndə2 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə Ali Məhkəmənin binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları
1. İddiaçı Cavabdeh1nə, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 qarşı əmrin etibarsız və qanunsuz hesab edilməsi və pul tələblərinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh1 MMC-dən cavabdeh “X18” MMC (hazırkı Cavabdeh1 MMC) ilə onun arasında xx.xx.2018-ci il tarixdə bağlanılmış 02 nömrəli müddətli əmək müqaviləsinin, MMC-nin Baş direktorunun 347-K nömrəli xx.xx.2021-ci il tarixli, 35-K nömrəli xx.xx.2022ci il tarixli, 116/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli və 142/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmrlərin, ona töhmət verilməsi haqqında 225-K nömrəli xx.xx.2022- ci il tarixli əmrin etibarsız və qanunsuz hesab edilməsi, MMC-dən onun xeyrinə vergilər və digər tutulmalar xaric istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya olan 3656,26 manatın 345 gün gecikməklə ödənilməsinə görə ödənc pulu 12614,10 manat pul məbləğinin, hesablanmamış və ödənilməmiş istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərinə görə pul əvəzinin 2075,97 manat pul məbləğinin, istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərinə görə hesablanmamış və bu günə qədər ödənilməmiş 2075,97 manat pul məbləğinin kompensasiyaya görə xx.xx.2024-cü il tarixinə məzuniyyət ilə bağlı kompensasiya üzrə gecikdirilmiş ödənc məbləği olan 7100.55 manat pul məbləğinin, arayışa əsasən 2021-ci ilin noyab r ayından vakant iş yeri üzrə əlavə icra edilmiş vəzifəyə görə hesablanmamış əmək haqqı üzrə ödəniləsi 3748,48 manat pul məbləğinin, arayışa əsasən 2021-ci ilin noyabr ayından vakant iş yeri üzrə əlavə icra edilmiş vəzifəyə görə hesablanmamış və ödənilməmiş əmək haqqı üzrə əmək haqqının müfaviq olaraq 1%-i məbləğində xx.xx.2024-cü il tarixinə qədər hesablanmış ödəniləsi ödənc 36066,24 manat pul məbləğinin, gec ödənilmiş və arayışa əsasən ödəniləsi pul məbləğinin indeksləşdirmənin tətbiq edilməsi üzrə ödəniləsi məbləğ 791,22 manat pul məbləğinin, razılığı olmadan onun əmək haqqından 2022-ci il ərzində hər ay üzrə qanunsuz azaldılmış 30 manatın – toplam 300 manatın və əlavə olaraq sözügedən 300 manatın hər gecikdirilmiş gün üçün ona azı 1%-i məbləğində ödəniləsi günə qədər hesablanmalı ödənc üzrə pul məbləğinin, ona ödənilməsi gecikdirilmiş 3625,26 manatın geçikdirilməsinə görə ödənilməli ödəncin qanunsuz özündə saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini gecikdirməklə ondan cavabdeh MMC tərəfindən faydalanmağa görə ödəncin məbləğindən əlavə ona həmin məbləğ üzrə illik 15 faiz üzrə hesablanan pul məbləğinin, texnoloji reqlamentlərin, spesifikasiyaların, prosedurların tərtibatı, xammal giriş nəzarətinin təşkil olunması, istehsal olunan tibbi maskaların uyğunluğunun qiymətləndirilməsi, eləcə də 2018-ci ilin sentyabr ayının 20-dən 2021-ci ilin noyabr ayına qədər və 2022-ci ilin iyul ayının 1-dən həmin ilin oktyabr ayının 24- nə qədər STANDARD 100 by OEKO-TEX® standartı üzrə sertifikatlaşma ilə məşğul olduğu üçün əmək haqqı üzrə hesablanmamış və ödənilməmiş h ər aya görə 1000 manat olmaqla toplam 41 ay müddət ərzində görülən işlərə, o cümlədən sertifikatlaşmanın həyata keçirilməsinə görə toplam 41000 (qırx bir min) manat pul məbləğinin, arayışın alınması ilə bağlı ödənilmiş 400 manat pul məbləğinin, təhlükəsiz və sağlam əmək şəraiti hüququnun pozulmasına görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 1000 manat pul məbləğinin, ədalətli əmək şəraiti hüququnun pozulmasına görə dəymiş mənəvi zərər üzrə toplam 18000 manat pul məbləğinin, məcburi əməyə cəlb edilməyinə görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 5000 avro zərərin ödənilən günün AR Mərkəzi Bank tərəfindən təyin etdiyi manatla ekvivalent məbləğinin, əmək haqqının gecikdirilməsi nəticəsində baş vermiş mülkiyyət hüququna qanunsuz müdaxiləyə görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 3000 avro zərərin ödənilən günün AR Mərkəzi Ba nk tərəfindən təyin etdiyi manatla ekvivalent məbləğinin, ədalətsiz 225-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmrlə əsassız töhmət verilməsi nəticəsində ona münasibətdə ayrıseçkiliyə yol verilməsinə və işgüzar nüfuzuna zərər vurulmasına görə 5000 manat pul məbləğinin, hüquqi yardımın göstərilməsi məqsədi ilə ödənilmiş 3325 manat pul məbləğinin, mediasiya xidmətlərinə görə tərəfindən ödənilmiş 110 manat pul məbləğinin, işə düzgün və tezliklə baxılmasına və onun həll edilməsinə ardıcıl surətdə maneçilik törətmiş Cavabdeh3 Camal oğlundan mənəvi təzminat olaraq 1000 manat pul məbləğinin, dövlət rüsumu üzrə ödənilmiş 410 manat pul məbləğinin iddiaçı X4 xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
2. İddiaçı bir neçə dəfə iddia tələbini dəqiqləşdirmiş və sonda məhkəmədən iddiaç ının işlədiyi ilk iş günü ərzində Giltex MMC ilə iddiaçı arasında xx.xx.2018-ci il tarixdə bağlanılmış əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən iddiaçının cəmiyyətin işlərinin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb etmiş HŞ qismində tanınması; ştat cədvəllərinin iddiaçıya münasibətdə qanunsuz və etibarsız hesab edilməsi; Əmək müqaviləsinin Əmək Müqaviləsinin 4.2.1 bəndində Əmək haqqı “İşəgötürən”lə “İşçi” arasında əldə edilmiş razılığa əsasən ayda bir dəfə, hər ayın 5- dək “İşçi”yə ödənilir hissəsi Əmək Məcəlləsinin 43-cü maddənin 3-cü hissəsinin tələblərinə uyğun olmamasının müəyyən edilməsi; xx.xx.2018-ci il tarixli əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmuş əmək haqqısının Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci maddəsinə və Vahid Tarif-İxtisas Sist eminə (VTİSK) uyğun müəyyən edilmədiyi nəzərə alınaraq, iddiaçıya xx.xx.2018-ci il tarixindən xx.xx.2022-cu il tarixinədək olan müddət üçün ümumilikdə 204414 əlavə əmək haqqının iddiaçıya ödənilməsi (əvvəllər ödənilmiş məbləğ çıxılmaqla); xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2019- cu il tarixədək iddiaçının əmək haqqısının Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci maddəsinə və Vahid Tarif-İxtisas Sisteminə (VTİSK) uyğun müəyyən edilmədiyi nəzərə alınaraq, iddiaçıya xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2019-cu il tarixədək təsdiq edilmiş yeni Vahid Tarif cədvəlinə əsasən müəyyən edilmiş dərəcələr arasındakı fərqlərə mütamnasibliyi əsas götürərək Mərkəzi laboratoriyanın rəhbəri vəzifəsinə görə sözügedən işlədiyi müddət ərzində aylıq əmək haqqının 3476 (üç min dörd yüz qirx altı ) manat işəgöt ürən tərəfindən ödənilməsi (əvvəllər ödənilmiş məbləğ çıxılmaqla); xx.xx.2019-ci il tarixdən xx.xx.2022 il tarixədək iddiaçının aylıq əmək haqqının Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci maddəsinə və Vahid Tarif-İxtisas Sisteminə (VTİSK) uyğun və xx.xx.2019-cu ildən müəssisənin rəhbəri olan Cavabdeh2 VTİSK-ə əsasən 18- ci dərəcəilə ödənilən əməkm haqqının 12000 manat qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçıya VTİSK-ə əsasən 18-ci dərəcə ilə müqayisədə 13-cü dərəcəyə uyğun ödənilməsi Mərkəzi laboratoriya rəhbərinin vəzifəsinə görə 7500 (yeddi min beş yüz) manat aylıq əmək haqqı işəgötürən tərəfindən ödənilməsi (əvvəllər ödənilmiş məbləğ çıxılmaqla); İşəgötürən tərəfindən əmək haqqısının gecikdirilməsi səbəbilə yaranan borc məbləğinə Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 294-cü madd əsinə əsasən hesablanacaq dəbbə pulu, ödənc və digər ödənişlər də əlavə edilməklə iddiaçıya ödənilməsi; Cavabdeh “X18” MMC (hazırkı Cavabdeh1 MMC) ilə iddiaçı arasında xx.xx.2018-ci il tarixdə bağlanılmış 02 nömrəli müddətli əmək müqaviləsinin bağlanılan anda iddiaçı istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığortalanmadığına xx.xx.2018-ci il tarixdə bağlanılmış 02 nömrəli müddətli əmək müqaviləsi Əmək Məcəlləsinin 43-cü maddənin 2-ci və 3-cü hissələrinə uyğun bağlanılamadığına görə etibarsız hesab edilməsi; İddiaçının Cavabdeh müəssisədə işlədiyi müddət ərzində ayrı seçkiliyə və diskriminasiyaya məruz qalmasının tanınması; Cavabdehin rəhbər şəxsləri - Cavabdeh2 və Cavabdeh3 tərəfindən iddiaçının ədalətli əmək ha qqı almaq hüququnun pozulmasının tanınması; Cavabdeh müəssisənin Baş direktorunun 347-K nömrəli xx.xx.2021-ci il tarixli, 35-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli, 116/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli və 142/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmrlərin, mənə töhmət verilməsi haqqında 225-K nömrəli xx.xx.2022ci il tarixli əmlərin iddiaçının razılığı olmadan qəbul edilməsinə görə iddiaçını məcburi əməyə cəlb edilmə kimi qiymətləndirilməsi; Cavabdeh müəssisənin Baş direktorunun 347- K nömrəli xx.xx.2021-ci il tarixli, 35-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli, 116/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli və 142/1-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmrlərin, mənə töhmət verilməsi haqqında 225-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmlərdə göstərilən ödənilmə barədə hissəsi etibarsız hesab edilərək vak ant olan Keyfiyyətə nəzarət deportamentinin direktorun aylıq əmək haqqını 2809.04 manat əvəzinə 3336.11(üç min üç yüz otuz altı) manat hesab edilməsi və vakant vəzifəsi üzrə işlərin görülməsinə görə əmək haqqını Əmək Məcəlləsinin 61.2-ci hissəsinə müvafiq ödənilməsi barədə (ödənilmiş məbləği çıxmaq şərti), İddiaçının MMC-də işlədiyi müddət ərzində İddiaçının məcburi əməyə cəlb edilməsinin tanınması; Cavabdeh müəssisədən onun xeyrinə vergilər və digər tutulmalar xaric istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya olan 3656,26 manatın 345 gün gecikməklə ödənilməsinə görə ödənc pulu 12614,10 manat pul məbləğinin; hesablanmamış və ödənilməmiş istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərinə görə pul əvəzinin 2075,97 manat pul məbləğinin; istifadə edilməmiş məzuniyyət günlərinə görə hesablanmamış və bu günə qədər ödənilməmiş 2075,97 manat pul məbləğinin kompensasiyaya görə xx.xx.2024-cü il tarixinə məzuniyyət ilə bağlı kompensasiya üzrə gecikdirilmiş ödənc məbləği olan 7100.55 manat pul məbləğinin; arayışa əsasən 2021-ci ilin noyabr ayından vakant iş yeri üzrə əlavə icra edilmiş vəzifəyə görə hesablanmamış əmək haqqı üzrə ödəniləsi 3748,48 manat pul məbləğinin; arayışa əsasən 2021-ci ilin noyabr ayından vakant iş yeri üzrə əlavə icra edilmiş vəzifəyə görə hesablanmamış və ödənilməmiş əmək haqqı üzrə əmək haqqının müfaviq olaraq 1%-i məbləğində xx.xx.2024-cü il tarixinə qədər hesablanmış ödəniləsi ödənc 36066,24 manat pul məbləğinin; gec ödənilmiş və arayışda əsasən ödəniləsi pul məbləğinin indeksləşdirmənin tətbiq edilməsi üzrə ödəniləsi məbləğ 791,22 manat pul məbləğinin; razılığı ol madan onun əmək haqqından 2022-ci il ərzində hər ay üzrə qanunsuz azaldılmış 30 manatın – toplam 300 manatın və əlavə olaraq sözügedən 300 manatın hər gecikdirilmiş gün üçün ona azı 1%-i məbləğində ödəniləsi günə qədər hesablanmalı ödənc üzrə pul məbləğinin; iddiaçıya ödənilməsi gecikdirilmiş 3625,26 manatın geçikdirilməsinə görə ödənilməli ödəncin qanunsuz özündə saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini gecikdirməklə ondan cavabdeh MMC tərəfindən faydalanmağa görə ödəncin məbləğindən əlavə iddiaçıya həmin məbləğ üzrə illik 15 faiz üzrə hesablanan pul məbləğinin; texnoloji reqlamentlərin, spesifikasiyaların, prosedurların tərtibatı, xammal giriş nəzarətinin təşkil olunması, istehsal olunan tibbi maskaların uyğunluğunun qiymətləndirilməsi, eləcə də 2018-ci ilin senty abr ayının 20-dən 2021-ci ilin noyabr ayına qədər və 2022-ci ilin iyul ayının 1-dən həmin ilin oktyabr ayının 24-nə qədər STANDARD 100 by OEKO-TEX® standartı üzrə sertifikatlaşma ilə məşğul olduğum üçün əmək haqqı üzrə hesablanmamış və ödənilməmiş hər aya görə 500 manat olmaqla toplam 41 ay müddət ərzində görülən işlərə, o cümlədən sertifikatlaşmanın həyata keçirilməsinə görə toplam 20500 (iyirmi min beş yüz) manat pul məbləğinin; iddiaçının hazırlıq və təşkilatçılıq işləri nəticəsində 12 ədəd STANDARD 100 by OEKOTEX® standartı üzrə sertifikaına və bir ədəd uyğunluq sertifikatına görə hərəsinin alınmasına görə 600(altı yüz) manat toplam 7200 (yeddi yüz) manat işəgötürəndən iddiaçının xeyrinə tutulması, arayışın alınması ilə bağlı ödənilmiş 400 manat pul məbləğinin; təhlükəsiz və sağlam əmə k şəraiti hüququmun pozulmasına görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 1000 manat pul məbləğinin; ədalətli əmək şəraiti hüququmun pozulmasına görə dəymiş mənəvi zərər üzrə toplam 18000 manat pul məbləğinin, məcburi əməyə cəlb edilməyinə görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 5000 avro zərərin manat ekvivalentində ödənilən günün AR Mərkəzi Bank tərəfindən təyin etdiyi manatla ekvivalent pul məbləğinin; əmək haqqının gecikdirilməsi nəticəsində baş vermiş mülkiyyət hüququma qanunsuz müdaxiləyə görə dəymiş mənəvi zərər üzrə 3000 avro manat ekvivalentində mənəvi zərərin ödənilən günün AR Mərkəzi Bank tərəfindən təyin etdiyi manatla ekvivalent pul məbləğinin; Adil Şirinovun rəhbərlik etdiyi X6 əməkdaşı olan keyfiyyətə nəzarət üzrə mütəxəssisin xidməti vəzifələrinə daxil olan uyğunluq sertifikatlarının və OEKO TEX sertifikatlarının alınmasının təşkili işlərindən ibarət əmək funksiyalarının icrasını Laboratoriya Şöbəsinin rəhbəri olan iddiaçıya cavabdeh Cəmiyyətin rəhbəri Cavabdeh2 xəbəri ola ola iddiaçıya qanunsuz icra etdirdiyinə görə mənəvi zərərə görə iddiaçının xeyrinə X5 1000 (bir min) manat pul məbləğinin; ədalətsiz 225-K nömrəli xx.xx.2022-ci il tarixli əmrlə əsassız töhmət verilməsi nəticəsində mənə münasibətdə ayrı seçkiliyə yol verilməsinə və işgüzar nüfuzuma zərər vurulmasına görə 5000 manat pul məbləğinin; ədalətli əmək haqqına və ayrı seçkiliyə məruz qalmamaq hüquqlarımın pozulmasına görə MMCnin sabiq rəhbərləri Cavabdeh2 və Cavabdeh3 hərəsindən ayrılıqda 1000 (bir min) manat mənəvi zərər iddiaçının xeyrinə tutulması, hüquqi yardımın göstərilməsi məqsədi ilə ödənilmiş 3325 manat pul məbləğinin; mediasiya xidmətlərinə görə tərəfimdən ödənilmiş 110 manat pul məbləğinin; işə düzgün və tezliklə baxılmasına və onun həll edilməsinə ardıcıl surətdə maneçilik törətmiş Cavabdeh3 Camal oğlundan mənəvi təzminat olaraq 1000 manat pul məbləğinin; dövlət rüsumu üzrə ödənilmiş 410 manat pul məbləğinin iddiaçı X4 xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
3. İddiaçı etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi Nümayəndə2 məhkəməyə vəsatət təqdim edərək, onun müstəqil iddia tələbini irəli sürən üçüncü şəxs qismində hazırkı işə qoşulmağı barədə ərizəsinin qanuna müvafiq olaraq təmin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
4. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, icraatıda onun arvadı İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1nə (bundan sonra Cəmiyyət) Cavabdeh3 Camal oğluna, Cavabdeh2 və X8 qarşı iddia tələbinə dair məhkəmə işi var. Məhkəmə işindəki sübutlara əsaslanaraq iddiaçı tərəfindən iddia tələbində göstərilmiş iddiaçı Cəmiyyət və Cəmiyyətin vəzifəli şəxsləri tərəfindən iddiaçıya münasibətdə əmək qanunvericliyin tələblərinin pozulması, Cəmiyyətin üzərinə düşən iddiaçıya münasibətdə öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi nəticəsində iddiaçının əmək hüququnun əsaslı pozulması halları o cümlədən, əmək qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş qaydaların pozulması nəticəsində əmək müqaviləsinə əsasən ona həvalə edilmiş Mərkəzi laboratoriya rəhbərinin görüləsi işlərə görə ədalətli Vahid X1 (VTİSK) və Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci tələblərinə uyğun təyin edilməli əmək haqqının təyin edilməməsi və hesablanıb ödənilməməsi, iddiaçının razılığı olmadan iddiaçı ilə bağl anılmış əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmamış işlərin görülməsinə məcburi cəlb edilməsi və məcburi gördürülən işlərə görə əmək haqqının ödənilməməsi, iddiaçının razılığı olmadan əmək qanunvericiliyin tələblərinin pozulması ilə iddiaçının üzərinə vakant vəzifə üzrə işlərin məcburi görülməsini və vakant vəzifə üzrə məcburi görülən işlərə görə əmək qanunvericiliyinin tələblərinin pozulmasına yol verilməklə iddiaçıya əmrlərlə gördürülən işlərə görə əmək qanunvericiliyinə əsasən ödəniləsi əmək haqqından xeyli aşağı məbləğdə əmək haqqının təyin edilərək ödənilməsi, birinci iş günü olan xx.xx.2028ci il tarixdə iddiaçı ilə bağlanılmış əmək müqaviləsi qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada hüquqi qüvvəsini almamış cavabdeh MMC-də iddiaçını işlədilməsi, əmək müqaviləsi bağlanılan anda və sonrakı müddət ər zində xx.xx.2020 il tarixinədək İşəgötürən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada iddiaçını istehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığortalanmasını təmin etməməsi və iddiaçının həmin növlə sığortalanması barədə müvafiq məlumatın əmək müviləsinə dahil edilməməsi, iddiaçıya əmək haqqının təyin edilməsi zamanı Vahid X2 (VTİSK) və Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci və 154-cü maddələrin tələblərini pozaraq iddiaçının əmək haqqının VTİSKda göstərilən dərəcələrə uyğun təyin edilməməsi və edilmiş əmək haqqının VTİSKə əsasən iddiaçıdan aşağı dərəcəli əmək haqqı almalı olan diqər işçilərəldən xeyli dərəcədə aşağı olması hər 3(üç)aydan bir, iddiaçı ilə bağanılmış əmək müqaviləsi barədə iddiaçı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən m əlumatların İşəgötürən tərəfindən əvvəlcədən iddiaçıya verilməməsi, tarif cədvəllərində iddiaçının tutduğu vəzifə üzrə əmək haqqının ədalətsiz və VTİSK-nın və Əmək Məcəlləsinin 156.2-ci tələblərin pozulması ilə təyin edilməsi və digər halları iddiaçının Cəmiyyətdə işlədiyi müddət ərzində almalı olduğu əmək haqqından xeyli aşağı əmək haqqı təyin edilib ödənilməsi ilə nəticələnmişdir. Hesab edir ki, yuxarıda göstərilən iddiaçının ədalətli əmək haqqı almasına olan hüququnun və məcburi işə cəlb edilməməsi hüququnun cavabdehlər tərəfindən pozulması onun iddiaçının əri olmağı ilə əlaqədar bilavasitə onun da maraqlarına toxunur.
5. Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin (hakim - Günel Tanrıverdiyeva) xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025 nömrəli qərardadı ilə İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1nə, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 qarşı əmrin etibarsız və qanunsuz hesab edilməsi və pul tələblərinə dair mülki iş üzrə İddiaçı etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi Nümayəndə2 müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinin təmin edilməməsi qərara alınmışdır
6. İddiaçı etibarnamə üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi Nümayəndə2 Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-105/2025 saylı, 8 aprel 2025-ci il tarixli qərardadından şikayət verərək, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli e-2(060)-105/2025-164 nömrəli qərardadının ləğv edilməsi haqqında qərardadın qəbul edilməsini və mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə onun qoşulmağı barədə 8 aprel 2025-ci il tarixli ərizəsinin təmin edilməsi haqqında qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
7. Şikayət onunla əsaslandırılmışdır ki, maraqlarına toxunan halları və qanun müddəalarını nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 13-cü, 25-ci, 26-cı və 60-cı maddələrində təsbit edilmiş hüquqularına əsaslanaraq Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsi ilə ona verilmiş arvadı İddiaçı olduğu məhkəmə işinə müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində qoşulmaq müstəsna hüququnu realizə etmək məqsədi ilə işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər cavabdehlərə qarşı iddia tələbi ilə birgə onun müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmağı barədə ərizə ilə elektron məhkəmə sistemində olan şəxsi kabineti vasitəsi ilə 8 aprel 2025-ci il tarixində məhkəməyə müraciət etmişdir. Onun müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmağı barədə ərizəsi Məhkəmə tərəfindən 8 aprel 2025 il tarixli e-2(060)-105/2025 nömrəli qərardadı ilə təmin edilməmişdir. Aşağıdakılara əsaslanaraq bildirir ki, məhkəmənin onun mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində 2(060)- 105/2025 nömrəli mülki işə qoşulmağı barədə ərizəsinin təmin edilməməsi barədə 8 aprel 2025 il tarixli e-2(060)-105/2025 nömrəli qərardadı onun Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsində təsbit edilmiş məhkəməyə müraciət edərək müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində mülki işə qoşulmaq hüququnu pozmaqla Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 25-ci, 26-cı və 60-cı maddələrində təsbit edilmiş hüquqularını, o cümlədən məhkəməyə müraciət etmək hüququ nu əsassız pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 26-cı maddəsinə əsasən, dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Bu təminatlardan biri də hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsidir. Belə ki, məhkəmə qərardadın əsaslandırıcı hissəsində onun mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmağı barədə ərizəsinin təmin edilməməsini hazırkı mübahisənin əmək münasibətlərindən irəli gəldiyindən, əmək münasibətləri isə məhz işəgötürən və işçi arasında yaranmaqla fərdi xarakter daşıdığı ilə əsaslandırmışdır. Məhkəmə qərardadda əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə ilə bağlı məhkəmə işinə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində onun işə qoşulmağını qadağan ed ən və ya məhdudlaşdıran qanunvericiliyin hər hansısa müddəasına əsaslanmayıb və göstərməyib. Beləliklə qərardaddan görünür ki, məhkəmə onun müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinin təmin edilməməsinə dair öz mövqeyini əsaslandırlması üçün hər hansısa rəhbər tutduğu qanunlar və ya digər hüquqi aktlar göstərməyibdir. Həmçinin görünür ki, məhkəmə onun müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsi ilə bağlı gəldiyi nəticə üçün əsas götürdüyü maddi hüquq normaları, istinad etdiyi qanunun və ya digər hüquqi aktın adı, maddəsi, abzası, bəndi, zəruri hallarda Konstitusiya Məhkəməsinin və Ali Məhkəmə Plenumunun ayrı-ayrı məsələlər barədə qərarları da göstərməyibdir. Halbuki, “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Al i Məhkəməsinin Plenumunun 24 noyabr 2005 il tarixli qərarının 6.2-ci bəndinə əsasən qətnamənin əsaslandırıcı hissəsinə xüsusi diqqət verilməlidir. Qətnamənin həmin hissəsində işin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş halları məhkəmənin nəticələrini əsaslandırdığı sübutlar bu və ya digər sübutları rədd və ya qəbul etmək üçün istinad etdiyi dəlillər rəhbər tutduğu, qanunlar və ya digər hüquqi aktlar göstərilməlidir. Həmin Qərarın 6.5-ci bəndinə əsasən qətnamənin əsaslandırıcı hissəsində məhkəmənin mübahisə edilən hüquq münasibəti barədə gəldiyi nəticə üçün əsas götürdüyü maddi hüquq normaları, istinad etdiyi qanunun və ya digər hüquqi aktın adı, maddəsi, abzası, bəndi, zəruri hallarda Konstitusiya Məhkəməsinin və Ali Məhkəmə Plenumunun ayrı-ayrı məsələlər barədə qərarları da göstərilməlidir. Beləliklə, qərardadda onun mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində hazırkı işə qoşulmağı barədə ərizəsi təmin edilməməsi üçün əsas olmuş qanun müddəalarının məhkəmə tərəfindən qərardadda göstərilməməsi müəyyən olunur. Məhkəmənin qərardadın yekun hissəsində sadaladığı MPM-nin 55, 263, 264, 266-268 və 395-ci maddələrinin heç birisi onun müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinin təmin edilməməsi üçün qanuni əsas deyillər və ola da bilməzlər. Əksinə məhkəmənin istinad etdiyi Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55-ci maddəsi mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər bir tərəfə və yaxud hər iki tərəfə qarşı iddia irəli sürməklə işə qoşu lmaq birmənalı onun müstəsna hüququ olduğunu təsdiq edir. Məhkəmə tərəfindən onun müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsi təmin edilməməsini yalnız hazırkı mübahisə əmək münasibətlərindən irəli gəldiyindən, əmək münasibətləri isə məhz işəgötürən və işçi arasında yaranmaqla fərdi xarakter daşıdığı ilə əsaslandırılması və ümumiyyətlə təmin edilməməsinin əsassız olduğu Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55.2-ci maddəsinin özü ilə təsdiq edilir. Belə ki, Mülki-Prosessual Məcəlləsinin “İşdə iştirak edən şəxslər və prosesin digər iştirakçıları” adlanan 5-ci Fəslin İşdə iştirak edən şəxslərin tərkibi göstərən 46-cı maddəyə əsasən tərəflər, üçüncü şəxslər, ərizəçilər, maraqlı şəxslər, pozulmuş və ya barəsində mübahisə edilən hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəməyə mür aciət etmək hüququ olan ictimai təşkilatlar, dövlət orqanları və digər orqanlar işdə iştirak edən şəxslərdir. Həmin Fəsilə daxil olan Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər haqqında 55.1-ci maddəyə əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər bir tərəfə və yaxud hər iki tərəfə qarşı iddia irəli sürməklə işə qoşula bilərlər. Həmin maddədən görünür ki, mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər bir tərəfə və yaxud hər iki tərəfə qarşı iddia irəli sürməklə işə qarışmağıma məhkəmə tərəfindən razılıq verilməsi göstərilməyib və belə razılığın verilmə qaydası mövcud deyil. Həmin maddənin i kinci hissəsinə əsasən Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər bu Məcəllənin 4.3 ‒ 4.6-cı maddələrində müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunması vəzifəsi istisna olmaqla, iddiaçının bütün hüquqlarından istifadə edir və onun bütün vəzifələrini daşıyırlar. Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.6-cı maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirak tələb olunur. Halbuki, yuxarıda qeyd edildiyi kimi həmin Məcəllənin 55.2-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər bu Məcəllənin 4.3 ‒ 4.6-cı maddələrində müəy yən edilmiş qaydalara əməl olunması vəzifəsi istisna olmaqla, iddiaçının bütün hüquqlarından istifadə edir və onun bütün vəzifələrini daşıyırlar. Beləliklə, Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 4.6-cı və 55-ci maddələrindən görünür ki, 55.1-ci maddəsinə əsasən işə qoşula bilən işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər bir tərəfə və yaxud hər iki tərəfə qarşı iddia irəli sürməklə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslərə 55.2-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 4.6-cı maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirakı istisna edilir. Be ləliklə Məcəllənin 55.2-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxsin həmin Məcəllənin 4.6-cı maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirakı istisna edilməsi imperativ müddəailə ilə yanaşı iş üzrə iddiaçının bütün hüquqlarından istifadə etdiyini və onun bütün vəzifələrini daşıması əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə ilə əlaqədar hazırkı işə onun müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində qoşulmağına heç bir qanuni maneələrin olmadığı təsdiq edilir. Beləliklə Məcəllənin 55.2-ci maddəsinə əsasən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxsin həmin Məcəllənin 4.6-cı maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirakı istisna edilməsi imperativ müddəası mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə ilə bağlı hazırkı məhkəmə işinə onun qoşulmağı üçün hazırkı işin əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə ilə bağlı olduğuna görə maneə ola bilmədiyini təsdiq edir. Beləliklə müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində qoşulmağına heç bir qanuni maneələrin olmadığını nəzərə alaraq məh kəmə tərəfindən onun müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmağı barədə ərizəsinin işin əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə ilə əsaslandırlması yolverilməz və əsassız olduğu təsdiq edilir. Həmçinin əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəmə işinə müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində qoşulması barədə ərizələrin maneəsiz təmin edilməsinin formalaşdırılmış vahid məhkəmə təcrübəsinin mövcud olduğu Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə (bundan sonra – Konstitusiya Məhkəməsi) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciəti əsasında Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – Mülki Prosessual Məcəllə) 155-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 4.3–4.6, 55.2, 152.1.6 və 156.1.6-1-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şə rh edilməsi dair Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2022-ci il tarixli qərardan məlum olur. Belə ki, sözügedən müraciətdən görünür ki, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 155-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 4.3–4.6, 55.2, 152.1.6 və 156.1.6-1-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsi xahişi ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət edərək müraciətində Mülki Prosessual Məcəllənin 55.2-ci maddəsinə görə, mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxslər bu Məcəllənin 4.3-4.6-cı maddələrində müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunması vəzifəsi istisna olduğuna istinad edərək həmin maddədə nəzərdə tutulmuş normanı həmin normanın analogiya üzrə qarşılıqlı iddia verən cavabdehdən həmin Məcəllənin 4.3–4.6-cı maddələrinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə qədər nizamlama qaydalarına (pretenziya və mediasiya) riayət edilməsi tələb olunmasını istisna etdiyini bildirmişdir. Yuxarıda qeyd edilmiş Bakı Apellyasiya Məhkəməsi müraciətindən görünür ki, kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəmə işlərinə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində qoşulması barədə ərizələrin maneəsiz təmin edilməsi ilə əlaqədar formalaşdırılmış vahid məhkəmə təcrübəsi mövcuddur.
8. Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025 nömrəli qərardadı ilə şikayətin təmin edilməməsi və baxılması üç ün işlə birlikdə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə göndərilməsi qərara alınmışdır. 9. “Elektron Məhkəmə” sisteminə şikayətə əlavə yüklənərək Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 08 aprel 2025-ci il tarixli e-2(060)-105/2025 saylı və 21 aprel 2025-ci il tarixli e-2(060)-105/2025 saylı qərardadlarının və baxış icraatına başlanılması haqqında 8 aprel 2025 il tarixli qərardadın ləğv edilməsi və mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulma barədə ərizənin təmin edilməsi və hazırlıq icraatının təzələnməsi və həmin ərizə ilə birgə verdiyi iddia ərizəsinin məhkəmənin hazırlıq mərhələsi iclasında qanuna müvafiq qaydada baxılması haqqında qərarın qəbul edilməsi xahiş edilmişdir.
10. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının (hakimlər - X14 (məru zəçi), X3 və X15) 2(105)-852/2025 saylı xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(105)-852/2025 nömrəli qərardadının Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)105/2025-164 nömrəli qərardadından verilmiş şikayətinin baxılmasının mümkün hesab edilməsinə dair hissəsində ləğv edilməsi, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1nə, Cavabdeh3 və Cavabdeh2 qarşı əmrin etibarsız və qanunsuz hesab edilməsi və s. tələblərinə dair mülki iş üzrə müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmasına dair ərizənin təmin edilməməsi barədə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025-164 nömrəli qərardadından iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə2 tərəfindən verilmiş şikayətinə apellya siya qaydasında baxılmasının qeyri-mümkün hesab edilməsi, mülki işin sonrakı prosessual hərəkətlərin edilməsi üçün birinci instansiya məhkəməsinə qaytarılması qərara alınmışdır.
11. Apellyasiya məhkəməsi iş materiallarını tədqiq edib, şikayətin mümkünlüyünü müzakirə edərək belə nəticəyə gəmişdir ki, mülki işə apellyasiya qaydasında baxılması hazırda qeyri-mümkündür.
12. Mülki Prosessual Məcəllənin 267-ci maddəsinə əsasən məhkəmə tərəfindən ayrıca akt şəklində qəbul edilmiş qərardaddan bu Məcəllədə göstərilmiş hallarda şikayət verilə bilər. İşdə iştirak edən şəxslər və qərardadın bilavasitə aid olduğu digər şəxslər şikayət vermək hüququna malikdirlər. Şikayət yazılı şəkildə qərardadı qəbul edən məhkəməyə verilir.
13. Mülki Prosessual Məcəllənin 395.1-ci maddəsinə işdə iştirak edən şəxslər q ətnamədən ayrılıqda birinci instansiya məhkəmələrinin qərardadlarından aşağıdakı hallarda şikayət verə bilərlər: 395.1.1. bu Məcəllədə göstərilən hallarda; 395.1.2. məhkəmənin qərardadı işin sonrakı hərəkətinə mane olduqda.
14. Mülki Prosessual Məcəllənin 395.2-ci maddəsinə əsasən birinci instansiya məhkəmələrinin digər qərardadlarından şikayət verilmir. İşdə iştirak edən şəxslər bu qərardadlardan narazı qaldıqda qərardada olan etirazlarını apellyasiya şikayətlərinə daxil edə bilərlər.
15. Göründüyü kimi birinci instansiya məhkəməsi bu məsələyə diqqət yetirməmiş və Nümayəndə2 müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinin təmin edilməməsi barədə qərardadda həmin qərardaddan şikayət vermə imkanının mümkün olduğunu göstərmiş, bununla da MPM-in məhkəmə qərarda dlarından şikayətin verilməsi ilə bağlı prosessual hüquq normalarının tələblərini pozmuşdur.
16. İş materiallarından görünür ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025 nömrəli qərardadı üçüncü şəxsin cəlb edilməsi barədə ərizənin təmin edilməməsi barədədir. Mülki Prosessual Məcəllədə isə həmin qərardaddan şikayət verilməsi nəzərdə tutulmamışdır.
17. Odur ki, qeyd olunanlar hazırkı halda həmin şikayətə apellyasiya qaydasında baxılmasını qeyri-mümkün edir.
18. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 366.2-ci maddəsinə görə əgər apellyasiyanın mümkünlüyü üçün əsaslar yoxdursa, o, qəbul olunmamış hesab edilə bilər.
19. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası hesab etmişdir ki, müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmasına dair ərizənin təmin edilməməsi barədə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025 nömrəli qərardadından iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə2 tərəfindən verilmiş şikayətə apellyasiya qaydasında baxılması üçün prosessual əsaslar yoxdur.
20. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, şikayətinin verilməsi ilə bağlı prosessual hüquq normalarının tələblərə uyğunluğu məsələsi araşdırılarkən birinci instansiya məhkəməsi məhkəmə kollegiyasının mübahisə üzrə gəldiyi nəticəni və müəyyən etdiyi göstərişləri mütləq nəzərə almalı, məsələnin düzgün və qanuni həllini tapmalıdır.
21. Məhkəmə kollegiyası öz mövqeyini, MPM-in 267, 366.2, 372.7, 395.1, 395.2-ci maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır. Kassasiya şikayətinin və ona qarşı etirazın dəlilləri a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
22. Nümayəndə2 (vəkil - X7 ) kassasiya şikayəti verərək, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(105)-852/2025 (S/N:007) nömrəli qərardadının ləğv edilməsi haqqında qərardadın qəbul edilməsini və mübahisə predmeti barəsində müstəqil idida tələbi irəlisürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizəsi təmin edilməklə və hazırlıq icraatının təzələnməsi və həmin ərizə ilə birgə verdiyi iddia ərizəsinin məhkəmənin hazırlıq mərhələsi iclasında qanuna müvafiq qaydada baxılması haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
23. Şikayət belə əsaslandırılmışdır ki, məhkəmənin tərəfindən AR MPM-nin 55cimaddəsinin tələbinə riayət edilməməsi nəticəsində məhkəmə tərəfindən AR Mülki Məcəlləsinin 1.1-ci maddədə nəzərdə tutulmuş üçüncü şəxslərin hüquqlarına xələl gətirmədən mülki dövriyyənin azadlığını onun iştirakçılarının bərabərliyi əsasında təmin etmək normasının və Mülki Məcəlləninn 6-cı maddəsinə əsasən - müstəsna hüququ olan mülki hüquqların maneəsiz həyata keçirilməsinə şərait yaradılması; pozulmuş hüquqların bərpasının təmin edilməsi və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəlisürən üçüncü şəxs qismində hazırkı işə qoşulmağı barədə ərizəsini təmin etməməklə hazırkı iş üzrə mülki hüquqlarının məhkəmədə müdafiə hüququ pozulmuşdur. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 12-ci, 25-ci, 26-cı, 60-cı maddələrində təsbit edilmiş hüquqları pozulubdur. Mübahisə predmeti barəsində Ailə Məcəlləsinin 32.1-ci maddəsinə və MPM-nin 55-ci maddəsinə əsasən əsasən müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizə vermiş ş əxsin məhkəməyə müraciət etmək hüququnu pozaraq mülki məhkəmə icraatı qaydasında özünə məxsus əmlaka dair pozulmuş öz mülkiyyət hüquqlarını müdafiəsinə məhkəmə qərardadı ilə maneənin yaradılması MM-nin 157.1, 157.2-cimaddələrinin tələblərinin pozulmasıdır.
24. İş üzrə cavabdehlər tərəfindən pozulmuş hüquqlarının bərpası üçün mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə verdiyi ərizəni məhkəmə tərəfindən qanunvericilikdə mövcud olmayan və nəzərdə tutulmamış müddəa əsasında qəbul etməkdən imtina edilməsi nəticəsində MPM-nin 2.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş mülki işlər və kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatının vəzifələri hər bir fiziki və yaxud hüquqi şəxsin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasından, qanunlarından və di gər normativ hüquqi aktlarından irəli gələn hüquq və mənafelərinin məhkəmədə təsdiq olunması vəzifəsinə əməl edilməməsidir.
25. İşə mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə verdiyi ərizəni məhkəmə tərəfindən qanunvericilikdə mövcud olmayan və nəzərdə tutulmamış müddəa əsasında qəbul etməkdən imtina edilməsi Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququn pozulmasıdır. Məhkəmə qanunla müəyyən edilmiş qaydada təqdim edilmiş iddia ərizəsinin tədqiq edilməsindən imtina etmişdir. Məhkəmə mübahisə predmeti barəsində mən im müstəqil tələb irəlisürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulması barədə ərizəsinin təmin edilməməsini yalnız hazırkı mübahisə əmək münasibətlərindən irəli gəldiyindən, əmək münasibətləri isə məhz işəgötürən və işçi arasında yaranmaqla fərdi xarakter daşıdığı ilə əsaslandıraraq, nəzərə almamışdır ki, Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55.2-ci maddəsinə əsasən Məcəllənin 55.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulan şəxslərə həmin Məcəllənin 4.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etmək tələbi şamil olunmu r. Beləliklə Məhkəmə ərizəsini təmin etməməsi barədə qərar çıxararkan nəzərə almamışdır ki, Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55.2-ci maddəsinə əsasən həmçinin əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəmə işlərinə qoşulmaq hüququ həmin maddədə göstərilmiş imperativ müddəaya əsasən onun əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etmək tələbinin ona münasibətdə istisna edilməsi ilə təsdiq edlir. Yuxarıda işin hallarında qeyd edilmiş Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 155-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 4.3–4.6, 55.2, 152.1.6 və 156.1.6- 1-ci maddələri ilə əlaqəli şəkildə şər h edilməsi xahişi ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə müraciətində istinad edilmiş formalaşmış vahid məhkəmə təcrübəsinə əsasən görünür ki, şəxs mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürən üçüncü şəxs qismində əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəmə işlərinə qoşulmaq müstəsna hüququndan şərtsiz maneəsiz istifadə edə bilir. Məhkəmə tərəfindən tərtib edilmiş sənədlərdə verdiyi iddia ərizəsi barədə məlumat yoxdur. Tərəfindən müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizəsi ilə birgə həmin tarixdə verilmiş iddia ərizəsinin araşdırlmasından və tədqiqdən imtina edilmişdir. Müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizənin verilməsində MPM-in 153.2-ci maddəsində nəzərd ə tutulmuş halların heç birisinin mövcud olmamasına baxmayaraq məhkəmə əsassız olaraq müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizəni yolverilməz iddia kimi əsassız qiymətlədirərək qəbul etməkdən imtina etmişdir. Qanunvericiliyin tələblərinə görə apellyasiya məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə işə baxır. Lakin Mülki Prosessual Məcəlləsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə 372-ci maddəsində Apellyasiya Məhkəməsi özünün və ya digər Apellyasiya Məhkəməsinin çıxarmış olduğu məhkəmə aktının ləğvi nəzərdə tutulmayıb. Həmin bu halı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun M.İbrahimovanın işi üzrə xx.xx.2017- ci il tarixli qərarının məzmunundan da göründüyü kimi apellyasiy a instansiyası məhkəməsi özünün çıxardığı və mübahisələndirilməyən məhkəmə aktının mövcud olmasına baxmayaraq işə yenidən baxmış və həmin aktla müəyyən edilmiş halları təkzib edən yeni qərar çıxarmaqla prosessual qanunvericiklə müəyyən edilmiş səlahiyyət həddini aşaraq kassasiya məhkəməsinin səlahiyyətlərini icra edib hüquqi müəyyənlik prinsipini pozmuşdur. Apellyasiya instansiya məhkəməsi apellyasiya şikayətində göstərilmiş Əmək Məcəlləsinin Bu Məcəllənin tətbiqi zamanı yaranan əmək mübahisələrinin həlli barəsində 316-cı maddəsinin birinci hissəsinə əsasən bu (Əmək) Məcəllənin və digər normativ hüquqi aktların tətbiqi zamanı işçilər və işəgötürənlər arasında yaranan fərdi və kollektiv əmək mübahisələri bu Məcəllə və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prossesual Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada bilavasitə məhkəmələr tərəfindən həll edilir qanunvericiliyin tələbini nəzərə almamışdır.
26. Beləliklə, yuxarıda qeyd edilmiş Əmək Məcəlləsinin Bu Məcəllənin tətbiqi zamanı yaranan əmək mübahisələrinin həlli barəsində 316-cı maddəsinin birinci hissəsinə əsasən tədbiq edilməli Mülki-Prossesual Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydalara o cümlədən həmin Məcəllənin 55-ci maddəsininin 1-ci və 2-ci hissələrində nəzərdə tutulmuş qaydalara əsasən görünür ki, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin icraatında olan e-2(060)- 105/2025 saylı işi üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə mənim qoşulmağım barədə 08 aprel 2025 il tarixli ərizəmin təmin edilməməsi barədə qərarın qəbul edilməsini məhkəmənin icraatında olan mübahisənin işçi ilə işəgötürən arasın da olan fərdi əmək mübahisəsi ilə əsaslandılması yuxarıda qeyd edilmiş qanun müddəaların tələblərinə zidd olduğuna görə əsassız və qanuna zidd olmasına qiymət verməmişdir. Qərardadda ərizənin təmin edilməməsinə əsas ola biləcək ərizənin qaytarılması üçün Mülki Prosessual Məcəllənin 152-ci maddəsində nəzmrdə tutuliuş əsasların, həmin məcəllənin iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsini qəbul etməkdən imtina edilməsi haqqında 153-cü maddədə nəzərdə tutulmuş əsasların və həmin Məcəllənin 259-cu maddəsində nəzərdə tutulan Ərizənin baxılmamış saxlanmasının əsaslarının, həmçinin ərizə ilə birgə təqdim edilmiş sənədlərin və ödənilmiş 80 manat dövlət rüsumunun qərarla geri qaytarılmasının birinci instansiya məhkəməsinin qərardadlarında göstərilmədiyinə görə qərardadın ləğv edilməsi üçün qa nuni əsas olduğuna xx.xx.2025-ci il tarixli Apellyasiya Məhkəməsinin qərarında münasibət bildirməməsi məhkəmə tərəfindən MPM-nin 372.1, 372.6, 372.7-ci maddələrinin tələblərini pozulduğunu təsdiq edir. Hazırkı vəziyyətdə ərizəsi hazırlıq mərhələsində baxılmaqla təmin edilməməsi barədə qərardad çıxarılmışdır ki, bu da qanunvericiliyin tələbləri baxımından yolverilməzdir, yəni əgər iddia ərizəsi Azərbaycan Respublikası MPM-nin 149cu maddəsinin tələblərinə uyğun deyildisə belə olan halda məhkəmə iddia ərizəsinin mümkünsüzlüyü barədə qərardad çıxarmalı idi, əks təqdirdə iddia ərizəsi icraata qəbul edildiyi halda ərizə məhkəmənin hazırlıq və baxış iclaslarında baxılıb yekun qərar qəbul edilməli idi. Birinci instansiya Məhkəməsi məhkəmənin hazırlıq iclasında çıxardığı ərizənin təmin edilməməsi b arədə qərardadda ərizəyə əlavə edilmiş sənədlərin və ərizənin verilməsi üçün ödənilmiş 80 manat dövlət rüsumunun geri qaytarılmasının göstərilməməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən ərizəni iddia ərizəsi kimi mahiyyəti üzrə baxdığını və əslində yekun qərar olaraq qətnamə çıxarmalı olduğu halda qərardad çıxarması bir daha məhkəmənin yekun olaraq qərardad çıxarmasının qanunsuz olmasına apellyasiya məhkəməsinin münasibət bildirməməsi ilə MPM-nin 372.1, 372.6, 372.7-cimaddəlrin tələblərini pozmuşdur.
27. Məhkəmə tərəfindən hazırkı şikayətdə göstərilənlərə əsasən pozuntulara və məhkəmənin yekun qərarında özünün xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadının Nümayəndə2 Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(060)-105/2025 saylı(S/N:164) qərardadından apellyasiya şikayətinin mümkünlü yü hissəsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə ləğvi barədə nəticəyə gəlməsi barədə motivlər və məhkəmənin rəhbər tutduğu qanunun normalarını və müddəalarını göstərməmişdir. Apellyasiya instansiya məhkəməsi apellyasiya şikayətində geyd edilənlərə və qanunvericliyin tələblərinə o cümlədən 372-ci maddəsinə riayət etdiyi təqdirdə Mülki Prosessual Məcəlləsinin 398.0.3cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ciil tarixli 2(060)-105/2025 saylı (S/N:164) qərardadının ləğv edilməsi və Nümayəndə2 MPM-nin 55ci maddəsinə əsasən verdiyi 2(060)- 105/2025 saylı iş üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən 3-cü şəxs qismində işə qarışması barədə ərizənin təmin edilməsi haqqında qərardad çıxarmalı idi. Lakin kassasiya şikayətindən və işin hallar ından görünür ki. Apellyasiya instansiya Məhkəməsi Nümayəndə2 tərəfindən verdiyi xx.xx.2025 il tarixində verdiyi apellyasiya şikayətində və xx.xx.2025 il tarixndə verdiyi apellyasiya şikayətinə əlavədə geyd edilmiş Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(060)-105/2025 saylı (S/N:164) qərardadının ləğvi üçün qanuni əsaslar yaradan sübut və dəlilləri tədqiq etməkdən və qiymətləndirməkdən imtina etməsi nəticəsində Mülki Prosessual Məcəlləsinin 398.0.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş Sumqayıt şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli 2(060)-105/2025 saylı (S/N:164) qərardadının ləğv edilməsi və Nümayəndə2 MPM-nin 55-ci maddəsinə əsasən verdiyi 2(060)-105/2025 saylı iş üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən 3-cü şəxs qismində işə qarışması barədə əri zənin təmin edilməsi haqqında qərardad çıxarmaqdan imtina etmişdir.
28. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi üzərinə düşən vəzifəyə əməl etmədən xx.xx.2025 il tarixli 2(105)-852/2025 (S/N:007) nömrəli qərardadında birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən mübahisənin əmək münasibətlərindən irəli gəldiyindən, əmək münasibətləri isə məhz işəgötürən və işçi arasında yaranmaqla fərdi xarakter daşıdığına ilə Nümayəndə2 xx.xx.2025 il tarixli ərizəsinin təmin etməməsi barədə qərardadı əsaslandıraraq iş üzrə iddiaçının nümayəndəsi və əri olan Nümayəndə2 Ailə Məcəlləsinin 31.1-ci, 31.2-ci və 32.1-ci maddələrinin müddəalarından irəli gələn Mülki Məcəllənin 157.1-ci və 157.2cimaddələrinin tələblərinə əsaslanaraq iddiaçı onun həyat yoldaşı(arvadı) İddiaçı cavabdehlərə qarşı irəl i sürülmüş əmək haqqı tələbi iddiası ilə bağlı məhkəmədə baxılan mülki iş üzrə Əmək Məcəlləsinin 316-cı maddəsinin tələlərinə əsasən əmək mübahisələrə məhkəmə qaydasında baxılan zaman qaydaları tətbiq edilməli Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55.1-ci maddəsinin ona verdiyi imperativ xarakter daşıdığı hüquqa müvafiq mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbini irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı hüququnu və həmçinin Mülki Prosessual Məcəlləsinin 55.2-ci maddəsinə əssən əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəmə işlərinə qarışmaq hüququ həmin maddədə göstərilmiş imperativ müddəaya əsasən onun əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etmək tələbinin üçüncü şəxsə şamil edilməməsi şəxsin işəgötürən və işçi arasında məhkəmədə gedən mübahisəyə mübhisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində qarışmaq hüququnun təsdiq edilməsi hallarını xx.xx.2025 il tarixli 2(060)-105/2025 (S/N:164) nömrəli qəradadında nəzərə alınmadığını araşdırmamış və qiymətləndirməmişdir.
29. Kassasiya şikayəti Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1.1, 6.1.7, 6.1.8, 6.1.9, 157.1, 157.2-ci maddələrinə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 2, 2.1, 4.1, 4.2, 55.1, 55.2, 153.1, 153.2, 372.1, 372.6, 372.7, 392.5, 398.0.3cü istinad edilərək əsaslandırılmışdır.
30. Kassasiya instansiyası məhkəməsinə kassasiya şikayətinə əlavə təqdim edilərək Sumqayıt Apellysiya Məhkəməsi tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixli 2(105)-852/2025 (S/N:006) və nömrəli xx.xx.2025-ci il tarixli 2(105)-852/2025 (S/N:007) qərardadların ləğvi və Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin e2(060)-105/2025 nömrəli məhkəmə işinin materiallarının Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin yeni hazırlıq mərhələsinə qaytarılması haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş edərək verilən iddia ərizəsi məhkəmənin hazırlıq mərhələsi iclasında qanuna müvafiq qaydada baxılması haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
31. Üçüncü şəxs "xxxx" ASC (vəkil Nümayəndə3) kassasiya şikayətinə etiraz ünvanlayaraq, kassasiya şikayətinin təmin edilməməsini, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(105)-852/2025 nömrəli qərardadının dəyişi klik edilmədən saxlanılmasını xahiş etmişdir.
32. Kassasiya şikayəti verən şəxs Nümayəndə2 vəsatət verərək etirazın heç bir səlahiyyəti olmayan şəxs tərəfindən təqdim edilmiş etiraz olduğuna görə nəzərə alınmamasını xahiş etmişdir. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
33. Maddə
267. Məhkəmə tərəfindən ayrıca akt şəklində qəbul edilmiş qərardaddan bu Məcəllədə göstərilmiş hallarda şikayət verilə bilər. İşdə iştirak edən şəxslər və qərardadın bilavasitə aid olduğu digər şəxslər şikayət vermək hüququna malikdirlər. Şikayət yazılı şəkildə qərardadı qəbul edən məhkəməyə verilir.
34. Maddə 372.7. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır.
35. Maddə 395.
1. İşdə iştirak edən şəxslər qətnamədən ayrılıqda birinci instansiya məhkəmələrinin qərardadlarından aşağıdakı hallarda şikayət verə bilərlər: 395.1.1. bu Məcəllədə göstərilən hallarda; 395.1.2. məhkəmənin qərardadı işin sonrakı hərəkətinə mane olduqda.
36. Maddə 395.2. Birinci instansiya məhkəmələrinin digər qərardadlarından şikayət verilmir. İşdə iştirak edən şəxslər bu qərardadlardan narazı qaldıqda qərardada olan etirazlarını apellyasiya şikayətlərinə daxil edə bilərlər.
37. Maddə 416.1. Kassasiya instansiyası məhkəməsi işə şikayət həddində baxır və kassasiya şikayətində irəli sürülmüş dəlillər üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır.
38. Maddə 416.2. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən bu M əcəllənin 418.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş prosessual hüquq pozuntusu hesab edilən hallara yol verilməsi şikayətin hədlərindən və dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılmalıdır.
39. Maddə 417.1.1. Kassasiya məhkəməsi işə baxarkən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını dəyişiklik edilmədən, şikayəti təmin etmədən saxlaya bilər.
40. Maddə 418.1. Maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması, o cümlədən maddi və prosessual hüququn tətbiqi üzrə məhkəmə təcrübəsinin vahidliyinin pozulması apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və qərardadının ləğv edilməsi üçün əsasdır.
41. Maddə 418.3. Prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin. Kassasiya baxışının hədləri
42. Qanunun tələbinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş materiallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul edilərək işə əlavə olunmuş, araşdırılmış və (və ya) müəyyən edilmiş sübutlara və hüquqi faktlara istinad edilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir.
43. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərardadı kassasiya şikayətinə əsasən tam yoxlanılır. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
44. Kassa siya şikayətinə əlavə verilsə də həmin əlavə vəkil tərəfindən elektron imza ilə imzalanmadığına görə və hazırkı kassasiya baxışının predmeti olmayan apellyasiya məhkəməsinin digər- xx.xx.2025-ci il tarixli 2(105)-852/2025 (S/N:006) qərardadının da ləğvi tələb edildiyindən həmin əlavə qəbul edilmir. Belə ki, apellyasiya məhkəməsinin kassasiya şikayəti verilən qərardadı xx.xx.2025-ci il tarixli 2(105)-852/2025 (S/N:007) nömrəlidir və kassasiya şikayətində də Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(105)-852/2025 (S/N:007) nömrəli qərardadının ləğv edilməsi haqqında qərardadın qəbul edilməsi və mübahisə predmeti barəsində müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qarışmağı barədə ərizəsi təmin edilməklə və hazırlıq icraatının təzələnməsi və həmin ərizə il ə birgə verdiyi iddia ərizəsinin məhkəmənin hazırlıq mərhələsi iclasında qanuna müvafiq qaydada baxılması haqqında qərar qəbul edilməsi xahiş edilmişdir.
45. Kassasiya şikayətinə qarşı verilmiş etirazın səlahiyyəti olmayan şəxs tərəfindən verildiyi barədə Nümayəndə2 vəsatətinə əsasən məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, iş materialları ilə təsdiq edilir ki, kassasiya şikayətinə etiraz iş üzrə mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs "xxxx" ASC-nin nümayəndəsi və vəkili tərəfindən verilmişdir.
46. Kassasiya məhkəməsinə elektron kabinet vasitəsilə Nümayəndə2 tərəfindən nikah sənədi və s. təqdim edilsə də məhkəmə kollegiyası bildirir ki, kassasiya məhkəməsi sübutlar qəbul etmir və işə şikayət həddində baxaraq və kassasiya şikayətində irəli sürülmüş dəlillər üzrə ape llyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır.
47. Apellyasiya məhkəməsi müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulma barədə ərizənin təmin edilməməsi barədə qərardaddan müstəqil şikayət vermə imkanı Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində nəzərdə tutulmadığına görə həmin şikayətə apellyasiya qaydasında baxılmasını qeyri-mümkün olması, müstəqil iddia tələbi irəli sürən üçüncü şəxs qismində işə qoşulmasına dair ərizənin təmin edilməməsi barədə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli, 2(060)-105/2025 nömrəli qərardadından iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə2 tərəfindən verilmiş şikayətə apellyasiya qaydasında baxılması üçün prosessual əsaslar olmadığı qənaətinə gəlmişdir.
48. Kas sasiya kollegiyası apellyasiya məhkəməsinin əsaslandırması və gəldiyi nəticə ilə razılaşır.
49. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən iş üzrə düzgün qərardad qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Qeyd edilənlərə görə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərardadının ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
50. Ona görə də kassasiya şikayəti təmin edilməməli, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 2(105)-852/2025 nömrəli (S/N:007), 30 may 2025-ci il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
51. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 416, 417 və 419-cu maddələrini rəhbər tutub məhkəm ə kollegiyası qərara aldı: Mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürən üçüncü şəxs qismində Nümayəndə2 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 2(105)-852/2025 nömrəli, 30 may 2025-ci il tarixli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.