Ali Məhkəmə Qərardad — İş №2(102)-5436/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(102)-5436/2021 02.09.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı Cavabdeh qarşı “qızıl-zinət və cehiz əmlakı” tələbinə dair ilk və iddiaçı Cavabdeh İddiaçı qarşı “birgə nikah dövründə əldə edilmiş əmlakın bölünməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddia ərizələri üzrə QƏRARDADİ (Açar sözlər: kassasiya şikayətinin icraata qəbul edilməsindən imtina, kassasiya şikayətinin məzmununun prosessual qanunvericiliyə uyğun olmaması) Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının hakimi Şamayev Elşad Yaquboviç, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 28 aprel 2021-ci il tarixli, 2(105)115/2021 nömrəli qətnaməsindən hər iki tərəfin ayrı-ayrı lıqda verdikləri kassasiya şikayətlərini nəzərdən keçirərək, MÜƏYYƏN ETDİM: Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 07 oktyabr 2019-cu il tarixli, 2(060)-6894/2019 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim R.N.Qoşqarlı) İddiaçı Cavabdeh qarşı ilk iddiası qismən təmin edilərək, Cavabdeh siyahı üzrə mebellərdən, avadanlıqlardan, geyim, mətbəx və digər əşyalardan ibarət cehiz əmlaklarının və ya onların dəyərinin alınaraq İddiaçı verilməsi, iddia tələbinin qızıl-zinət tələbinə dair hissədə təmin edilməməsi, habelə iddiaçı Cavabdeh İddiaçı qarşı “birgə nikah dövründə əldə edilmiş əmlakın bölünməsi” tələbinə dair qarşılıqlı iddia ərizəsinin rədd edilməsi qət edilmişdir. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin 28 aprel 2021-ci il tarixli, 2(105)-115/2021 nömrəli qətnaməsi ilə ilkin iddia üzrə cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə id diaçı) Cavabdeh verdiyi apellyasiya şikayətinin qismən təmin edilməsi, Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 07 oktyabr 2019-cu il tarixli, 2(060)-6894/2019 nömrəli qətnaməsinin qismən ləğv edilməsi, ilk iddia üzrə Cavabdeh həmin tələb üzrə İddiaçı məxsus siyahı üzrə cehiz əşyalarının və ya onların dəyərinin alınıb ilk iddiaçıya verilməsi, qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılması, ilk iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh İddiaçı verdiyi apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsi qət edilmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsindən ilkin iddia üzrə iddiaçı (qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh) İddiaçı və ilkin iddia üzrə cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh ayrı-ayrılıqda kassasiya şikayətləri vermişlər. Hər iki kassasiya şikayəti apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işlə birlikdə baxılması üçün Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə göndərilmişdir. Kassasiya şikayətləri və iş materialları öyrənilərkən müəyyən olunmuşdur ki, qeyd olunan şikayətlərin məzmunu Azərbaycan Respublikası MPM-in 407-ci maddəsində müəyyən olunmuş qaydalara uyğun deyildir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 402-ci maddəsinə əsasən apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarının qətnamələrindən, apellyasiyanın qeyri-mümkün hesab edilməsi, kassasiya şikayətinin qaytarılması, habelə iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərardadlarından kassasiya şikayəti verilə bilər. Həmin Məcəllənin 407.1.4-cü maddəsinə əsasən kassasiya şikayəti ndə şikayəti verən şəxsin tələbi, maddi və yaxud prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməməsinin nədən ibarət olması göstərilməlidir. Məcəllənin 407.2-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 408.1.5-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayətində maddi və prosessual hüquq normalarının pozulmasının, yaxud düzgün tətbiq edilməməsinin nədən ibarət olması göstərilməmişsə, kassasiya şikayəti qaytarılır. Kassasiya şikayətlərinin məzmunundan görünür ki, hər iki şikayətdə işin faktiki hallarına və aşağı instansi ya məhkəmələrində işin gedişatına istinad edilməklə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsi xahiş olunmuşdur. Cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh kassasiya şikayətində həmçinin iş üzrə sübutlara düzgün hüquqi qiymət verilməməsi və qarşılıqlı münasibətlər üzrə yanlış nəticəyə gəlinməsi göstərilmişdir. Lakin kassatorların hər ikisi qeyd olunan iş üzrə maddi və prosessual hüquq normalarının pozulmasının nədən ibarət olmasını, hazırki mübahisəyə aidiyyətini göstərməmiş və bununla da, Azərbaycan Respublikası MPM-in 407.1.4 və 407.2-ci maddələrinin tələblərini pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası MPM-in 408.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 408.1.1 və 408.1.3-408.1.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda kassasiya şikayəti apellyasiya instansiyası məh kəməsi tərəfindən, 408.1.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olduqda kassasiya şikayəti kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən, 408.1.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar mövcud olduqda isə kassasiya şikayətinin qaytarılması barədə ərizənin daxil olduğu vaxt işin şikayətlə hansı instansiya məhkəməsində olmasından asılı olaraq apellyasiya və kassasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən qaytarılır. Həmin Məcəllənin 409-cu maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinin bu Məcəllənin 407-ci maddəsinin tələblərinə uyğunluğunu yoxlayır. Bu Məcəllənin 407-ci maddəsinin tələblərinə cavab verən kassasiya şikayəti ona əlavə olunmuş sənədlərlə və işlə birlikdə kassasiya şikayətinin verilmə müddəti bitdikdən sonra 7 gün müddətində kassasiya instansiyası m əhkəməsinə göndərilir. Buna baxmayaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətlərini iş materialları ilə birlikdə baxılması üçün Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə göndərmişdir. Qeyd olunanlara əsasən, kassasiya şikayətlərində maddi və yaxud prosessual hüquq normalarının pozulmasının nədən ibarət olması göstərilmədiyi üçün icraata qəbul edilə bilməz. Odur ki, kassasiya şikayətləri geri qaytarılması üçün mülki işlə birlikdə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 408 və 411-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin 28 aprel 2021-ci il tarixli, 2(105)-115/2021 nömrəli qətnaməsindən ilkin iddia üzrə iddiaçı (qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh) İddiaçı və ilkin iddia üzrə c avabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətləri icraata qəbul edilməsin. Kassasiya şikayəti geri qaytarılması üçün mülki işlə birlikdə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə qaytarılsın.