Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(103)-174/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(103)-174/2022 16.05.2022 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ hakimlər X9 (sədrliyi və məruzəsilə), İmanov Azad Nizam oğlu və Əsgərov Qürbət Ağa oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Nizamlı Aygün Ülviyyət qızının katibliyi ilə, iddiaçının nümayəndəsi X16, Cavabdeh1 və Cavabdeh1, Cavabdeh3, X45 və Quliyev Rəhman Yusif oğlunun nümayəndəsi vəkil Nümayəndə iştirakları ilə, iddiaçı "xxxx" ASCnin ("xxxx" ASC) cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı «kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsinə dair» ilkin iddia ərizəsi üzrə, iddiaçı Cavabdeh1 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı “pul” tələbinə dair qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə, iddiaçılar Cavabdeh2 vərəsələri Cavabdeh3, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, X25 cavabdeh İddiaçı ASC-yə və Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin Baki şəhəri ərazi idarəsinə qarşı «mənzillərinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi » qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-130/2020 saylı işi üzrə 30.09.2020-ci il tarixli qətnaməsindən ilkin iddia üzrə iddiaçı (qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh) "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC), ilkin iddia üzrə cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən mülki işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC) cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı iddia (iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair) ərizəsi ilə Nəsimi Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh1a Ağalar oğlundan 27.10.2004-cü il tarixli, 27 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 163100 ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 179663 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu olmaqla, cəmi 342763 ABŞ dolları məbləğində borcun və 26.01.2006-cı il tarixli, 01 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən isə ******* ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 643987 ABŞ dolları məbləğində faiz və 500 000 ABŞ dolları məbləğində cərimə borcu, cəmi ******* ABŞ dolları məbləğində kredit borcu olmaqla, hər iki kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə ******* ABŞ dolları məbləğində pulun tutularaq "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, ipoteka predmeti olan ünvan 2 avarımda yerləşən 53, 54, 55, 59, 60 və 63 saylı mənzillərə tutmanın yönəldildilməsi, Həmin mənzillərin ilkin satış qiymətlərinin müəyyən edilərək açıq hərracdan satılması və satışdan əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına kredit borcunun ödənilməsi,ipoteka predmeti olan ünvan 2 kınında yerləşən 53, 54, 55, 59, 60 və 63 saylı mənzillər açıq hərracdan satıldıqdan sonra, cavabdehlər ailə üzvləri ilə birlikdə tutduqları yaşayış sahəsini ən geci bir ərzində tərk etmədikdə, onların həmin mənzillərdən məcburi qaydada çıxarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir (Vİİİ cild, səh.37); 12.10.2018-ci il tarixdə qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə iddiaçı Cavabdeh1 qarşılıqlı iddia üzrə "Exspressbank” ASC-yə və müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin Baki şəhəri ərazi idarəsinə qarşı 22.01.2009-cu il tarixdə verilmiş qarşılıqlı iddia (dəyişdirilməsi) ərizəsi ilə, ilkin iddia tələbinin tam rədd edilməsi, əvvəlki "Azərnəqliyyatbank” ASC (indiki "xxxx" ASC) ilə onun arasında olan 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə və ona edilmiş, 03.10.2006-cı il tarixli dəyişikliklərə xitam verilməsi; "Azərnəqliyyatbank” ASC-nin ondan 23.03.2003-cü il tarixindən 25.01.2007-ci il tarixədək qanunsuz aldığı ******* ABŞ dolları məbləğində pulun "xxxx" ASC-dən alınıb ona qaytarılması; Cavabdeh1 məxsus ünvan 1 ünvanında yerləşən 55 və 59 saylı mənzillərə dair "xxxx" ASC (indiki "xxxx" ASC) ilə Quliyev Ağalar Yusif oğlu ilə aralarında bağlanmış ipoteka müqavilələrinə xitam verilməsi və həmin mənzillərin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir (Vİİİ cild, səh.40). Sonra Cavabdeh1 ərizə ilə mürcaiət edərək, 2003-2007-ci illərdə X59, qızı Cavabdeh3 ,həyat yoldaşı Sevda Quliyevanın və yaxın qohumu Hacı Əfəndiyevin kredit müqavilələri hesabına ona artıq ödətdirməklə ziyan vurulmuş 4918368.052 ABŞ dolları “Azərnəqliyyatbankın hüquqi varisi” Ekspressbank”dan alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. (X cild.səh.212) Qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə iddiaçı X2 vərəsələri: Quliyev Rəhman Yusif oğlu, X45 və Cavabdeh3 qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh "xxxx" ASC-nə, müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin Bakı şəhəri ərazi idarəsinə qarşılıqlı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ilkin iddia ərizəsinin tam rədd edilməsi, Cavabdeh2 məxsus olmuş Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi, ev 5 ünvanında yerləşən 63 saylı mənzilə dair "xxxx" ASC (indiki "xxxx" ASC) ilə X17 arasında bağlanmış 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı ipoteka müqaviləsinə xitam verilməsi və həmin mənzilin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi; X4 məxsus olmuş və ünvan 1 ünvanında yerləşən 53 və 60 saylı mənzillərinə dair və X19 xüsusi mülkiyyətində olan ünvan 1 ünvanında yerləşən 54 saylı mənzilinə dair "xxxx" ASC (indiki "xxxx" ASC) ilə X17 və Cavabdeh3 arasında bağlanmış 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı ipoteka müqaviləsi və ona edilmiş 26.01.2006-cı il tarixli dəyişikliklərə xitam verilməsi və həmin mənzillərin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir (Vİİİ cild, səh.53). İddiaçının nümayəndəsi X33 Cavabdeh1 və qeyrləri tərəfindən verilmiş qarşılıqlı iddia ərizəsinə münasibət bildirərək, həmçinin iddia müddətinin keçməsi ilə bağlı ərizəni məhkəməyə təqdim etmişdir Birinci instansiya məhkəməsində icraat zamanı müəyyən olunmuşdur ki: 27 oktyabr 2004-cu il tarixli, №-li 28 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən, "xxxx" Kommersiya Bankı ilə Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu, Cavabdeh2, Cavabdeh1, Cavabdeh3 ilə ipoteka müqaviləsi bağlanmış, Bakı şəhəri, Nizami küçəsi, ev 111, mənzil 88; ünvan 4, mənzil 53, ünvan 4, mənzil 60, ünvan 4, mənzil 55, ünvan 4, mənzil 59, ünvan 4, mənzil 54 ilə ipoteka ilə yüklü edilmişdir (İ cild, səh.14); 26 yanvar 2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə əsasən, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış kredit müqaviləsinə əsasən, Bank borclu Cavabdeh1 900000 məbləğində 90 gün müddətinə kredit xətti açır (İ cild, səh.17); "xxxx" KB ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə əsasən, Bank Cavabdeh1 950000 ABŞ dolları məbləğində 360 gün müddətinə kredit xətti açır. Bank kredit xətti üçün sifariş verilmiş ümumi limitin həddindən artıq olmamaq şərti ilə kredit verir. Kredit üçün axırıncı sifariş kredit müqaviləsinin qurtarma müddətinə gün qalmış təqdim edilməlidir, məbləği isə kredit xətti məbləğinin 20 %-dan çox olmamalıdır (İ cild, səh.19); "xxxx" KB ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 03.10.2006-cı il tarixli, 26 yanvar 2006-ci il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərdən görünür ki, Bank Cavabdeh1 ******* ABŞ dolları məbləğində kredit xətti açır (İ cild, səh.22); "xxxx" KB ilə Cavabdeh2, Cavabdeh1, Cavabdeh3 arasında bağlanmış 26 yanvar 2006-cı il tarixli, 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 28 saylı ipoteka müqaviləsinə dəyişikliklərə əsasən, ipoteka saxlayan və vətəndaş Cavabdeh1 arasında bağlanmış 01 saylı 26 yanvar 2006-cı il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən, “İpotekasaxlayan” bocalana illik 15/30 %-lə hesablanmaqla 90 gün müddətinə 900.000 ABŞ dollar həcmində kredit xətti açır. Borcalan ipoteka ilə təmin olunan krediti hissə-hissə təsdiqlənmiş ödəniş qrafikinə əsasən ödəyir. (iş: 1-ci cild-v.23-24); 27 oktyabr 2004-cü il tarixli, 27 №-li ipoteka müqaviləsinə əsasən, ipotekasaxlayan Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 saylı 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən “ipoteka saxlayan” Borcalana illik 28/56 % hesablanmaqla 360 gün müddətinə 950000 ABŞ dollar həcmində kredit xətti açır (İ cild, səh.25); (iş 1-ci cild-v. 103-185); DİN-nin Baş İsitntaq və Təhqiqat İdarəsinin müstəntiqi, şöbəsinin baş leytenantı C.Tağıyev tərəfindən tərtib edilmiş 11 aprel 2007-ci il tarıxli Protokolun surətinə əsasən, həmin Protokol tərtib olunub ondan ötrü ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 242-243 və 448-ci maddələrinin tələblərinə riayət etməklə, Səbail rayon Məhkəməsinin 30 mart 2007-ci il tarixli qərarına əsasən "xxxx" ASC-dən X10 dair, Cavabdeh1 dair, X20 dair sənədlər bankdan götürülmüşdür (İ cild, səh.221); Bakı şəhər Nərimanov RPİ-nin İsitntaq şöbəsinin baş müstəntiqi Vüqar Əhədov tərəfindən 06 noyabr 2009-cu il tarixli cinayət işi başlanması rədd edilmiş qərara əsasən, X34, X39 və X1 hərəkətlərində sənədlərin saxtalaşdırılması, saxta sənədlərdən istifadə etməklə özgənin əmlakının dələduzluqla ələ keçirilməsi cinayətlərinin əlamətləri olmadığından barələrində cinayət işi başlanması rədd edilmiş, S.İ.Məmmədova tərəfindən qüvvədə olan kassa əməliyyat qaydalarının kobud surətdə pozulmasına, "xxxx" ASC-nin müştərilər tərəfindən kreditdən təyinatı üzrə istifadə olunmasının yoxlanılmamasına və belə halların qarşısının alınması üçün tədbirlər həyata keçirilməsinə görə "xxxx" ASC-nə təqdimat verilmiş, Cavabdeh1 barəsində cinayət təqibinə xitam verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası DİN-nin Baş İstintaq və Təhqiqat idarəsi tərəfindən qəbul edilmiş və ləğv edilməmiş 76052 nömrəli cinayət işi üzrə 21 yanvar 2007-ci il tarixli qərar qüvvədə olduğundan onun barəsində araşdırma aparılmamışdır. (3-cü cild-v.20-28); DİN-nin Baş İsitntaq və Təhqiqat İdarəsinin müstəntiqi, şöbəsinin baş leytenantı C.Tağıyev tərəfindən tərtib edilmiş 12 iyul 2007-ci il tarıxli Protokolun surətindən görünür ki, həmin Protokol tərtib olunub ondan ötrü ki, Azərbaycan Respublikası ÇPM-nin 242-243 və 448-ci maddələrinin tələblərinə riayət etməklə, Səbail rayon Məhkəməsinimn 30 mart 2007-ci il tarixli qərarına əsasən "xxxx" ASC-dən X20 dair, Cavabdeh1 dair, Cavabdeh3 dair, X5 dair, X11 dair, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna dair, X12 dair, X18 dair, X40 dair sənədlər bankdan götürülmüşdür. (3-cü cild-v.66-70); Ağır cinayətlərə dair işlər üzrə Azərbaycan Respublikası Məhkəməsinin 26 may 2008-ci il tarixli 1(101)-454/8 saylı hökmünün surətindən görünür ki, X34 Azərbaycan Respublikası CMnin 178.3.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinib əmlakı müsadirə olunmaqla 09 il 06 ay müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilmiş, Azərbaycan Respublikası CM-nin 66.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin 17 oktyabr 2007-ci il tarixli hökmü ilə təyin olunmuş 09 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasını hazırkı hökmlə qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq üzərində əmlakı müsadirə olmaqla 10 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası saxlanılmış, barəsində qətiimkan tədbiri seçilmişdir. (3-cü cild-v.73-80); Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 06 iyul 2010-cu il tarixli, № 192 saylı ekspertiza rəyindən görünür ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərildiyi kimi, bank tərəfindən təqdim olunmuş arayışların məlumatlarına əsasən hər iki kredit xətti üzrə 04.03.2009-cu il tarixə Cavabdeh1 ümumilikdə 1439410,0 ABŞ dolları məbləğində əsas borc üzrə, 888650,0 ABŞ dolları məbləğində faiz üzrə, cərimə üzrə isə 2737392,0 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 5065452,0 ABŞ dolları məbləğində borcu ödənilməmiş olaraq qalmışdır. Eyni zamanda 21.05.2010- cu il tarixli auditaktına görə Cavabdeh1 ona verilmiş kreditlər üzrə 649481.0 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti banka artıq ödənilmişdir. Bundan başqa həmin aktda digər şəxslərin, o, cümlədən X6, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, Quliyeva Sevda Şahmalı qızının, Cavabdeh3 adına "xxxx" ASC tərəfindən ayrılmış kredit məbləğləri barədə hesablamalar aparılmış və audit aktının nəticələrinə əsasən Cavabdeh1 daxil olmaqla 5 nəfər üzrə kredit, kredit faizi və məsləhət xidməti adı ilə 1361679,0 ABŞ dolları məbləğində kreditlərin banka artıq ödənilməsi müəyyən edilmişdir. Həmin audit aktı Cavabdeh1 və digər şəxslərlə birlikdə bank arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə aparılmışdır və nəticələr ümumilikdə verilmişdir. Hazırkı ekspertiza tədqiqatına həmin şəxslərlə bağlı əməliyyatları əks etdirən sənədlər təqdim olunmasına baxmayaraq, ekspertiza qarşısında bu barədə suallar qoyulmadığından, bu hallar üzrə tədqiqat aparılmadı. Həmin kredit xətləri üzrə suallar qoyulduqdan sonra zərurət yaranarsa ekspertiza tədqiqatı aparıla bilər. Ekspert qeyd edir ki, sənədlərin əsli təqdim olunduqdan sonra bank tərəfindən ayrılmış kredit vəsaitləri üzrə əməliyyatları daha dürüst tədqiq etmək olar. (iş: 3 cild,v. 115-122); Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 28 oktyabr 2009-cu il tarixli, №14552 saylı ekspert arayışından görünür ki, ekspertizaya təqdim olunmuş, Cavabdeh1 adına olan 5 avqust 2005-ci il tarixli nömrəsiz, 13 may 2005-ci il tarixli, 1256 nömrəli, 22 sentyabr 2005- ci il tarixli nömrəsiz, 13 may 2005-ci il tarixli 1256 nömrəli, 22 sentyabr 2005-ci il tarixli 2198 nömrəli kassa məxaric orderlərinin əslində və kserosurətində, 16 sentyabr 2005-ci il tarixli 1828 nömrəli kassa məxaric orderinin kserosurətində, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun adına olan 1754 nömrəli kassa məxaric orderində, 08 avqust 2005-ci il tarixli 1754 nömrəli, 12 avqust 2005-ci il tarixli 1797 nömrəli, 16 avqust 2005-ci il tarixli 1829 nömrəli kassa məxaric orderlərinin kserosurətində "Orderdə göstərilən məbləği aldım:” qrafalarındakı imzalar - X34 tərəfindən icra olunmuşdur. (iş: 4 cild, v-162); "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 26 yanvar 2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərdən görünür ki, borcalan Bankdan bu müqavilənin nəzərdə tutulmuş şərtlərlə aldığı krediti 27 oktyabr 2006-ci ilə kimi "Azərnəqliyyatbank” ASC qaytarmağı qeyri-şərtsiz olaraq öhdəsinə götürür. (iş: 6 cild, v-234); "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 26 yanvar 2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərdən görünür ki, borcalan bu kredit müqaviləsində nəzərdə tutulmuş bütün bəndləri və bütün tələbləri əməl etməsi şərti ilə Bank ona və yaxud ******* ABŞ dollar məbləğində kredit xətti açır. (iş: 6 cild, v-235); "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 26 yanvar 2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərdən görünür ki, kredit borcalanın müvafiq hesabına 06.10.2006-ci il tarixdən başlayaraq köçürüldüyü və ya verildiyi gündən, kredit üzrə faizlər kredit üzrə faizlər kreditin istifadə edilmiş hissəsinə faiz dövrünün günlərinin faktiki sayına görə illik 26 %-lə hesablanır. Kredit nəğd pul formasında verildiyi halda borcalan verilən nəğd pula görə 1.1 faiz ödəyir. Kredit üzrə vaxtı keçmiş borc əmələ gəldikdə, borclan Banka vaxtı gecikdirilmiş məbləğin illik 52% həcmində faiz ödəməlidir (iş: 4 cild, v-236); "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 26 yanvar 2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərə əsasən, Borcalan Bankdan bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə aldığı krediti 27 noyabr 2006-cı ilə kimi "Azərnəqliyyatbank” ASC-nə qaytarmağı qeyri- şərtsiz olaraq öhdəsinə götürür. (iş: 4 cild, v-237); "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə X17 arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərə əsasən, Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 saylı 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən, ipoteka saxlayan borcalana illik 28/56 % hesablanmaqla 360 gün müddətinə 950000 ABŞ dollar həcmində kredit xətti açır. Borcalan ipoteka ilə təmin olunan krediti hissə-hissə təsdiqlənmiş ödəniş qrafikinə əsasən ödəyir. İpotekaya qoyulmuş mənzilin ünvanı ünvan 3v 22, mənzil 14, 15, 17,18 və ünvan 5, mənzil 63. İpoteka predmeti 1060.0 ABŞ dollar dəyərində qiymətləndirilmişdir. (iş: 4 cild, v-296); "xxxx" ASC ilə Cavabdeh3, Cavabdeh2, Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 iyun 2003-cü il tarixli, 83 saylı ipoteka müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh3 arasında bağlanmış 83 № 27 iyun 2003-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən, ipotekasaxlayan Borcalana illik 30/60 % hesablanmaqla 360 gün müddətinə 300000 ABŞ dollar həcmində kredit verilmişdir. Borcalanın kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icra olunmasının təminatı olaraq ipotekaqoyan aşağıda qeyd olunan daşınmaz əmlakı ipotekasaxlayana girov kimi təqdim etmişdir: ünvan 4, mənzil 54, ünvan 4, mənzil 53, ünvan 4, mənzil 60, ünvan 4, mənzil 59, ünvan 4, mənzil 55 ipotekaya qoyulmuşdur. İpoteka predmeti 400000 ABŞ dollar dəyərində qiymətləndirilmişdir. (iş: 4 cild, v-299); "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklərdən görünür ki, Kredit borcalanın müvafiq hesabına köçürüldüyü atarixdən, kredit üzrə faizlər kreditin istifadə edilmiş hissəsinə faiz dövrünün günlərinin faktiki sayına görə illik 20 %-lə hesablanır. (iş: 4 cild, v-340); "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-ci il tarixli 28saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərə əsasən, borcalan Bankdan bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə aldığı krediti 27 aprel 2006-cı ilə kimi "xxxx" ASC-nə qaytarmağı qeyri- şərtsiz olaraq öhdəsinə götürür. 27 yanvar 2006-cı il tarixdən başlayaraq kredit xətti ilə verilmiş kredit məbləğinin 4 % həcmində hər ay ödənilməsi 27 aprel 2006-cı ilə qədər dayandırılsın. (iş: 4 cild, v-341); "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-ci il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə dəyişikliklərə əsasən, kredit borcalanın müvafiq hesabına köçürüldüyü tarixdən, kredit üzrə faizlər kreditin istifadə edilmiş hissəsinə faiz dövrünün günlərinin faktiki sayına görə illik 20 %-lə hesablanır. Kredit üzrə vaxtı keçmiş borc əmələ gəldikdə, borcalan Banka vaxtı gecikdirilmiş məbləğin məbləğin illik 40 % həcmində faiz ödəməlidir. (iş: 5 cild, v-51); 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə 27 oktyabr 2006cı il tarixli dəyişikliklərdən görünür ki, Borcalan Bankdan bu müqavilənin nəzərdə tutulmuş şərtlərlə aldığı krediti 27 noyabr 2006-cı ilə kimi "xxxx" ASC-nə qaytarmağı qeyri-şərtsiz olaraq öhdəsinə götürür. (iş: 5 cild, v-65); 27 oktyabr 2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə 26 oktyabr 2005-ci il tarixli dəyişikliklərə əsasən, Borcalan Bankdan bu müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə aldığı krediti 27 yanvar 2006-ci ilə kimi "xxxx" ASCnə qaytarmağı qeyri şərtsiz olaraq öhdəsinə götürür. Borcalan kreditin ödənilməsini tam və vaxtında təmin etməlidir. Kredit xətti ilə verilmiş kreditin 27.10.2005-ci il tarixə qalıq məbləğindən hər ay 57700 ABŞ dolları ödənilməlidir. 27.10.2005-ci il tarixdən başlayaraq kredit xətti ilə verilmiş kredit məbləğin 4% həcmində hər ay ödənilməlidir. Kredit borcalanın müvafiq hesabına köçürüldüyü və ya verildiyi tarixdən, kredit üzrə faizlər kreditin istifadə edilmiş hissəsinə faiz dövrünün günlərinin faktiki sayına görə illik 15%-lə hesablanır. Kredit üzrə vaxtı keçmiş borc əmələ gəldikdə, borcalan Banka vaxtı gecikdirilmiş məbləğin illik 30 % həcmində faiz ödəməlidir. (iş: 5 cild, v-68); 21 may 2010-cu il tarixli Audit Aktına əsasən, təqdim olunan sənədlərə əsasən 5 nəfər üzrə cəmi əsas kredit, kredit faizi və məsləhət xidməti adı ilə ******* ABŞ dolları artıq ödənilməsi fərqi aşkar edildi. O cümlədən Y.Quliyedən 649481 ABŞ dolları, H.M.Əfəndiyevdən 470260 ABŞ dolları, R.Cavabdeh1 108794 ABŞ dolları, S.Ş.Quliyevadən 44913 ABŞ dolları, Cavabdeh3 88230 ABŞ dolları. (iş: 6 cild, v-9); 04.05.2010-cu il tarixli tələbin güzəştinə dair müqavilənin surətinə əsasən, həmin kredit müqaviləsi üzrə banka əsassız ödənilmiş pulu "Azərnəqliyyatbank” Açıq Səhmdar Cəmiyyətindən geri tələb etmək barədə hüquqlar Quliyev Rəhman Yusif oğlu tərəfindən Cavabdeh1 güzəşt edilir. Həmin kredit müqaviləsi üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğlunun bütün hüquq və vəzifələri Cavabdeh1 güzəşt edilir. (iş: 6 cild, v-36); Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 15 dekabr 2010-cu il tarixli, №15840 saylı ekspert rəyindən görünür ki, "Azərnəqliyyatbank” ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 27 saylı 27.10.2004-cü il tarixli və 01 saylı 26.01.2006-cı il tarixli kredit müqavilələri üzrə son nəticə aşağıdakı kimi müəyyən edilir: 27.10.2004-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə əsas kredit borcu 98100,0 ABŞ dolları, faiz borcu 110244,6 ABŞ dolları, peniya 1377324,0 ABŞ dolları, 26.01.2006-cı il tarixli kredit müqaviləsi üzrə əsas kredit borcu 1041310,0 ABŞ dolları, faiz borcu 1120166,03 ABŞ dolları, peniya 13401659,7 ABŞ dolları, ümumilikdə, hər iki kredit müqaviləsi üzrə borc məbləği 17148804,33 ABŞ dolları və ya 13719043,50 manat təşkil edir. O cümlədən: əsas kredit borcu 1139410,0 ABŞ dolları, faiz borcu 1230410,63 ABŞ dolları, peniya məbləği 14778983,7 ABŞ dolları, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilən səbəblərdən Cavabdeh1 ona verilmiş kreditlər üzrə 649481,0 ABŞ dolları məbləğində vəsaiti banka artıq ödəməsi barədə, habelə X6, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, X13, Cavabdeh3, YA.Quliyev də daxil olmaqla 5 nəfər üzrə kredit, kredit faizi və məsləhət xidməti adı ilə 1361679,0 ABŞ dolları məbləğində kreditlərin banka artıq ödənilməsinin müəyyən edildiyi 21.05.2010-cu il tarixli audit aktında banka artıq ödəmələrin olması barədə məlumatların düzgünlüyü haqda tədqiqat aparılmadı. (iş: 6 cild, v-312); Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 27 dekabr 2010-cu il tarixli qətnamədən görünür ki, ilkin iddia qismən təmin edilmiş, ünvan 4 ünbanında yerləşən 53, 60, 55, 59, 54 və 63 saylı mənzillər açıq hərracdan satılmış və onların satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına ilkin iddia üzrə Cavabdeh1 "Azərnəqliyyatbank” ASC-yə olan kredit borcu, yəni 27.10.2004-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 398100 ABŞ dolları əsas borc, həmin məbləğdə hesablanmış 244663 ABŞ dolları faiz borcu, cəmi 642763 ABŞ dolları, 26.01.2006-cı il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 643987 ABŞ dolları faiz borcu və faiz borcunun gecikdirilməsinə görə hesblanmış ******* ABŞ dolları məbləğində cərimə, cəmi 2685.297 ABŞ dolları, hər iki müqaviləyə görə ümumilikdə 3328.060 ABŞ dolları məbləğində pul tutularaq iddiaçı "Azərnəqliyyatbank” ASC-yə ödənilmiş, ipoteka premeti olan ünvan 4 ünvanında yerləşən 53,60,55,59,54 və 63 saylı mənzillərə tutma yönəldikdə və onlar satıldıqda cavabdehlər ailə üzvləri ilə birlikdə tutduqları yaşayış sahələrini ən geci bir ay ərzində tərk etmədikdə, onlar həmin mənzildən məcburi qaydada çıxarılsınlar. İpoteka predmetlərinin satışından götürülmüş məbləğ ilkin iddia üzrə iddiaçının tələblərinin ödənilməsi kifayət etmədikdə Azərbaycan Respublikası MM-nin 319.6-cı maddəsinin tələbinə uyğun olaraq çatışmayan məbləğ Cavabdeh1 tutulmuş, Cavabdeh1 tərəfindən "xxxx" ASC- nə, X20, X26 və Qalib Ağayeva qarşı irəli sürülmüş qarşılıqlı iddia tələbləri rədd edilmişdir. (iş: 6 cild, v-334); Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 02.05.2011-ci il tarixli, 2(103)-İ782/2011 saylı qətnaməsindən görünür ki, ilkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh İddiaçı ASC-nin apelyasiya şikayəti təmin olunmamış, ilkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 apelyasiya şikayəti qismən təmin olunmuş, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-9/2010 saylı 27 dekabr 2010-cu il tarixli qətnaməsi ilkin iddia tələbinin qismən təmin edilməsi hissəsində dəyişdirilmiş, Cavabdeh1 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsi üzrə 163100 ABŞ dolları əsas borc, həmin məbləğdə hesablanmış 179.663 ABŞ dolları faiz borcu, cəmi 342.763 ABŞ dolları, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsi üzrə 1041.310 ABŞ dolları əsas borc, həmin məbləğə hesablanmış 643.987 ABŞ dolları faiz borcu və faiz borcunun gecikdirilməsinə görə hesablanmış 500000 ABŞ dolları məbləğində cərimə, cəmi 2.185.297 ABŞ dolları, hər iki müqaviləyə görə qətnamənin icra olunduğu günə olan Azərbaycan Respublikası manatının Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi məzənnəsi ilə hesablanmaqla, ümumilikdə 2.528.060 ABŞ dolları məbləğində pul tutularaq İddiaçı ASCyə ödənilmişdir. İpoteka predmeti olan ünvan 4 ünvanında yerləşən 53, 60, 55, 59, 54 və 63 saylı mənzillərə tutma yönəldilmiş, həmin mənzillər açıq hərracdan satılmış və onların satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına bor ödənilmişdir, İpoteka predmeti olan ünvan 4 ünvanında yerləşən 53, 60, 55, 59, 54 və 63 saylı mənzillərə tutma yönəldildikdə və onlar satıldıqda cavabdehlər ailə üzvləri ilə birlikdə tutduqları yaşayış sahələrini ən geci bir ay ərzində tərk etmədikdə, onlar həmin mənzildən məcburi qaydada çıxarılsınlar, ilkin iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməmiş, qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. (iş:7 cild, v-105); Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 27 sentyabr 2011-ci il tarixli qərarına əsasən, Cavabdeh1 kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin MK-nın 2(103)-1782/2011 nömrəli iş üzrə 02 may 2011-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır (iş: 7 cild, v-342); Ağdaş rayon qeydiyyat şöbəsinin 27 sentyabr 2011-ci il tarixli, AZ-İ № 492313 saylı ölüm haqqında şəhadətnamənin surətinə əsasən, Cavabdeh2 11.09.2011 -ci il tarixdə ölmüşdür (iş: 7 cild, v-381); “Cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsi haqqında” 15 mart 2017-ci il tarixli Qərara əsasən, X39,X34 və X1 barələrində olan cinayət təqibinə Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.3-cü maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. "xxxx" (ExpressBank) ASC-nin əməkdaşları X21, X41, X7, X8, X14 və X46 barələrində Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.2-ci maddəsinə əsasən cinayət təqibinə xitam verilmişdir. Cavabdeh1 ilə bank arasında olan münasibətlər mülki xarakterli olduğundan ona Azərbaycan Respublikası MPM-nin tələbinə əsasən məhkəməyə müraciət etməsi hüququnun olması izah edilmiş və onun iş üzrə zərərçəkmiş şəxs qismində qalmasına əsaslar olmadığı müəyyən edildiyindən cinayət prosesində zərərçəkmiş şəxs qismində iştirakına xitam verilmişdir. DİN-nin sabiq əməkdaşları Rövşən Musayev və Asif Əjdərovun barələrində Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.1-ci maddəsinə əsasən cinayət işinin başlanması rədd edilmişdir. Könül Cəfərovanın aldadılması ilə bağlı xüsusatlar üzrə müstəntiqin cinayət təqibinə xitam verilməsi haqqında ləğv edilməmiş qərarı olduğundan Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.7-ci maddəsinin tələbinə əsasən göstərilən xüsusatlar üzrə cinayət təqibi başlanması rədd edilmişdir (Vİİİ cild, səh.94); Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin 08 iyun 2017-ci il tarixli qərarına əsasən, Azərbaycan Respublikasının Baş Prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin İstintaq İdarəsində ibtidai istintaq olunan ********* nömrəli cinayət işi üzrə Azərbaycan Respublikasını Baş Prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin İstintaq İdarəsinin mühüm işlər üzrə müstəntiqi X22 hərəkətlərinin qanunsuz hesab edilməsinə dair Cavabdeh1 şikayəti təmin edilməmişdir. (iş: 7 cild v-579); Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin 13 iyul 2017-ci il tarixli qərarına əsasən, Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin İstintaq İdarəsinin mühüm işlər üzrə müstəntiqi X22 hərəkətlərinin qanunsuz hesab edilməsinə dair Cavabdeh1 şikayətinin təmin edilməməsi haqqında Bakı şəhər Binəqədi Rayon Məhkəməsinin 8 iyun 2017-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. (iş: 7 cild v-583); Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarına yeni açılmış hallar üzrə yenidən baxılmasına dair Məhkəmə Tərkibinin 12 iyun 2018-ci il tarixli 13(102)-486/2018 saylı Qərardadından görünür ki, Cavabdeh1 qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarına yeni açılmış hallar üzrə yenidən baxılması barədə ərizəsi iş materialları ilə birlikdə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumuna göndərilməsi qərara alınmışdır. (iş: 7 cild v-599); Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 29 iyun 2018-ci il tarixli 13(102)-3/2018 saylı Qərardadından görünür ki, Cavabdeh1 qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktlarına yeni açılmış hallar üzrə yenidən baxılmasına dair ərizəsi təmin edilmiş. İş üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 27 sentyabr 2011-ci il tarixli qərarı, onunla əlaqədar qətnaməsi və Bakı Apelyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 may 2010-cu il tarixli qətnaməsi və qərardadı, Bakı şəhəri Nəsimi rayon Məhkəməsinin 27 dekabr 2010-cu il tarixli qətnaməsi ləğv edilmiş, iş yenidən baxılması üçün Bakı şəhəri Nəsimi rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. (iş: 7 cild v-604); - 20 dekabr 2018-ci il tarixli 18/94 saylı müstəqil auditor hesabatına əsasən, Cavabdeh1 2328093,94 ABŞ dolları, Quliyev Rəhman Yusif oğluna 368259,59 ABŞ dolları, Cavabdeh3 420312,40 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına 218768 ABŞ dolları və X15 isə 1465764,92 ABŞ dolları, ümumilikdə 4801198,85 ABŞ dolları məbləğində Cavabdeh1 ziyan vurulmuşdur. O cümlədən Cavabdeh1 üzrə 34817 ABŞ dolları, Quliyev Rəhman Yusif oğlu üzrə 62.120 ABŞ dolları, Cavabdeh3 üzrə 60739 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı üzrə 5220 ABŞ dolları və X23 üzrə 5944 ABŞ dolları məbləğində, cəmi 168840 ABŞ dolları məbləğində xidmət adı ilə əsassız olaraq əsassız olaraq pul tutulmuşdur (İ cild, səh.15); - Məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş "Məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası” üzrə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 10.06.2019- cu il tarixli, № 3523 saylı ekspertiza rəyindən görünür ki, Ümumilikdə Cavabdeh1 verilmiş kreditlər və həmin kreditə ödənişlər müəyyən edilir: verilən məbləğ 5419010,0 ABŞ dolları, ödənilən məbləğ 7307920,28 ABŞ dolları (İX cild, səh.60); "Məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası” üzrə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 05.08.2019- cu il tarixli, №19660 saylı komisyon mühasibat ekspertiza rəyindən görünür ki, Cavabdeh1, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3 və Əfəndiyev Hacı Məmməd "Azərnəqliyyatbank” ASC arasında iş materiallarında göstərilən kredit müqavilələri bağlanmışdır. İş materiallarında olan (cild 6 səh 35-37); "Expressbank” ASC-nin 25.09.2019-cu il tarixli Cavabdeh1 27.10.2004-cü il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kredit borcu haqqında Arayışa əsasən, "Azərnəqliyyatbank” ASC (hazırda "Expressbank” ASC) ilə Cavabdeh1 arasında imzalanmış 27.10.2004-cü il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən illik 28% dərəcəsi ilə, 360 gün müddətinə 950000 ABŞ dolları məbləğində kredit hətti açılmışdır. Həmin müqaviləyə dəyişikliklər edilmişdir. 27.10.2004- cü il tarixli, 27 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 27.10.2004-cü il tarixdən 18.09.2006-cı il tarixədək (23 tranşla), hissə-hissə 2.123.500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. 27.10.2004-cü il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 29.11.2004-cü il tarixdən-27.09.2006-cı il tarixədək ******* ABŞ dolları məbləğində əsas və 327.581 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu üzrə ödəniş edilmişdir. Nəticədə 27.10.2004cü il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixə "Expressbank” ASC-yə ödənilməmiş 398100 ABŞ dolları məbləğində əsas və 3.217,41 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu olmaqla, cəmi 401.317,41 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu qalmışdır. Eyni zamanda Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixdən (müqavilənin bitmə tarixi) - 27.11.2009-cu il tarixədək (kredit müqavilələrindən irəli gələn iddia müddəti bitənədək) gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5 % hesablanmış 59.715 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu mövcüddur (X cild, səh.210); "Expressbank” ASC-nin 25.09.2019-cu il tarixli Cavabdeh1 26.01.2006-cı il tarixli 01 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kredit borcu haqqında Arayışa əsasən, "Azərnəqliyyatbank” ASC (hazırda "Expressbank” ASC) ilə Cavabdeh1 arasında imzalanmış 26.01.2006-cı il tarixli 01 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən illik 15% dərəcəsi ilə, 90 gün müddətinə 900.000 ABŞ dolları məbləğində kredit hətti açılmışdır. Həmin müqaviləyə dəyişikliklər edilmişdir. 26.01.2006-cı il tarixli, 01 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 26.01.2006-cı il tarixdən 10.11.2006-cı il tarixədək (13 tranşla), hissə-hissə 1.046.910 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. 26.01.2006cı il tarixli 01nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 26.01.2006-cı il tarixdən 10.11.2006-cı il tarixədək (13 tranşla) hissə-hissə 1.046.910 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. 26.01.2006-cı il tarixli, 01 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 22.01.2007-ci il tarixədək 5.600 ABŞ dolları məbləğində əsas və 12.775 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu üzrə ödəniş edilmişdir. Nəticədə 26.01.2006-cı il tarixli 01 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixə "Expressbank” ASC-yə ödənilməmiş ******* ABŞ dolları məbləğində əsas və 136.939,19 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu olmaqla, cəmi 1.178.249,19 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu qalmışdır. Eyni zamanda Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixdən (müqavilənin bitmə tarixi) - 27.11.2009-cu il tarixədək (kredit müqavilələrindən irəli gələn iddia müddəti bitənədək) gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5 % hesablanmış 156.197 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu mövcüddur(X cild, səh.208); Məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş "Məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası” üzrə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 12.06.2020- ci il tarixli, № 30429 saylı ekspertiza rəyindən görünür ki, Qərardadda göstərilən birinci sual üzrə 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsi üzrə rəyin tətqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları, ödəniş qəbzləri və tərəflər arasında bağlanmış 27 saylı, 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixə (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "Azərnəqliyyatbank” KB olan borcu ümumilikdə 948216,63 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən: 27.11.2006-cı il tarixə əsas borc üzrə 925089,37 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 23127,23 ABŞ dolları (Xİİ cild, səh.107); - Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün verilmiş 2-ci sualda tərəflər arasında bağlanmış 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsində borcalana verilmiş kredit məbləği 452000,00 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Məhkəmə tərəfindən sualda göstərilən 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsi üzrə birinci tranş üzrə borcalana verilmiş 452000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit vəsaiti üzrə borc qalığı aşağıdakı kimi hesablanır: Rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları, ödəniş qəbzləri və tərəflər arasında bağlanmış 27 saylı, 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixə (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "Azərnəqliyyatbank” KB olan borcu ümumilikdə 414554,37 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən: 27.11.2006-cı il tarixə əsas borc üzrə 404443,28 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 10111,08 ABŞ dolları;İkinci sual üzrə: 26.01.2006-cı il tarixli, 01 saylı kredit müqaviləsi üzrə rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları, ödəniş qəbzləri və tərəflər arasında bağlanmış 01 saylı, 26 yanvar 2006-cı il tarixli kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixə (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "Azərnəqliyyatbank” KB olan borcu ümumilikdə 205126,54 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən: əsas borc üzrə 204317,97 ABŞ dolları, faiz borcu 808,57 ABŞ dolları; Üçünçü sual üzrə: Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadda ekspert qarşısında Cavabdeh1 kredit hesabından istifadə olunmuş 235000 ABŞ dolları məbləğ üzrə və Hacı Əfəndiyevin kredit hesabından istifadə olunmuş 260000 ABŞ dolları məbləğ üzrə Cavabdeh1 tərəfindən "AzərnəqliyyatBank” ASC (hazırda Expressbank” ASC) nə qədər əsas və nə qədər faiz borcu ödənilmişdir sualı qoyulmuşdur. Bundan başqa, 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün əlavə suallar təqdim edilmişdir. Həmin məktubda qeyd edilən 5-ci və 11-ci suallar ekspertiza təyin edilməsi haqqında qərardadda göstərilən 3-cü sual eynilik təşkil edir. 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə daxil olmuş əlavə birinci və iyirminci suallar üzrə: İş materiallarında olan (cild 6, səhv 35-37) «Tələbin güzəştinə dair» müqavilələrə əsasən öhdəliklər Cavabdeh1 ötürülmüşdür. Buna əsasən ümumilikdə Cavabdeh1 verilmiş kreditlər və həmin kreditə ödənişlər müəyyən edilir: verilən məbləğ 5419010.0 ABŞ dolları, ödənilən məbləğ ********* ABŞ dolları; İkinci sual üzrə: Sualda göstərilən 20000000 ABŞ dolları və 17300000 ABŞ dolları həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən olunur. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 25677770 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 356241,77 ABŞ dolları sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 356241,77 ABŞ dollarının 83484,28 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 272757,50 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 272757,49 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 356241,77 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir.Kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 571645,29 ABŞ dolları sualda göstərilən 173000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 1730.00 ABŞ dollarına ödənilmiş 571645,29 ABŞ dollarının 45848,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 525797,29 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 571645,29 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Ücüncü sual üzrə: iş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567.777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 362.101,00 ABŞ dolları sualda göstərilən 144000.00 ABŞ dollarına ödənilmiş 362101,00ABŞ dollarının 72346,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 289754,50 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 362101,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Dördüncü sual üzrə: sualda göstərilən 80000,00 ABŞ dolları məbləğində verilmiş kredit üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 110434.0 ABŞ dolları sualda göstərilən 80000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 110434,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Bundan başqa sualda göstərilən 11.05.2004-cü il tarixli 50000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi ilə bağlı təqdim edilmiş iş materiallarında 959 saylı 50000,00 ABŞ dolları məbləğində kassa məxaric orderinin surəti mövcuddur. Həmin kassa məxaric orderi nəzərə alınmaqla artıq ödənilmiş 110434,00 ABŞ dollarından 50000,00 ABŞ dolları çıxıldıqda artıq ödəmə 60434.0 ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilir. Beşinci sual üzrə: sualda göstərilən 235000,00 ABŞ dolları məbləğində verilmiş kredit üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 480670.59 ABŞ dolları sualda göstərilən 235000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 480670.59 ABŞ dollarının 245670,59 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 235000.00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 480670,59ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Altıncı sual üzrə:Sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777.0 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 451463,00 ABŞ dolları sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 451463,00 ABŞ dollarının 105006,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 346457,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 451463.0 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Yeddinci sual üzrə: Sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777.0 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 231611,35 ABŞ dolları sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 231611,35 ABŞ dollarının 18861,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 212750.35 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 231611.35 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Səkkizinci sual üzrə: Bildirilir ki, aparılmış tədqiqata əsasən iş materiallarında olan sənədlərlə sualda göstərilən 19.03.2003-cü il tarixli 13-№li qəbzlə Cavabdeh1 ödədiyi 30.0 dollar əsas borc və 3458 dollar faiz borcu, 14.04.2003-cü il tarixli 14№li qəbzlə ödədiyi 30000 dollar əsas borc və 3398 faiz borcu, 19.05.2003-cü il tarixli nömrəsiz qəbzlə 30000 dollar əsas borc və 3338 dollar faiz borcu - cəmi 90.000 dollar əsas borc və 12018 dollar kredit faizi öz əksini tapmır. İş materiallarında olan sənədlərdə 19.03.2003-cü il tarixdə 3000,00 ABŞ dollar əsas borc və 3458 dollar faiz borcu, 18.04.2003-cü il tarixdə 3000 ABŞ dollar əsas borc və 3398 faiz borcu, 19.05.2003-cü il tarixdə 3000 dollar əsas borc və 3338 dollar faiz borcu cəmi 9.000,00 dollar əsas borc və 10.194,00 dollar kredit faizi öz əksini tapır. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna mədaxil olunmamış 19194.0 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti müəyyən edilir. Doqquzuncu sual üzrə: Sualda ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1827250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 1827250,28 ABŞ dollarının 189348,77 ABŞ dolları sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 90000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 90.000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 189348,77 ABŞ dollarının 99348,77 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 90000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 189348,77 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Onuncu sual üzrə: Sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1.827.250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 1827.250,28 ABŞ dollarının 680961.76 ABŞ dolları sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 680961,76 ABŞ dollarının 228101,76. ABŞ dolları hesablanmış faizə və 452860.0 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 680961.76 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On birinci sual üzrə: Sualda göstərilən 260000,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1827250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 1827250,28 ABŞ dollarının 594816,00 ABŞ dolları Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna verilməsi təsdiq olunmayan 260000,00 ABŞ dollarına silinmişdir. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna verilməyən 260000, 00 ABŞ dollarına ödənilmiş 594816,00 ABŞ dollarının 331951,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə, 2865,00 ABŞ dolları cəriməyə və 260000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 594816.00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On ikinci sual üzrə: Sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğlunun krediti üzrə 1473412,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1473412,00 ABŞ dollarının 244019,59 ABŞ dolları Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməsi təsdiq olunmayan 200000,00 ABŞ dollarına silinmişdir. Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməyən 200000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 244019,59 ABŞ dollarının 44019.59 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 200000 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 244019,59 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On ücüncü sual üzrə:Sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi iş materiallarında öz əksini tapmır. Bundan başqa sənədlərə əsasən kredit üzrə 69215,41 ABŞ dolları faiz hesablanmışdır.ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğlunun krediti üzrə 1473412,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1473412.00 ABŞ dollarının 62120,00 ABŞ dolları xidmət haqqına və məsləhət xidmətinə. 69215,41 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 1027500,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 314576,59 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On dördüncü sual üzrə: Sualda göstərilən 230000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi iş materiallarında öz əksini tapmır və həmin məbləğə ödənişlər aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh3 krediti üzrə 1150673,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1150673,00 ABŞ dollarının 299134,40 ABŞ dolları Cavabdeh3 verilməsi təsdiq olunmayan 230000,00 ABŞ dollarına silinmişdir. Cavabdeh3 verilməyən 230000 ABŞ dollarına ödənilmiş 299134,40 ABŞ dollarının 69134,40 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 230000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 299134,40 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On beşinci sual üzrə: Təqdim edilmiş kassa məxaric orderlərinə və ödəniş qəbzlərinə əsasən X27 "Azərnəqliyyatbank” ASC-dən 75000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit götürmüş və əvəzində 288808,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş etmişdir. 266538,00-75000,00 = 191538,00. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyeva Sevda Şahmalı qızının krediti üzrə 266538,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 266538,00 ABŞ dollarının 75000,00 ABŞ dolları əsas borca, ümumilikdə əsas borca 191538,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. On altıncı sual üzrə: Cavabdeh1, ailə üzvləri Quliyeva Sevda Şahmalı qızının, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, Cavabdeh3 və qohumu X6 adına olan kredit müqavilələrin əhatə etdiyi dövrdə xidmət haqqı, məsləhət xidməti hesabına Cavabdeh1 34416,00 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızından 22270,00 ABŞ dolları, Quliyev Rəhman Yusif oğlundan 62120,00 ABŞ dolları, Cavabdeh3 60439,00 ABŞ dolları və qohumu X3 5944,00 ABŞ dolları, ümumilikdə 185186,00 ABŞ dolları artıq ödətdirilmişdir. On yeddinci sual üzrə: İş materiallarında olan tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə rəsmləşdirilmiş lakin verilməmiş 1927000,00 ABŞ dolları üzrə əsas borca, faiz borcuna və məsləhət xidmətinə, xidmət haqqına Cavabdeh1 2567777.0 ABŞ dolları, X28 306139,59 ABŞ dolları, Cavabdeh3 359.573,40 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına 213808.0 ABŞ dolları və X15 isə 1471070.53 ABŞ dolları ümumilikdə 4.918.368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş müəyyən edilir. Hesablanmış 4.918.368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödənişin Cavabdeh1, X28, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına və X15 dəymiş ziyan kimi qəbul edilməsi məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilməlidir. On səkkizinci sual üzrə: Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadda ekspert qarşısında qoyulmuş 1 -ci sualın tədqiqatında 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün təqdim edilmiş 18-ci sual üzrə cavab öz əksini tapır. On doqquzuncu sual: Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadda ekspert qarşısında qoyulmuş 2- ci sualın tədqiqatında 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün təqdim edilmiş 19-cu sual üzrə cavab öz əksini tapır.(X cild.160 səh) Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-130/2020 saylı 30.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə ilk iddia qismən təmin edilmiş, 27.10.2004-cü il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsinə görə 925089,37 ABŞ dolları əsas borc və 23127,23 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu olmaqla, cəmi 948216,63 ABŞ dolları məbləğində borc və 26.01.2006-cı il tarixli 01 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 204317,97 ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 808,57 ABŞ dolları faiz borcu, cəmi 205126,54 ABŞ dolları, hər iki müqavilə üzrə cəmi: 1153343,14 ABŞ dolları məbləğində borc Cavabdeh1 tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulması, tutmanın ipoteka predmeti olan ünvan 2 ünvanında yerləşən 53, 54, 55, 59, 60 və 63 saylı mənzillərə yönəldilməsi, həmin ipoteka predmeti olan mənzillərin açıq hərracda satılması, satışdan əldə edilən vəsait hesabına İddiaçı ASC-yə olan borc ödənilməsi,qalan hissədə ilk iddianın təmin edilməməsi, qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə iddiaçı Cavabdeh1 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı «mənzillərinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi və vurulmuş zərərin ödənilməsi tələbinə dair» qarşılıqlı iddia ərizəsinin qısmən təmin edilməsi, qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə cavabdeh İddiaçı ASC-dən 1075486,59 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti tutularaq qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 xeyrinə ödənilməsi, qalan hissədə qarşılıqlı iddia ərizəsi təmin edilməməsi, qarşılıqlı iddia ərizəsi üzrə Cavabdeh2 vərəsələri Cavabdeh3, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, X25 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı «mənzillərinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi tələbinə dair» qarşılıqlı iddia ərizəsinin təmin edilməməsi, iş üzrə məhkəmə xərci olan ekspertizalar tədqiqatının dəyəri 400 manat məbləğində pul vəsaitinin İddiaçı ASC-dən və Cavabdeh1 müştərək qaydada tutulması və Dövlət büdcəsinə köçürülməsi qət edilmişdir. Qətnamədə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14, 77, 101, 119, 217; Azərbaycan Respublikası MM-nin 373, 380.1 və 380.2, 427, 442, 443, 448, 449-cu maddələrinə; Azərbaycan Respublikasi Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 373.2 və 384.0.4-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair» 03 iyun 2013-cü il tarixli qərarına; Azərbaycan Respublikası “İpoteka haqqında Qanunun” 4, 33, 34, 39, 59.3-cü maddələrinə; Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 29 iyun 2018-ci il tarixli 13(102)-3/2018 saylı Qərardadına; Azərbaycan Respublikası MM-nin 307, 309, 317, 319; Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449, 739-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair» 24 dekabr 2014-cü il tarixli qərarına istinadən qeyd edilmişdir ki, Cavabdeh1 kredit müqavilələri üzrə borcun müqavilə ilə müəyyənləşdirilmiş müddətdə ödənilməsinə dair üzərinə düşən öhdəliyi bank qarşısında yerinə yetirmədiyi, Hamlet Hüseynovun bankın işciləri ilə cinayət əlaqəsinə girərək Cavabdeh1 kredit xətti müqaviləsi üzrə kredit hesabından 235000 ABŞ dolları və Hacı Əfəndiyevin kredit hesabından istifadə olunmuş 260000 ABŞ dolları, cəmi 495000 ABŞ dolları məbləğ üzrə Cavabdeh1 tərəfindən "xxxx" ASC-yə (hazırda İddiaçı ASC) 1075486,59 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti ödənilmişdir. İddiaçılar Cavabdeh1, Cavabdeh2 vərəsələri Cavabdeh3, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, X25 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı «mənzillərinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi və vurulmuş zərərin ödənilməsi tələbinə dair» qarşılıqlı iddia ərizəsinə münasıbət bildirərək, qeyd edir ki, qarşılıqlı iddia ərizəsində Cavabdeh1 "xxxx" ASC-dən (hazırda İddiaçı ASC) ******* ABŞ dolları məbləğində pulun bankdan alınıb ona verilməsini xahiş etmişdir. Bununla bağlı ekspertiza rəyi ilə ümumilikdə Cavabdeh1 tərəfindən banka 4918368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş aparılması müəyyən edilmişdir. Hesablanmış 4918368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödənişin Cavabdeh1, Quliyev Rəhman Yusif oğluna, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına və X15 dəymiş ziyan kimi qəbul edilməsi məhkəmə münasibət bildirərək, hesab edir Cavabdeh1 bank tərəfindən dəymiş zərər 1075486,59 ABŞ dolları məbləğində qiymətləndirilməlidir və həmin məbləğ bankdan tutularaq Cavabdeh1 xeyrinə ödənilməlidir. Cavabdeh1 Bank qarşısında olan öhdəlik tam icra edilmədiyindən mənzillərinin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsi tələbi təmin edilə bilməz. Odur ki, həmin hissədə qarşılıqlı iddia rədd edilməlidir.Müqavilələr üzrə Cavabdeh1 tərəfindən mütəmadi ödənişlər aparılmışdır. İddiaçı "xxxx" ASC 06.02.2007-ci il tarixdə Nəsimi rayon məhkəməsinə müraciət etmişdir. Bundan sonra, Cavabdeh1 21 yanvar 2009-cu ildə qarşılıqlı iddia ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Beləliklə göründüyü kimi, müqavilənin müddəti 27.11.2006-cı ildə bitdiyi halda, Cavabdeh1 3 illik iddia müddətini ötürülmədən qarşılıqlı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmiş, iş üzrə iddia müddətinin tətbiqi yolverilməzdir. Ona görə də iddia müddəti tətbiq olunmaqla qarşılıqlı iddianın rədd edilməsi mümkün deyil. İlkin iddia üzrə iddiaçı, qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC) apellyasiya şikayəti verərək, apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini, Nəsimi rayon Məhkəməsinin 30 sentyabr 2020-ci il tarixli, 2(006)-130/20 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini, ilkin iddia tələbinin tam təmin edilməsi və qarşılıqlı iddianın rədd edilməsi barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Apellyasiya şikayətində Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 127-ci maddəsinə; Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosesual Məcəlləsinin 357, 360, 371, 372, 384, 385; “İpoteka Haqqında” Azərbaycan Respublikasınının Qanununun 59.3; MPM-in 53-cü maddəsinə istinadən qeyd edilmişdir ki, Məhkəmə tərəfindən qətnamə qəbul edilərkən borcun məbləği iş üzrə keçirilmiş sonuncu məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyinə əsasən müəyyən edilmiş, iş üzrə keçirilmiş sonuncu məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizalarının rəyləri işin hallarına uyğun olmayan, tam əsassız bir rəylərdir. Belə ki, iş materiallarında olan əvvəlki məhkəmə proseslərində keçirilmiş 15.12.2010-cu il tarixli, 15840 saylı məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyinə əsasən Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 may 2011-ci il tarixli qətnaməsi ilə Cavabdeh1a Ağalar oğlundan 27.10.2004-cü il tarixli, 27 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 163100 ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 179663 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu olmaqla, cəmi 342763 ABŞ dolları məbləğində borcun və 26.01.2006-cı il tarixli, 01 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən isə ******* ABŞ dolları məbləğində əsas borc, 643987 ABŞ dolları məbləğində faiz borcu və 500 000 ABŞ dolları məbləğində cərimə borcu, cəmi ******* ABŞ dolları məbləğində kredit borcu olmaqla, hər iki kredit müqaviləsi üzrə ümumilikdə ******* ABŞ dolları məbləğində pulun tutularaq İddiaçı ASC-yə (əvvəlki adı "xxxx" ASC) ödənilməsi qət edilmişdir. Necə ola bilər ki, eyni bir iş üzrə, eyni Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən müxtəlif rəylər verilir və həmin rəylərdə də borcun məbləğində kəskin fərqlər mövcud olsun. Halbuki, ekspertlər tərəfindən hesablama eyni metodla, eyni təlimatlarla aparılır və bundan əlavə də Bank tərəfindən iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edildikdən sonra, cavabdeh tərəfindən Banka heç bir ödəniş edilməmişdir. Bütün bunlara məhkəmə tərəfindən heç bir qiymət verilməmiş və sonuncu məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının rəyi əsas götürülərək borcun məbləği müəyyən edilmişdir. Bundan əlavə, məhkəmə prosesində iddiaçı olaraq, iddia tələbinin tam təmin olunmasını, o cümlədən ipoteka predmetinin hərracda satılması üçün ilkin satış qiymətini müəyyən edilməsini məhkəmədən xahiş etsələr də, məhkəmə iş üzrə qəbul etdiyi qətnamədə ipoteka predmetinin hərracda satılması üçün ilkin satış qiymətini müəyyən etməmişdir. Bundan əlavə, məhkəmə tərəfindən işə baxılarkən iddia tələbinin tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi və ipoteka predmetinin hərracda satılması hissəsində təmin etsə də, cavabdehlərin ipoteka predmeti hərracda satıldıqdan sonra mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması hissəsində təmin edilməmişdir. Halbuki, məhkəmə ipoteka predmetinə yönəldilmə və ipoteka predmetinin hərracda satılması hissəsini təmin etdiyi təqdirdə, cavabdehlərin ipoteka predmeti hərracda satıldıqda mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması hissəsində də təmin etməli idi. İlkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 apellyasiya şikayəti verərək, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 30.09.2020-ci İ tarixli. 2(006)- 130 220 nömrəli qətnaməsinin ilkin iddianın təmin olunmuş 761 989,37 ABŞ dolları hissəsinin ləğv edilərək, 391353,77 ABŞ dolları hissəsində təmin edilməsi; qarşılıqlı iddianın tam təmin edilərək, “ExpressBank" ASC-dən 5118368.52 ABŞ dolları məbləğinin tutularaq ona ödənilməsi; ipoteka ilə yüklü edilmiş ünvan 5 ünvanda yerləşən 53, 60, 55, 59, 54 və 63 nömrəli mənzillərin ipoteka yüklülüyündən azad edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Apellyasiya şikayətində Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125, 127, 129; Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 20, 103, 218-ci maddələrinə istinadən qeyd edilmişdir ki, iş üzrə məhkəmənin özünün təyin etdiyi mühasibatlıq ekspertizalarının rəyləri və müstəqil auditor hesabatı üzrə: Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 10 iyun 2019-cu il tarixli, 3523 saylı Ekspert rəyində Cavabdeh1 tərəfindən ümumilikdə 4918368.52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş müəyyən edilmişdir; Azərbaycan Respublikası ƏdliyyəNazirliyi MəhkəməEkspertiza Mərkəzinin 05 avqust 2019-cu il tarixli, 19660 saylı Ekspert rəyində Cavabdeh1 tərəfindən ümumilikdə 4918368.52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş müəyyən edilmişdir; Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Rksperti/a Mərkəzinin 12 iyun 2020-ci il tarixli, 30429 saylı Kksperl rəyində Cavabdeh1 tərəfindən ümumilikdə 4918368.52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş müəyyən edilmişdir; Bundan əlavə, qeyd etmək lazımdır ki, həmin rəylərin özü də, ondan artıq alınmış və aldatma yolu ilə təkrar ödətdirilmiş bəzi məbləğlər də nəzərə alınmamışdır. Belə ki, məhkəməmühasibatlıq ekspertizalarının 12.06.2020-ci il tarixli rəyinin təsviri hissəsindən də göründüyü kimi. -Onun adına 825000 ABŞ dolları məbləğinə tərtib edilmiş 28.10.2004-cü il tarixli kassa-məxaric orderi üzrə pul vəsaitləri əslində X59 təsdiq olunmayan 200000 ABŞ dolları. Rəhman Quliyevin kredit xətti hesabına artıq ödənilmiş 70000 ABŞ dolları, ondan 27.10.2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsi üzrə 144000 ABŞ dolları (yəni, 29000 borcu olduğu halda 173000 ABŞ dolları alınması) və 27.10.2004-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə təkrarən 174708 ABŞ dolları artıq alınması müəyyən edilmişdir. Belə olan halda 825000 ABŞ dolları məbləğindən artıq alınması təsdiq edilmiş həmin məbləğlər, yəni, 588708 ABŞ dolları çıxılmalı idi. Məhkəmə, 825000 ABŞ dolları kredit üzrə həmin məbləğdən çıxılmalı olan məbləğlərin ekspertin özünün həmin rəyin təsviri hissəsində müəyyən etdiyi rəqəmlərdən fərqli rəqəm daxil edilməsinə, yəni, açıq-aşkar uyğunsuzluğa da əhəmiyyət verməmişdir. Belə ki, ekspert rəyində, yuxarıda da qeyd edildiyi kimi, cəmi 588708 ABŞ dolları artıq ödənildiyi müəyyən edilsə də, rəyin 12-ci səhifəsindəki cədvəldə onun 28.10.200-cü il tarixə olan borcunun 452000 yazılması və sonrakı faizlərin də bu məbləğ üzərindən hesablanmasını müzakirə obyektinə çevirməmiş, bununla bağlı araşdırma aparmamışdır. Halbuki, ekspert rəyində də müəyyən edilmişdir (həmçinin digər ekspertiza rəylərində də təsdiq edilmişdir) ki, 825000 ABŞ dolları məbləği üzrə ondan 588708 ABŞ dolları artıq alınmışdır. Lakin ekspert özünün də müəyyən etdiyi artıq ödənilmiş məbləğlərin yalnız ikisini- 200000 və 173000 ABŞ dolları məbləğlərini (cəmi 373000) çıxmaqla, 28.10.2004-cü il tarixə olan borcu cədvəldə 452000 ABŞ dolları kimi göstərmişdir. (825000-373000=452000). Belə olan halda, həmin cədvəldəki “452000" rəqəmi “236292" rəqəminə əvəz edilməli, faiz məbləğləri də məhz həmin 236292 ABŞ dolları üzərindən hesablanmalı idi. Həmin cədvəldən görünür ki, 452000 dollar məbləğinə 28.10.2004-cü il tarixdən 27.11.2006-cı il tarixə hesablanmış faiz məbləği 136382.37 ABŞ dolları göstərilmişdir. Halbuki, faiz məbləğləri 452000 dollar üzərindən deyil, 236292 ABŞ dolları üzərindən hesablansaydı, faiz məbləğləri 71296,6 dollar təşkil edərdi (236292/452000=0,52277; 236292 x0,52277= 71296.6). Göründüyü kimi, həmin halın nəzərə alınmamağı da yalnız faiz üzrə 65085,78 ABŞ dollarının artıq hesablanması ilə nəticələnmişdir. Bu səbəbdən onun banka olan borcu həmin məbləğ qədər azaldılmalıdır. Bundan əlavə, onun banka olan borcu azaldıqdan sonra qalan məbləğ, yəni, 175389 ABŞ dolları məbləği (1153343,14-175389 =977954,14) ondan tələb edilə bilməz, ona görə ki, bank tərəfindən aldatma, saxtakarlıq və sair yollarla onun, ailə üzvlərinin və yaxın qohumunun Hacı Əfəndiyevin kredit xətləri hesabına ona 5118.000 dollar artıq ödətdirilməklə ona həmin məbləğdə ziyan vurulmuşdur. Məhkəmə qətnaməsində ona və Hacı Əfəndiyevə kassa məxaric orderləri ilə verilən pulların siyahısı qeyd göstərilmişdir. Məhkəmə nəzərə almamışdır ki: 27.10.2010-cu il tarixə 29000 dollar borcu olduğu halda həmin tarixdə bank həmin məbləği 144000 ABŞ dolları artıraraq, cəmi 173000 ABŞ dolları göstərmişdir; oğlu Rəhmana verilməsi təsdiq olunmayan 200000 ABŞ dollarının ona təkrarən 28.10.2004-cü il tarixdə 825000 ABŞ dollarına olan kassa- məxaric orderinə daxil edilməsi; oğlu Rəhmanın kredit xətti hesabına 70000 ABŞ dolları artıq ödəmiş halda, həmin məbləğ təkrarən ona mədaxil edilmiş və 28.10.2004-cü il tarixə borcu olmadığı halda, 174708 ABŞ dolları, borcu olmadığı halda ona borc kimi ödətdirlmişdir; belə olan halda, həmin ona 28.10.2004-cü il tarixdə verilən məbləğ 452000 dollar deyil, 238000 müəyyən edilir. Onun adına olan kassa -məxaric orderləri: 13.05.2005-ci il tarixdə 1256 №-li kassa məxaric orderi ilə 50000 dollar; 05.08.2009-cu il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderi ilə 50000 dollar; 16.07.2005-ci il tarixli 1828 №-li kassa məxaric orderi ilə 50000 dollar; 22.09.2005-ci il tarixli 2198 №-li kassa məxaric orderi ilə 85000 dollar; Hacı Əfəndiyevin adına olan kassa -məxaric orderləri: 08.08. 2005-ci il tarixli. 1754 saylı kassa məxaric orderi ilə 120 000 dollar; 12.08.2005-ci il tarixli 1797 nömrəli kassa məxaric orderi 90000 dollar; 16.08.2005-ci il tarixli 1829 №-li kassa məxaric orderi 50000 dollar; cəmi 260000 ABŞ dolları verildiyi göstərilmişdir. Qeyd olunan 7 ədəd kassa məxaric orderləri saxtadır həmin məxaric orderlərinə Rəhim Əliyev və Qalib Ağayevin göstərişi ilə bankın digər müştərisi Hamlet Hüseynov imza edib götürmüş və həmin pulları da mənimsəmişlər. Qeyd edilən hal iş materialları ilə təsdiq edilir. X59 adına bağladığı kredit müqaviləsinin əhatə etdiyi dövrdə bankın təqdim etdiyi 03.03.2007-ci il tarixli siyahıda göstərilən 25.03.2004-cu il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderində 100000 dollar; 15.04.2004-cu il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderində 50000 dollar 23.04.2009-cu il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderində 50000 dollar cəmi-20000 dollar verilməsinə dair üç ədəd kassa məxaric orderlərinin əslini bank bu günə kimi prokurorluğa və məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Qızı Cavabdeh3 kredit müqaviləsinin 2003-2004-cü illər əhatə etdiyi dövrdə bankın siyahıda göstərdiyi 06.11.2003-cü il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderi ilə 30000 dollar, 11.11.2003-cü il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderi ilə 50000 dollar, 18.12.2003cü il tarixli nömrəsiz kassa məxaric order ilə 50000 dollar, 14.01.2004-cü il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderi ilə 60000 dollar, 28.04.2004-cü il tarixli nömrəsiz kassa məxaric orderi ilə 40000 dollar, cəmi 230000 dollar verilməsinə dair 5 ədəd kassa məxaric orderlərinin əslini bank bu günə kimi hüquq mühafizə orqanlarına, o cümlədən məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. Məhkəmə qətnaməsində göstərilir ki: "27.10.2004-cu il tarixli 27 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixə "xxxx" ASC-yə ödənilməmiş 398100 ABŞ dolları məbləğində əsas və 3217,41 ABŞ dolları məbləğilə faiz borcu olmaqla, cəmi 401317,41 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu qalmışdır Eyni zamanda Cavabdeh1 27.11.2006-cı il tarixdən (müqavilənin bitmə tarixi) - 27.11.2009-cu il tarixədək (kredit müqavilələrindən irəli gələn iddia müddəti bitənədək) gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5 % hesablanmış 59715 ABŞ dolları məbləğində kredit borcu mövcuddur”. Lakin tərəfindən verilən qarşılıqlı iddia ilə həmin ilkin iddia tələblərinin əsassız olması sübuta yetirilmişdir. Bundan əlavə, məhkəmənin qətnaməsində təsdiq edilmişdir ki, o, qarşılıqlı iddianın vaxtında vermiş və iddia müddətini pozmamışdır. Belə olan halda bank tərəfindən ailə üzvlərinə və qohumu Hacı Əfəndiyevə vurulmuş ziyanlar ona vurulmuş ziyan kimi qiymətləndirilməli, yəni, cəmi 4918368,52+200000 (cəmi 5118368.52) dollar ona vurulmuş ziyan kimi nəzərə alınmalı olduğu halda, məhkəmə oğlu Quliyev Rəhmana, qızı Cavabdeh3, Sevda Quliyevaya vurulduğu göstərilən, əslində isə ona vurulan ziyanları qanunsuz olaraq nəzərə almamış, yalnız onun və qohumu Hacı Əfəndiyevin kredit xətləri üzrə araşdırma aparmışdır. Məhkəmə burada da qanunsuzluqlara yol vermişdir. Belə ki, məhkəmə Hacı Əfəndiyevin kredit xətti üzrə 3 saxta kassa məxaric orderi ilə Hamlet Hüseynova verilmiş 260000 dollara görə onun tərəfindən banka ödənilmiş 594816 dolları onun tərəfindən banka artıq ödəmə kimi nəzərə aldığı halda, Hacı Əfəndiyevə onun kredit xətti üzrə bank tərəfindən vurulmuş 1471070.53 dolları heç bir əsas göstərmədən ona vurulmuş ziyan kimi nəzərə almamış, ümumiyyətlə bu ziyan barədə heç bir araşdırma aparmamışdır. Məhkəmə mühasibat ekspertizasının 12.06.2020-ci il tarixli 30429 № -li rəyinə qarşı heç bir iradı olmamış və demək olar ki, rəyi sübut növü kimi tam qəbul etmişdir. Rəydə onun kredit xətti hesabına ona bank tərəfindən ******* (2567777+200000) dollar artıq ödətdirilməsi qeyd edildiyi halda, məhkəmə yalnız onun və Hacı Əfəndiyevin kredit xətti üzrə saxta kassa məxaric orderləri ilə Hamlet Hüseynova verilmiş 495 000 (235000 onun +260000 Hacının) dollara görə ödədiyi 1075486.59 dollar artıq ödəmə kimi qəbul edir. Qalan artıq ödədiyi 1692290,41 (1492290.41+200.000) dolları (2767***- *******,59=1692290,41) heç bir əsas göstərmədən nəzərə almamışdır. Həmin məbləğ nəzərə alındıqda isə onun banka borcu olmur, bankın ona borcu olur. İstər mühasibat ekspertlərinin rəylərində və “EkspressBank"ın nümayəndəsinin arayışında “Azərnəqliyyat bank"la onun arasında bağlanmış 27.10.2004-cu il tarixli 27N-li müqavilədən bir gün sonra yəni, 28.10.2004-cü il tarixdə adına tərtib olunmuş kassa məxaric orderində göstərilən 825000 dollardan 373000 dollar çıxarılaraq həmin tarixə 452000 dollar borcu olmasının qeyd olunması düz deyildir. Ona görə ki, ekspertlər X59 xətti hesabına verilməyən 200000 dolların, onun hesabına artıq ödətdirilmiş 70000 dolların, 27.10.2004-cu il tarixədək mənim kredit hesabı üzrə 29000 dollar borcu olduğu halda 173000 dollar artıq mədaxil etməklə, bu hesaba 144000 dollar mədaxil edilməsi və borcu olmadığı halda həmin tarixə 174708 dolları, cəmi 587000 artıq mədaxil edilməsinin ekspertlər tərəfindən müəyyən edilməsinə baxmayaraq, 144000 və 70000 dollar səhvən 825000 dollardan çıxılmamışdır. O, qanunun tələb etdiyi iddia müddətində qarşılıqlı iddia ərizəsi verdiyi və iddia ərizəsində görüntü üçün müqavilə bağlanmış ailə üzvləri oğlu Rəhmanın qızı Səadətin həyat yoldaşı Sevdanın və qohumu Hacı Əfəndiyevin kredit xətləri üzrə onların bank hesablarının onun hesabının olmasını bank tərəfindən onların hər birinə müəyyən məbləğ ziyan vurulduğunu və həmin ziyanların ona vurulmuş ziyan olduğunu göstərdiyi üçün və bu işdə olan izahatlarla mühasibat sənədləri və məhkəmə-xətt ekspertinin rəyi ilə təsdiq olunduğu üçün Nəsimi Rayon Məhkəməsi, Bakı Apellyasiya. Ali Məhkəmə ailə üzvlərinə və Hacı Əfəndiyevə vurulmuş ziyanlarla bağlı iddia müddətinin keçməsi haqqında qətnamə və qərarlarında heç bir qeyd etməmişlər. Əgər bu barədə qeyd, məlumat versəydilər,o, şikayətlərində onlara vurulmuş ziyanlar barədə heç nə yazmazdı, yalnız özünün kredit xəttin üzrə olan hallardan yazardı.Lakin məhkəmə bu halları da nəzərə almamışdır. Həmin məbləğ 825000 deyil həmin məbləğlər çıxıldıqdan sonra 238000 dollar olmalı idi. Ekspertlərin bu aşkar səhvi məhkəmə tərəfindən araşdırılmadan eyni ilə qəbul edilmişdir. İstər oğlu Rəhmanın və digər ailə üzvlərinin habelə qohumu Hacı Əfəndiyevin adlarına olan kredit müqavilələrin bankın rəhbərliyinin razılığı ilə görüntü üçün o bağlamış, onların əvəzindən müqavilələri o imzalamış və onların əvəzindən kassa məxaric orderlərinə o, imza edib pulları o götürmüş, onların əvəzindən də pulları o ödəmişdir. Bir sözlə onların əvəzindən bank qarşısında cavabdeh şəxs o olmuşdur. Onların bank hesabı onun hesabı olub. Bu ailə üzvlərinin, Hacı Əfəndiyevin izahat və ifadələri, məhkəmə xətt ekspertizasının rəyləri ilə də təsdiq olunur. Onların etibarnaməsi olmadan onların əvəzindən pulları o, alıb ödədiyi də onu təsdiq edir ki, bunu bankın rəhbərliyi də bilirdi və bütün bunlar bankın nümayəndələri tərəfindən də təsdiq olunmuşdur. Rəhmanın verilməsi təsdiq olunmayan 200000 dollar hesabına ondan 272757 dollar əsas borc və 83484 dollar kredit faizi, cəmi 356 241 dollar artıq ödətdirilməsi müəyyən edilmiş, lakin ekspertlər ödədiyim 200000 və 356241 dolları səhvən toplamamışlar. Bu hesaba ona vurulmuş ziyan 200000 dollar artır. Ümumilikdə isə ziyan 5118368,52 (4918 368,52+200000) dollar təşkil edir. X54 kredit xətti üzrə banka ödədiyi 1471070,53 dollar nəzərə alındıqda banka borcu qalmır, əksinə bankın ona ******* (1075486,59+1471070,83-1153343,14=2546357) borcu olduğu müəyyən edilir. Ümumilikdə isə oğlu Quliyev Rəhmanın kredit xətti üzrə bankın vurduğu 306139.99 dollar qızı Cavabdeh3 kredit xətti üzrə bankın vurduğu 359573,40 ziyan və həyat yoldaşı Sevda Quliyevanın kredit xətti üzrə vurulmuş 213808,00 dollar, cəmi 879521,39 dollar ziyan ona vurulmuş ziyan kimi götürüldükdə onun tərəfindən banka artıq ödənilmiş məbləği 3467298,39 dollar təşkil edir. Bu hesabla Hacı Əfəndiyevin kredit xətti üzrə bankın vurduğu 1471070.53 dollar nəzərə alınmadan ona vurulmuş ziyanın məbləği 3467298,39 dollar müəyyən edilir. Hacı Əfəndiyevin kredit xətti üzrə vurulmuş 1471070.53 dollar da nəzərə alındıqda ona vurulmuş ziyanın məbləği 5118368,52 (4918368,52+200000) dollar olur. X55 qətnamədə onun kredit xəttim üzrə hər 2 müqavilə üzrə banka ******* dollar borcu olması qənaətinə gəlmişdir. Bu halda da onun banka borcum olmur, əksinə bankın ona 3965025,52 ABŞ dolları borcu olması (5118368,52-1153343=3765025,38) müəyyən edilir. Məhkəmə nəzərə almamışdır ki,06.11.2003-cu il tarixli kassa məxaric orderi ilə 30000 dollar, 11.11.2003-cu il tarixli kassa məxaric orderi ilə 50 000 dollar. 18.12.2003-cü il tarixli kassa məxaric orderi ilə 50000 dollar, 14.01.2004-cu il tarixli kassa məxaric orderi ilə 60000 dollar, 28.04.2004-cu il tarixli kassa məxaric orderi ilə 40000 dollar və cəmi isə 230.000 ABŞ dolların verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderləri olmadığı halda, həmin məbləğ 28.10.2004-cü il tarixli kassa -məxaric orderi ilə qanunsuz olaraq Hacı Əfəndiyevin adına mədaxil edilmişdir, yəni cəmi 230000 ABŞ dollarları ona verilməmişdir. Məxaric orderləri ilə 85000 dollar və cəmi 235000 min dollar verilməsi qeyd olunmuşdur. Qeyd olunan kassa məxaric orderləri saxtadır həmin məbləği bankın digər müştərisi Hamlet Hüseynov saxta kassa məxaric orderi ilə onun hesabından özü imza edib almaqla bankın sabiq müdiri Rəhim Əliyev və müşaviri Qalib Ağayevlə birgə mənimsəyiblər. X38 adına 28.10.2004-cu il tarixdə kassa məxaric orderində 575000 dollar verilməsi göstərilmişdir. Həmin kassa məxaric orderində göstərilən məbləğdən 90000 ABŞ dollarını və qızı Cavabdeh3 6.11.2003-cü il tarixli kassa məxaric orderi ilə 30000 də mülki iş materialı uyğun deyildir. Belə ki, siyahıda göstərilmişdir ki, ona 28.10.2004-cu il tarixdə kassaya məxaric orderi ilə 825000 dollar pul verilmişdir. Məhkəmənin bu siyahısı düz deyildir. Ona görə ki, orderdə göstərilən 825000 dollar ona nağd verilməmiş, həmin məbləğin 587000 ABŞ dolları hissəsi aldatma yolu ilə guya aldığı məbləğ kimi ona mədaxil edilmişdir. Halbuki, həmin 587000 dolların 70000 dolları oğlu Rəhman Quliyevə artıq ödətdirilmiş məbləğ; 144000 dollar artıq mədaxil edilmiş məbləğ; 200000 dollar üç kassa məxaric orderi ilə verilməsi təsdiq olunmayan məbləğ; 174708 ABŞ dolları isə borcu olmadığı halda artıq ödətdirilmiş məbləğ olmuşdur. Lakin X55 heç bir əsas göstərmədən 5118368.52 dollardan saxta sənəd tərtib etmək yolu ilə ona qanunsuz ödətdirilmiş 1075486.59 dollar vəsaitin “Ekspressbank"dan alınıb ona ödətdirilməsi barədə qətnamə çıxartmış, qarşılıqlı iddia tələbinin qalan 396025,52 dolları hissəsi heç bir əsaslandırma verilmədən təmin edilməmişdir. Əslində 26.01.2006-cı il tarixli müqavilədən sonra adına 838000 dollar almağına dair kassa məxaric orderi üzrə 838000 dolları o almamışdı. Həmin kassa məxaric orderi onu aldadıb sənədlər arasında ona imza etdiriblər həmin müqavilədən sonra 308000 dollar kredit almağına dair tərtib olmuş kassa məxaric orderləri üzrə isə o, yalnız 200000 dolları almış, qalan 108000 dolları isə kassa məxaric orderlərinin sürətlərində rəqəmlər artırılmaqla edilmişdir. Korrupsiya prokurorluğunun təşkil etdiyi audit yoxlamaları mühasibat ekspertinin rəylərində və özünün təyin edilmiş mühasibat və komisyon mühasibat ekspertinin rəylərində onun ailə üzvlərinin qohumu Hacı Əfəndiyevin kredit xətləri hesabına əsas borc və kredit faizi ilə bağlı bir manatda borcu olmamışdır. Əksinə qeyd olunan audit aktları mühasibat ekspertlərinin rəyləri ilə müəyyən olunmuşdur ki, 2003-2006-ci illərdə onun və ailə üzvlərinin adına (əslində özümün) bağladığı kredit xətləri hesabına ümumilikdə 4918368.52 dollar artıq ödətdirilmişdir, 825000 dollar almağına dair kassa məxaric orderində qeyd olunan 825000 dolların cəmi 238000 dollarını almış və bu, kassa məxaric orderləri və mühasibat ekspertizası rəyləri ilə tam təsdiq olunmuşdur. X59 kredit hesabı onun hesabı olduğundan onun adına tərtib olunmuş 23.02.2004-cu il tarixli müqavilənin əhatə etdiyi dövrdə X59 adına artıq ödədiyi 306139.59 dollar onun artıq ödəməsi kimi ekspertlər tərəfindən təsdiq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 29 iyun 2018-ci il tarixli 13( 102)-3/2018 saylı Qərardadına istinadən qeyd etmişdir ki: həmin “...Qərardadda tövsivə edilmişdir ki, işə yenidən baxılarkən, 13 may 2005-ci ıl tarixli 1256 saylı kassa məxaric orderi də 50000 ABŞ dolları. 05 avqust 2005-ci il tarixli nömrəsi: kassa məxaric orderi ilə 50000 ABŞ dolları, 16 avqust 2005- ci il tarixli 1828 saylı kassa məxaric orderi ilə 85000 ABŞ dolları məbləğində pulun saxtalaşdırılmış kassa məxaric orderləri ilə Cavabdeh1 adından Hamlet Hüseynov tərəfindən götürülməsi, eləcə də 8 avqust 2005-ci il tarixli 1754 kassa məxaric orderi ilə 120000 ABŞ dalları, 12 avqust 2005-ci il tarixli 1979 saylı kassa məxaric orderi ilə 90000 ABŞ dollar, 16 avqust 2005-ci il tarixli 829 saylı kassa məxaric orderi ilə 50000 ABŞ dolları məbləğində pulun saxtalaşdırılmış orderlər əsasında Hacı Əfəndiyevin adından Hamlet Hüseynov tərəfindən götürülməsi, nəticədə hər iki hesab üzrə məsul şəxs olan Cavabdeh1 hesabından 495000 ABŞ dolları məbləğində pulun cinayət yolu ilə əldə olunması, həmin şəxslərin barəsindəki cinayət təqibinə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçməsinə görə xitam verilməsi nəzərə alınmalıdır. "Məhkəmə həmin göstərişi nəzərə alaraq (?) müəyyən etmişdir ki, Hamlet Hüseynov bankın işçiləri ilə cinayət əlaqəsinə girərək Cavabdeh1 kredit xətti müqaviləsi üzrə kredit hesabından 235000 ABŞ dolları və Hacı Əfəndiyevin kredit hesabından istifadə olunmuş 260000 ABŞ dolları, cəmi 495000 ABŞ dolları əldə etmişlər. Həmin məbləğ üzrə Cavabdeh1 tərəfindən "xxxx" ASCyə (hazırda "Expressbank” ASC) 1075486,59 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti ödənilmişdir." Halbuki, məhkəmə nəzərə almamışdır (daha doğrusu, qərəzli surətdə nəzərə almaq istəmişdir) Ali Məhkəmənin Plenumunun 29 iyun 2018-ci il tarixli 13(102)- 3/2018 saylı Qərardadında yazılmışdır ki Plenum qeyd edir ki, həmin rəylər işə məhkəmədə baxılandan sonra əldə olunmuş sübutlar olduğundan işə yenidən baxan məhkəmə tərəfindən iş materialları ilə müqayisəli şəkildə tədqiq olunmalı, zərurət olarsa təkrarən komisyon məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizasının keçirilməsi məsələsi müzakirə olunmalıdır. " Ali Məhkəmə Plenumunun həmin qərardaddakı göstərişlərinə riayət edən məhkəmə, iş üzrə özünün təyin etdiyi məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizalarının rəylərində müəyyən edilmiş ziyan məbləğlərini - 4918368.52 ABŞ dolları hansı səbəbdən qəbul etmədiyini əsaslandırmamışdır. Qətnaməyə əsasən bank tərəfindən ona 1075486,59 ABŞ dolları qaytarılmalı olmasını nəzərə alsalar, qarşılıqlı hesablaşma aparılmaqla bankdan 684132,82 ABŞ dolları tutulmaqla ona ödənilməlidir (1075486,59-391353,77 684132,82). Ona görə də işə apelyasiya qaydasında baxılarkən məhkəmənin ciddi prosessual pozuntuya yol verməsi nəzərə alınmalıdır. Şərh edilənlər şikayət verilən məhkəmə qətnaməsinin Mülki Prosessual Məcəllənin tələblərinə uyğun olaraq ləğv edilməsi üçün kifayət qədər əsas olduğuna dəlalət edir. İlkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 22.02.2021-ci il tarixində etiraz ilə məhkəməyə müraciət edərək, Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 30.09.2020-ci il rixli 2(006)-130/220 saylı qətnaməsi qanunsuz, əsassız və ədalətsiz olduğu üçün ləğv edilib ” "xxxx" ASC ("xxxx" ASC) ASC-nin vəzifəli şəxslərinin 2003-2007ci illərdə onun və ailə üzvlərinin adına görüntü üçün bağladığı kredit müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə ona artıq ödətdirilmiş 4726646,23 ABŞ dollarının "xxxx" (Ekspressbank ASC) ASC-dən alınıb ona ödənilməsi, 14 il qanunsuz girovda saxlanılan mənzillərinin azad olunması barədə qətnamə çıxarılmasına köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir. (Xİİİ cild.səh.34). İlkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 12.08.2021-ci il tarixində apellyasiya şikayətinə əlavə ilə mürcaiət edərək, bankın ona artıq ödətdirdiyi ******* ABŞ dollarından onun banka olan 380515,54 dollar çıxılaraq, qalan ******* dolların Azərnəqliyyatbankın varisi Ekspressbankdan alınıb, ona ödənilməsi və ipotekaya girov qoyduğu mənzillərinin ipotekadan azad olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir (Xİİİ cild.səh.165). İlkin iddia üzrə cavabdeh, qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı Cavabdeh1 12.08.2021-ci il tarixində etiraz ərizəsi ilə müraciət edərək, bankın ona artıq ödətdirdiyi ******* ABŞ dollarından onun banka olan 380515,54 dollar çıxılaraq, qalan ******* dolların Azərnəqliyyatbankın varisi Ekspressbankdan alınıb, ona ödənilməsi və ipotekaya girov qoyduğu mənzillərinin ipotekadan azad olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir (Xİİİ cild.səh.185). Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 10.03.2021-ci il tarixli qərardadına əsasən, məhkəmə mühasibatlıq və qiymətləndirmə(əmtəəşünaslıq) ekspertizalarının keçirilməsi qərara alınmışdır. Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 12.07.2021-ci il tarixli məktubu ilə məhkəmə mühasibatlıq ekspertizasının aparılmasından imtina edilmiş və məktubda qeyd edilmişdir ki, Ekspert qarşısında qoyulmuş sualların tədqiqi üçün əlavə materialların (Tərəflər arasında bağlanılmış kredit müqavilələri üzrə hesablamanın aparılması üçün zəruri ola bilən, kredit məbləğinin hesaba köçürüldüyü tarix öz əksini tapmaqla ödəniş qəbzləri, kassa məxaric-mədaxil orderləri, və s. mühasibatlıq sənədlərinin əsli) zəruriliyi haqqında məhkəmə orqanına 27.04.2021-ci il tarixli vəsatət göndərilmiş, lakin Ekspertizaya təqdim edilmiş bir qism əlavə sənədlərlə tanışlıq zamanı İddiaçı ASC-dən tələb edilən, vəsatətdə adları qeyd olunan sənədlərin təqdim Edilmədiyi ekspert tərəfindən müəyyən edilmişdir. Daha sonra, tədqiqatın başa çatdırılması üçün 27.04.2021-ci il tarixli ekspert vəsatətində göstərilən sənədlərin hamısının tədqiqata təqdim olunması barədə 16.06.2021-ci il tarixində xatırlatma məktubu göndərilmiş, Məhkəmənin 07.07.2021-ci il ferixdə Mərkəzə daxil olmuş məktubunda İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi tərəfindən bildirilmişdir ki, ekspert vəsatətində adları qeyd olunan sənədlərin əslinin təqdim edilməsi mümkün deyildir. X31 MMC-nin 14.09.2021-ci il tarixli rəyinə əsasən Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 53 saylı mənzilin bazar dəyəri 82800.00 və likvid dəyəri 74520.00 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 55 saylı mənzilin bazar dəyəri 84000.00 manat və likvid dəyəri 75600.00 manat , Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 59 saylı mənzilin bazar dəyəri 224600.00 manat və likvid dəyəri 202140.00 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 54 saylı mənzilin bazar dəyəri 94000.00 manat və likvid dəyəri 84600.00 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 60 saylı mənzilin bazar dəyəri 202800.000 manat və likvid dəyəri 182520.00 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, 05 saylı evin 63 saylı mənzilin bazar dəyəri 268000.00 manat və likvid dəyəri 241200.00 manat təşkil etməsi qeyd edilmişdir.Keçirilmiş tədqiqatın dəyəri 3000 manat müəyyən edilmişdir(XV cild.səh 80). Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 01.11.2021-ci il tarixli qərardadı ilə məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş (eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı mütəxəssis qismində cəlb edilmişdir) və ekspertizanın aparılması Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasına həvalə edilmişdir. "xxxx" MMC-nin 29.03.2022-ci il tarixli kassa məxaric-mədaxil orderləri və mühasibatlıq sənədlərin əslinə əsasən verilmiş audit rəyində "xxxx" ASC (indiki İddiaçı ASC) - nin fəalliyyəti nəticəsində "xxxx" MMC-ə təqdim edilmiş sənədlər və əlaqəli şəxslərdən alınmış izahatlar əsasında Cavabdeh1, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı və Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu tərəfindən ümumilikdə ******* ABŞ dolları məbləğində artıq ödəmə müəyyən edilmişdir. Biz audit nəticəsində təqdim edilmiş sənədlərin və aparılan hesablamaların araşdırılması zamanı Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)- 1901/2021 nömrəli qərardadına əsasən auditor qarşısında qoyulmuş suallara cavab olaraq bildirilmişdir ki,1.Cavabdeh1 adına olan 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, 27.10.2004- cü il tarixli 27 saylı, 26.01,2006-cı il tarixli 01 saylı müqavilələri üzrə Cavabdeh1 artıq ödəməsi 1269.664 (174860 ABŞ dolları məbləğində qalıq borc çıxıldıqdan sonra) ABŞ dollarıdır.2.Quliyev Rəhman Yusif oğlunun adına olan 19.02.2003cü il tarixli 16 saylı və 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqavilələri üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğlunun artıq ödəməsi 375605 ABŞ dollarıdır.3.Cavabdeh3 adına olan 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqavilələri üzrə Cavabdeh3 artıq ödəməsi 345520 ABŞ dollarıdır.4.Quliyeva Sevda Şahmalı qızının adına olan 17.06.2003-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə Quliyeva Sevda Şahmalı qızının artıq ödəməsi 233.256 ABŞ dollarıdır.5.Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun adına olan 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı və 27 10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqavilələri üzrə Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun artıq ödəməsi ******* ABŞ dollarıdır.Rəydə qeyd edilmişdir ki, Cavabdeh1 adına olan 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı və 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqavilələrini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Cavabdeh1 kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, "xxxx" ASC tərəfindən 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 illik 24%-lə (19.02.2004-cü ildən etibarən 28%-lə) kredit xətti formasında kredit verilməsinədair müqavilə bağlanmışdır. Faktiki olaraq, bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 307000 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin "xxxx" tərəfindən ümumilikdə 180000 ABŞ dolları edən 20.02.2003-cü il tarixdə 738 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 100000 ABŞ dolları, 20.02.2003-cü il tarixdə 742 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları və 28.04.2004-cü il tarixli(nömrəsi qeyd olunmamışdır) kassa məxaric orderinə əsasən 30000 ABŞ dollarının Cavabdeh1 verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Cavabdeh1 bu müqavilə üzrə 127000 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 67 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Bundan əlavə olaraq, Cavabdeh1 tərəfindən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ 142978 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 62892 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 23770 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 15978 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 62825 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 23770 ABŞ dollarıdır.Cavabdeh1 "xxxx" ASC tərəfindən 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 28%-lə (26.11 2004-cü ildən etibarən 20%-lə, 26.10.2005-ci il tarixdən 15%-lə) kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən Cavabdeh1 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsi üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin bank tərəfindən ümumilikdə ******* ABŞ dollar edən 28.10.2004cü il tarixdə 2583 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 825000 ABŞ dolları, 13.05.2005ci il tarixdə 1256 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 05.08.2005-ci il tarixli(nömrəsi qeyd olunmamışdır) kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 16.08.2005-ci il tarixdə 1828 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları və 22.09.2005-ci il tarixdə 2198 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 85000 ABŞ dollarının Cavabdeh1 verilməsini təsdiq eçjjən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Bu müqavilə üzrə Cavabdeh1 963500 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunun isə olmadığını təyin edilib. Buna baxmayaraq, Cavabdeh1 təqdim etdiyi kassa mədaxil orderlərinə əsasən 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ ******* ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 195994 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 8010 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə ******* ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 195994 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 8010 ABŞ dollarıdır. Cavabdeh1 "xxxx" ASC tərəfindən 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 15%-lə (06.10.2006-cı ildən etibarən 26%-lə) kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən Cavabdeh1 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsi üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin bank tərəfindən ümumilikdə 938000 ABŞ dollar edən 26.01.2006cı il tarixdə 621 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 838000 ABŞ dolları, 14.07.2006-cı tarixdə 1401 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 20000 ABŞ dolları, 20.07.2006-cı il tarixdə 1437 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 20000 ABŞ dolları və 18.09.2006-cı il tarixdə 1727 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 60000 ABŞ dollarının Cavabdeh1 verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Bu müqavilə üzrə Cavabdeh1 208910 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunun isə 4334 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Buna baxmayaraq, Cavabdeh1 təqdim etdiyi kassa mədaxil orderlərinə əsasən 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ 34050 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 80744 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 3.037 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə qalıq borc 174860 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 76410 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 3037 ABŞ dollarıdır. Ümumilikdə, 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqavilələri üzrə Cavabdeh1 artıq ödəməsi 1269664(174860 ABŞ dolları məbləğində qalıq borc çıxıİdlqdan sonra) ABŞ dollarıdır. Quliyev Rəhman Yusif oğlunun adına olan 19.02.2003cü il tarixli 16 saylı və 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqavilələrini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Quliyev Rəhman Yusif oğlunun kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, "Azərnəqliyyyatbank” ASC tərəfindən 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsinə əsasında (kredit müqaviləsi tam olaraq təqdim edilməmişdir) Quliyev Rəhman Yusif oğluna kredit xətti cormasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Faktiki olaraq, bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 70000 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin "xxxx" tərəfindən 26.11.2003-cü il tarixdə 3899 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 70000 ABŞ dollarının Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Quliyev Rəhman Yusif oğluna bu müqavilə üzrə kreditin verilmədiyi və hesablanmalı faiz borcunun olmadığını təyin edilib. Bundan əlavə olaraq, Quliyev Rəhman Yusif oğlu tərəfindən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ 70000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 4538 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 7350 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 70000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 4538 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 7350 ABŞ dollarıdır. Quliyev Rəhman Yusif oğlu "xxxx" ASC tərəfindən 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 28%-lə kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən Quliyev Rəhman Yusif oğluna 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin bank tərəfindən ümumilikdə 200000 ABŞ dollar edən 16.03.2004cü il tarixli 216 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 23.03.2004-cü tarixli 493 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 100000 ABŞ dolları və 23.04.2004-cü il tarixli 778 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dollarının Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Bu müqavilə üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğluna ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 74286 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Buna baxmayaraq, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun təqdim etdiyi kassa mədaxil orderlərinə əsasən 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ ******* ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 107233 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 54770 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 206000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 32947 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 54770 ABŞ dollarıdır. Ümumilikdə, 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı və 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqavilələri üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğlunun artıq ödəməsi 375.605 ABŞ dollarıdır Cavabdeh3 adına olan 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Cavabdeh3 kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, "xxxx" ASC tərəfindən 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 illik 30%-lə kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 990500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin "xxxx" ASC tərəfindən ümumilikdə 230000 ABŞ dolları edən 06.11.2003-cü il tarixdə 3652 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 30000 ABŞ dolları, 11.11.2003-cü il tarixdə 3707 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 18.12.2003-cü il tarixdə 4148 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 14.01.2004-cü il tarixdə 4401 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 60000 ABŞ dolları və 28.04.2004-cü il tarixdə 832 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 40000 ABŞ dollarının Cavabdeh3 verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Cavabdeh3 760500 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 86200 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Bundan əlavə olaraq, Cavabdeh3 tərəfindən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğQuliyev Rəhman Yusif oğlu "xxxx" ASC tərəfindən 23.02.2004cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 28%-lə kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən Quliyev Rəhman Yusif oğluna 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin bank tərəfindən ümumilikdə 200000 ABŞ dollar edən 16.03.2004-cü il tarixli 216 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dolları, 23.03.2004-cü tarixli 493 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 100000 ABŞ dolları və 23.04.2004-cü il tarixli 778 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dollarının Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Bu müqavilə üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğluna ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 74.286 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Buna baxmayaraq, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun təqdim etdiyi kassa mədaxil orderlərinə əsasən 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ ******* ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 107233 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 54.770 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 206 000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 32947 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 54770 ABŞ dollarıdır. Ümumilikdə, 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı və 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqavilələri üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğlunun artıq ödəməsi 375605 ABŞ dollarıdır Cavabdeh3 adına olan 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Cavabdeh3 kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, "xxxx" ASC tərəfindən 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh3 illik 30%-lə kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 990500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin "xxxx" ASC tərəfindən ümumilikdə 230.000 ABŞ dolları edən 06.11,2003-cü il tarixdə 3652 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 30.000 ABŞ dolları, 11.11,2003-cü il tarixdə 3707 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50.000 ABŞ dolları, 18.12.2003-cü il tarixdə 4148 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50.000 ABŞ dolları, 14.01,2004-cü il tarixdə 4401 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 60.000 ABŞ dolları və 28.04.2004-cü il tarixdə 832 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 40000 ABŞ dollarının Cavabdeh3 verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Cavabdeh3 760500 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 86200 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Bundan əlavə olaraq, Cavabdeh3 tərəfindən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ987.089 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 144692 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 60439 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 226589 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 58492 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 60439 ABŞ dollarıdır. Ümumilikdə, 27.06.2003- cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh3 artıq ödəməsi 345520 ABŞ dollarıdır Quliyeva Sevda Şahmalı qızının adma olan 17.06.2003-cü il tarixli kredit müqaviləsini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Quliyeva Sevda Şahmalı qızının kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, Azərnəqliyyyatbank” ASC tərəfindən Quliyeva Sevda Şahmalı qızına 17.06.2003-cü il tarixli kredit müqaviləsi əsasında (kredit müqaviləsi təqdim edilməmişdir) kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Faktiki olaraq, bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 263500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin "xxxx" tərəfindən ümumilikdə 208500 ABŞ dolları edən 17.06.2003-cü il tarixdə 2272 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 105000 ABŞ dolları, 19.02.2004-cü il tarixdə 170 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 53500 ABŞ dolları və 14.05.2004-cü il tarixdə 990 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dollarının Quliyeva Sevda Şahmalı qızına verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına 55000 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 292 ABŞ dolları məbləğində təyin tdik. Bundan əlavə olaraq, 17.06.2003-cü il tarixli müqaviləni əhatə edən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən kredit müqaviləsi üzrə ateas borc üzrə ödənilmiş məbləğ 247500 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 26663 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 14385 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 192.500 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 26.371 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 14385 ABŞ dollarıdır. Ümumilikdə, 17.06.2003-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə Quliyeva Sevda Şahmalı qızının artıq ödəməsi 233256 ABŞ dollarıdır. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun adma olan 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı və 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqavilələrini əhatə edən sənədlərin araşdırılması Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kredit hesabından çıxarışı, Cavabdeh1 izahatı, kassa məxaric və kassa mədaxil orderləri araşdırılarkən müəyyən edildi ki, "xxxx" ASC tərəfindən 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna illik 30%-lə kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Lakin "xxxx" ASC tərəfindən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı kredit müqaviləsi üzrə kreditin verilməsini təsdiq edən heç bir kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Əldə olunmuş sənədlərin araşdırılması nəticəsində, yekun olaraq, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna bu müqavilə üzrə kreditin verilmədiyi və hesablanmalı faiz borcunun olmadığını təyin edilib. Bundan əlavə olaraq, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu tərəfindən təqdim edilmiş kassa mədaxil orderlərinə əsasən 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ 100000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 3008 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 500 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 100000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 3.008 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 500 ABŞ dollarıdır.Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu "xxxx" ASC tərəfindən 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 30%-lə (26.11,2004-cü ildən etibarən 20%-lə) kredit xətti formasında kredit verilməsinə dair müqavilə bağlanmışdır. Kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən "xxxx" ASC tərəfindən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsi üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin bank tərəfindən ümumilikdə 835000 ABŞ dollar edən 28.10.2004-cü il tarixli 2584 nömrəli "'assa məxaric orderinə əsasən 575000 ABŞ dolları, 08.08.2005-ci tarixli 1754 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 120000 ABŞ dolları, 12.08.2005-ci il tarixli 1797 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 90000 ABŞ dolları və 16.08.2005-cftl tarixli 1829 nömrəli kassa məxaric orderinə əsasən 50000 ABŞ dollarının Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna verilməsini təsdiq edən kassa məxaric orderlərinin əsli təqdim edilməmişdir. Bu müqavilə üzrə Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 682600 ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini və hesablanmalı faiz borcunu isə 1941 ABŞ dolları məbləğində təyin edilib. Buna baxmayaraq, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun təqdim etdiyi kassa mədaxil orderlərinə əsasən 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borc üzrə ödənilmiş məbləğ ******* ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 146715 ABŞ dolları, müqavilədə nəzərdə tutulmamış məsləhət xidmət haqqı adı altında alınmış məbləğ isə 5444 ABŞ dolları olmuşdur. Beləliklə, əsas borc üzrə artıq ödəmə 835000 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə artıq ödəmə 144774 ABŞ dolları və xidmət haqqı adı altında ödənilmiş məbləğ isə 5444 ABŞ dollarıdır.Ümumilikdə, 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı və 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqavilələri üzrə Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun artıq ödəməsi ******* ABŞ dollarıdır.(XV cild.səh.177) Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən Cavabdeh1 izahatını təqdim edərək bildirmişdir ki, 04.05.2022-ci il tarixli məhkəmə iclasında iddiaçı "xxxx" ASC-nin nümayəndəsi bildirdi ki, guya, məhkəməyə onlar tərəfindən təqdim edilmiş kassa- məxaric sənədlərinin əsilləri istintaq orqanı - Daxili İşlər Nazirliyinin İstintaq idarəsi tərəfindən götürülmüşdür.Halbuki, onun tərəfindən cinayət işinə dəfələrlə baxış keçirilmiş, iş materiallarında mədaxil-məxaric sənədləri olmamışdır.Əgər həmin sənədlər iddiaçının nümayəndəsinin dediyi kimi, doğrudan da cinayət işinin materiallarmdadırsa, onda iddiaçı həmin sənədləri tələb edib, məhkəməyə təqdim etməlidir.Belə ki, Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.Bundan əlavə, məhkəmənin nəzərinə çatdırır ki, 15 il ərzində 4 dəfə audit yoxlaması, 12 dəfə mühasibatlıq və komisyon mühasibatlıq ekspertizaları təyin edilmişdir.O, prokurorluq orqanlar və məhkəmələr hər dəfə “Eksperss Bank “ ASC- (əvvəlki "xxxx" ASC-dən) onun, ailə üzvlərinin və yaxın qohumu Hacı Əfəndiyevin adına görüntü üçün bağladığı müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə kredit almaqlarına dair kassa-məxaric orderlərinin əsilləri tələb edilməsinə baxmayaraq, Bank həmin kassa-məxaric orderlərini təqdim etməmişdir.Həmçinin onu da məhkəmə kollegiyasının nəzərinə çatdırır ki, işə birinci instansiya məhkəməsində baxılan zaman, məhkəmə tərəfindən mühasibatlıq ekspertizası təyin ediləndə İddiaçı məhkəməyə üzərində “əsli ilə düzdür” yazılmış fotoskop-da düzəldilmiş kassa məxaric orderlərinin surətini təqdim etmişdi və məhkəmə də həmin fotoskop surətləri əlavə etməklə mühasibatlıq ekspertizası təyin etmişdi. Onun şikayətlərindən sonra məhkəmə ekspertiza barədə qərardadını dəyişərək, başqa məzmunda suallar qoydu.O və vəkilləri Bankın nümayəndəsinə deyəndəki “əgər “əsli ilə düzdür” yazmısınızsa, onda əsillərini təqdim edin”. Bankın nümayəndəsi etiraf etdi ki, əsilləri yoxdur.İİ. "xxxx" MMC-nin auditorunun hazırkı iş üzrə məhkəməyə təqdim etdiyi “Müstəqil auditorun hesabatı” barədə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının qərardadı ilə auditor qarşısında qoyulmuş suallara aşağıdakı cavablar verilmişdir:1.Cavabdeh1 adına olan 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı,27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı müqavilələri üzrə Cavabdeh1 artıq ödəməsi ******* (174860 ABŞ dolları məbləğində qalıq borc çıxıldıqdan sonra) ABŞ dollarıdır.2.Quliyev Rəhman Yusif oğlunun adına olan 19.02.2003-cüil tarixli 16 saylı və 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı Kredit müqavilələri üzrə Quliyev Rəhman Yusif oğlunun artıq ödəməsi 375605 ABŞ dollarıdır.3.Cavabdeh3 adına olan 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqavilələri üzrə Cavabdeh3 artıq ödəməsi 345520 ABŞ dollarıdır.4.Quliyeva Sevda Şahmalı qızının adına olan 17.06.2003-cü il tarixli kredit müqaviləsi üzrə Quliyeva Sevda Şahmalı qızının artıq ödəməsi 233256 ABŞ dollarıdır.5.Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun adına olan 17.09.2003-cü il tarixli 25 saylı və 27 10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqavilələri üzrə Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun artıq ödəməsi ******* ABŞ dollarıdır.Yekun olaraq, "xxxx" ASC (indiki "xxxx" ASC) - nin fəalliyyəti nəticəsində "xxxx" MMC-ə təqdim edilmiş sənədlər və əlaqəli şəxslərdən alınmış izahatlar əsasında Cavabdeh1, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı və Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu tərəfindən ümumilikdə ******* ABŞ dolları məbləğində artıq ödəmə müəyyən edilmişdir.Auditor rəyi ilə artıq ödəmə məbləğinin ******* ABŞ dolları məbləğində olmasını aşağıda qeyd edilən səbəblərdən qismən əsasız hesab edirlər.Həyat yoldaşı Sevda Quliyevanın, qızı Cavabdeh3, X59 və yaxın qohumu Hacı Əfəndyevin adına görünütü üçün bağladığı müqavilələr hesabına və özünün adına olan kredit müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə "xxxx" ASC-yə 2003- 2007-ci illərdə 700308 ABŞ dolan ödəmişdir.Həmin məbləğdən həyat yoldaşı Sevda Quliyevanın adına bağlanmış müqavilənin əhatə etdiyi dövrdə ona cəmi 208000 ABŞ dolları verilməsinə dair kassa-məxaric orderlərinin əsilləri yoxdur və həmin müqavilə üzrə ona 233256 dollar artıq ödətdirilmişdir.Qızı Cavabdeh3 adına bağladığı kredit müqaviləsinin əhatə etdiyi dövrdə 999500 dollar kredit verilməsinə dair siyahı təqdim olunmuşdur. Həmin məbləğdən 760500 kreditin verilməsinə dair kassa-məxaric orderlərinin əsilləri mövcuddur. Qalan 239000 ABŞ dollarının verilməsinə dair kassa-məxaric orderlərinin asilləri mövcud deyil. Verilməsi təsdiq olunmayan 239000 ABŞ dolları üçün cəmi 345520 dollar əsas borc, kredit faizi və məsləhət xidməti hesabına artıq ödətdirilmişdir.X59 adına olan kredit müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə Bank cəmi ******* dolları kredit verilməsinə dair siyahı təqdim etsə də, həmin məbləğdən ******* dollar almağıına dair kassa-məxaric orderlərinin əsilləri mövcuddur. Qalan 270000 dolan almağına dair kassa-məxaric orderlərinin asilləri mövcud deyil.Onunla - Cavabdeh1 ilə bağlanan kredit müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə ona cəmi 307000 ABŞ dolları kredit verilməsinə dair Bank tərəfindən siyahı təqdim edilmişdir. Həmin məbləğdən 180000 ABŞ dolları kreditin verilməsinə dair kassa-məxaric orderlərinin əsilləri mövcud deyil.Həmin müqavilələr üzrə cəmi 127000 ABŞ dolları kredit verilməsi kredit və kassa-məxaric orderləri ilə təsdiq olunur. Qalan məbləğləri almamış, həmin kredit müqavilələri üzrə cəmi 102638 ABŞ dolları artıq ödətdirilmişdir.Beləliklə qeyd olunan kredit müqavilələrinin əhatə etdiyi dövrdə 180000 dolların və X59 müqaviləsi üzrə 270000 dolları, qızı Cavabdeh3 adına olan kredit müqaviləsinin əhatə etdiyi dövrdə 239000 dollar, həyat yoldaşı Sevda Quliyevanın adına olan müqavilənin əhatə etdiyi dövrdə 208000 dollar olmaqla, cəmi 897000 dolları verilməmişdir və həmin məbləğlərə dair Bank tərəfindən də kassa-məxaric orderləri təqdim edilməmişdir.Ümumilikdə verilməyən məbləğ hesabına cəmi ******* dollar (102638+375605++345520+233256) artıq ödətdirilmişdir.Bank tərəfindən izah edildi ki, “Mərkəzi Bank bir familiyadan olan ailə üzvlərinə kredit verilməsinə icazə vermir belə qərara gəlmişlər ki, sənin və yaxın qohumun Hacı Əfəndiyevin adına kredit müqaviləsi tərtib edək. X56 651500 dollar borcu var, sənin də köhnə müqavilədən 174708 dollar borcun qalıb, biz həmin məbləğlərin ödənilməsinə dair mədaxil qəbzləri, sənə 651500 dollar verilməsinə dair kassa-məxaric orderi tərtib edəcəyik. ”27.10.2004-cü il tarixdə 27 N” -li müqavilə bağlandı. Bundan bir gün sonra, yəni 28.10.2004-cü il tarixdə X59 651500 dollar əsas, 6776 faiz borcunun ödənilməsinə dair kassa-mədaxil qəbzi tərtib edildi və ona imza etdirildi.Bundan sonra X59 651500 dollar əsas borcunun və onun guya əvvəlki müqavilədən qalmış 174708 dollar borcunun toplanaraq, 825000 ABŞ dolları verilməsinə dair nağdsız əməliyyat aparıldı və həmin məbləğə tərtib edilmiş kassa-məxaric orderinə ona imza etdirdilər.Elə həmin gün borcu olmadığı halda, ona 174708 dolları təkrar ödətdirdilər, yəni, mövcud olmayan 174708 dolları borcu iki dəfə ödətdirdilər.Beləliklə mövcud olmayan borca görə 825000 ABŞ dolları alınmasına dair kredit müqaviləsi və kassa-məxaric orderinə imza etdirilmiş, 174708 dolları isə heç bir əsas olmadan ödətdirilmşdir ki, bunların da cəmi 999708 dolları təşkil edir.Bundan əlavə, 27.10.2004-cü il tarixli müqavilənin əhatə etdiyi dövrdə adına cəmi 235000 ABŞ dolları verilməsinə dair 4 ədəd saxta kassa- məxaric orderləri tərtib etməklə və bankın başqa müştərisinə imza etdirməklə bankın rəhbərləri mənimsəmişlər.27.10.2004-cü il tarixli müqavilə üzrə ona ******* ABŞ dolları artıq ödətdirilmişdir. Bundan əlavə, ******* ABŞ dollarının faizləri də ödətdirilmişdir.26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı müqavilənin əhatə etdiyi dövr üzrə göstərilən 838000 və 100000 ABŞ dolları ona verilməmişdir, həmin kredit üzrə ona cəmi 208000 ABŞ dolları verilmişdir.Hacı Əfəndiyevin adına olan 27.10.2004-cü il tarixli müqavilə üzrə həmin müqavilənin bağlandığı tarixdən bir gün sonra qızı Cavabdeh3 kredit üzrə 345520 dollar artıq ödəməsi olduğu halda, 28.10.2004-cü il tarixdə Cavabdeh3 485000 dolları borcunun ödənilməsinə (əslində ödənilmədən) dair qəbz tərtib edilərək, ona imza etdirmişlər və həmin məbləği Hacı Əfəndiyevin adına olan kredit üzrə 90000 dollar ilə toplayıb, onun borcunu süni surətdə şişirdərək 575000 dollar verilməsinə dair kassa-məxaric orderi tərtib edərək ona imza etdirmişlər. Halbuki, həmin puldan 485000 dolları almamış, 90000 dolları isə ona həmin gün yəni, 28.10.2022-cü ildə təkrar olaraq ikinci dəfə qanunsuz olaraq ödətdirmişlər.X32 kredit xətti hesabına 260000 dollar almağına dair 3 ədəd saxta kassaməxaric orderi tərtib edib bankın digər müştərisinə imza etdirmişlər.Görünüdyü kimi Hacı Əfəndiyevin müqaviləsi üzrə 835000 dollar almamış, həmin xətt üzrə ona 100000 dollar artıq ödətdirilib, cəmi verilməyən kredit üzrə ******* ABŞ dolları artıq ödətdirilmişdir.Onun, ailə üzvlərinin və yaxın qohumu adına olan kreditlər üzrə cəmi ******* dollar almış, ******* dollar isə almamışdır.Almadığı məbləğlərə görə Rəhman Quliyevin hesabına 375605 dollar, Cavabdeh3 adına olan kredit üzrə 345520 dollar, Sevda Quliyevanın adına olan kredit üzrə 233256 dollar və adına olan 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı müqavilənin əhatə etdiyi dövrdə 102638 dollar, cəmi isə ******* dollar artıq ödətdirilmişdir.27.10.2004-cu il tarixli, 27 nömrəli müqavilə və Hacı Əfəndiyevin adına bağladığım 27.10.2004-cü il tarixli müqavilədən bir gün sonra, yəni 28.10.2044-cü il tarixdə onun xətti üzrə 825000 dollar, Hacı Əfəndiyevin xətti üzrə 575 000 dollar, cəmi ******* dollar bank qanunsuz əməliyyat aparmaqla ona pul verilmədiyi halda kassa-məxaric orderləri tərtib etməklə ona imza etdirmişlər. Onun xətti üzrə borcu olmadığı halda 174708 dollar və Hacı Əfəndiyevin xətti üzrə borcu olmadığı halda 90000 dollar ona artıq ödətdirilmişdir.Onun kredit xətti hesabına 235000 dollar, Hacı Əfəndiyevin kredit xətti hesabına 260000 dolları almamış, həmin sənədlər saxtadır.Audit hesabatında kredit müqavilələri üzrə ona ümumilikdə ******* dollar artıq ödətdirilməsi müəyyən edilsə də, həmin məbləğlərin ona ödətdirilib, özünün pulunun yenidən ona kredit kimi verilərək sənədləşdirilməsi nəzərə alınmamışdır.Əslində həmin məbləğ hesabına ona təkrar kredit kimi verilən məbləğlər nəzərə alınmaqla ona vurulmuş ziyan ******* ABŞ dollardır və həmin məbləğ ona ödənilməlidir.Təqdim etdiyi kassa-mədaxil qəbzlərinə əsasən onun ödədiyi məbləğ ******* dollardır, bank isə ona verdiyi cəmi pul ******* dollardır. Eyni zamanda Cavabdeh1 izahatına uyğun ifadə verərək, bütün müqavilələr üzrə bankın ona cəmi ******* ABŞ dolları məbləğində pul vəsaitinin verildiyini, sonuncu audit rəyi ilə razı olduqlarını bildirmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X33 vəsatəti təqdim edərək, bildirmişdir ki, Auditor hesabatı ilə razı deyillər və hesab edirlər ki,həmin hesabat məhkəmə tərəfindən mötəbər sübut kimi qəbul edilə bilməz.Belə ki, həmin hesabatın "Maliyyə sənədləri üzrə" bölməsində qeyd edilmişdir ki, "Hesablama zamanı hər hansı şübhə yarandığı zaman və ya rəqəmlər təsdiq edilmədiyi halda onlar nəzərə alınmamışdır. Təsdiq edilməmiş və sübuta yetməmiş kənarlaşma məbləğləri Cavabdeh1, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı, Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun xeyrinə hesablanmışdır". Auditorun tədqiqata belə yanaşmasından başa düşülür ki, auditor tərəfindən onun vəzifəsinə aid olmayan mövqe nümayiş etdirilərək, tədqiqat zamanı yaranmış şübhələr birtərəfli olaraq, cavabdeh tərəfin xeyrinə hesablanmışdır. Halbuki, auditor tədqiqat apardığı iş üzrə bütün halları (şübhə yaradan və yaratmayan) araşdırmalı, onları ayrı-ayrılıqda rəyində göstərməli və hər bir hal üzrə ayrı-ayrılıqda gəldiyi nəticəsini bildirməlidir. Auditorun tədqiqat zamanı meydana çıxan şübhə yaradan halların hər hansı bir tərəfin xeyrinə hesablanmasına qərar verməsi və bunun nəticəsində birtərəfli rəy verməsi qanunaziddir. Bundan əlavə, auditor hesabatının nəticə hissəsinin sonunda "Qeyd" bölməsində göstərilmişdir ki, "Auditor hesablama zamanı ona təqdim edilən sənədlər əsasında hesablamalar aparsa da, həmin rəqəmlərin mənşə düzgünlüyü haqqında məlumatları olmadığından rəqəmlərin düzgünlüyünə məsuliyyət daşımır. Rəqəmlərin hamısının və ya bir qisminin təhrif olunma ehtimalı yüksəkdir". Əgər auditorda ona təqdim edilən sənədlərin düzgünlüyünə qarşı şübhə var idisə, o zaman auditor rəy verməkdən imtina etməli idi, amma auditor sənədlərin düzgünlüyünə şübhəsi ola-ola, onların bir qismini öz daxili inamına əsasən düzgün hesab edərək rəy hazırlayıb məhkəməyə göndərmişdir. Bu da hazırkı auditor hesabatının işin bütün hallarını əks etdirmədiyini göstərir.Bundan əlavə, auditor tədqiqatı zamanı kredit müqavilələri üzrə araşdırılma da birtərəfli qaydada aparılmışdır. Belə ki, hesabatın "Cavabdeh1 adına olan 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı və 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqavilələrini əhatə edən sənədlərin araşdırılması" bölməsində göstərilir ki, 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı müqavilə üzrə bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən 307 000 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin auditor tərəfindən araşdırma nəticəsində həmin surətlərə əsasən 127000 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərə alınmış, qalan 180000 ABŞ dolları məbləğinə dair məxaric orderlərinin əsli təqdim edilmədiyi üçün nəzərə alınmamışdır. Bunun nəticəsində auditor həmin müqavilə üzrə 78 803 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəmə müəyyən etmişdir. Halbuki, əgər 180 000 ABŞ dolları nəzərə alınsaydı, cavabdehin banka artıq ödəməsi deyil, borcu yaranmış olacaqdı.Həmçinin həmin bölmədə digər kredit müqaviləsi,yəni 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit müqaviləsi üzrə bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin auditor tərəfindən araşdırma nəticəsində həmin surətlərə əsasən 963500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərə alınmış, qalan ******* ABŞ dolları məbləğinə dair məxaric orderlərinin əsli təqdim edilmədiyi üçün nəzərə alınmamışdır. Bunun nəticəsində auditor həmin müqavilə üzrə ******* ABŞ dolları məbləğində artıq ödəmə müəyyən etmişdir. Halbuki, əgər ******* ABŞ dolları nəzərə alınsaydı, cavabdehin banka artıq ödəməsi yaranmazdı. Həmçinin həmin bölmədə digər kredit müqaviləsi,yəni 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı kredit müqaviləsi üzrə bankın təqdim etdiyi kassa məxaric orderlərinin surətinə əsasən ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi göstərilir, lakin auditor tərəfindən araşdırma nəticəsində həmin surətlərə əsasən 208910 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərə alınmış, qalan 938000 ABŞ dolları məbləğinə dair məxaric orderlərinin əsli təqdim edilmədiyi üçün nəzərə alınmamışdır. Bunun nəticəsində auditor həmin müqavilə üzrə 251270 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəmə müəyyən etmişdir. Halbuki, əgər 938000 ABŞ dolları nəzərə alınsaydı, cavabdehin banka artıq ödəməsi deyil, borcu yaranmış olacaqdı.Auditor tədqiqatı zamanı digər kredit müqavilələri üzrə də eyni qaydada araşdırma aparılmış və bunun nəticəsində cavabdehin banka artıq ödəməsi müəyyən edilmişdir.İş üzrə aparılmış audit araşdırması zamanı tədqiqata təqdim edilmiş sənədlərin hamısı təsdiq olunmuş surətlər olmuşdur və necə ola bilər ki, auditor tərəfindən həmin sənədlərin bəziləri tədqiqat zamanı nəzərə alınır, bəziləri isə nəzərə alınmır. Səbəb kimi, auditor nəzərə almadığı sənədlərin əslinin təqdim edilmədiyini göstərir, halbuki nəzərə aldığı sənədlər də əsli deyildir. Bütün bunlar iş üzrə keçirilmiş audit tədqiqatının birtərəfli, qeyri-obyektiv aparıldığını sübut edir. Eyni zamanda iddiaçının nümayəndəsi X33 vəsatətinə uyğun ifadə verərək, audit tərəfindən düzgün araşdırma aparılmadığını, audit rəyində araşdırma aparılan zaman istifadə olunmuş sənədlərin düzgünlüyünə dair məsuliyyət daşımadıqlarının qeyd edildiyini, artıq ödənişin edilmədiyini, birinci müqavilə üzrə əlavə razılaşmalarla birlikdə ******* ABŞ dolları kredit məbləği verildiyini, ikinci müqavilə üzrə isə ******* ABŞ dolları məbləğində kredit verildiyini, birinci və ilkinci müqavilələr arasında əlaqə olmadığını, qarşı tərəfin ailə üzvləri ilə bağlanılmış müqavilə ilə verilmiş pulun kimin tərəfindən əldə edilməsinin banka aiddiyyətinin olmadığını, lakin ödənişlərin Cavabdeh1 tərəfindən edildiyini, qarşı tərəfin ailə üzvlərinin adına bağlanılmış kreit müqavilələri üzrə borcun olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasına iştirak etmiş Cavabdeh1, Cavabdeh3, X45 və X24 nümayəndəsi vəkil Nümayəndə apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, tərəflər arasına yaranmış münasibətlərlə bağlı cinayət işi olduğunu, bəraətverici əsaslar olmadan şəxsin barəsində olan cinayət işinə xitam verildiyini, cinayət hadisəsi olması faktının mövcud olduğunu, təqdim etdikıləri sənədlərin həqiqiliyinə şübhə olmadığını, Audit haqqında qanuna əsasən audit rəyinin məhkəmə üçün hüquqi əhəmiyyətli olan sənəd olduğunu, audit rəyi ilə razı olduqlarını bildirmişdir. Məlumatlandırılması üçün qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada müvafiq tədbirlərin görülməsi nəticə vermədiyindən qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin Baki şəhəri ərazi idarəsinin, mütəxəssis qismində cəlb edilmiş Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı və "xxxx" MMC-nin iştirakları olmadan işə baxılması mümkün hesab edilmişdir. Apellyasiya məhkəməsinin mülki kollegiyasının baxışının hədləri baxımından qeyd edilməlidir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi verilən şikayətlər həddində ilk və qarşlıqlı tələblərin mübahisələndirilən dəlillərinə münasibətdə araşdırılır. Birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını Mülki Məcəllənin 269- 321, 324, 331, 355-357, 372-390, 399, 404, 425.1, 427.3, 739, 741, 743, 744, 560; “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1, 36.1, 36.3, 47.4, 59; Mülki Prosesual Məcəllənin 14.2, 76.1, 77.1, 78, 80-82, 88, 106.2, 119, 217.4, 385, 386, 388 və 390-cı maddələrinə, kredit (ipoteka) müqaviləsi (öhdəlikləri) üzrə mülki hüquq münasibətlərə dair qeyd edilməlidir ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri, qanunla müəyyən olunmuş qaydada əldə edilən, habelə işdə tərəflərin öz tələb və etirazlarını müəyyən edən (sübuta yetirən) faktlarla və hallarla əlaqədar (məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş) sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hamıya bəlli olan hallar və ya faktlar mübahisə edilə bilməz və onların sübuta ehtiyacı yoxdur. Digər tərəf sübutları özündə saxlayıb məhkəmənin tələbi ilə təqdim etmədikdə, məhkəmə tərəflərin bildirdiyi məlumatlar əsasında iş üçün əhəmiyyətli olan halları müəyyən olunmuş hesab edə bilər. İddia tərəfinin təqdim etdiyi sübutlarda hesab üzrə ekspert rəylərində fərq olduğundan qətnamənin prosessual (məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi və qətnamədə göstərilmiş nəticələrin işin hallarına uyğun gəlməməsi) əsasları ilə ləğv edilməsi üçün əsaslar mövcuddur. Diqqətə çatdırılmalıdır ki, iş üzrə ekspert və audit rəyləri, tələblər və onlara edilən dəqiqləşmələr, ilk iddia üzrə cavabdehin apellyasiya şikayətinin və ona edilmiş əlavələrdə (mülahizə və izahatlarda) qarşılıqlı ziddiyyətlər, habelə qətnamənin gəldiyi nəticə üçün əsaslandırmanın aydın olmaması, bütövlükdə tərəflər arasında kredit-borc məbləğlərinin dəqiq müəyyən edilməsi üçün ekspertiza və audit təyin edilməsini zəruri etmiş, ekspertiza tədqiqatların aparılması və əlavə sübutlar təqdim edilməsi imkanlarının yaradılmasına baxmayaraq, borc münasibətlərinə yönəlik sübutların əsli tam təqdim edilməmiş və ona görə mötəbər sübut kimi qəbul edilə bilən ekspert rəyinin əldə edilməsi mümkün olmamışdır. Beləliklə, borcun dəqiqliyinin müəyyən edilməsi üzrə yeganə vasitə olan mütəxəssis, ekspertiza və auditin keçirilməsi üzrə sübutların natamamlığı, ilk iddia üzrə cavabdehin ******* ABŞ dolları məbləğində kredit götürdüyü və artıq qaytarılmasında etibar edərək ödənişlər edilməsində aldadıldığını, ilk iddia üzrə iddiaçının isə cavabdehin hələ də borclu olmasında israrlı olması, borc və pul tələbi üzrə yekun qənaətin formalaşmasına imkan verməyən və tərəflərin tələblərin sübuta yetirmədiyi hallardır. Diqqətə çatdırılmalıdır ki, pul tələbləri üzrə yekun qənaətin formalaşması ilkin olaraq müqavilələr üzrə borcun olmasından irəli gəlir. İllər və aylar üzrə əsas, faiz və dəbbə üzrə borcu müəyyən etməyən ekspertlərin artıq ödənişin də müəyyən edilməsi mümkün deyildir. Üstəlik bu rəylərin uyğunsuzluğu “formal” həqiqətin belə müəyyən edilməsinə imkan vermir. Qeyd edilməlidir ki, sonuncu audit rəyindən qabaq 12.06.2020-ci il tarixli Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizsı Mərkəzinin ekspertiza rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı kredit üzrə rəyin tətqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları, ödəniş qəbzləri və tərəflər arasında bağlanmış 27 saylı, 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixli (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "Azərnəqliyyatbank” KB olan borcu ümumilikdə 948216,63 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən: 27.11.2006-cı il tarixə əsas borc üzrə 925089,37 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 23127,23 ABŞ dolları; 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsində borcalana verilmiş kredit məbləği 452000,00 ABŞ dolları müəyyən edilmişdir. Kredit vəsaiti üzrə borc qalığı aşağıdakı kimi hesablanır. 27 saylı, 27 oktyabr 2004-cü il tarixli kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixə (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "xxxx" KB olan borcu ümümilikdə 414554,37 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən 27.11.2006-cı il tarixə əsas borc üzrə 404443,28 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 10111,08 ABŞ dolları; 26.01.2006-cı il tarixli, 01 saylı kredit xətti müqaviləsinin və əlavə dəyişikliklərin qeyd olunan şərtləri əsas götürülməklə Cavabdeh1 27 noyabr 2006-cı il tarixə (sualda qeyd edilən tarixə) iddiaçı "xxxx" KB olan borcu ümumilikdə 205126,54 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur, o cümlədən: 27.11.2006cı il tarixə əsas borc üzrə 204.317,97 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə 808,57 ABŞ dolları; Cavabdeh1 tərəfindən 27.11.2006-cı il tarixdən sonra 6650,0 ABŞ dolları məbləğində ödəniş aparılmışdır. Lakin ekspertiza qarşısında məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualda borc məbləğinin hesablanma tarixi 27.11.2006-cı il tarixə göstərildiyindən sonradan ödənilən 6650,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş hazırki tədqiqatla nəzərə alınmadı. Üçüncü sual üzrə. Cavabdeh1, Quliyeva Sevda Şahmalı qızı, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3 və Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu ilə "xxxx" ASC arasında iş materiallarında göstərilən kredit müqavilələri bağlanmışdır, iş materiallarında olan (cild 6, səh 35-37) “Tələbin güzəştinə dair” müqavilələrə əsasən öhdəliklər Cavabdeh1 ötürülmüşdür. Buna əsasən ümumilikdə Cavabdeh1 Rəsmləşdirilmiş məbləğ 5419010,00 ABŞ dolları Ödənilən məbləğ — 7307920,28 ABŞ dolları;"xxxx" ASC ilə Quliyeva Sevda Şahmalı qızı, Quliyev Rəhman Yusif oğlu, Cavabdeh3 və Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu arasında bağlanılmış kredit müqavilələri üzrə bütün öhdəliklərin iş materiallarında olan (cild 6, səh 35-37) “Tələbin güzəştinə dair” müqavilələrə əsasən Cavabdeh1 ötürülməsi səbəbindən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin 10 iyun 2019cu il tarixli 3523 saylı ekspert rəyi üzrə “verilən məbləğ 5419010,00 ABŞ dolları” və “ödənilən məbləğ 7307920,28 ABŞ dolları" kimi müəyyən edilib. Cavabdeh1 ilə "xxxx" ASC arasında 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, illik 24%-lə, 12 ay müddətinə 150000,00 ABŞ dolları məbləğində, 27.10.2004-cu il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Həmin əlavələr üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir. 200000,00 ABŞ dolları və 173000,00 ABŞ dolları üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir.İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 356241,77 ABŞ dolları sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. 200000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 356241,77 ABŞ dollarının 83484,28 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 272757,49 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 356241,77 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 oğlunun kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir.İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 571645,29 ABŞ dolları sualda göstərilən 173000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. 173000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 571645,29 ABŞ dollarının 45848.0 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 525797,29 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 571645,29 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir, iş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 362101,0 ABŞ dolları sualda göstərilən 144000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir, 144000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 362101,00 ABŞ dollarının 72346,50 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 289754,50 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 362101,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir.Dördüncü sual üzrə.Cavabdeh1 ilə "xxxx" ASC arasında 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, illik 24%-lə, 12 ay müddətinə 150000,00 ABŞ dolları məbləğində, 27.10.2004-cu il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Həmin əlavələr üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir. 80000,00 ABŞ dolları məbləğində verilmiş kredit üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 110434,0ABŞ dolları sualda göstərilən 80000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 110434,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir.Bundan başqa sualda göstərilən 11.05.2004-cü il tarixli 50000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi ilə bağlı təqdim edilmiş iş materiallarında 959 saylı 500,00 ABŞ dolları məbləğində kassa məxaric orderinin sürəti mövcuddur (cild. 5 - səh. 35). Həmin kassa məxaric orderi nəzərə alınmaqla artıq ödənilmiş 110434,00 ABŞ dollarından 50000,00 ABŞ dolları çıxıldıqda artıq ödəmə 60434,00 ABŞ dolları məbləğində müəyyən edilir. Cavabdeh1 ilə "Azərnəqliyyatbank” ASC arasında 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, illik 24%-lə, 12 ay müddətinə 150000,00 ABŞ dolları məbləğində, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır.Həmin əlavələ üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir. Sualda göstərilən 235000,00 ABŞ dolları məbləğində verilmiş kredit üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir, iş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 480670.59 ABŞ dolları sualda göstərilən 235000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 235000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 480670,59 ABŞ dollarının 245670.59 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 235000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faz borcuna 480670,59 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Altıncı sual üzrə.Cavabdeh1 ilə "xxxx" ASC arasında 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, illik 24%-lə, 12 ay müddətinə 150000,00 ABŞ dolları məbləğində, 27.10.2004- cü il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Həmin əlavələr üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir. Sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir, iş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 451463.0 ABŞ dolları sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 179900,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 451463,00 ABŞ dollarının 105006.0ABŞ dolları hesablanmış faizə və 346457,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 451463,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Cavabdeh1 ilə "xxxx" ASC arasında 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı, illik 24%-lə, 12 ay müddətinə 150000,00 ABŞ dolları məbləğində, 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində, 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh1 kreditləri üzrə 2567777,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 2567777,00 ABŞ dollarının 231611,35 ABŞ dolları sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 70000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 231611,35 ABŞ dollarının 18861,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 212750,35 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 231611,35 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Hazırki rəyin təsviri hissəsində qeyd olunduğu kimi ekspert qarşısında aparılmış audit yoxlaması və ekspert rəyi ilə müəyyən edilməlidir ki, 19.03.2003-cü il tarixli 13-Neli qəbzlə Cavabdeh1 ödədiyi 30000 dollar əsas borc və 3458 dollar faiz borcu,14.04.2003-cü il tarixli 14 saylı qəbzlə ödədiyi 30000 dollar əsas borc və 3398 faiz borcu,19.05.2003-cü il tarixli nömrəsiz qəbzlə 30000 dollar əsas borc və 3338 dollar faiz borcu - cəmi 90000 dollar əsas borc və 12018 dollar kredit faizi mədaxildən gizlədilmişdir. Həmin məbləğlər hesabına müqavilələrin əhatə etdiyi dövrdə nə qədər ziyan vurulması müəyyən edilsin sualı qoyulmuşdur.Bildirilir ki, aparılmış tədqiqata əsasən iş materiallarında olan sənədlərlə sualda göstərilən 19.03.2003-cü il tarixli 13-Neli qəbzlə Cavabdeh1 ödədiyi 30000 dollar əsas borc və 3458 dollar faiz borcu, 14.04.2003-cü il tarixli 14NQİİ qəbzlə ödədiyi 30000 dollar əsas borc və 3398 faiz borcu, 19.05.2003-cü il tarixli nömrəsiz qəbzlə 30000 dollar əsas borc və 3338 dollar faiz borcu - cəmi 90000 dollar əsas borc və 12018 dollar kredit faizi öz əksini tapmır.İş materiallarında olan sənədlərdə 19.03.2003-cü il tarixdə 3.000,00 ABŞ dollar əsas borc və 3458 dollar faiz borcu, 18 04.2003-cü il tarixdə 3.000,00 ABŞ dollar əsas borc və 3398 faiz borcu, 19.05.2003-cü il tarixdə 3000 dollar əoas borc vo 3338 dollar faiz borcu - cəmi 9000,00 dollar əsas borc və 10194,00 dollar kredit faizi öz əksini tapır. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna mədaxil olunmamış 19194,00 ABŞ dolları məbləğində pul vəsaiti müəyyən edilir. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu ilə ‘Azərnəqliyyatbank” ASC arasında 27.10.2004- cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 13 ay müddətinə illik 30%-lə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 26.11.2004-cü il tarixdə, tərəflər arasında bağlanmış 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və illik faiz dərəcəsi 30%-dən 20%-ə endirilmişdir.Sualda ABŞ dolları məbləğində ödəniş üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. iş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1827.250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 189348,77 ABŞ dollarının 189348, 77 ABŞ dolları sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 90000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən 90000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 189348, 77 ABŞ dollarının 99348,77 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 90000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 189348,77 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Onuncu sual üzrə. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu ilə ‘Azəməqliyyatbank” ASC arasında 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 13 ay müddətinə illik 30%-lə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 26.11.2004-cü il tarixdə, tərəflər arasında bağlanmış 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və illik faiz dərəcəsi 30%-dən 20%-ə endirilmişdir. Sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1827250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 1827250,28 ABŞ dollarının 680961.76 ABŞ dolları sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dolları üzrə silinmişdir. Sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 230000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 680961,76 ABŞ dollarının 228101,76 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 452860,0 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 680961.76 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlu ilə "xxxx" ASC arasında 27.10.2004-ci il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna 13 ay müddətinə illik 30%-lə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 26.11.2004-cü il tarixdə, tərəflər arasında bağlanmış 27.10.2004-cü il tarixli 28 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və illik faiz dərəcəsi 30%-dən 20%-ə endirilmişdir. Sualda göstərilən təsdiqini tapmamış 260000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi üzrə həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Əfəndiyev Hacı Məmməd oğlunun kreditləri üzrə 1827250,28 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqavilələri üzrə ödənilmiş 1827250,28 ABŞ dollarının 594816,0 ABŞ dolları Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna verilməsi təsdiq olunmayan 260000 ABŞ dollarına silinmişdir. Əfəndiyev Hacı Məmməd oğluna verilməyən 260000 ABŞ dollarına ödənilmiş 594816,00 ABŞ dollarının 331951,00 ABŞ dolları hesablanmış faizə, 2865,00 ABŞ dolları cəriməyə və 260000,00 ABŞ dolları əsas bora silinmişdir.Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 594816,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Quliyev Rəhman Yusif oğlu ilə Azərnəqliyyatbank” ASC arasında 23.02.2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğluna 14 ay müddətinə illik 28%-lə 600000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 02.04.2004-cü il tarixdə tərəflər arasında bağlanmış 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və 700000 ABŞ dolları məbləğində kredit açılmışdır. Lakin 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsi təqdim edilməmişdir. Sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi iş materiallarında öz əksini tapmır və həmin məbləğə ödənilmiş vəsait aşağıdakı kimi müəyyən edilir. İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğlunun krediti üzrə 1473412,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1473412,00 ABŞ dollarının 244019,59 ABŞ dolları Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməsi təsdiq olunmayan 200.0. 00 ABŞ dollarına silinmişdir. Quliyev Rəhman Yusif oğluna verilməyən 200000 ABŞ dollarına ödənilmiş 244019,59 ABŞ 44019,59. ABŞ dolları hesablanmış faizə və 200000,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 244019,59 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Quliyev Rəhman Yusif oğlu ilə Azərnəqliyyatbank” ASC arasında 23 02 2004-cü il tarixli 06 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğluna 14 ay müddətinə illik 28%-lə 600000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 02.04.2004-cü il tarixdə tərəflər arasında bağlanmış 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və 7000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit açılmışdır. Lakin 19.02.2003-cü il tarixli 16 saylı kredit müqaviləsi təqdim edilməmişdir. Təqdim edilmiş kassa məxaric orderlərinə əsasən dövr ərzində müqavilə və dəyişikliklər üzrə ‘Azərnəqliyyatbank’' ASC tərəfindən Quliyev Rəhman Yusif oğluna 1027500,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir.Sualda göstərilən 200000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi iş materiallarında öz əksini tapmır. Bundan başqa sənədlərə əsasən kredit üzrə 69215,41 ABŞ dolları faiz hesablanmışdır.İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyev Rəhman Yusif oğlunun krediti üzrə 1473412,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1473412,00 ABŞ dollarının 62120,0 ABŞ dolları xidmət haqqına və məsləhət xidmətinə, 69215,41 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 1027500,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 314576, 59 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Cavabdeh3 ilə "xxxx" ASC arasında 27.06.2003-cü il tarixli 83 saylı kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh3 12 ay müddətinə illik 30%-lə 300000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. 02.04.2004-cü il tarixdə tərəflər arasında kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış və 400000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit xətti açılmış, 24.06.2004-cü il tarixdə yenidən kredit müqaviləsinə dəyişiklik bağlanmış, son müddət 27.06.2004-cü il tarix müəyyən edilmiş və 500000,00 manat məbləğində kredit xətti açılmışdır. Ümumilikdə 1200000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit verilməsi nəzərdə tutulmuşdur.Sualda göstərilən 230000,00 ABŞ dolları məbləğində kreditin verilməsi iş materiallarında öz əksini tapmır və həmin məbləğə ödənişlər aşağıdakı kimi müəyyən edilir.İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Cavabdeh3 krediti üzrə 1150673,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 1150673,00 ABŞ dollarının 299134,40 ABŞ dolları Cavabdeh3 verilməsi təsdiq olunmayan 230000,00 ABŞ dollarına silinmişdir. Cavabdeh3 verilməyən 230000,00 ABŞ dollarına ödənilmiş 299134,40 ABŞ dollarının 69134,40 ABŞ dolları hesablanmış faizə və 2300,00 ABŞ dolları əsas borca silinmişdir. Ümumilikdə əsas borc və faiz borcuna 299134,40 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir.İş materiallarında Quliyeva Sevda Şahmalı qızı ilə "xxxx" ASC arasında bağlanmış adı çəkilən kredit müqaviləsi öz əksini tapmamışdır və sonradan vəsatətə əsasən təqdim edilməmişdir. Bu səbəbə görə tərəfin krediti hansı şərtlərlə verilməsi müəyyən edilmir (müddət, faiz və s). Həmçinin 14.05.2004-cü il tarixdə tərəflər arasında kredit müqaviləsinə dəyişiklər bağlanmış və həmin dəyişiklikdə 150000,00 manat və ya ABŞ dolları məbləğində kredit xətti açılmışdır. Lakin ayrı şərtlər nəzərdə tutulmamışdır.Təqdim edilmiş kassa məxaric orderlərinə və ödəniş qəbzlərinə əsasən X27 "xxxx" ASC-dən 75000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit götürmüş və əvəzində 288808,00 ABŞ dolları məbləğində ödəniş etmişdir. 266538,00-75.000,00 = 191538,00; İş materiallarında olan kassa mədaxil orderinə əsasən Quliyeva Sevda Şahmalı qızının krediti üzrə 266538,00 ABŞ dolları ödəniş edilmişdir. İş materiallarına əsasən razılaşdırılmış kredit müqaviləsi üzrə ödənilmiş 266538,00 ABŞ dollarının 75000,00 ABŞ dolları əsas borca.Ümumilikdə əsas borca 191538,00 ABŞ dolları artıq ödəniş müəyyən edilir. Cavabdeh1, ailə üzvüləri Quliyeva Sevda Şahmalı qızının, Quliyev Rəhman Yusif oğlunun, Cavabdeh3 və qohumu X6 adına olan kredit müqavilələrin əhatə etdiyi dövrdə xidmət haqqı, məsləhət xidməti hesabına Cavabdeh1 34416,00 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızından 22.270,00 ABŞ dolları, Quliyev Rəhman Yusif oğlundan 62120,00 ABŞ dolları, Cavabdeh3 60439,00 ABŞ dolları və qohumu X3 5944,00 ABŞ dolları, ümumilikdə 185186,0 ABŞ dolları artıq ödətdirilmişdir. İş materiallarında olan tərəflər arasında bağlanmış kredit müqavilələri üzrə rəsmləşdirilmiş, lakin verilməmiş 1927000,00 ABŞ dolları üzrə əsas borca, faiz borcuna və məsləhət xidmətinə, xidmət haqqına Cavabdeh1 2567777,00 ABŞ dolları, X28 306139,59 ABŞ dolları, Cavabdeh3 359573,40 ABŞ dolları, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına 213808,00 ABŞ dolları və X15 isə 1471070.53 ABŞ dolları ümumilikdə 4918368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödəniş müəyyən edilir.Hesablanmış 4918368,52 ABŞ dolları məbləğində artıq ödənişin Cavabdeh1, X28, Cavabdeh3, Quliyeva Sevda Şahmalı qızına və X15 dəymiş ziyan kimi qəbul edilməsi məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Cavabdeh1 ilə “Azərnəqliyyatbank" ASC arasında 27.10.2004-cü il tarixli 27 saylı, illik 28%-lə, 12 ay müddətinə 950000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Həmin əlavələr üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir.Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadda ekspert qarşısında qoyulmuş 1-ci sualın tədqiqatında 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün təqdim edilmiş 18-ci sual üzrə cavab öz əksini tapır. Cavabdeh1 ilə "xxxx" ASC arasında 26.01.2006-cı il tarixli 01 saylı, illik 15%-lə, 3 ay müddətinə 900000,00 ABŞ dolları məbləğində kredit müqaviləsi bağlanılmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi üzrə müxtəlif vaxtlarda əlavələr bağlanmışdır. Həmin əlavələr üzrə kredit müqavilələrinə dəyişiklik edilmişdir. Məhkəmənin ekspertiza təyini haqqında qərardadda ekspert qarşısında qoyulmuş 2-ci sualın tədqiqatında 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə Nəsimi rayon məhkəməsi tərəfindən işə əlavə edib ekspertizanın keçirilməsində nəzərə alınması üçün təqdim edilmiş 19-cu sual üzrə cavab öz əksini tapır. Hazırkı rəyin təsviri hissəsində qeyd olunduğu kimi, 25 dekabr 2019-cu il tarixdə mərkəzə daxil olmuş əlavə suallar üzrə 21-ci sualda ekspert qarşısında “Azərnəqliyyat bankın vəzifəli şəxslərinin onun və ailə üzvlərinin və yaxın qohmunun kredit xəttləri hesabına 2003-2007ci illərdə kassa məxaric order təqdim etmədən aldatma saxta kassa məxaric orderi tərtib etməklə və məsləhət xidməti haqqı hesabına ona qanunsuz ödətdikləri xüsusi külli miqdar pulun yenidən ona və Hacı Əfəndiyevə kredit verilməsinə dair orderlərində göstərilən məbləğlərin onun pulu olduğu halda yenidən ona verilməsi onun yoxsa bankın vəsaiti kimi qiymətləndirilməlidir” sualın həlli hüquqi xarakterli məsələ olduğundan məhkəmə tərəfindən həll edilməlidir (Xİİ cild, səh.107); Apellyasiya məhkəməsinin mülki kollegiyasının icraatı zamanı audit rəyinin yalnız ödənişlərin əsillərinə və izahatlara istinad etməsi isə tərəflər arasında kredit-borc münasibətlərin həqiqi təsəvvürlərlərin yaranmasına deyil, daha çox birbaşa sübutlara qiymət verilməsi səciyyəsinin daşıdığına xidmət etməsini müəyyən edir. Beləliklə, kreditborc münsibətlərinə birmənalı qiymət verilməsi mümkün olmadığından (kredit borcu və artıq ödənilən pul vəsaitlərinin məbləğlərin dəqiq müəyyən edilməsi mümkün olmadığından) və iddia edilən kredit müqavilələrinə xitam verilməsi üçün əsaslar olmadığından, ekspertiza və audit rəylərinin mötəbər sübut növü kimi qəbul edilməsi hüquqdan (diskression səlahiyyətlərdən və dispozitiv imkandan) sui-istifadəyə şərait yaradan hal kimi mümkün olmadığından, qarşılıqlı iddia müddətlərinin ötməsinə dair birinci instansiya məhkəməsinin mövqeyini istisna edən dəlillər (sübutlar) müzakirəyə təqdim edilmədiyindən, əsas tələbin təmin edilməməsinin əlavə tələbə sırayət etməsini nəzərə alaraq və müstəqil olaraq ipoteka müqavilələrinə xitam verilməsi tələblərinə baxılmadığından (onu iddia edənlər şikayət vermədiyindən), habelə digər qeyd edilənlərə əsasən kollegiya yoxlanılan hissədə belə qənaətə gəlir ki, ilkin iddia üzrə iddiaçı (qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh) "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC), ilkin iddia üzrə cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətləri qismən təmin edilməli, Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-130/2020 saylı işi üzrə 30.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi qismən (yoxlanılan ilk və qarşılıqlı iddianın təmin edilən hissəsində) ləğv və həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməli, iddiaçı "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC) cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı «kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsinə dair» ilkin iddia tələbi və iddiaçı Cavabdeh1 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı “pul” tələbinə dair qarşılıqlı iddia iddiaları rədd edilməli, qalan hissədə qətnamə dəyidirilmədən saxlanılmalıdır. Apellyasiya şikayəti verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş dövlət rüsumu üçün məhkəmə xərcləri onu ödəyən tərəflərə aid edilməli, ekspertizanın aparılması ilə əlaqədar məhkəmə xərcləri isə apellyasiya şikayəti vermiş tərəflərdən bərabər hissədə tutulmalıdır. Birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsində müəyyən edilən ekspertiza xərcləri Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin icraat zamanı ekspertiza xərcləri üzrə məhkəmə xərcləri ilə birləşdirilərək (150+50+250+500+200 ) ekspertiza xərci olan 1150 manat məbləğdə pul vəsaiti bərabər qaydada tərəflər- iddiaçı "xxxx" ASC ("xxxx" ASC) və Cavabdeh1 tərəfindən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına ödənilməli, “X31” MMC tərəfindən aparılmış qiymətləndirmənin dəyəri olan 3000 manat ekspertiza xərci bərabər qaydada tərəflər iddiaçı "xxxx" ASC ("xxxx" ASC) və Cavabdeh1 alınaraq “X31” MMC-nin hesabına ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosesual Məcəllənin 382, 384, 392, 393 və 402- 406-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası q ə t e t d i: İlkin iddia üzrə iddiaçı (qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh) "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC), ilkin iddia üzrə cavabdeh (qarşılıqlı iddia üzrə iddiaçı) Cavabdeh1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətləri qismən təmin edilsin. Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-130/2020 saylı işi üzrə 30.09.2020-ci il tarixli qətnaməsi qismən (yoxlanılan ilk və qarşılıqlı iddianın təmin edilən hissəsində) ləğv edilsin və həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilsin. İddiaçı "xxxx" ASC-nin ("xxxx" ASC) cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı «kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi və tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsinə dair» ilkin iddia tələbi və iddiaçı Cavabdeh1 cavabdeh İddiaçı ASC-yə qarşı “pul” tələbinə dair qarşılıqlı iddiaları rədd edilsin. Qalan hissədə qətnamə dəyidirilmədən saxlanılsın. Ekspertiza xərci olan 1150 (min yüz əlli) manat məbləğdə pul vəsaiti bərabər qaydada tərəflər- iddiaçı "xxxx" ASC ("xxxx" ASC) və Cavabdeh1 tərəfindən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına ödənilsin. “X31 MMC” tərəfindən aparılmış qiymətləndirmənin dəyəri olan 3000 (üç min) manat ekspertiza xərci bərabər qaydada tərəflər-iddiaçı "xxxx" ASC ("xxxx" ASC) və Cavabdeh1 alınaraq “X31” MMC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən iki ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər.