Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qərardad — İş №2-2(117)-828/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № 2-2(117)-828/2024 23.10.2024 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Mübariz Rahil oğlunun sədrliyi, Məmmədov Rafiq Rasim oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı BOKT MMC-nin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 qarşı “xx.xx.2014-cü il tarixli KaMin 114228/14 nömrəli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 13108,19 ABŞ dolları əsas, 6130,26 ABŞ dolları faiz borcunun cavabdehlər Cavabdeh1 tutulması, tələbin Cavabdeh2 mülkiyyətində olan ipoteka predmetinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin satılması, əldə olunan vəsaitin kredit borcuna yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan mənzildə qeydiyyatda olanların həmin mənzildən istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildə yaşayanların mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması” tələbinə dair işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə hazırlıq iclasında baxaraq məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı BOKT MMC cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 qarşı “xx.xx.2014-cü il tarixli KaMin 114228/14 nömrəli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 13108,19 ABŞ dolları əsas, 6130,26 ABŞ dolları faiz borcunun cavabdehlər Cavabdeh1 tutulması, tələbin Cavabdeh2 mülkiyyətində olan ipoteka predmetinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin satılması, əldə olunan vəsaitin kredit borcuna yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan mənzildə qeydiyyatda olanların həmin mənzildən istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildə yaşayanların mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması” barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə vəsatətlə məhkəməyə müraciət edərək bildirmişdir ki, Cavabdeh1 təşkilata olan borcunu ödəmişdir. Bu səbəbdən hazırki iddia tələbinə dair iddia ərizəsi və ödənilmiş dövlət rüsumunun geri qaytarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Tərəflərə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında özlərinin və ya nümayəndələrinin iştirakını təmin etməmiş və bunun üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə tərəflərin iştirakı olmadan məhkəmə iclasının keçirilməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının ərizəsini araşdırıb hesab edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 170.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 254, 255, 261.0.1-261.0.3 və 261.0.6-261.0.8-ci maddələrində göstərilən əsaslar olduqda məhkəmə baxışına hazırlığın icraatı dayandırıla və ya xitam edilə bilər, yaxud iddiaçının vəsatəti ilə ərizə qaytarıla bilər. Bundan başqa ödənilmiş Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 114.1.3-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa, ödənilmiş dövlət rüsumu qaytarılır. 114.2-ci maddəsinə əsasən Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. Məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi barədə qərardad çıxarır, qərardadda dövlət rüsumunun tam və ya qismən qaytarılmasının əsasları göstərilir. Hazırkı iş üzrə iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, İddiaçı BOKT MMC cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 qarşı “xx.xx.2014-cü il tarixli KaMin 114228/14 nömrəli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 13108,19 ABŞ dolları əsas, 6130,26 ABŞ dolları faiz borcunun cavabdehlər Cavabdeh1 tutulması, tələbin Cavabdeh2 mülkiyyətində olan ipoteka predmetinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin satılması, əldə olunan vəsaitin kredit borcuna yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan mənzildə qeydiyyatda olanların həmin mənzildən istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildə yaşayanların mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması” tələbinə dair iddiası Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş əsaslarla, yəni iddiaçı tərəfindən, cavabdehlə razılığa gəldiklərini əsas tutaraq iddia ərizəsinin geri qaytarılması barədə ərizə məhkəməyə təqdim edilmiş, bu səbəbdən də iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılmışdır. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu geri qaytarılmalıdır. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5.1.2-ci maddəsinə əsasən ərizələr (şikayətlər) qaytarıldıqda və ya ərizə baxılmamış saxlanıldıqda, habelə notariat əməliyyatlarının icrasından imtina edildikdə ödənilmiş dövlət rüsumu qismən və ya tamailə geri qaytarılır. Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. 5.3-cü maddəsinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumu dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsinə əsasən 20 gün müddətində ona qaytarılır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 iyun 2002-ci il tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması Qaydaları” nın 3.1-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumu dövlət rüsumunun ödəyicisinin yazılı müraciətinə əsasən 20 gün müddətində qaytarılır. 3.2-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması üçün müəyyən edilmiş 20 günlük müddət dövlət rüsumunu tutan orqana bu barədə ərizə verildiyi gündən vəsaitin müvafiq dövlət xəzinədarlığının hesabından çıxdığı günədək olan dövrü əhatə edir. 4.1-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun büdcədən qaytarılması üçün dövlət rüsumunun ödəyicisi dövlət rüsumunu tutan orqana ərizə ilə müraciət etməlidir. Ərizədə dövlət rüsumunun ödəyicisinin adı, ünvanı, şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin seriyası, nömrəsi, verilmə tarixi, bu sənədi verən orqanın adı, düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş rüsumun məbləği, onun yaranma tarixi və səbəbləri, habelə düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş rüsumun qaytarılma üsulu (nağd və ya köçürmə yolu ilə) göstərilməlidir. Dövlət rüsumunun ödəyicisi vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olduqda, ərizədə dövlət rüsumunun ödəyicisinin VÖEN-i göstərilməlidir. 4.2-ci bəndinə əsasən dövlət rüsumunu tutan orqan dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsi daxil olduğu gündən 7 gün müddətində dövlət rüsumunun düzgün tutulmamasını və ya artıq ödənilməsini araşdırmalı və dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsinin surəti əlavə edilməklə düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması barədə müvafiq arayışı qeydiyyatda olduğu vergi orqanına təqdim etməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən məhkəmə tərəfindən iddiaçının diqqətinə çatdırılır ki, qərardad rəsmi qaydada təqdim edildikdən sonra “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 iyun 2002-ci il tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması Qaydaları”na əsasən ödənilmiş Dövlət rüsumunun büdcədən qaytarılması üçün ərizə ilə Dövlət rüsumunun ödənildiyi xəzinədarlıq orqanına müraciət edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263, 264, 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərara aldı: İddiaçı BOKT MMC-nin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 qarşı “xx.xx.2014-cü il tarixli KaMin 114228/14 nömrəli kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış 13108,19 ABŞ dolları əsas, 6130,26 ABŞ dolları faiz borcunun cavabdehlər Cavabdeh1 tutulması, tələbin Cavabdeh2 mülkiyyətində olan ipoteka predmetinə yönəldilməsi, ipoteka predmetinin satılması, əldə olunan vəsaitin kredit borcuna yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan mənzildə qeydiyyatda olanların həmin mənzildən istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildə yaşayanların mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılsın. xx.xx.2017-ci il tarixdə X1 vasitəsilə 37389031 nömrəli qəbzlə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu iddiaçıya dövlət büdcəsindən qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsinə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Mübariz Hüseynov