Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № e-2(012)-3318/2023 12.06.2023 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Habil Yunis oğlunun sədrliyi, Məsləhətçi (məhkəmə iclas katibi) Teymurov Ayaz Yunus oğlunun katibliyi ilə, Ərizəçi nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə, Maraqlı şəxs1 iştirakları ilə, Ərizəçi barışıq sazişinin təsdiq edilməsinə dair ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi barışıq sazişinin təsdiq edilməsinə dair ərizə ilə Abşeron rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, xx.xx.2017-ci il təvəllüdlü X1 atanın razılığı olmadan xarici pasport alınması və ölkə hüdudlarından kənara aparılıb-gətirilməsi barədə xx.xx.2023-cü il tarixli barışıq sazişinin məcburi icrası üçün təsdiq edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs1 arasında olan rəsmi nikah Abşeron rayon Məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il tarixli, 2(012)-3461/2018 saylı qətnaməsi ilə ləğv edilmiş, birgə nikahdan doğulmuş xx.xx.2017-ci il təvəllüdlü X3 anası Ərizəçi himayəsinə verilmişdir. Ərizəçi azyaşlı uşağa atanın razılığı olmadan xarici pasport alınması və ölkə hüdudlarından kənara aparılıb-gətirilməsi tələbi ilə Maraqlı şəxs1 mediasiya təklifi göndərmiş və Maraqlı şəxs1 təklifi qəbul edərək Sumqayıt 1 saylı Mediasiya Təşkilatında xx.xx.2023-cü il tarixli barışıq sazişi imzalanmışdır. Lakin barışıq sazişinin şərtləri maraqlı şəxs tərəfindən icra edilməmişdir. Bu səbəbdən də, ərizəçi məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Ona görə də göstərilənlərə əsasən, ərizənin təmin olunması məhkəmədən xahiş olunmuşdur. Məhkəmə iclasında Ərizəçi nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə ərizəni müdafiə edərək təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında Maraqlı şəxs1 ərizəni qəbul edərək təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmiş və əlavə olaraq, izahatında göstərmişdir ki, o, barışıq sazişinin icrasına hər hansı bir maneə törətmir. Ərizəçi uşağı ona göstərməkdən imtina etməmiş, lakin müəyyən narazılıqlar yaranmışdır. O, mediasiya prosesinə getmiş və barışıq sazişi təsdiq olunmuşdur. Rüsumu ödəmiş, lakin ona uşağın ölkə xaricinə çıxarılması üçün etibarnamənin verilməsi barədə məlumat verilməmiş, əks təqdirdə, o, buna razılıq vermiş olacaqdır. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, mülki iş materiallarını hərtərəfli araşdıraraq hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, mülki iş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş: -Mediasiya Şurasının xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişindən görünür ki, Maraqlı şəxs1 Ərizəçi ilə birgə nikahından anadan olmuş X1 atanın razılığı olmadan xarici pasportun alınması və ölkə hüdudlarından kənara aparılıbgətirilməsi tələbi üzrə razılığa gəlmişlər. Eyni zamanda, Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 12:00-dan 17:00-dək uşaqla atası Maraqlı şəxs1 ilə görüşünü təmin etməyə və heç bir maneə törətməyəcəyi barədə öhdəlik götürmüş, görüşün ananın iştirakı ilə olacağına dair razılaşmışlar. -3 saylı Bakı “Asan Xidmət” Mərkəzi Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2017ci il tarixli, AZ-İİİ № 975120 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, X3 xx.xx.2017-ci il tarixdə anadan olmuş, bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında 3530 nömrəli doğum haqqında akt qeydi tərtib olunmuş, atası Maraqlı şəxs1, anası Ərizəçidır. -Abşeron rayon Məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il tarixli, 2(012)-3461/2018 saylı qətnaməsindən görünür ki, iddia ərizəsi qismən təmin edilmiş, Maraqlı şəxs1 ilə Ərizəçi arasında xx.xx.2016-cı il tarixdə Sumqayıt “Asan Xidmət” Mərkəzi Qeydiyyat şöbəsində 1027 saylı akt qeydi ilə rəsmiləşdirilmiş nikah pozulmuş, tərəflərin birgə nikahından xx.xx.2017-ci il tarixdə doğulmuş X1 anası Ərizəçi yanında qalması, uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi Maraqlı şəxs1 Ərizəçi xeyrinə hər ay 154 manat sabit pul məbləğində alimentin, 3 yaşına çatanadək isə hər ay 50 manat alimentin tutulması, alimentlərin məhkəməyə müraciət edildiyi gündən, yəni, xx.xx.2018-ci il tarixdən hesablanması, qətnamənin alimentə dair hissəsinin dərhal icraya yönəldilməsi, cavabdeh Ərizəçi dövlət rüsumu kimi 20 manat pul vəsaitinin tutularaq iddiaçı Maraqlı şəxs1 ödənilməsi qət edilmişdir. -Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemindən çıxarılmış məlumatlardan görünür ki, Ərizəçi Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, H.Z.Tağıyev küçəsi, 42 saylı evin, 8 saylı mənzilində, Maraqlı şəxs1 isə Sumqayıt şəhəri, 9-cu mkr, 58 saylı evin, 12 saylı mənzilində qeydiyyatdadır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə Mülki Prosessual Məcəllə adlanacaq) 305.1.17. maddəsinə əsasən, məhkəmə mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi haqqında işlərə xüsusi icraat qaydasında baxır. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı tədqiq olunmuş sübutlar əsasında müəyyən olunmuşdur ki, Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs1 xx.xx.2016-cı il tarixdə nikaha daxil olmuş və tərəflərin birgə nikah münasibətlərindən xx.xx.2017-ci il təvəllüdlü X3 anadan olmuşdur. Abşeron rayon Məhkəməsinin xx.xx.2018-ci il tarixli, 2(012)-3461/2018 saylı qətnaməsi ilə tərəflər arasında bağlanmış nikah pozulmuş, uşağın ananın yanında qalması və alimentin tutulması qət edilmişdir. Beləliklə, tərəflərin ailə nikah münasibətləri pozulduğundan ərizəçi mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həlli üsulu olaraq mediasiyaya müraciət etmiş və mediasiya prosesi zamanı tərəflər arasında barışıq sazişi bağlanılmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişinə əsasən, tərəflər uşağın atanın razılığı olmadan azyaşlıya xarici pasportun alınması və ölkə xaricinə aparılıb-gətirilməsinə dair razılığa gəlmişlər. Barışıq sazişinin şərtlərinə əsasən, saziş üzrə öhdəliklər könüllü şəkildə icra edilməli olduğu halda Maraqlı şəxs1 tərəfindən öhdəliyindən yayınması halları olduğundan və bu hal barışıq sazişinin, eyni zamanda, mülki prosessual qanunvericiliyin tələblərinə əsasən, barışıq sazişinin məhkəmə qaydasında məcburi icrası qaydasını istisna etmədiyindən Ərizəçi barışıq sazişinin məhkəmə qaydasında təsdiq edilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlı olmuşdur. “Mediasiya haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunu”nun (bundan sonra Mediasiya haqqında Qanun adlanacaq): 1.0.1. maddəsinə əsasən, mediasiya mediatorun (mediatorların) vasitəçiliyi ilə tərəflər arasında yaranmış mübahisənin qarşılıqlı razılıq əsasında həlli ilə bağlı bu Qanunla müəyyən olunan prosesdir. 3.1.2. maddəsinə əsasən, ailə münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrə mediasiya qaydasında baxılır. 4.1. maddəsinə əsasən, mediasiya tərəflər arasında münaqişə səviyyəsinin azaldılması və onları razı salacaq şəkildə mübahisənin həllini təmin etmək məqsədini daşıyır. Göründüyü kimi, mübahisələrin alternativ həlli üsullarından olan mediasiyanın təşkili sahəsində ictimai münasibətləri tənzimləyən, mediasiyanın məqsədlərini, prinsiplərini, həyata keçirilməsi qaydalarını və mediatorların statusunu müəyyən edən “Mediasiya haqqında Qanun” tərəflər arasında münaqişə səviyyəsinin azaldılması və onları razı salacaq şəkildə mübahisənin həllini təmin etmək məqsədi ilə qəbul edilmişdir. “Mediasiya haqqında Qanun”un: 24.6. maddəsinə əsasən, mediasiya prosesinin hər hansı mərhələsində mediator mübahisənin həlli məqsədilə tərəflər üçün öhdəlik nəzərdə tutmayan şifahi və ya yazılı təklifi irəli sürə bilər. Barışıq təklifi tərəflərin razılığı ilə verilir. 32.1.1. maddəsinə əsasən, tərəflər arasında barışıq sazişi bağlandıqda mediasiya prosesinə xitam verilir. Mülki iş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişinə əsasən, mülki iş üzrə tərəflər uşağın atanın razılığı olmadan ölkə xaricinə aparılıb-gətirilməsi tələbinə dair barışıq sazişi bağlamışlar. “Mediasiya haqqında Qanun”un: 9.3.1. maddəsinə əsasən, barışıq sazişinin icrasını təmin etmək tərəflərin vəzifəsidir. 34.1. maddəsinə əsasən, barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. 34.2. maddəsinə əsasən, barışıq sazişinin könüllü icrasından boyun qaçırma Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq barışıq sazişində müəyyən olunan məsuliyyətə səbəb olur. 34.3. maddəsinə əsasən, əgər barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunsa, tərəf (o cümlədən məhkəmə baxışında olan işlər üzrə tərəf) barışıq sazişinin məcburi icrası üçün məhkəməyə və ya notariusa müraciət edə bilər. 34.4. maddəsinə əsasən, barışıq sazişi məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə və ya notarius tərəfindən müvafiq qaydada təsdiq olunur (bu Qanunun 34.5-ci maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla). 34.5. maddəsinə əsasən, barışıq sazişi bu Qanunun 33.3-cü maddəsinə zidd olduqda, onun təsdiq edilməsindən imtina olunur. Qanunun tələblərindən görünür ki, mediasiya prosesində tərəflər arasında mübahisə barışıq sazişinin imzalanması ilə başa çatdıqda həmin saziş üzrə tərəflər sazişin icra edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır və sazişin icra edilməməsinə görə məhkəmə qaydasında məcburi şəkildə icrasının təmin edilməsi hüququnu yaratmışdır. Ona görə də məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, maraqlı şəxs barəsində xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişi təsdiq edilərək icrası təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2019-cu il tarixli, 385 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mediasiya prosesinin həyata keçirilməsi Qaydası”nın: 12.3.1. bəndinə əsasən, barışıq sazişinin imzalandığı gündən mediasiya prosesinə xitam verilir.
13. bəndinə əsasən, barışıq sazişi Qanunun 34-cü maddəsinə uyğun olaraq icra edilir. Mülki Prosessual Məcəllənin 355-24. maddəsinə əsasən, mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizədə barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Qanunun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddətin keçməsi və ərizəçinin xahişi göstərilməlidir. Qanunun tələblərinə istinad edərək məhkəmə qeyd edir ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişinin şərtləri 10 gün müddətində maraqlı şəxs tərəfindən icra edilməli olduğu halda icra edilməmiş, bununla da, ərizəçi həmin sazişin məhkəmə qaydasında təsdiq edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Mülki Prosessual Məcəllənin: 355-25.3. maddəsinə əsasən, məhkəmə ərizəyə baxarkən bu Məcəllənin 355-26-cı maddəsində sadalanmış halların olub-olmadığını müəyyən edir və barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və ya təsdiq edilməsindən imtina olunması barədə qətnamə qəbul edir. 355-26.1. maddəsinə əsasən, məhkəmə aşağıdakı hallarda barışıq sazişinin və ya onun bir hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina edir: 355-26.1.1. barışıq sazişi və ya onun bir hissəsi qanuna zidd olduqda; 355-26.1.2. barışıq sazişi mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunulan mübahisələr üzrə keçirilmiş mediasiya prosesinin nəticəsində bağlanıldıqda. Beləliklə, məhkəmə, məhkəmə araşdırması zamanı tədqiq olunmuş sübutları, qanunvericiliyin tələblərini paralel şəkildə qiymətləndirərək qeyd edir ki, azyaşlının mənafeyini nəzərə alaraq, öhdəliyin icrasından yayınan valideyn tərəfindən öhdəliyin icrasını təmin etmək məqsədilə barışıq sazişinin təsdiq edilməsinə maneə törədən və ya bundan imtina edilməsinə əsas olan hallar məhkəmə araşdırması zamanı öz təsdiqini tapmadığından ərizə əsaslıdır, ona görə də təmin edilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin: 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 216-220 və 305-311ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə,
QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs1 arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞS/MT030/2023/00687 saylı barışıq sazişinin 1-ci bəndinə əsasən, tərəflərin birgə nikahından anadan olmuş xx.xx.2017-ci il təvəllüdlü X1 atanın razılığı olmadan xarici pasport alınması və ölkə hüdudlarından kənara aparılıb-gətirilməsi barədə barışıq sazişinin şərti məhkəmə qaydasında təsdiq edilsin. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim: Habil Əhmədov