Zaqatala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(033)-1390/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zaqatala rayonu İş № e-2(033)-1390/2025 17.10.2025 ZAQATALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Zaqatala Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədova Zərifə Faiq qızının sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi X4 qızının katibliyi, Ərizəçi İddiaçı, Maraqlı şəxs iştirakı ilə, Ərizəçi İddiaçı Maraqlı şəxs qarşı “uşağın himayədə saxlanılması və alimentin tutulması hissəsində barışıq sazişinin təsdiq olunması” tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə Zaqatala Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə aşağıdakıları müəyyən etdi : İddia tələbinin dəlilləri Ərizəçi İddiaçı ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Maraqlı şəxs ilə aralarında xx.xx.2025-ci il tarixdə bağlanmış barışıq sazişinin “birgə nikahdan olan 30 avqust 2021ci il təvəllüdlü X1 onun himayəsində saxlanılması və uşağın saxlanılması üçün hər ay 250 manat alimentin Maraqlı şəxs tutularaq ona (İddiaçı) verilməsi” hissələrində təsdiq edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizəçi İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Maraqlı şəxs ilə 20 noyabr 2017ci il tarixdə rəsmi nikaha daxil olaraq ailə həyatı qurmuşdur. Birgə nikahdan xx.xx.2021-ci il tarixdə X2 adlı övladı anadan olmuşdur. Maraqlı şəxs ilə uzun müddətdir ki, ayrı yaşayırlar. Nikahın pozulması, birgə nikah dövründə anadan olmuş X1 onun himayəsində saxlanmasına və himayəsində saxlanılan övladını üçün aliment tələbinə dair mediasiyaya müraciət etmişlər. Mediasiyada övladın ananın himayəsində saxlanması və aliment ilə bağlı razılığa gəlinmişdir. Bununla bağlı aralarında barışıq sazişi bağlanmışdır. 2.2. bəndinə əsasən, İddiaçı ilə Maraqlı şəxs birgə nikahdan anadan olmuş uşağı -30 avqust 2021-ci il təvəllüdlü X2, anası İddiaçı himayəsində və yanında saxlanılmasına Maraqlı şəxs və İddiaçı Maraqlı şəxs buna qarşılıqlı olaraq razıdırlar. 2.3. “xx.xx.2025-ci il tarixli barışıq sazişinə əsasən aliment məbləğinin müəyyən edilməsində qeyd olunur ki – 30 avqust 2021-ci il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün əvvəli 20 İyun 2025-ci il tarixdən hesablamaqla hər ay hər uşaq üçün 250 manat sabit pul məbləğində alimenti hər növbəti ayın 20-sinədək İddiaçı Kapital Bank ASC –nin Zaqatala rayon filialında açılmış Kart hesabına (**********051317) ödəməsini Maraqlı şəxs öhdəsinə götürür və buna qarşılıqlı olaraq razıdırlar.” Mediasiya da könüllü olaraq aralarında qərar verilərək saziş imzalanmışdır. Aralarında bağlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli barışıq sazişinin şərtlərinə Maraqlı şəxs tərəfindən riayət olunmadığı üçün məcburiyyət qarşısında qalaraq barışıq sazişinin alimentə dair hissədə təsdiq olunmasına dair məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. İddia tələbinə qarşı etirazın dəlilləri İddia tələbinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları Ərizəçi məhkəmə iclasında verdiyi izahatında ərizəsinə uyğun izahat verərək bildirmişdir ki, barışıq sazişinin təsdiqindən sonra 2 dəfə aliment ödəyib. Şərtlərə riayət etmir. Məhkəmədən barışıq sazişinin məcburi təsdiqini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh barışıq sazişinin təsdiqinə etiraz etməmişdir. Alimenti ödədəyini bildirmiş və uşağın şənbə və bazar günləri onun yanında olmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İşin halları Zaqatala Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən xx.xx.2021-ci ildə verilmiş AZ-İV 647664 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X2 xx.xx.2021-ci il tarixdə doğulmuşdur. Valideynləri İddiaçı və Maraqlı şəxsdur. Maraqlı şəxs ilə İddiaçı arasında xx.xx.2025-ci il tarixdə bağlanmış barışıq sazişinın 2.2 və 2.3-cü bəndlərindən görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixində anadan olmuş X1 anası İddiaçı himayəsinə verilməsini və uşağın yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün əvvəli xx.xx.2025-ci il tarixdən hesablanmaqla bir uşaq üçün hər ay 250 manat olmaqla sabit pul məbləğində alimenti İddiaçı ödəməsini Maraqlı şəxs öz öhdəsinə götürür və buna hər iki tərəf razıdır. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsi 58.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını tərbiyə etmək hüququna malikdirlər. 61.1-ci maddəsinə əsasən, uşaqlarından ayrı yaşayan valideyn onlarla ünsiyyət hüququna, uşaqların tərbiyəsi və təhsili ilə bağlı məsələlərin həll edilməsində iştirak etmək hüququna malikdir. 61.3-cü maddəsinə əsasən, uşaqlarından ayrı yaşayan valideynlər valideynlik hüququnun həyata keçirilməsi qaydası haqqında yazılı saziş bağlaya bilərlər. Valideynlər razılığa gələ bilmədikdə mübahisə onların (onlardan birinin) tələbi əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanının iştirakı ilə məhkəmə tərəfindən həll edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi 14.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.4-cü maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. 305.1 və 305.1.17-ci maddələrinə əsasən mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi haqqında işlərə məhkəmə xüsusi icraat qaydasında baxır. 355-23.1-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda müəyyən edilmiş müddət ərzində mediasiya prosesi nəticəsində əldə edilən barışıq sazişi könüllü qaydada icra edilmədikdə və ya barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunduqda, ərizəçi barışıq sazişinin məcburi icrası üçün barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə (barışıq sazişinin bu Məcəllənin 191.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq təsdiq edildiyi hal istisna olmaqla) məhkəməyə müraciət edə bilər. 355-24-cü maddəsinə əsasən mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizədə barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddətin keçməsi və ərizəçinin xahişi göstərilməlidir. 355-25.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə ərizəyə baxılması barədə işdə maraqlı olan şəxslərə məlumat verir, lakin həmin şəxslərin üzrlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. 355-25.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ərizəyə baxarkən bu Məcəllənin 355-26cı maddəsində sadalanmış halların olub-olmadığını müəyyən edir və barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və ya təsdiq edilməsindən imtina olunması barədə qətnamə qəbul edir. 355-26.1-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi və ya onun bir hissəsi qanuna zidd olduqda, barışıq sazişi mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunulan mübahisələr üzrə keçirilmiş mediasiya prosesinin nəticəsində bağlanıldıqda məhkəmə barışıq sazişinin və ya onun bir hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina edir. 355-26.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişinin bir hissəsinin təsdiq edilməsinə o hallarda yol verilir ki, təsdiq edilməsindən imtina edilən hissənin təsdiq edilən hissədən ayrılması mümkün olsun. “Mediasiya Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu 33.1-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi tərəflər arasında yazılı formada bağlanır. Barışıq sazişində müqavilənin tarixi və tərtib olunduğu yer; tərəflər haqqında məlumat; mübahisənin predmeti; mediator (mediatorlar) və mediasiya prosesi mediasiya təşkilatı vasitəsilə həyata keçirildikdə mediasiya təşkilatı haqqında məlumatlar; mübahisənin həlli istiqamətində tərəflərin qəbul etdiyi şərtlər, həmin şərtlərin yerinə yetirilməsinin üsul və müddətləri; barışıq sazişinin şərtlərinin icra edilməməsinin və ya düzgün icra edilməməsinin nəticələri; Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə, bu Qanuna və digər normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq başqa şərtlər göstərilir. 33.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi tərəflər və mediator (mediatorlar) tərəfindən imzalanır. Barışıq sazişinin nüsxələri tərəflərin və təqdim ediləcəyi orqanların (qurumların) sayına uyğun olaraq tərtib olunur. 33.3-cü maddəsinə əsasən barışıq sazişi qanuna və bu Qanunun 3.3-cü maddəsinin birinci cümləsinin müddəalarına zidd olmamalıdır. 34.1-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə, barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. 34.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişinin könüllü icrasından boyun qaçırma Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq barışıq sazişində müəyyən olunan məsuliyyətə səbəb olur. 34.3-cü maddəsinə əsasən əgər barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunsa, tərəf (o cümlədən məhkəmə baxışında olan işlər üzrə tərəf) barışıq sazişinin məcburi icrası üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. 34.4-cü maddəsinə əsasən barışıq sazişi məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən müvafiq qaydada təsdiq olunur (bu Qanunun 34.5-ci maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla). 34.5-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi bu Qanunun 33.3-cü maddəsinə zidd olduqda, onun təsdiq edilməsindən imtina olunur. Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib, bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, mümkün və mötəbər sübutlara tam, hərtərəfli, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, ərizə təmin olunmalı, barışıq sazişinin uşağın ananın himayəsində saxlanılması və alimentə dair hissəsi təsdiq edilməlidir. Belə ki, təqdim olunmuş sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında aydın oldu ki, ərizəçi İddiaçı ilə Maraqlı şəxs nikaha daxil olmuş və birgə nikahlarından xx.xx.2021-ci il tarixində X2 adlı uşaqları anadan olmuşdur. İddiaçı ilə Maraqlı şəxs aralarında olan azyaşlı uşağı onun himayəsində saxlanılmasına və alimentin tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmiş və onlar arasında xx.xx.2025-ci il tarixdə yetkinlik yaşına çatmayan uşağın himayədə saxlanması, alimentə dair mediasiya prosesi keçirilmiş və nəticədə barışıq sazişi imzalanmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2025-ci il tarixli barışıq sazişi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun bağlanmışdır, sazişdə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 355-26-cı maddəsində sadalanmış halların olması müəyyən edilmir, saziş “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa zidd deyil və sazişin bu hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina olunması üçün heç bir əsas yoxdur. Məhkəmə araşdırmasında müəyyən edilmiş hallardan da görünür ki, Maraqlı şəxs xx.xx.2025-ci il tarixdə bağlanmış barışıq sazişinin könüllü icra etməkdən imtina edir və barışıq sazişinin məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən təsdiq edilməsi zərurəti yaranmışdır. Göründüyü kimi, ərizəçi barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlıdır. Şərh edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, ərizəçi İddiaçı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2025-cü il tarixli barışıq sazişi “uşağın ananın himayəsinə verilməsi və alimentin ödənilməsi” hissələrində təsdiq edilməlidir. Cavabdeh Maraqlı şəxs 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 355-23-355-26 və 360-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq məhkəmə Qət etdi: Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi İddiaçı ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli barışıq sazişinin “tərəflərin birgə nikahdan doğulmuş uşaqları, xx.xx.2021-ci il tarixində anadan olmuş X1 ananın himayəsində saxlanılması və 18 yaşı tamam olana kimi saxlanılması üçün xx.xx.2025-ci il tarixdən hesablanmaqla, hər ay bir uşaq üçün 250 manat sabit pul məbləğində alimentin Maraqlı şəxs tərəfindən İddiaçı ödəyəcəyinə razılığa gəlmələrinə dair hissəsi təsdiq edilsin. Maraqlı şəxs 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən, surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Zaqatala Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmənin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Zərifə Məmmədova.