Zaqatala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(033)-392/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zaqatala rayonu İş № e-2(033)-392/2025 21.01.2025 ZAQATALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Zaqatala Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədova Zərifə Faiq qızının sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Cəlilova Nuridə Əli qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi Maraqlı şəxs qarşı mediasiya prosesi nəticəsində bağlanmış barışıq sazişinin bir hissəsinin təsdiq edilməsi tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə Zaqatala Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə aşağıdakıları müəyyən etdi İddia tələbinin dəlilləri Ərizəçi ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, onunla Maraqlı şəxs arasında Şəki 1 saylı Mediasiya Təşkilatının mediatoru X1 iştirakı ilə bağlanılmış xx.xx.2024-cü il tarixli MŞŞ/MT018/2024-00813 nömrəli barışıq sazişinin uşaqla ünsiyyət hüququnun tanınması ailə mübahisəsi ilə bağlı 4-cü bəndində razılığa gəldiyi “Birgə nikahdan doğulmuş uşaqları xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14:00-dan 18:00-a kimi bir yerdə olmaqla ünsiyətdə olmalarına razılığa gəldilər” hissəsinin məcburi icrası üçün, həmin hissədə təsdiq edilməsinə və ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş 100 manat məbləğində dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq ona ödənilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizəçi tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Maraqlı şəxs ilə birgə iştirakları ilə nikahın pozulması, uşağa görə alimentin təyin edilməsi, uşağın himayədə saxlanılması və uşaqla ünsiyyət hüququnun tanınması məsələləri ilə bağlı 02 may 2024-cü il tarixdə mediasiya prosesi keçirilmişdir. Mediasiya prosesinin nəticəsində onların aralarında uşağa görə alimentin təyin edilməsi, uşağın himayədə saxlanılması, uşaqla ünsiyyət məsələləri ilə əlaqədar xx.xx.2024-cü il tarixdə MŞŞ/MT018/2024-00813 nömrəli barışıq sazişi bağlanmış, lakin nikahın davam etdirilməsi barədə razılıq əldə olunmamışdır. Buna görə də nikahın ləğv olunması üçün məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Hazırda Maraqlı şəxs ilə aralarında olan nikah aktı qeydi Zaqatala rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli e-2(033)-726/2024 nömrəli qətnaməsi ilə məhkəmə qaydasında ləğv olunmuşdur. xx.xx.2024-cü il tarixdə MŞŞ/MT018/2024-00813 nömrəli barışıq sazişinə əsasən, mediasiya zamanı tərəflər, birgə nikahdan doğulmuş uşaqları xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X2, anası Maraqlı şəxs himayəsinə verilməsinə, birgə nikahdan doğulmuş uşaqları xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X2 18 yaşınadək saxlanılması üçün, xx.xx.2024-cü il tarixdə hesablanmaqla, hər ау 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin Ərizəçi tərəfindən Maraqlı şəxs bankda açılan cari hesabına ödənilməsinə, birgə nikahdan doğulmuş uşaqları xx.xx.2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14:00-dan 18:00-a kimi bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmasına və sairə haqqında razılığa gəlmişdirlər. Lakin Maraqlı şəxs barışıq sazişi bağlandığı gündən bu günədək Barışıq Sazişinin uşaqla ünsiyyət mübahisəsi üzrə qarşılıqlı razılığa gəldikləri 4-cü bəndin şərtlərinə əməl etmir. Buna görə də, xx.xx.2024-cü il tarixdə MŞŞ/MT018/2024-00813 nömrəli barışıq sazişinin uşaqla ünsiyyət mübahisəsi üzrə qarşılıqlı razılığa gəldikləri 4-cü bəndinin təsdiq edilməsi və məcburi icra edilməsi üçün məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. İddia tələbinə qarşı etirazın dəlilləri İddia tələbinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən ərizəçi ərizənin məzmununa uyğun izahat verərək ərizənin təmin edilməsini və xx.xx.2024-cü il tarixli “Barışıq sazişi” nin məcburi icrası üçün sazişin ərizədə qeyd edilən və icra edilməyən hissəsinin təsdiq edilməsini xahiş etdi. O, əlavə olaraq qeyd etdi ki, maraqlı şəxs nə onu nə də valideynlərini uşaqla ünsiyyətdə olmağa qoymur. Uşağı onlara gəlməyə, ona yaxınlaşmağa qoymur. Məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə maraqlı şəxsin məlumatlandırılmasına baxmayaraq o, məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 355-25.2-ci maddəsinə əsasən işə maraqlı şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İşin halları Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs arasında xx.xx.2024-cü il tarixdə bağlanmış Barışıq sazişindən görünür ki,1. Mediasiya zamanı tərəflər, mediasiyaya edilən nikahın pozulması tələbi ailə mübahisəsi ilə əlaqədar, nikahın davam etdirilməsində razılığa gələ bilmədilər və nikahın pozulması məqsədi ilə məhkəməyə müraciət etməyə razılığa gəldilər. 2. Mediasiya zamanı tərəflər, mediasiyaya edilən uşağın ananın himayəsində saxlanılması tələbi ailə mübahisəsi ilə əlaqədar, tərəflərin birgə nikahdan doğulmuş uşaqları, 07 avqust 2020-ci il tarixdə doğulmuş X2 anası Maraqlı şəxs himayəsinə verilməsinə razılığa gəldilər. 3. Mediasiya zamanı tərəflər, mediasiyaya edilən alimentin müəyyən edilməsi tələbi ailə mübahisəsi ilə əlaqədar, birgə nikahdan doğulmuş uşaqları, 07 avqust 2020-ci il tarixdə doğulmuş X2 18 yaşı tamam olana kimi, saxlanılması üçün, 02 may 2024-cü il tarixdən hesablanmaqla hər ay, bir uşaq üçün 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində alimentin, Ərizəçi tərəfindən Maraqlı şəxs bankda açılan cari hesabına ödəyəcəyinə razılığa gəldilər. 4. Mediasiya zamanı tərəflər, 07 avqust 2020-ci il tarixdə doğulmuş X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14-00-dan saat 18-00-dək bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmarlarına razlığa gəldilər. 5. Mediasiya zamanı Maraqlı şəxs Ərizəçi Zaqatala rayonu Faldarlı kəndində yaşadığı evə gəlin gələrkən gətirdiyi cehiz əşyalarını 03 iyun 2024-cü il tarixə kimi çıxaracağına razılığa gəldilər. Zaqatala RİHB-ın Faldarlı kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəlik tərəfindən verilmiş nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs arasında nikah 22 oktyabr 2019-cu il tarixdə bağlanmış, 10 saylı akt qeydi ilə rəsmiləşdirilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra ərə Camalov, arvada Camalova soyadı verilmişdir. Zaqatala RİHB-ın Faldarlı kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəlik tərəfindən verilmiş doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, 07 avqust 2020-ci il tarixdə doğulmuş X2 atası Ərizəçi, anası Maraqlı şəxsdır. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsi 58.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını tərbiyə etmək hüququna malikdirlər. 61.1-ci maddəsinə əsasən, uşaqlarından ayrı yaşayan valideyn onlarla ünsiyyət hüququna, uşaqların tərbiyəsi və təhsili ilə bağlı məsələlərin həll edilməsində iştirak etmək hüququna malikdir. 61.3-cü maddəsinə əsasən, uşaqlarından ayrı yaşayan valideynlər valideynlik hüququnun həyata keçirilməsi qaydası haqqında yazılı saziş bağlaya bilərlər. Valideynlər razılığa gələ bilmədikdə mübahisə onların (onlardan birinin) tələbi əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanının iştirakı ilə məhkəmə tərəfindən həll edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi 14.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.4-cü maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. 305.1 və 305.1.17-ci maddələrinə əsasən mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi haqqında işlərə məhkəmə xüsusi icraat qaydasında baxır. 355-23.1-ci maddəsinə əsasən “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda müəyyən edilmiş müddət ərzində mediasiya prosesi nəticəsində əldə edilən barışıq sazişi könüllü qaydada icra edilmədikdə və ya barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunduqda, ərizəçi barışıq sazişinin məcburi icrası üçün barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə (barışıq sazişinin bu Məcəllənin 191.2-1-ci maddəsinə uyğun olaraq təsdiq edildiyi hal istisna olmaqla) məhkəməyə müraciət edə bilər. 355-24-cü maddəsinə əsasən mediasiya prosesi nəticəsində bağlanılmış barışıq sazişinin təsdiq edilməsi ilə bağlı ərizədə barışıq sazişinin könüllü icrası üçün “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 34.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş müddətin keçməsi və ərizəçinin xahişi göstərilməlidir. 355-25.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə ərizəyə baxılması barədə işdə maraqlı olan şəxslərə məlumat verir, lakin həmin şəxslərin üzrlü səbəb olmadan məhkəmə iclasına gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. 355-25.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ərizəyə baxarkən bu Məcəllənin 355-26cı maddəsində sadalanmış halların olub-olmadığını müəyyən edir və barışıq sazişinin təsdiq edilməsi və ya təsdiq edilməsindən imtina olunması barədə qətnamə qəbul edir. 355-26.1-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi və ya onun bir hissəsi qanuna zidd olduqda, barışıq sazişi mediasiyada iştirak etməyən üçüncü şəxslərin və ya məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan, yaxud məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslərin hüquqlarına toxunulan mübahisələr üzrə keçirilmiş mediasiya prosesinin nəticəsində bağlanıldıqda məhkəmə barışıq sazişinin və ya onun bir hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina edir. 355-26.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişinin bir hissəsinin təsdiq edilməsinə o hallarda yol verilir ki, təsdiq edilməsindən imtina edilən hissənin təsdiq edilən hissədən ayrılması mümkün olsun. “Mediasiya Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu 33.1-ci maddəsinə əsasən Barışıq sazişi tərəflər arasında yazılı formada bağlanır. Barışıq sazişində müqavilənin tarixi və tərtib olunduğu yer; tərəflər haqqında məlumat; mübahisənin predmeti; mediator (mediatorlar) və mediasiya prosesi mediasiya təşkilatı vasitəsilə həyata keçirildikdə mediasiya təşkilatı haqqında məlumatlar; mübahisənin həlli istiqamətində tərəflərin qəbul etdiyi şərtlər, həmin şərtlərin yerinə yetirilməsinin üsul və müddətləri; barışıq sazişinin şərtlərinin icra edilməməsinin və ya düzgün icra edilməməsinin nəticələri; Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə, bu Qanuna və digər normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq başqa şərtlər göstərilir. 33.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi tərəflər və mediator (mediatorlar) tərəfindən imzalanır. Barışıq sazişinin nüsxələri tərəflərin və təqdim ediləcəyi orqanların (qurumların) sayına uyğun olaraq tərtib olunur. 33.3-cü maddəsinə əsasən barışıq sazişi qanuna və bu Qanunun 3.3-cü maddəsinin birinci cümləsinin müddəalarına zidd olmamalıdır. 34.1-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi, əgər sazişdə ayrı şərt nəzərdə tutulmayıbsa, imzalandığı gündən tərəflər üçün məcburi xarakter daşıyır. Barışıq sazişində tərəflər arasında ayrı müddət müəyyən edilməyibsə barışıq sazişi imzalandığı gündən 10 gün müddətində könüllü şəkildə icra olunmalıdır. 34.2-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişinin könüllü icrasından boyun qaçırma Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq barışıq sazişində müəyyən olunan məsuliyyətə səbəb olur. 34.3-cü maddəsinə əsasən əgər barışıq sazişinin könüllü icrasından imtina olunsa, tərəf (o cümlədən məhkəmə baxışında olan işlər üzrə tərəf) barışıq sazişinin məcburi icrası üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. 34.4-cü maddəsinə əsasən barışıq sazişi məcburi icra edilməsi üçün məhkəmə tərəfindən müvafiq qaydada təsdiq olunur (bu Qanunun 34.5-ci maddəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla). 34.5-ci maddəsinə əsasən barışıq sazişi bu Qanunun 33.3-cü maddəsinə zidd olduqda, onun təsdiq edilməsindən imtina olunur. Məhkəmənin mövqeyi Məhkəmə bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş, mümkün və mötəbər sübutlara tam, hərtərəfli, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, ərizə təmin olunmalı və barışıq sazişinin qeyd edilən hissəsi təsdiq edilməlidir. Belə ki, təqdim olunmuş sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında aydın oldu ki, Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs 14 noyabr 2008-ci il tarixdə nikaha daxil olmuş və birgə nikahlarından 07 avqust 2020-ci il tarixdə X3 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Maraqlı şəxs ilə Ərizəçi aralarında olan nikahı pozulması tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmiş və onlar arasında xx.xx.2024-cü il tarixdə nikahın pozulması, yetkinlik yaşına çamayan uşağın himayədə saxlanması, aliment, uşaqla ünsiyyət və cehiz əşyalarının çıxarılmasına dair mediasiya prosesi keçirilmiş, nəticədə “Birgə nikahdan doğulmuş uşaqları 07 avqust 2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14-00-dan saat 18-00-dək bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmalarına razlığa gəldilər” məzmunda 4-cü bəndində yer aldığı barışıq sazişi imzalanmışdır. Barışıq sazişinin 4-cü hissəsinin şərtlərinə Maraqlı şəxs tərəfindən riayət olunmadığından Ərizəçi barışıq sazişinin bir hissəsinin təsdiq edilməsi ilə bağlı xüsusi icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2024-cü il tarixli barışıq sazişinin “Birgə nikahdan doğulmuş uşaqları 07 avqust 2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14-00-dan saat 18-00-dək bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmalarına razlığa gəldilər”hissəsi Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun bağlanmış, sazişdə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 355-26-cı maddəsində sadalanmış halların olması müəyyən edilmir, saziş “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa zidd deyil və sazişin bu hissəsinin təsdiq edilməsindən imtina olunması üçün heç bir əsas yoxdur. Məhkəmə araşdırmasında müəyyən edilmiş hallardan da görünür ki, Maraqlı şəxs xx.xx.2024-cü il tarixdə bağlanmış barışıq sazişinin könüllü icra etməkdən imtina edir və barışıq sazişinin məcburi icra edilməsi üçün onun 4-cü bəndinin məhkəmə tərəfindən təsdiq edilməsi zərurəti yaranmışdır. Şərh edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, ərizə təmin edilməli, Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli barışıq sazişinin “Birgə nikahdan doğulmuş uşaqları 07 avqust 2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14-00-dan saat 18-00-dək bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmalarına razlığa gəldilər” hissəsi təsdiq edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 355-23-355-26 və 360-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq məhkəmə Qət etdi Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi ilə Maraqlı şəxs arasında bağlanmış xx.xx.2024-cü il tarixli barışıq sazişinin “Birgə nikahdan doğulmuş uşaqları 07 avqust 2020-ci il təvəllüdlü X3 ilə atası Ərizəçi hər həftənin bazar günü saat 14-00-dan saat 18-00-dək bir yerdə olmaqla ünsiyyətdə olmalarına razlığa gəldilər” hissəsi təsdiq edilsin. Qətnamədən, surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Zaqatala Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmənin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Zərifə Məmmədova.