Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Masallı rayonu İş № e-2(050)-2945/2024 19.11.2024 MASALLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Coşqun Şamil oğlunun sədrliyi, Səfərli İbrahim İqrar oğlunun katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə, Cavabdeh, onun nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı əmlak tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı məhkəmədə iddia qaldıraraq cаvаbdеh İslаmоv Şəmistаn İsаbаlа оğlundаn cehizlik əmlaklarının və qızıl-zinət əşyalarının alınıb ona verilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, cаvаbdеh Şəmistаn İslаmоv ilə xx.xx.2019-cu ildə еl аdəti üzrə tоy еdərək аilə həyаtı qurub оnun vаlidеynlərinə məхsus Mаsаllı rаyоnu Təzə Аlvаdı kəndində yеrləşən еvə gəlin köçmüşdür. Аilə üzvlərinin rаzılığı ilə cеhizlərini də həmin еvə yеrləşdirmişdir. Cаvаbdеhlə nikаhlarını isə 01 mаy 2023-cü il tаriхdə Mаsаllı Rеgiоnаl «АSАN Хidmət» Mərkəzində Qеydiyyyаt Şöbəsində rəsmi qеyd еtdirmişlər. Birgə yаşаdıqları dövrdə 2 аvqust 2020-ci il təvəlldülü İslаmоvа Zеynəb аdlı bir uşаqları оlmuşdur. Əvvəllər mеhribаn оlsаlar dа, sоnrаdаn cаvаbdеhlə аrаlarında nаrаzılıqlаr yаrаnmışdır. Cavabdeh ötən ilin noyabr аyının 1-də onu döyərək uşаğıyla birlikdə еvən çıxаrmışdır. Bununlа bаğlı Mаsаllı RPŞ-nə mürаciət еtmişdir. Həmin vахtdаn cаvаbdеhlə аyrı yаşаyırlar. 8 аydаn аrtıqdır ki, cаvаbdеhlə аyrı yаşаmаqlarına bахmаyаrаq ona cеhiz оlаrаq vеrilmiş 2070 mаnаt dəyərində yаtаq mеbеl dəsti, 1750 mаnаt dəyərində qоnаq mеbеl dəsti, 270 mаnаt dəyərində 1 ədəd stоl, 450 mаnаt dəyərində 6 ədəd stul, 220 mаnаt dəyərində 1 ədəd döşək, 170 mаnаt dəyərində 1 ədəd pismеnni stоl, 1490 mаnаt dəyərində yumşаq mеbеl dəsti, 970 mаnаt dəyərində mətbəх mеbеl dəsti, 800 mаnаt dəyərində pаltаryuyаn mаşın, 700 mаnаt dəyərində sоyuducu, 300 mаnаt dəyərində еlеktrik sоbаsı, 300 mаnаt dəyərində tоzsоvurаn, 80 mаnаt dəyərində ətçəkən mаşın, 70 mаnаt dəyərində miksеr, 30 mаnаt dəyərində еlеktrik sərinkеşi, 50 mаnаt dəyərində blеndеr, 45 mаnаt dəyərində pаltаr ütüsü, 40 mаnаt dəyərində ütü mаsаsı, 400 mаnаt dəyərində оbеdni sеrviz dəsti, 100 mаnаt dəyərində 48 ədəd zərli sinli dəsti, 80 mаnаt dəyərində 30 ədəd sinli dəsti, 20 mаnаt dəyərində 2 bulud və 5 sinli dəsti, 190 mаnаt dəyərində qаşıq-çəngəl dəsti, 60 mаnаt dəyərində 30 ədəd qаşıq-çəngəl dəsti, 50 mаnаt dəyərində 30 ədəd qənd qаbı, 130 mаnаt dəyərində 30 ədəd böyük qənd qаbı, 52 mаnаt dəyərində 6 ədəd böyük хrustаl stəkаn, 55 mаnаt dəyərində 6 ədəd böyük аrmudu хrustаl stəkаn, 80 mаnаt dəyərində 12 ədəd хrustаl qədəh, 90 mаnаt dəyərində 50 ədəd şirə stəkаnı, 30 mаnаt dəyərində 2 ədəd mеyvə qаbı, 60 mаnаt dəyərində 2 ədəd хrustаl mеyvə qаbı, 150 mаnаt dəyərində bаgеmа dəsti, 20 mаnаt dəyərində 2 ədəd mеyvə qаbı, 20 mаnаt dəyərində 2 ədəd qənd qаbı, 30 mаnаt dəyərində 1 ədəd güldаn, 90 mаnаt dəyərində 6 ədəd bаgеmа şirə stəkаn dəsti, 100 mаnаt dəyərində 60 ədəd lаv stəkаn, 44 mаnаt dəyərində 12 ədəd lаv аrmudu stəkаn, 120 mаnаt dəyərində 60 ədəd nəlbəki, 20 mаnаt dəyərində 5 əədd sаlfеtkа qаbı, 22 mаnаt dəyərində 1 ədəd çuqun çаydаn, 30 mаnаt dəyərində 1 ədəd nеrjаvikа çаydаn, 20 mаnаt dəyərində 1 ədəd çuqun vеdrə, 50 mаnаt dəyərində 3 ədəd çuqun ləyən, 150 mаnаt dəyərində çuqun qаb dəsti, 45 mаnаt dəyərində 1 ədəd хrustаl güldаn, 35 mаnаt dəyərində 1 ədəd güldаn, 40 mаnаt dəyərində 30 ədəd dоlmа qаbı, 250 mаnаt dəyərində 4 ədəd tеfаl dəsti, 100 mаnаt dəyərində 4 ədəd nеrjаvikа qаzаn dəsti, 30 mаnаt dəyərində 2 ədəd nеrjаvikа çаydаn, 50 mаnаt dəyərində 3 ədəd qоrаpаlаn, 30 mаnаt dəyərində 3 ədəd kəpgir, 60 mаnаt dəyərində 30 ədəd şirniyyаt qаbı, 42 mаnаt dəyərində 6 ədəd bаgеmа şirə stəkаnı, 50 mаnаt dəyərində 1 ədəd vаzlı ləpə qаbı, 28 mаnаt dəyərində 3 ədəd ləpə qаbı, 30 mаnаt dəyərində 1 ədəd şüşə qаpаqlı tоrt qаbı, 20 mаnаt dəyərində tоrt qаbı dəsti, 45 mаnаt dəyərində 3 ədəd pаdnоs dəsti, 16 mаnаt dəyərində 2 ədəd pаdnоs, 50 mаnаt dəyərində 3 ədəd аliminium qаzаn dəsti, 45 mаnаt dəyərində 1 ədəd tökmə qаzаn, 20 mаnаt dəyərində 1 ədə qаzаn, 14 mаnаt dəyərində bаlаcа tеfаl tаvа, 10 mаnаt dəyərində 1 ədəd sеtkа şiş, 20 mаnаt dəyərində çаy, pеsоk, kоfе dəsti, 30 mаnаt dəyərində 3 ədəd pаltаryığаn səbət, 10 mаnаt dəyərində 12 ədəd pаstаr vеşilkаsı, 4 mаnаt dəyərində 1 ədəd cücə qаyçısı, 16 mаnаt dəyərində 12 ədəd bıçаq-çəngəl dəsti, 30 mаnаt dəyərində 8 ədəd sinli, bulud dəsti, 12 mаnаt dəyərində 12 ədəd bulud qаşığı, 10 mаnаt dəyərində 2 ədəd çörək qаbı, 25 mаnаt dəyərində 6 ədəd kоfе stəkаn dəsti, 7 mаnаt dəyərində 2 ədəd kаuçuk vеdrə, 20 mаnаt dəyərində 5 ədəd qаrniz, 100 mаnаt dəyərində 5 ədəd pərdə, 5 ədəd аtlаz, 300 mаnаt dəyərində 3 ədəd çilçırаq, 400 mаnаt dəyərində 2 ədəd хаlçа, 80 mаnаt dəyərində 2 ədəd 2 nəfərlik yаy аdyаlı, 30 mаnаt dəyərində 2 ədəd təknəfərlik yаy аdyаlı, 200 mаnаt dəyərində 2 ədəd divаn üstlüyü, 150 mаnаt dəyərində tахt döşəyi, 160 mаnаt dəyərində 2 ədəd döşək, 200 mаnаt dəyərində 10 ədəd bаlış, 100 mаnаt dəyərində 10 ədəd nаlçа, 80 mаnаt dəyərində 10 ədəd süfrə, 60 mаnаt dəyərində 2 ədəd stоl örtüyü, 30 mаnаt dəyərində 10 ədəd stəkаn dəsmаlı, 60 mаnаt dəyərində 2 ədəd uşаq аdyаlı, 30 mаnаt dəyərində 2 dəst uşаq pаstеli, 210 mаnаt dəyərində 3 ədəd yоrğаn, 24 mаnаt dəyərində pаltаr sеtkаsı, 30 mаnаt dəyərində 1 ədəd аdyаl, 12 mаnаt dəyərində 1 ədəd qоz çəkən, 8 mаnаt dəyərində 1 ədəd tyоrkа, 5 mаnаt dəyərində sаlаt dоğrаyаn tахtа, 20 mаnаt dəyərində çörək qаbı, 10 mаnаt dəyərində 12 ədəd limоn qаbı, 5 mаnаt dəyərində 2 ədəd sеmеçkа qаbı, 12 mаnаt dəyərində 2 ədəd sinli şuşə buluddаn ibаrət əşyаlаrı hаzırdа dа оnа məхsus Mаsаllı rаyоnu Təzə Аlvаdı kəndində yеrləşən еvində qаlmış və həmin əşyаlаrı tələb еtsə də, nəticəsi оlmаmışdır. Bundаn bаşqа dəyəri 170 mаnаt, 180 mаnаt, 200 mаnаt və 250 mаnаt оlаn 4 ədəd üzüyünü cаvаbdеh sоnrаdаn аlıb yеrinə qоymаq аdı ilə ondan аlıb sаtsа dа, sоnrаdаn həmin üzükləri аlıb ona qаytаrmаmışdır. Cаvаbdеh yuхаrıdа göstərilən əşyаlаrını bu günə kimi vеrməmişdir. Dəfələrlə еtdiyi mürаciətlərin də nəticəsi оlmаmışdır. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə müraciət edərək, ərizəsində göstərmişdir ki, iddia ərizəsində evdən çıxma tarixi yanlış olaraq ötən ilin noyabr ayının 1-i qeyd edilmişdir. Əslində cavabdeh həmin tarixdə onu döymüş, lakin ailənin dağılmaması üçün Masallı rayon Mərkəzi Xəstəxanasında yıxılıb xəsarət almağını bildirmişdir. Həmin vaxt barışmışlar və bir yerdə yaşamağa davam etmişlər. Noyabr ayının sonlarında yenidən aralarında narazılıqlar yaranmağa başlamış və dekabr ayının 28-də qaynanası uşaqla onu evdən çıxarmışdır. Bundan sonra Cavabdeh noyabr ayının 1-də onu vurması barədə Masallı RPŞ-nə müraciət etmişdir. Polis Şöbəsində bununla bağlı araşdırma aparılmışdır. Bundan başqa cavabdehlə münasibətləri yaxşı olan dövrdə, noyabr ayının 4-də onun xalası oğlu Xalidin toyunda iştirak etmişlər və tələb etdiyi 4 üzükdən 3-ü həmin vaxt barmaqlarında olmaqla toyda çəkilmiş fotolarda əks olunmuşdur. Toydan təxminən 10 gün sonra cavabdeh uşağın müalicəsi üçün pul lazım olmasını bildirib qızıllarını satmaq üçün ondan istəmişdir. O, bütün qızılları deyil, yalnız iddia ərizəsində göstərilən 4 ədəd üzüyü cavabdehə vermişdir. O, isə uşaq üçün yalnız ucuz qiymətə 1 ədəd dərman almışdır. Həmçinin iddia ərizəsində mətbəx mebeli yanlış olaraq yazılmış, ona cehiz olaraq mətbəx mebeli verilməmişdir. Odur ki, həmin hissədə iddia tələbinin həcmini azaldır. Qeyd olunanları nəzərə alıb, mətbəx mebeli istisna olmaqla, qalan əşyalarının və ya onların dəyərinin, həmçinin mediasiya ilə bağlı ödədiyi 60 manat pulun, dövlət rüsumuna görə ödədiyi 91 manat 30 qəpik, hüquqi xidmtə görə ödədiyi 300 manat pulun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixdə iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə yenidən ərizə ilə müraciət edərək, cavabdeh iddia ərizəsində göstərdiyi qızıl-zinət əşyalarından başqa digər əşyaların hamısını ona qaytarmışdır. Odur ki, iddia ərizəsində qeyd olunan qızıl-zinət əşyaları istisna olmaqla, qalan əşyalara aid hissədə iddia tələbinin həcminin azaldılmasını nəzərə alaraq, hər birinin dəyəri müvаfiq оlаrаq 170 mаnаt, 180 mаnаt, 200 mаnаt və 250 mаnаt оlаn 4 ədəd üzüyün dəyərinin, həmçinin mеdiаsiyа ilə bаğlı ödənilmiş 60 mаnаt pulun, dövlət rüsumunа görə ödənilmiş 91 mаnаt 30 qəpik, hüquqi хidmətə görə ödənilmiş 300 mаnаt pulun Cavabdeh alınaraq İslаmоvа Аytаc Еlşən qızına vеrilməsi bаrədə qətnаmə çıхаrılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə məhkəmə iclasında iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizənin məzmununa uyğun izahat verərək, əlavə olaraq bildirmişdir ki, 170 mаnаt, 180 mаnаt, 200 mаnаt və 250 mаnаt оlаn 4 ədəd üzüyün dəyərinin, həmçinin mеdiаsiyа ilə bаğlı ödənilmiş 60 mаnаt pulun, dövlət rüsumunа görə ödənilmiş 91 mаnаt 30 qəpik, hüquqi хidmətə görə ödənilmiş 300 mаnаt pulun Cavabdeh alınaraq İslаmоvа Аytаc Еlşən qızına vеrilməsi bаrədə qətnаmə çıхаrılmasını xahiş etmişdir. Əvvəlki məhkəmə iclasında iddiaçı izahatında bildirmişdir ki, cavabdehlə noyabr ayında söz-söhbətləri olsa da evdən getməmiş, barışmışlar. Lakin, sonradan dekabr ayının 28-də qaynanası onu evdən qovmuşdur. Sözügedən 4 ədəd üzük noyabr ayında toyda olarkən üzüklərdən 3-ü onun əlində olmuşdur. Təxminən 10 gün sonra cavabdeh uşağa dərman almaq üçün pulu olmadığındən, həmçinin özünün də pula ehtiyacı olduğundan üzükləri ondan alıb satmışdır. Satdıqdan sonra ucuzluq bir dərman alıb gətirmişdir. Onun məqsədi qızılları ondan alıb satmaq olmuşdur. Sonda İddiaçı iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh iddianı qəbul etməyərək, bildirmişdir ki, hazırda tələb edilən qızıllar iddiaçının özündə olmuşdur. İddiaçı evdən gedərkən özü işdə olmuşdur. Həmçinin sözügedən qızıllar satılmamış, iddiaçı gedərkən özü ilə aparmışdır. Sonda Cavabdeh iddianın rədd edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 izahatında bildirmişdir ki, cavabdeh iddianı qəbul etmir. İddiaçı evdən gedərəkən cavabdeh evdə olmamışdır. İddiaçı qeyd edir ki, cavabdeh ondan qızılları alıb, aparıb satmışdır. Lakin, bu barədə sübut təqdim edə bilməmişdir. Halbuki, sübutetmə vəzifəsi iddiaçının üzərinə düşür. Bundan başqa uşağa dərman almaq üçün cavabdehin qızılları satmasına ehtiyacı ola bilməz. Çünki özü işləməklə 400 manat əmək haqqı alır, həmiçinin anası da 250 manat pensiya alır. Yəni, dərmana görə qızıllar satıla bilməzdi. Əlavə olaraq əmlaklar hamısı iddiaçıya qaytarılıb. Belə olan halda cavabdeh əmlakları qaytarmağa etiraz etməmişdirsə, deməli qızılları da qaytarmağa etiraz etməzdi. Qızılların qiymətləri də formal olaraq qeyd edilmişdir. İddiaçının tələb etdiyi məhkəmə xərcləri və hüquqi yardıma görə ödənilmiş pul da cavabehə aid edilməməlidir. O, özü iddia qaldırıbsa, rüsumları da ödəməyə borcludur, həmçinin vəkilə də istədiyi qədər pul ödəyə bilər, onun isə cavabdehə aidiyyatı yoxdur. Sonca Vəkil2 iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. Mülki prosessual qanunvericiliyə müvafiq olaraq məhkəmə ədalət mühakiməsini çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirərək, həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradaraq, işdə iştirak edən şəxslərin izahatlarını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, iş üzrə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verməklə hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. İş materiallarında olan: Nikah haqqında arayışdan görünür ki, Cavabdeh ilə X1 arasında Masallı regional “ASAN xidmət” mərkəzində Qeydiyyat şəbəsində 01 may 2023-cü il tarixdə nikah bağlanmış, bu barədə 384 saylı qeyd var və nikah bağlandıqdan sonra ərə (arvada) İslamov (a) soyadı verilmişdir. Ödəniş qəbzlərindən görünür ki, İddiaçı mеdiаsiyа sessiyasının keçirilməsi üçün 60 mаnаt pulun, məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün dövlət rüsumunа görə 91.30 manat, hüquqi хidmətə vəkilin hesabına 300 mаnаt pul ödəmişdir. İşin faktiki halları ilə müəyyən edilmişdir ki, iddiaçının tələb etdiyi qızıl-zinət əşyaları ona toy mərasiminin keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq oğlan evi tərəfindən hədiyyə verilmişdir. Qeyd edilən qızılların mövcud olmaması ilə bağlı tərəflər arasında hər hansı mübahisə olmamışdır. İşin mübahisəli halı isə cavabdeh 2023-cü ilin noyabr ayında ona məxsus qızılların cavabdeh tərəfindən alınaraq satıldığını, əldə edilən pulu isə ailənin təlabatları üçün xərcləmədiyini bildirmiş, cavabdeh isə həmin qızılları satmadığını, iddiaçı evdən gedərkən həmin qızılları özü ilə apardığını qeyd edərək iddianı qəbul etməmişdir. İddia tələbinin hüquqi əsasını vindikasiya iddiası, yəni mülkiyyətində olan əmlakına sahibliyindən məhrum olmuş iddiaçının cavabdehə yönəlmiş əmlakının geri qaytarılması tələbi təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Maddənin məzmunundan göründüyü kimi, vindikasiya iddiasının irəli sürülməsi üçün müəyyən şərtlərin eyni vaxtda olması zəruridir.
1. İddiaçının həmin əmlakı tələb etməyə subyektiv hüququ olmalıdır, yəni vindikasiya iddiasına əmlaka sahibliyini itirmiş mülkiyyətçi malikdir.
2. Mülkiyyətçi öz əmlakına faktiki sahiblikdən məhrum olunmalıdır;
3. Mülkiyyətçinin sahibliyindən çıxmış əmlak digər şəxsin faktiki sahibliyində olmalıdır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı qızıl-zinət əşyalarının ona qaytarılması tələbini irəli sürdüyündən sübutetmə yükünə uyğun olaraq həmin tələbi də sübut etmək iddiaçının vəzifəsi hesab edilməlidir. İddiaçı birgə yaşadıqları dövrdə qeyd edilən qızılların onun razılığı ilə satıldığını, cavabdehin bir az vaxt sonra həmin qızılları ona geri qaytaracağına söz verdiyini, qızılların satılmasından əldə edilən pulun ailənin ehtiyacları üçün xərclənmədiyini və ona geri qaytarılmadığını bildirsə də, dediklərini təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim edə bilməmişdir. İddiaçı iddia ərizəsində cavabdehin qızılları ondan alarkən sonradan qaytaracağı şərti ilə aldığını bildirsə də, məhkəmə iclasında verdiyi izahatlarda göstərmişdir ki, uşağa dərman almaq üçün cavabdeh qızılları ondan alıb satmış, sonradan bir-iki ucuz dərman almış, qızılların qalan pulunu isə öz şəxsi məqsədləri üçün xərclədiyini bildirmişdir. Məhkəmə bununla bağlı bağlı qeyd edir ki, iddiaçının izahatına əsasən qızılları özü şəxsən cavabdehə satmaq üçün könüllü vermiş, onun dediyinə əsasən həmin qızıllar satılmışdırsa da, (hərçənd ki, cavabdeh qızılları satmadığını bildirir) bu iddiaçının iradəsinə uyğun həyata keçirilmişdir. Bir növ iddiaçı həmin qızılların satılmasına razılıq verməklə həmin qızılların üzərində mülkiyyət hüququnun başqa şəxsə keçməsini arzulamış, satılmış qızılların pullarının ona verilməsi ilə bağlı qarşı tərəfə yenə də özünün dediyinə görə (yəni iddiaçı izahatında bu kimi fikirlər səsləndirməmişdir) hər hansı öhdəlik qoymamışdır. Çünki iddiaçı öz izahatında satmağa verdiyi qızılların pulunun ona verilməsi ilə bağlı qarşı tərəfin öhdəliyinin olması ilə bağlı hər hansı ifadələr səsləndirməmişdir. Bunu yalnız iddia tələbində qeyd etmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, tərəflərin arasında birgə yaşadıqları dövrdə qarşılıqlı razılıq əsasında özlərinə məxsus əmlakların satılaraq özü və yaxud ailənin birgə problemlərinin həll edilməsi üçün xərclənməsi halları ailə həyatında tez-ez rast gəlinən hal olmaqla, sonradan ayrıldıqdan sonra şəxslərin öz könüllü razılıqları ilə satılmış əmlakların geri tələb edilməsinin hər hansı qanuni əsası yaranmır, yaranarsa da belə bunu sübut etmək çox çətin olur. Məhkəmə qeyd edilənlərdən əlavə işin başqa halına qiymət verərək göstərir ki, 2023cü ilin dekabr ayında faktiki olaraq iddiaçı ayrılmaq məqsədi ilə evdən çıxmış, evdən çıxarkən cavabdeh evdə olmamış, sakit formada evdən getmişdir. Təxminən 8 ay sonra iddiaçı qızıl-zinyət əşyalarının tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı aralarında yaranmış ciddi narazılıq səbəbindən, yəni küskün şəkildə evdən getdikdən sonra bahalı hesab edilən qızıl-zinyət əşyalarının uzun müddət keçdikdən sonra tələb etməyə başlamışdır. Əksinə yaranmış vəziyyətə uyğun olaraq ərinə qarşı acıqlı formada olan iddiaçı bu tələbi daha tez irəli sürməli idi və yaxud sürə bilərdi. Həmçinin iddiaçı izahatında qızılların daim özündə saxladığını, heç kəsin indiyədək onun qızılını götürmədiyini qeyd etmişdir. Bütün bu hallar da iddiaçının səsləndirdiyi ifadələrin, yəni cavabdehin qızılları ondan alıb satması və ona qızılların pulunun verilməməsi ilə bağlı bildirdiklərinin həqiqətə uyğun olmaması fikrini məhkəmədə formalaşdırır. Göründüyü kimi, iddiaçının tələb etdiyi qızıl-zinət əşyaları ilə bağlı sübutetmə yükü iddiaçının üzərində olmuş və bununla bağlı da onun tərəfindən məhkəməyə sübut təqdim edilməmişdir. “Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ hissəsinin Azərbaycan Respublikasının mülki prosessual qanunvericiliyi baxımından şərh edilməsinə dair” 18 mart 2019-cu il tarixli Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Qərarında göstərilir ki, mülki prosessual qanunvericilikdə də çəkişmə prinsipinin mövcudluğu hər bir tərəfə öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etmək vəzifəsini qoyur. Sübutetmə vəzifəsinin tərəflər arasında bölüşdürülməsinin ümumi qaydalarını Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1-ci maddəsi müəyyən edir. Bu qaydalar onu ifadə edir ki, işdə iştirak edən hər bir şəxs istinad etdiyi halların mövcudluğunu və doğruluğunu yalnız özü sübut etməlidir və heç kəs, o cümlədən məhkəmə onu bu vəzifədən azad edə bilməz. İstisnanı yalnız Mülki Prosessual Məcəllənin 82 və 106.3-cü maddələrində göstərilən hallar təşkil edir. Daha sonra həmin Qəraqda qeyd edilir ki, mülki işlər və iqtisadi mübahisələr üzrə məhkəmə icraatı zamanı məhkəmələr ədalət mühakiməsini çəkişmə və tərəflərin bərabərliyi prinsipinə riayət etməklə, tərəflərin təqdim etdiyi sübutlar və faktlar əsasında həyata keçirməli, öz qərarlarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi dəlillərlə, onların verdiyi izahatlarla, təqdim etdikləri və Mülki Prosessual Məcəllənin tələblərinə müvafiq olaraq əldə edilmiş sübutlarla əsaslandırmalı, həmin sübutların araşdırılmasından irəli gələn həqiqəti müəyyən etməlidir. Beləliklə, məhkəmə işin faktiki hallarını şərh olunan hüquq normaları əsasında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilmədiyindən ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid olunmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki - Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 238, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
QƏT ETDİ:
İddia təmin edilməsin. İddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu, mediasiya xərci və hüquqi yardıma görə ödənilmiş pul vəsaiti İddiaçı aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində (elektron kabinet vasitəsilə MPM-nin 2 saylı əlavəsinə uyğun) Masallı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim Coşqun Abdullayev