Cəlilabad Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(073)-1900/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Cəlilabad rayonu İş № e-2(073)-1900/2024 23.07.2024 CƏLİLABAD RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Vəliyev Osman Akif oğlunun sədrliyi, Rüstəmov Cavid Emin oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Sığorta ASC-nin Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbi barədə kiçik iddiaya dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında Cəlilabad Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Sığorta ASC Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi barədə iddia verərək, Cavabdeh “Toyota” markalı ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə və “Mazda” markalı ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə görə 2496 (iki min dörd yüz doxsan altıqəpik) manat borcun və 44.96 (qırx dörd manat doxsan altıqəpik) manat dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı Sığorta ASC-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 5 (beş) iş günü ərzində cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmişdir. İddia ərizəsindən görünür ki, “Avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üzrə sığorta hadisəsi hesab edilə bilən halın təfərrüatları barədə” arayışa (forma 4) əsasən, xx.xx.2021-ci il tarixdə Cavabdeh tərəfindən idarə olunan “KHAZAR SD” markalı, ** PH *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi “Toyota markalı ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı və “Mazda” markalı ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitələri ilə toqquşaraq yol-nəqliyyat hadisəsi törətmişdir. “Toyota” markalı ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə 385 AZN (üç yüz səksən beş manat) məbləğində “Mazda" markalı, ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə isə 2111 (iki min bir yüz on bir) manat məbləğində zərər dəymişdir. İddiaçı Sığorta dəymiş zərəri aradan qaldıraraq, “Toyota” markalı, ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə görə zərərçəkən X3 385 AZN (üç yüz səksən beş) manat, “'Mazda" markalı ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə görə zərərçəkən X1 2 111 AZN ( i k i m i n b i r y ü z o n b i r ) m a n a t sığorta ödənişi həyata keçirmişdir. xx.xx.2021-ci il tarixdə yol-nəqllyvaı hadisəsi zamanı X2 hüququ olmadın nəqliyyat vasitəsi idarə etdiyi uçun ona qarşıİddiaçı Sığorta ASC-nin subroqasiya hüququ yaranmışdır. Bakı şəhər Səbail rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli 3(009)-2336/2021 saylı qərarına əsasən Cavabdeh İXM-niıı 332.4-ci maddəsi ilə inzibati məsuliyyətə cəlb olunmuşdur. Qeyd olunan səbəblərdən ümumilikdə ödənilmiş 2496 AZN (iki mln dörd yüz doxsan altı) manat sığorta ödənişi Cavabdeh iddiaçı “Atəşgah“ Sığorta Şirkəti ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Cavabdeh yaranmış borcun tələb edilməsinə baxmayaraq cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcunu ödəməkdən yayınmışdır. İddiaçı Cəmiyyət qeyd edilənlərin nəzərə alınaraq iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini, işdə olan sənədləri tədqiq edib, toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək, belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş 100574 nömrəli sığorta aktlından görünür ki, X3 məxsus “Toyota” markalı, ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə 385 AZN (üç yüz səksən beş) manat məbləğində zərər dəymişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 101075 nömrəli sığorta aktlından görünür ki, X1 məxsus “Mazda" markalı ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə 2 111 AZN ( i k i m i n b i r y ü z o n b i r ) m a n a t məbləğində zərər dəymişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 9777 nömrəli ödəniş tapşırığına əlavədən görünür ki, , “Toyota” markalı, ** BT *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə görə zərərçəkən X3 385 AZN (üç yüz səksən beş) manat sığorta ödənişi həyata keçirmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 10482 nömrəli ödəniş tapşırığına əlavədən görünür ki, “'Mazda" markalı ** EO *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsinə görə zərərçəkən X1 2 111 AZN ( i k i m i n b i r y ü z o n b i r ) m a n a t sığorta ödənişi həyata keçirmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş icbari sığorta bürosundan çıxarışdan görünür ki, “KHAZAR SD” markalı, ** PH *** dövlət qeydiyyat nişanlı nəqliyyat vasitəsi İddiaçı Sığorta Şirkətində icbari qaydada sığortalanmışdır. İşdə olan pretenziyadan görünür ki, iddiaçı Cəmiyyət tərəfindən yaranmış borcun ödənilməsi cavabdehdən tələb edilmiş, əks təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İşdə olan ödəniş qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən hazırkı iddia ərizəsinin verilməsi üçün 44.96 (qırx dörd manat doxsan altıqəpik) manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Həmin Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədənlənməsi (real zərər) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 1096.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən şəxsə birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran, təqsirli, hüquqazidd əməldir. Həmin Məcəllənin 1096.2-ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Həmin Məcəllənin 1108.1-ci maddəsinə əsasən ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bğalı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və i.a istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və.s) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısı alınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ ilə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Həmin Məcəllənin 936.1-ci maddəsinə əsasən subroqasiya hüququ bu Məcəllənin 936.6-cı maddəsi nəzərə alınmaqla, sığorta ödənişi almış şəxsin ona dəymiş zərərə görə məsuliyyət daşıyan üçüncü şəxsə qarşı malik olduğu hüquqlardan və vasitələrdən həmin ödənişi vermiş sığortaçının istifadə etmək hüququdur. Həmin Məcəllənin 936.2-ci maddəsinə əsasən faydalanan şəxsin zərərvuran şəxsə qarşı zərərin əvəzini ödəmək tələbi (iddiası) ilə bağlı hüquq əmlak sığortası üzrə sığorta ödənişini vermiş sığortaçıya subroqasiya qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. «Sığorta haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 37-ci maddəsinə əsasən sığortalının təqsirkar şəxsə zərərin əvəzini ödəmək tələbi hüququ (iddiası) əmlak sığortası üzrə sığorta ödənişini vermiş sığortaçıya reqres qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1114.1-ci maddəsinə əsasən başqa şəxsin (qulluq, mənsəb və ya vəzifələrinin icrası zamanı işçinin nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin və i.a.) vurduğu zərərin əvəzini ödəmiş şəxsin həmin şəxsə, əgər qanunla ayrı miqdar müəyyənləşdirilməyibsə, ödənilmiş əvəz miqdarında geriyə tələb (reqres) hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İş üzrə tərəfin təqdim etdiyi sənədlər yekun qərarın çıxarılmasına kifayət etdiyi üçün məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin olunmalı, cavabdehdən tələb olunan məbləğdə pul alınaraq iddiaçı cəmiyyətə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil oluduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddia qaldırılması üçün iddiaçının ödədiyi dövlət rüsumu da onun xeyrinə cavabdehdən tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 284-1, 284-5, 284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tuturaq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 2496 (iki min dörd yüz doxsan altıqəpik) manat borcun və 44.96 (qırx dörd manat doxsan altıqəpik) manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı Sığorta ASC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Cəlilabad Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Osman Vəliyev